Bóng cỏ của Hoàng Trần Cương
Nguyễn Ngọc Phú
Nhà thơ tài hoa Hoàng Trần Cương khá thành công ở mảng thơ anh viết về quê hương: vùng quê nghèo của mảnh đất miền Trung nhiều nắng và nhiều gió - gió Lào cát bỏng. Thơ anh cũng nhiều nắng và nhiều gió - những ngọn gió ngang tàng mở ra nhiều liên tưởng phóng khoáng trong các trường ca, còn nắng thì lại nén chặt cô đọng, bức xạ trong những tứ thơ ngắn mà vẫn ngân vang và tươi rói. Thế mạnh trong thơ Hoàng Trần Cương là trường liên tưởng nhiều lớp, nhiều tầng, bất ngờ và chọn lọc. Chính những chi tiết của đời sống được anh nhìn nhận qua lăng kính của cảm giác vì thế nó gợi mở và tung tẩy, nhiều lúc thảng thốt đầy trực cảm. Mạch thơ ngỡ như dâng lên ào ạt nhưng được nén lại bất ngờ lung linh kiểu như: “Màu dưa vàng đáy vại - Giấm mặt trời qua đêm”. Thơ Hoàng Trần Cương thường ám ảnh ở những hiện tượng đời sống tưởng như là phi lý tạo ra hiệu quả thẩm mỹ bùng nổ dây chuyền từ sự đối nghịch của hai cực thỏi nam châm tình cảm hút hồn ta và neo giữ ta lại. Anh có khả năng phân thân, hồn nhiên mà nhiều ngẫm ngợi khát khao đồng cảm, chia sẻ kiểu như: “Nằm xoài trên cỏ non - Mặt không cần úp nón - Nhấm ngọn mưa đầu nguồn”. Nhấm mưa hay là nhấm cỏ đều có lý cả. Mạch thơ đi thật tự nhiên bộc trực, chân chất quê kiểng như người xứ Nghệ không rào đón đòi hỏi. Cứ tưởng anh kể lể giãi bày nhưng đột ngột từ cái chất mộc mạc thô ráp ấy vụt hiện lên ánh sáng ảo, lấp lánh của: “Nắng trổ ngồng hoa cải” đến “Nắng cuối ngày chín mọng”. Nắng chiều hay tâm hồn chín dậy rạo rực, mây mẩy tràn đầy sức sống từ: “Bãi chiều sông mướt sóng”. Ngôn ngữ cỏ luôn ám ảnh anh đến nỗi nhìn sóng của dòng sông cũng liên tưởng đến sự mượt mà của cỏ. Hai câu thơ hay cứ bâng khuâng day dứt mãi trong tôi: “Xa nhà đến cả gió - Cũng lần hồi lang thang”. Con người và thiên nhiên cùng hoà quyện vào nhau tìm được tiếng nói chung đồng điệu không cần giải mã. Tôi có cảm giác thơ Hoàng Trần Cương như một tiếng chuông gõ vào thinh không để lại những vòng sóng âm thanh lan toả. Những vòng sóng ấy gợi lên cả những nếp gấp chứ không phẳng lỳ bợt bạt. Để có được hai câu thơ xuất thần trên anh đã có sự chuẩn bị cho: “Vạt mưa chừng xanh hơn - khi chạm vào bóng cỏ”. Anh không nói đến áo mà ta nghĩ đến áo: áo cỏ, áo làng, áo nâu của mẹ bắt đầu từ “Vạt mưa”. Thổn thức, đó là một phẩm chất đáng quý của thơ. Sức bám của nó như phù sa dính bệt vào ký ức chứ không hời hợt khoe mẽ bằng những bộ áo cánh sặc sỡ của ngôn ngữ. Trở lại với “Bóng cỏ” ta thấy anh hoàn toàn có lý khi nhận ra: “Cỏ xanh bóng làng”. Bóng cỏ chính là hồn làng, nơi lưu giữ và trưng bày bao ký ức của làng, là tờ giấy thấm phiên bản của làng trong đó có bóng dáng cuộc đời thi sĩ Hoàng Trần Cương.
(Báo Văn nghệ)
Nguyễn Ngọc Phú
Nhà thơ tài hoa Hoàng Trần Cương khá thành công ở mảng thơ anh viết về quê hương: vùng quê nghèo của mảnh đất miền Trung nhiều nắng và nhiều gió - gió Lào cát bỏng. Thơ anh cũng nhiều nắng và nhiều gió - những ngọn gió ngang tàng mở ra nhiều liên tưởng phóng khoáng trong các trường ca, còn nắng thì lại nén chặt cô đọng, bức xạ trong những tứ thơ ngắn mà vẫn ngân vang và tươi rói. Thế mạnh trong thơ Hoàng Trần Cương là trường liên tưởng nhiều lớp, nhiều tầng, bất ngờ và chọn lọc. Chính những chi tiết của đời sống được anh nhìn nhận qua lăng kính của cảm giác vì thế nó gợi mở và tung tẩy, nhiều lúc thảng thốt đầy trực cảm. Mạch thơ ngỡ như dâng lên ào ạt nhưng được nén lại bất ngờ lung linh kiểu như: “Màu dưa vàng đáy vại - Giấm mặt trời qua đêm”. Thơ Hoàng Trần Cương thường ám ảnh ở những hiện tượng đời sống tưởng như là phi lý tạo ra hiệu quả thẩm mỹ bùng nổ dây chuyền từ sự đối nghịch của hai cực thỏi nam châm tình cảm hút hồn ta và neo giữ ta lại. Anh có khả năng phân thân, hồn nhiên mà nhiều ngẫm ngợi khát khao đồng cảm, chia sẻ kiểu như: “Nằm xoài trên cỏ non - Mặt không cần úp nón - Nhấm ngọn mưa đầu nguồn”. Nhấm mưa hay là nhấm cỏ đều có lý cả. Mạch thơ đi thật tự nhiên bộc trực, chân chất quê kiểng như người xứ Nghệ không rào đón đòi hỏi. Cứ tưởng anh kể lể giãi bày nhưng đột ngột từ cái chất mộc mạc thô ráp ấy vụt hiện lên ánh sáng ảo, lấp lánh của: “Nắng trổ ngồng hoa cải” đến “Nắng cuối ngày chín mọng”. Nắng chiều hay tâm hồn chín dậy rạo rực, mây mẩy tràn đầy sức sống từ: “Bãi chiều sông mướt sóng”. Ngôn ngữ cỏ luôn ám ảnh anh đến nỗi nhìn sóng của dòng sông cũng liên tưởng đến sự mượt mà của cỏ. Hai câu thơ hay cứ bâng khuâng day dứt mãi trong tôi: “Xa nhà đến cả gió - Cũng lần hồi lang thang”. Con người và thiên nhiên cùng hoà quyện vào nhau tìm được tiếng nói chung đồng điệu không cần giải mã. Tôi có cảm giác thơ Hoàng Trần Cương như một tiếng chuông gõ vào thinh không để lại những vòng sóng âm thanh lan toả. Những vòng sóng ấy gợi lên cả những nếp gấp chứ không phẳng lỳ bợt bạt. Để có được hai câu thơ xuất thần trên anh đã có sự chuẩn bị cho: “Vạt mưa chừng xanh hơn - khi chạm vào bóng cỏ”. Anh không nói đến áo mà ta nghĩ đến áo: áo cỏ, áo làng, áo nâu của mẹ bắt đầu từ “Vạt mưa”. Thổn thức, đó là một phẩm chất đáng quý của thơ. Sức bám của nó như phù sa dính bệt vào ký ức chứ không hời hợt khoe mẽ bằng những bộ áo cánh sặc sỡ của ngôn ngữ. Trở lại với “Bóng cỏ” ta thấy anh hoàn toàn có lý khi nhận ra: “Cỏ xanh bóng làng”. Bóng cỏ chính là hồn làng, nơi lưu giữ và trưng bày bao ký ức của làng, là tờ giấy thấm phiên bản của làng trong đó có bóng dáng cuộc đời thi sĩ Hoàng Trần Cương.
(Báo Văn nghệ)
Love mickey,