Có nỗi nhớ bắt đầu từ gió
Văn Công Hùng
(Đọc Và nỗi nhớ bắt đầu từ gió - Thơ Lê Vĩnh Tài - Nxb Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh)
Khoảng mươi năm lại đây, Lê Vĩnh Tài nổi lên như một hiện tượng trong nền thơ Miền Trung-Tây nguyên. Chàng trai này nguyên là một bác sĩ, nhưng rồi bỏ nghề đi... làm thơ. Khác các “tội đồ” thơ khác, anh làm thơ, mê thơ, đắm đuối vì thơ nhưng còn đủ tỉnh táo để làm thêm một việc “nhỏ” ?â một doanh nghiệp xe máy lớn ở Buôn Ma Thuột. Và vì thế mà ít thấy anh đeo túi đi lang thang ngoài đường, hoặc vênh râu đọc thơ trong các quán nhậu như... vài nhà thơ khác. Và cũng vì thế mà anh có điều kiện in một tập thơ thật đẹp, thật sang có tên “và nỗi nhớ đã bắt đầu với gió” phát hành tháng ba vừa qua.
Thơ Tài lạ lắm, sau mỗi câu, mỗi chữ nó cứ hun hút một cái gì rất khó tả. Như một cơn mộng du bất tận, Tài dẫn dắt cảm xúc đi lang thang trong thế giới của riêng anh, mà thế giới ấy vô cùng rộng, từ “Đà Lạt Thúy và Dy và gió”, đến “Sao không phải là em mà lại là Sa Pa”. Từ “Thơ man mác như chiều phố huyện” đến “Về thôi em Hà Nội xa rồi”. Từ “Ba phần nhớ bảy phần yêu” đến “Ngày tháng đã xa xưa như cổ tích”... Cái cách Lê Vĩnh Tài đặt tít cũng lạ: Gãy trên tay anh một nhú cỏ vừa lên, Chớp mắt năm chữ, Uống rượu với Phạm Doanh và Nguyễn Phi Trinh, Vẫn trở mình mỗi giấc mơ khuya... Còn đọc vào trong ấy, ta bị kéo đi trong một miên man mê đắm, trong một khắc khoải bồng bềnh, như mây trắng, như hơi rượu, như nụ hôn và cả như cơn yêu vừa dứt, vời xa diệu vợi mà lại gần gũi thân quen... Khác các nhà thơ trẻ hiện nay, thơ Tài hiện đại nhưng không tỉnh táo quá, lạnh lùng quá, rạch ròi, thông minh quá, thơ anh vẫn giữ được cái đằm thắm của cảm xúc, cái rưng rưng đến xốn xang của câu chữ khi được đặt đúng tâm của những ý nghĩ bất chợt. Ngoài đời, trông Tài cũng ngầu lắm. Tài cưỡi con mô tô to vật vã luôn luôn bận rộn, trong cả những cuộc nhậu và gặp gỡ bạn bè. Thế mà trong thơ chàng mong manh và yếu đuối thế: Xin được chọn giữa muôn ngàn cách lựa/ Câu thơ con chạm đời mẹ nhọc nhằn/ Gốc đa mẹ xin vẫn nguyên cổ tích/ Tuổi thơ con vẫn vằng vặc đêm trăng./ Xin man mác một trưa hè bé bỏng/ Mẹ ầu ơ... con mê ngủ bao giờ/ Xin quỳ lạy cơn mơ nước mắt/ Con lăn mình qua chỗ ráo câu thơ. Thường là thế. Trong thơ người ta thể hiện mình rõ nhất. Còn ngoài đời, chỉ là một cách xù lông xù cánh để che đi tâm trạng bất an, nỗi cô đơn thường trực của người thơ mà thôi. Các nhà thơ truyền thống thường nhìn dáng mà biết họ là nhà thơ, còn các nhà thơ trẻ bây giờ, nhìn họ nẹt bô rú ga, phăm phăm tốc độ, thông minh sắc sảo lạnh lùng trong ứng xử... lẫn vào tốc độ cuộc đời, không phân biệt được ai với ai, chỉ khi nào họ dúi vào tay ta một tập thơ, thường là in rất đẹp và hiện đại, bảo ta đọc, và ta vừa cầm vừa nghi ngại để rồi bị thu phục dần dần, thì ta mới biết họ là nhà thơ, cũng vô cùng đa cảm, vô cùng yếu đuối, dù lấp lên phía trên ấy là những cách tân câu chữ, thi pháp... Thơ Tài đây: Tìm chi, tìm chi.../ ha hả tiếng cười/ Hút tầm mắt mộng du dĩ vãng/ Tưởng nổi trôi đến chừng bạt mạng/ vẫn trong veo chén rượu đêm này./ Thôi đừng say/ đừng say/ nheo con mắt nhớ mới hay mình buồn/ Mưa đừng tuôn/ đừng tuôn/ đêm sâu chới với tiếng chuông bất ngờ./ Mốt mai/ xin chớ bao giờ/ Trong veo nước mắt/ đổ ngờ là say. Và đây nữa: Ta đã qua những đêm hoang vu/ Đến bao giờ ngủ bù cho Hà Nội/ Ngủ bù cho đêm nằm tưởng tượng hương hoa sữa/ Tưởng tượng vị sấu ngâm/ Tưởng tượng em/ đến sáng còn thèm. Cái cách đặt người đọc vào một tư duy tưởng như mạch lạc nhưng lại rất mơ hồ mộng mị để rồi cứ ám ảnh mãi một câu thơ đẫm nước mắt, mà cũng chả biết có phải nước mắt không: Nỗi đau như dòng nước/ mắt hay là mưa ngâu tạo nên những dự cảm trong thơ Tài, cứ mang mang như những hoài vọng về phía nào xa xôi lắm, thánh thiện lắm. Phía ấy, có những cơn mơ gẫy khúc, có những ý nghĩ về hoa cúc dại, hoa yên cơ, hoa quỳnh, có một nàng công chúa, và bất tận những cơn gió...
Mới hay, dù gì đi nữa thì cảm xúc trong thơ vẫn không bao giờ thời thượng hoặc giả dối thương vay khóc mướn được. Nó chỉ là một thứ duy nhất trong veo tự trong sâu xa của mỗi phận người mà tiết ra, nhỏ ra, như con yến huyết chắt máu mình ra làm tổ, hoặc lặng lẽ như con đom đóm tự đốt mình làm một đốm sáng giữa đêm mưa.
Đọc thơ Lê Vĩnh Tài thấy nỗi khát khao tâm giao, sự thuỷ chung với những tên người tên đất khá rõ. Tài có tài làm cho người đọc phải chung cảm nhận của mình, vì thế tên riêng bạn bè của mình được Tài nhắc khá nhiều, đương nhiên như tháp Epphen, như sông Nin, như cây như cỏ: Mà không, chỉ ba phần lênh đênh cho bảy phần nũng nịu của Tôn Nữ khi đòi anh dắt xe lên dốc núi cao dựng đứng ra về, để lại ba phần cằn nhằn của tôi và bảy phần im lặng của Nguyên Hương. hoặc: Thôi đi Vũ tụi mình không rượu nữa/ những câu thơ ta đã viết cho người.../ Thôi đi Vũ tụi mình không rượu nữa/ Con ngựa đau bỏ cỏ đã lâu rồi... đấy là thế mạnh nhưng cũng rất dễ trở thành chỗ để Tài sa chân, bởi không khéo sẽ rơi vào vụn vặt, nhàm chán và... tắc tị.
Người ta đồn rằng, muốn gặp Tài thì khi điện đến nhà đừng xưng với người nhà của Tài mình là nhà thơ vì sẽ rất khó gặp. Hãy nói là gặp để... mua xe thì được tạo điều kiện gặp ngay. Có thể là chuyện đùa mà buồn quá. Bao giờ người thơ “hoành tráng” ngang hàng... người giàu. Cả Tài nữa, bao giờ làm được thơ để nuôi vợ con chứ không phải... bán xe máy nuôi vợ con và... thơ được ké phần vào đấy...
Văn Công Hùng
(Đọc Và nỗi nhớ bắt đầu từ gió - Thơ Lê Vĩnh Tài - Nxb Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh)
Khoảng mươi năm lại đây, Lê Vĩnh Tài nổi lên như một hiện tượng trong nền thơ Miền Trung-Tây nguyên. Chàng trai này nguyên là một bác sĩ, nhưng rồi bỏ nghề đi... làm thơ. Khác các “tội đồ” thơ khác, anh làm thơ, mê thơ, đắm đuối vì thơ nhưng còn đủ tỉnh táo để làm thêm một việc “nhỏ” ?â một doanh nghiệp xe máy lớn ở Buôn Ma Thuột. Và vì thế mà ít thấy anh đeo túi đi lang thang ngoài đường, hoặc vênh râu đọc thơ trong các quán nhậu như... vài nhà thơ khác. Và cũng vì thế mà anh có điều kiện in một tập thơ thật đẹp, thật sang có tên “và nỗi nhớ đã bắt đầu với gió” phát hành tháng ba vừa qua.
Thơ Tài lạ lắm, sau mỗi câu, mỗi chữ nó cứ hun hút một cái gì rất khó tả. Như một cơn mộng du bất tận, Tài dẫn dắt cảm xúc đi lang thang trong thế giới của riêng anh, mà thế giới ấy vô cùng rộng, từ “Đà Lạt Thúy và Dy và gió”, đến “Sao không phải là em mà lại là Sa Pa”. Từ “Thơ man mác như chiều phố huyện” đến “Về thôi em Hà Nội xa rồi”. Từ “Ba phần nhớ bảy phần yêu” đến “Ngày tháng đã xa xưa như cổ tích”... Cái cách Lê Vĩnh Tài đặt tít cũng lạ: Gãy trên tay anh một nhú cỏ vừa lên, Chớp mắt năm chữ, Uống rượu với Phạm Doanh và Nguyễn Phi Trinh, Vẫn trở mình mỗi giấc mơ khuya... Còn đọc vào trong ấy, ta bị kéo đi trong một miên man mê đắm, trong một khắc khoải bồng bềnh, như mây trắng, như hơi rượu, như nụ hôn và cả như cơn yêu vừa dứt, vời xa diệu vợi mà lại gần gũi thân quen... Khác các nhà thơ trẻ hiện nay, thơ Tài hiện đại nhưng không tỉnh táo quá, lạnh lùng quá, rạch ròi, thông minh quá, thơ anh vẫn giữ được cái đằm thắm của cảm xúc, cái rưng rưng đến xốn xang của câu chữ khi được đặt đúng tâm của những ý nghĩ bất chợt. Ngoài đời, trông Tài cũng ngầu lắm. Tài cưỡi con mô tô to vật vã luôn luôn bận rộn, trong cả những cuộc nhậu và gặp gỡ bạn bè. Thế mà trong thơ chàng mong manh và yếu đuối thế: Xin được chọn giữa muôn ngàn cách lựa/ Câu thơ con chạm đời mẹ nhọc nhằn/ Gốc đa mẹ xin vẫn nguyên cổ tích/ Tuổi thơ con vẫn vằng vặc đêm trăng./ Xin man mác một trưa hè bé bỏng/ Mẹ ầu ơ... con mê ngủ bao giờ/ Xin quỳ lạy cơn mơ nước mắt/ Con lăn mình qua chỗ ráo câu thơ. Thường là thế. Trong thơ người ta thể hiện mình rõ nhất. Còn ngoài đời, chỉ là một cách xù lông xù cánh để che đi tâm trạng bất an, nỗi cô đơn thường trực của người thơ mà thôi. Các nhà thơ truyền thống thường nhìn dáng mà biết họ là nhà thơ, còn các nhà thơ trẻ bây giờ, nhìn họ nẹt bô rú ga, phăm phăm tốc độ, thông minh sắc sảo lạnh lùng trong ứng xử... lẫn vào tốc độ cuộc đời, không phân biệt được ai với ai, chỉ khi nào họ dúi vào tay ta một tập thơ, thường là in rất đẹp và hiện đại, bảo ta đọc, và ta vừa cầm vừa nghi ngại để rồi bị thu phục dần dần, thì ta mới biết họ là nhà thơ, cũng vô cùng đa cảm, vô cùng yếu đuối, dù lấp lên phía trên ấy là những cách tân câu chữ, thi pháp... Thơ Tài đây: Tìm chi, tìm chi.../ ha hả tiếng cười/ Hút tầm mắt mộng du dĩ vãng/ Tưởng nổi trôi đến chừng bạt mạng/ vẫn trong veo chén rượu đêm này./ Thôi đừng say/ đừng say/ nheo con mắt nhớ mới hay mình buồn/ Mưa đừng tuôn/ đừng tuôn/ đêm sâu chới với tiếng chuông bất ngờ./ Mốt mai/ xin chớ bao giờ/ Trong veo nước mắt/ đổ ngờ là say. Và đây nữa: Ta đã qua những đêm hoang vu/ Đến bao giờ ngủ bù cho Hà Nội/ Ngủ bù cho đêm nằm tưởng tượng hương hoa sữa/ Tưởng tượng vị sấu ngâm/ Tưởng tượng em/ đến sáng còn thèm. Cái cách đặt người đọc vào một tư duy tưởng như mạch lạc nhưng lại rất mơ hồ mộng mị để rồi cứ ám ảnh mãi một câu thơ đẫm nước mắt, mà cũng chả biết có phải nước mắt không: Nỗi đau như dòng nước/ mắt hay là mưa ngâu tạo nên những dự cảm trong thơ Tài, cứ mang mang như những hoài vọng về phía nào xa xôi lắm, thánh thiện lắm. Phía ấy, có những cơn mơ gẫy khúc, có những ý nghĩ về hoa cúc dại, hoa yên cơ, hoa quỳnh, có một nàng công chúa, và bất tận những cơn gió...
Mới hay, dù gì đi nữa thì cảm xúc trong thơ vẫn không bao giờ thời thượng hoặc giả dối thương vay khóc mướn được. Nó chỉ là một thứ duy nhất trong veo tự trong sâu xa của mỗi phận người mà tiết ra, nhỏ ra, như con yến huyết chắt máu mình ra làm tổ, hoặc lặng lẽ như con đom đóm tự đốt mình làm một đốm sáng giữa đêm mưa.
Đọc thơ Lê Vĩnh Tài thấy nỗi khát khao tâm giao, sự thuỷ chung với những tên người tên đất khá rõ. Tài có tài làm cho người đọc phải chung cảm nhận của mình, vì thế tên riêng bạn bè của mình được Tài nhắc khá nhiều, đương nhiên như tháp Epphen, như sông Nin, như cây như cỏ: Mà không, chỉ ba phần lênh đênh cho bảy phần nũng nịu của Tôn Nữ khi đòi anh dắt xe lên dốc núi cao dựng đứng ra về, để lại ba phần cằn nhằn của tôi và bảy phần im lặng của Nguyên Hương. hoặc: Thôi đi Vũ tụi mình không rượu nữa/ những câu thơ ta đã viết cho người.../ Thôi đi Vũ tụi mình không rượu nữa/ Con ngựa đau bỏ cỏ đã lâu rồi... đấy là thế mạnh nhưng cũng rất dễ trở thành chỗ để Tài sa chân, bởi không khéo sẽ rơi vào vụn vặt, nhàm chán và... tắc tị.
Người ta đồn rằng, muốn gặp Tài thì khi điện đến nhà đừng xưng với người nhà của Tài mình là nhà thơ vì sẽ rất khó gặp. Hãy nói là gặp để... mua xe thì được tạo điều kiện gặp ngay. Có thể là chuyện đùa mà buồn quá. Bao giờ người thơ “hoành tráng” ngang hàng... người giàu. Cả Tài nữa, bao giờ làm được thơ để nuôi vợ con chứ không phải... bán xe máy nuôi vợ con và... thơ được ké phần vào đấy...
Love mickey,