Nhận tình yêu từ đá
Đỗ Bạch Mai
(Đọc Lời của cây - Thơ của Lê Văn Vỵ - Nxb Văn học, 2003)
Hương Sơn Hà Tĩnh vùng đất của đá núi chính là quê hương thân yêu của Lê Văn Vỵ. Vỵ nói với tôi: “Hương Sơn đẹp lắm và tôi yêu đau đáu mảnh đất quê hương mình”.
Tôi chưa có dịp tới Hương Sơn, chưa được biết Hương Sơn, nhưng tình yêu da diết và đằm thắm của Lê Văn Vỵ đối với Hương Sơn được thể hiện trong tập thơ Lời của cây thì tôi đã tường rõ.
Lê Văn Vỵ đang hằng sống từng ngày từng giờ trên quê hương mà trong ký ức của anh - ký ức của một người đã từng trải, cứ lần lần trở về với những kỷ niệm của thuở xưa. Đó là ký ức của dòng sông, của bến quê, của ngôi làng nhỏ bé nơi anh đã sinh ra và lớn lên. Chỉ thoáng trở về bên cái giếng làng thôi mà biết bao nhiêu kỷ niệm của một đời người được sống lại. Những kỷ niệm về quê hương luôn luôn là một cái bến quê neo giữ tâm hồn nhà thơ với bao nỗi bâng khuâng da diết:
“… Sông trôi, chỉ một bến ngồi
Sông trôi chỉ một mình tôi dại khờ
Tôi ngồi nhặt cọng cỏ khô
Neo hồn tôi với bến bờ quê hương”
(Bến quê)
Và điều quan trọng là khi trở về bên những kỷ niệm ấy, Lê Văn Vỵ đã tìm thấy “mảnh hồn thiêng” của quê hương, từ quê hương, bằng chính tấm lòng và tâm hồn trong trẻo của mình:
… “Anh về tìm mảnh hồn thiêng
Chỉ còn vạt nhớ ở miền trong veo”
(Giếng làng)
Người giữ gìn và nuôi dưỡng “mảnh hồn thiêng” đó, không phải ai khác, đó chính là người mẹ. Trong tập thơ, Lê Văn Vỵ viết nhiều về người mẹ ruột thịt của mình. Người mẹ của một nắng hai sương, người mẹ của tảo tần năm tháng. Người mẹ của mấy lá trầu vàng, của mấy nhánh cau khô, một người mẹ của cuộc đời rất thực.
… “Bán lận đận mua lao đao
Mười lăm phiên tháng lao xao chợ đời”
(Mẹ đi chợ)
Và chính người mẹ một nắng hai sương ấy đã giúp cho tác giả ngộ ra một triết lý sống giản đơn, vậy mà phải đi một chặng đường khá dài của cuộc đời mới cảm thấu được:
… “Giật mình, con tuổi bốn mươi
Đi tìm vui thú ở nơi hội hè
Lắm tham vọng, lắm đam mê
Kiếm tiền cứ ngỡ mang về là vui!
Biết đâu hạnh phúc ở đời
Giản đơn, bên mẹ thảnh thơi, chuyện trò”
(Với mẹ)
Lê Văn Vỵ đã nhìn thấy:
Cũng chính từ sự hy sinh vô bờ của mẹ, sự đau khổ vô bờ của mẹ khi không tìm thấy hài cốt của người con đã hy sinh, mẹ đã dạy cho anh hiểu thế nào là hồn thiêng sông núi:
… “Con đã đưa mẹ đến bao nghĩa trang liệt sĩ
Hàng hàng mộ chí vô danh
Gặp những người mẹ tìm con, vợ tìm chồng, em tìm anh
Chung một bầu tâm sự
Thắp nén nhang, vái bốn phương trời,
Vốc nắm đất ở nơi nghĩa trang cho vào lọ sứ
Mẹ ôm về an ủi, hồn thiêng”
(Mẹ)
Mảnh đất Hương Sơn Hà Tĩnh những năm tháng chiến tranh chống Mỹ đã kiên cường và bền bỉ bám trụ tuyến đường Trường Sơn góp phần làm nên chiến thắng 1975 của toàn dân tộc - Chiến tranh đã qua đi, nhưng những vết thương của chiến tranh vẫn còn là một nỗi ám ảnh trong thơ Lê Văn Vỵ: Những người bạn không trở về; những đứa trẻ không được làm người vì chất độc màu da cam, những người vợ chờ chồng, những người mẹ chờ con…
Tất cả những nỗi ám ảnh ấy đã làm nên một tình yêu đau đáu và da diết trong thơ Lê Văn Vỵ. Cái tình yêu ấy thật là khó khăn, thật là đau đớn. Và chỉ có những con người của Hương Sơn ấy mới dám nhận một tình yêu từ đá để lớn lên.
“Bao nhiêu người tự hỏi
Rồi lắc đầu bâng khuâng
Người từ trong gian truân
Nhận tình yêu từ đá”
(Tình yêu)
Lê Văn Vỵ cũng đã “nhận tình yêu từ đá” để đến với cuộc đời - Lê Văn Vỵ lại là một nhà giáo cho nên cũng dễ hiểu vì sao trong thơ anh cứ khắc khoải dằn vặt với những nỗi đau đời: Anh đau khổ trước một cơn bão lũ hung bạo tàn phá quê hương, đau khổ trước một vành tang trắng của học trò, đau khổ trước một cái xấu vẫn còn lẩn quất đâu đây trong cuộc đời… Cứ như thế anh yêu và ghét, anh ngợi ca và anh phê phán với tất cả sự nồng nhiệt của một trái tim thi sĩ…
Thơ của Lê Văn Vỵ có buồn và có vui. Niềm vui và nỗi buồn ấy được cất cánh từ một vùng quê đá núi… và được chưng cất lên bởi một tâm hồn đôn hậu, yêu đời. Có lẽ vì thế mà thơ anh cứ vang lên như một lời ca của một tình yêu trong trẻo. Và chính anh cũng đã từng tự nhận:
“Tôi là cây bút vách núi
Xin hát lời gió mây”
(Lời của cây)
(Văn nghệ Trẻ)
Đỗ Bạch Mai
(Đọc Lời của cây - Thơ của Lê Văn Vỵ - Nxb Văn học, 2003)
Hương Sơn Hà Tĩnh vùng đất của đá núi chính là quê hương thân yêu của Lê Văn Vỵ. Vỵ nói với tôi: “Hương Sơn đẹp lắm và tôi yêu đau đáu mảnh đất quê hương mình”.
Tôi chưa có dịp tới Hương Sơn, chưa được biết Hương Sơn, nhưng tình yêu da diết và đằm thắm của Lê Văn Vỵ đối với Hương Sơn được thể hiện trong tập thơ Lời của cây thì tôi đã tường rõ.
Lê Văn Vỵ đang hằng sống từng ngày từng giờ trên quê hương mà trong ký ức của anh - ký ức của một người đã từng trải, cứ lần lần trở về với những kỷ niệm của thuở xưa. Đó là ký ức của dòng sông, của bến quê, của ngôi làng nhỏ bé nơi anh đã sinh ra và lớn lên. Chỉ thoáng trở về bên cái giếng làng thôi mà biết bao nhiêu kỷ niệm của một đời người được sống lại. Những kỷ niệm về quê hương luôn luôn là một cái bến quê neo giữ tâm hồn nhà thơ với bao nỗi bâng khuâng da diết:
“… Sông trôi, chỉ một bến ngồi
Sông trôi chỉ một mình tôi dại khờ
Tôi ngồi nhặt cọng cỏ khô
Neo hồn tôi với bến bờ quê hương”
(Bến quê)
Và điều quan trọng là khi trở về bên những kỷ niệm ấy, Lê Văn Vỵ đã tìm thấy “mảnh hồn thiêng” của quê hương, từ quê hương, bằng chính tấm lòng và tâm hồn trong trẻo của mình:
… “Anh về tìm mảnh hồn thiêng
Chỉ còn vạt nhớ ở miền trong veo”
(Giếng làng)
Người giữ gìn và nuôi dưỡng “mảnh hồn thiêng” đó, không phải ai khác, đó chính là người mẹ. Trong tập thơ, Lê Văn Vỵ viết nhiều về người mẹ ruột thịt của mình. Người mẹ của một nắng hai sương, người mẹ của tảo tần năm tháng. Người mẹ của mấy lá trầu vàng, của mấy nhánh cau khô, một người mẹ của cuộc đời rất thực.
… “Bán lận đận mua lao đao
Mười lăm phiên tháng lao xao chợ đời”
(Mẹ đi chợ)
Và chính người mẹ một nắng hai sương ấy đã giúp cho tác giả ngộ ra một triết lý sống giản đơn, vậy mà phải đi một chặng đường khá dài của cuộc đời mới cảm thấu được:
… “Giật mình, con tuổi bốn mươi
Đi tìm vui thú ở nơi hội hè
Lắm tham vọng, lắm đam mê
Kiếm tiền cứ ngỡ mang về là vui!
Biết đâu hạnh phúc ở đời
Giản đơn, bên mẹ thảnh thơi, chuyện trò”
(Với mẹ)
Lê Văn Vỵ đã nhìn thấy:
Cũng chính từ sự hy sinh vô bờ của mẹ, sự đau khổ vô bờ của mẹ khi không tìm thấy hài cốt của người con đã hy sinh, mẹ đã dạy cho anh hiểu thế nào là hồn thiêng sông núi:
… “Con đã đưa mẹ đến bao nghĩa trang liệt sĩ
Hàng hàng mộ chí vô danh
Gặp những người mẹ tìm con, vợ tìm chồng, em tìm anh
Chung một bầu tâm sự
Thắp nén nhang, vái bốn phương trời,
Vốc nắm đất ở nơi nghĩa trang cho vào lọ sứ
Mẹ ôm về an ủi, hồn thiêng”
(Mẹ)
Mảnh đất Hương Sơn Hà Tĩnh những năm tháng chiến tranh chống Mỹ đã kiên cường và bền bỉ bám trụ tuyến đường Trường Sơn góp phần làm nên chiến thắng 1975 của toàn dân tộc - Chiến tranh đã qua đi, nhưng những vết thương của chiến tranh vẫn còn là một nỗi ám ảnh trong thơ Lê Văn Vỵ: Những người bạn không trở về; những đứa trẻ không được làm người vì chất độc màu da cam, những người vợ chờ chồng, những người mẹ chờ con…
Tất cả những nỗi ám ảnh ấy đã làm nên một tình yêu đau đáu và da diết trong thơ Lê Văn Vỵ. Cái tình yêu ấy thật là khó khăn, thật là đau đớn. Và chỉ có những con người của Hương Sơn ấy mới dám nhận một tình yêu từ đá để lớn lên.
“Bao nhiêu người tự hỏi
Rồi lắc đầu bâng khuâng
Người từ trong gian truân
Nhận tình yêu từ đá”
(Tình yêu)
Lê Văn Vỵ cũng đã “nhận tình yêu từ đá” để đến với cuộc đời - Lê Văn Vỵ lại là một nhà giáo cho nên cũng dễ hiểu vì sao trong thơ anh cứ khắc khoải dằn vặt với những nỗi đau đời: Anh đau khổ trước một cơn bão lũ hung bạo tàn phá quê hương, đau khổ trước một vành tang trắng của học trò, đau khổ trước một cái xấu vẫn còn lẩn quất đâu đây trong cuộc đời… Cứ như thế anh yêu và ghét, anh ngợi ca và anh phê phán với tất cả sự nồng nhiệt của một trái tim thi sĩ…
Thơ của Lê Văn Vỵ có buồn và có vui. Niềm vui và nỗi buồn ấy được cất cánh từ một vùng quê đá núi… và được chưng cất lên bởi một tâm hồn đôn hậu, yêu đời. Có lẽ vì thế mà thơ anh cứ vang lên như một lời ca của một tình yêu trong trẻo. Và chính anh cũng đã từng tự nhận:
“Tôi là cây bút vách núi
Xin hát lời gió mây”
(Lời của cây)
(Văn nghệ Trẻ)
Love mickey,