Hội Ung Thư Việt My` va` Bs Phan Phương Chi va` Ðề Ta`i:
Tự Khám: Một Cách Truy Tầm Ung Thư Vú Hữu Hiệu
Bác sĩ Phan Phương Chi
Thông thường, khi nói đến bệnh ung thư vú, vài năm trước đây người ta thường nghĩ đến phụ nữ da Trắng và các sắc dân khác. Nhưng trong tời gian gần đây các con số thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu, kể cả phụ nữ Việt, xấp xỉ cao gần như sắc dân Da Trắng. Điều nguy hiểm hơn nữa là tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu ngày càng gia tăng. Theo Hội Ung Thư Hoa Kỳ, American Cancer Society, trong các bệnh ung thư, ung thư vú là bệnh phụ nữ Việt mắc phải nhiều nhất. Mặc dù hiện nay chưa có cách phòng ngừa ung thư vú hữu hiệu, bệnh nhân ung thư vú có cơ may chữa lành rất cao nếu phát hiện bệnh sớm, trong thời kỳ mới chớm.
Hội Ung Thư Việt Mỹ đề nghị phụ nữ 40 tuổi trở lên làm ba việc sau để tìm ung thư vú: 1) tự khám vú hằng tháng, 2) đi bác sĩ khám vú mỗi năm và 3) chụp quang tuyến vú mammogram hằng năm. Trong bài này chúng tôi xin thảo luận về cách tự khám vú.
Thường thường người ta hay nghĩ tự khám vú là để tìm ung thư. Tự khám vú có thể giúp tìm ra ung thư nhưng nó còn có tầm quan trọng cao xa hơn nữa, nó còn giúp người phụ nữ tìm hiểu và làm quen với cơ thể mình một cách tỉ mỉ và thân thuộc. Thường thường phụ nữ chúng ta không được giải thích rõ ràng về việc tự khám vú và từ đó chúng ta có thể lo âu quá đáng. Các Bác Sĩ hay bảo tự khám để " coi có gì thay đổi không" , mà không cho biết rõ ràng thay đổi như thế nào hoặc ung thư sờ ra sao. Chúng ta về tự khám và tìm thấy hai bên có những u nhỏ lộm cộm và bắt đầu lo sợ vẫn vơ. Ta sẽ nghĩ là mình bị ung thư cả hai bên, mà " bị ung thư thì thế nào cũng chết" và sẽ thôi không tự khám ngực nữa. Những u nhỏ lộm cộm đó thực ra chỉ là những tuyến vú bình thường của chúng ta thôi, nhưng chúng ta vẫn lo ngại vẫn vơ và sẽ bỏ đi cơ hội để làm quen với cơ thể của mình.
Thực sự rất khó mà biết như thế nào là " bất bình thường" trong cơ thể chúng ta nếu chúng ta không biết " bình thường" ra làm sao và " bình thường" có thể thay đổi từ người đàn bà này sang người đàn bà khác. Nếu chúng ta biết vú chúng ta cảm giác ra sao trong cả chu kỳ kinh nguyệt thì chúng ta mới có thể biết khi nào có sự thay đổi.
Thường thường, cái mà chúng ta phải nên đi tìm lúc tự khám vú là một khối u khoảng 1-2cm, cứng, không di chuyển và không thay đổi. Khối u này không tan biến mất sau kỳ kinh, vẫn nằm trong đó sau 2-3 kỳ kinh và nằm một chỗ không di động. Đó là khối u mà chúng ta phải đi BS để kiểm tra. Chúng ta đừng nên đi tìm hay lo lắng về những u lộm cộm nhỏ li ti, thường thường đó chỉ là những lộm cộm bình thường của tuyến vú mà thôi.
Vú chúng ta thay đổi theo từng chu kỳ, tháng này vú có thể lộm cộm nhiều hơn tháng khác. Chúng ta chỉ nên lo lắng về những u to, cứng, không thay đổi sau 2-3 kỳ kinh. Khi tìm ra u như vậy không có nghĩa là ung thư, nó có thể là bướu nước, bướu lành, v.v. Điều quan trọng là phải đi bác sĩ để tìm xem đó là bướu gì.
-- Khi nào thì tự khám vú:
Nếu chúng ta không nhớ tự khám mỗi tháng thì cách 2,3 tháng tự khám cũng được. Nếu chúng ta chưa mất kinh thì nên tự khám cùng một thời gian trong mỗi chu kỳ kinh, thường thường là sau khi sạch kinh, trong vòng 1-2 tuần, đây là thời gian mà vú ít đau và ít lộm cộm nhất, dễ khám hơn.
-- Cách nào để tự khám vú
Trước hết phải nhìn để tìm da trên vú có nhăn hay co rút không, tìm đầu vú có bị thụt vào trong không, xem da đầu vú có bị sần sùi, tróc vẩy không hoặc vú có chảy nước, máu hoặc sữa không.
Sau khi nhìn thì bắt đầu sờ đến vú của mình. Nếu sờ lúc đang tắm thì có lẽ dễ hơn vì xà bông làm cho da trơn dễ khám hơn. Ta nên để cánh tay bên khám lên trên đầu. Nên dùng các đầu ngón tay để dễ khám. Ta phải nên khám hết tất cả vú, bắt đầu từ đầu vú hoặc từ trên xuống dưới. Đừng nắm da kéo lên, chỉ nên đè xuống thôi. Nếu vú to thì nên nằm xuống dễ khám hơn. Điều quan trọng phải nhớ là đừng nắm vú kéo lên vì như vậy vú sẽ thấy lộm cộm giữa ngón cái và các ngón tay kia.
Tự khám vú có thể giúp ta tìm ra ung thư vú trong thời kỳ sớm hơn, có thể giúp ta tránh giải phẩu to có thể gây nhiều dị dạng, biến hình của vú và có thể làm giảm nguy hiểm chết vì ung thư vú.
Bác sĩ Phan Phương Chi sẽ thuyết trình về ung thư vú vào ngày thứ Bẩy, 22 tháng 8, 2003 tại hội quán Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst St., Westminster CA 92683. Những ai có thắc mắc về bệnh ung thư vú, hay muốn biết thêm về cách truy tầm ung thư vú nên tham gia vào bử thuyết trình miễn phí này. Đồng thời, Hội Ung Thư Việt Mỹ có chương trình hướng dẫn các phụ nữ trên 40 tuổi và có lợi tức thấp được thực hiện truy tầm ung thư vú miễn phí. Mọi chi tiết xin liên lạc Hội Ung Thư Việt Mỹ tại số (714) 751-5805.
Tự Khám: Một Cách Truy Tầm Ung Thư Vú Hữu Hiệu
Bác sĩ Phan Phương Chi
Thông thường, khi nói đến bệnh ung thư vú, vài năm trước đây người ta thường nghĩ đến phụ nữ da Trắng và các sắc dân khác. Nhưng trong tời gian gần đây các con số thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu, kể cả phụ nữ Việt, xấp xỉ cao gần như sắc dân Da Trắng. Điều nguy hiểm hơn nữa là tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu ngày càng gia tăng. Theo Hội Ung Thư Hoa Kỳ, American Cancer Society, trong các bệnh ung thư, ung thư vú là bệnh phụ nữ Việt mắc phải nhiều nhất. Mặc dù hiện nay chưa có cách phòng ngừa ung thư vú hữu hiệu, bệnh nhân ung thư vú có cơ may chữa lành rất cao nếu phát hiện bệnh sớm, trong thời kỳ mới chớm.
Hội Ung Thư Việt Mỹ đề nghị phụ nữ 40 tuổi trở lên làm ba việc sau để tìm ung thư vú: 1) tự khám vú hằng tháng, 2) đi bác sĩ khám vú mỗi năm và 3) chụp quang tuyến vú mammogram hằng năm. Trong bài này chúng tôi xin thảo luận về cách tự khám vú.
Thường thường người ta hay nghĩ tự khám vú là để tìm ung thư. Tự khám vú có thể giúp tìm ra ung thư nhưng nó còn có tầm quan trọng cao xa hơn nữa, nó còn giúp người phụ nữ tìm hiểu và làm quen với cơ thể mình một cách tỉ mỉ và thân thuộc. Thường thường phụ nữ chúng ta không được giải thích rõ ràng về việc tự khám vú và từ đó chúng ta có thể lo âu quá đáng. Các Bác Sĩ hay bảo tự khám để " coi có gì thay đổi không" , mà không cho biết rõ ràng thay đổi như thế nào hoặc ung thư sờ ra sao. Chúng ta về tự khám và tìm thấy hai bên có những u nhỏ lộm cộm và bắt đầu lo sợ vẫn vơ. Ta sẽ nghĩ là mình bị ung thư cả hai bên, mà " bị ung thư thì thế nào cũng chết" và sẽ thôi không tự khám ngực nữa. Những u nhỏ lộm cộm đó thực ra chỉ là những tuyến vú bình thường của chúng ta thôi, nhưng chúng ta vẫn lo ngại vẫn vơ và sẽ bỏ đi cơ hội để làm quen với cơ thể của mình.
Thực sự rất khó mà biết như thế nào là " bất bình thường" trong cơ thể chúng ta nếu chúng ta không biết " bình thường" ra làm sao và " bình thường" có thể thay đổi từ người đàn bà này sang người đàn bà khác. Nếu chúng ta biết vú chúng ta cảm giác ra sao trong cả chu kỳ kinh nguyệt thì chúng ta mới có thể biết khi nào có sự thay đổi.
Thường thường, cái mà chúng ta phải nên đi tìm lúc tự khám vú là một khối u khoảng 1-2cm, cứng, không di chuyển và không thay đổi. Khối u này không tan biến mất sau kỳ kinh, vẫn nằm trong đó sau 2-3 kỳ kinh và nằm một chỗ không di động. Đó là khối u mà chúng ta phải đi BS để kiểm tra. Chúng ta đừng nên đi tìm hay lo lắng về những u lộm cộm nhỏ li ti, thường thường đó chỉ là những lộm cộm bình thường của tuyến vú mà thôi.
Vú chúng ta thay đổi theo từng chu kỳ, tháng này vú có thể lộm cộm nhiều hơn tháng khác. Chúng ta chỉ nên lo lắng về những u to, cứng, không thay đổi sau 2-3 kỳ kinh. Khi tìm ra u như vậy không có nghĩa là ung thư, nó có thể là bướu nước, bướu lành, v.v. Điều quan trọng là phải đi bác sĩ để tìm xem đó là bướu gì.
-- Khi nào thì tự khám vú:
Nếu chúng ta không nhớ tự khám mỗi tháng thì cách 2,3 tháng tự khám cũng được. Nếu chúng ta chưa mất kinh thì nên tự khám cùng một thời gian trong mỗi chu kỳ kinh, thường thường là sau khi sạch kinh, trong vòng 1-2 tuần, đây là thời gian mà vú ít đau và ít lộm cộm nhất, dễ khám hơn.
-- Cách nào để tự khám vú
Trước hết phải nhìn để tìm da trên vú có nhăn hay co rút không, tìm đầu vú có bị thụt vào trong không, xem da đầu vú có bị sần sùi, tróc vẩy không hoặc vú có chảy nước, máu hoặc sữa không.
Sau khi nhìn thì bắt đầu sờ đến vú của mình. Nếu sờ lúc đang tắm thì có lẽ dễ hơn vì xà bông làm cho da trơn dễ khám hơn. Ta nên để cánh tay bên khám lên trên đầu. Nên dùng các đầu ngón tay để dễ khám. Ta phải nên khám hết tất cả vú, bắt đầu từ đầu vú hoặc từ trên xuống dưới. Đừng nắm da kéo lên, chỉ nên đè xuống thôi. Nếu vú to thì nên nằm xuống dễ khám hơn. Điều quan trọng phải nhớ là đừng nắm vú kéo lên vì như vậy vú sẽ thấy lộm cộm giữa ngón cái và các ngón tay kia.
Tự khám vú có thể giúp ta tìm ra ung thư vú trong thời kỳ sớm hơn, có thể giúp ta tránh giải phẩu to có thể gây nhiều dị dạng, biến hình của vú và có thể làm giảm nguy hiểm chết vì ung thư vú.
Bác sĩ Phan Phương Chi sẽ thuyết trình về ung thư vú vào ngày thứ Bẩy, 22 tháng 8, 2003 tại hội quán Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst St., Westminster CA 92683. Những ai có thắc mắc về bệnh ung thư vú, hay muốn biết thêm về cách truy tầm ung thư vú nên tham gia vào bử thuyết trình miễn phí này. Đồng thời, Hội Ung Thư Việt Mỹ có chương trình hướng dẫn các phụ nữ trên 40 tuổi và có lợi tức thấp được thực hiện truy tầm ung thư vú miễn phí. Mọi chi tiết xin liên lạc Hội Ung Thư Việt Mỹ tại số (714) 751-5805.