Nghĩ về thơ: Nỗi nghề

Phạm Đức

Bốn dòng, hai mươi chữ

Đã quá nhiều

Khi suốt đời nghiêng ngả

Thấu chưa cùng chữ Yêu

Nếu chỉ được một chữ dành cho Thơ - thì đó là chữ Thật. Vốn thơ là tinh tuý của hồn người. Mà tinh tuý của hồn người thì trước hết và sau cùng chẳng phải là Thật hay sao?

Thơ không cần dễ hiểu, nhưng phải hiểu được. Nếu bạn thơ còn không hiểu thì ai hiểu? Nếu đương thời không hiểu thì mong gì mai hậu hiểu?

Nếp nhà, thơ năm chữ

Lòng vẫy vùng tự do

Ngại gieo vần lục bát

E ngã vào diễn ca.

lThơ cần “5T”: Tình,Tứ, Tượng, Từ, Thanh. Tình cần nhất là thật. Tứ cần nhất là mới. Hình tượng cần nhất là rõ. Từ cần nhất là khớp. Thanh điệu cần nhất là nhuyễn. Được đủ thế, chắc chắn không có thơ dở vậy!

Làm thơ như câu cá

Nhưng làm gì có mồi

Cũng chẳng có lưỡi câu…

Thi sĩ luôn luôn đứng về phía lẽ phải. Chỉ có điều đôi lúc vì quá say sưa, mơ mộng mà thi nhân lầm lẫn cả sự đúng sai.

Đáng là sông, người cố làm

biển động

Chỉ đất bằng, người giả núi

chon von!

Nên suốt đời biển của

người không nổi sóng

Còn núi non kia không chút đỉnh

mây vờn!

Thơ hay là thơ riêng nhất của thi sĩ mà lại rung động tới muôn người.

Sự thật trong thơ không phải chỉ là sự thật nhìn thấy. Anh có thể nói chính xác đến 100% mà trong thơ lại thành giả.

Sự thật trong thơ là sự thật - ảo. Từ sự thật mà thăng hoa thành hơi ấm, thành khí lạnh, thành cầu vồng, thành nhan sắc, thành mộng tưởng, thành huyền bí…

Mỗi bài thơ ra đời là một sáng tạo. Mỗi phút trăn trở cùng giấy bút hoặc không giấy bút đều là thời khắc linh thiêng. Đó là nói về một thi nhân đích thực vậy!

Thi sẽ đã chết sau bài thơ hay nhất của mình. Có nghĩa là bạn còn làm thơ thì bài thơ hay nhất của bạn vẫn chưa ra đời.

(Phụ bản thơ báo Văn nghệ)