Cơm chay Huế
Ở Huế, cơm chay không chỉ là món ăn của nhà chùa, mà từ xưa, nhiều người, nhiều gia đình vẫn nấu cơm chay ăn để dưỡng tâm tính. Người Huế định ngày ăn chay trong tháng gọi là trai kỳ. Ăn chay hai ngày rằm, ngày ba mươi gọi là nhị trai, ăn chay bốn ngày gọi là tứ trai.
Ở Huế bây giờ có đủ thứ chay: cơm chay, bún chay, bánh canh chay, chả chay, bánh lọc chay... Cứ ngày mười bốn và cuối tháng âm lịch hay ngày Phật đản, ra các chợ ở Huế tìm mua thịt cá rất khó vì gần như cả thành phố ăn chay. Cơm chay Huế do nhà chùa nấu để ăn, để mời khách. Các gia đình nấu cơm chay khi cúng giỗ người ăn chay. Tiệc chay cũng được làm theo đơn đặt hàng của khách du lịch.
Nấu món chay, tiệc chay khó hơn nhiều so với nấu tiệc mặn. Nhìn lên bàn tiệc chay cũng đủ các món như: giò lụa, chả quế, đùi gà, cá chiên, thịt heo quay... Nhưng tất cả đều được chế biến từ các loại củ, quả, đậu, dầu thực vật. Nấu món chay đã trở thành một nghệ thuật rất tinh tế. Một mâm tiệc chay vẫn tạo cảm giác hưng phấn ngon miệng không kém gì tiệc mặn.
Chả có thể được làm từ nhiều thứ khác nhau. Quả chuối mật gần chín đem luộc rồi lột vỏ, băm nhỏ rồi cho vào cối giã như giã giò nạc. Giã xong nêm củ kiệu, xì dầu, tiêu, muối, đường, bột thính (bánh tráng mỏng nướng lên cho giòn, tán nhỏ), bí đao thái hạt lựu, luộc chín để khô nước... Tất cả trộn cho đều, bó vào lá chuối rồi hấp hơi nước độ 20 phút. Chả chay cũng có thể làm từ bột mì. Trong bột mì có loại protein xơ gọi là zaletin, chiếm khoảng một phần ba khối lượng. Người ta nhồi bột mì với nước lã cho kỹ như làm bánh, sau đó rửa dần từng nắm bột mì ở vòi nước chảy cho đến khi tinh bột bị loại hết. Ta sẽ được một chất như bột, nhưng không dẻo, đó là protein. Chất này nhồi thêm gia vị rồi bó thành chả hoặc chế biến thành món gà xé phay. Chả quế thì làm từ đậu khuôn hấp, bên trên phết một lớp phẩm màu. Còn món sườn lợn ram thì được làm bằng... khoai lang. Khoai lang gọt vỏ, cắt thỏi như ngón tay, cho vào dầu lạc sôi, rán vàng. Đậu xanh ngâm nước, đãi vỏ, giã nhỏ, nêm xì dầu, đường, tiêu, muối trộn đều. Lấy đậu giã đã nêm trải ra thớt, xếp vài thỏi khoai rán lên, cách đều như sườn lợn, cho thêm lớp đậu nữa rải lên trên, ấn chặt cho thịt (đậu giã) và xương (khoai) dính vào nhau. Sau đó, “sườn” được cho vào rán trong chảo dầu nóng. Dọn với xà lách, tiêu muối, ăn nóng. Món cá lóc hấp, rán, có từng khía thịt vàng ươm hấp dẫn ai ngờ lại là một quả chuối xanh tẩm gia vị. Còn từ trái mít non người ta có thể chế biến ra các món thịt lợn quay, gà xé như thật...
Không thể kể hết sự phong phú của các món chay và sự sáng chế, phối trộn tài tình giữa các nguyên liệu, gia vị và kỹ thuật chế biến để tạo nên các món đặc trưng. Ăn chay trong quan niệm Phật giáo là để dưỡng pháp thiện, tăng can lành. Ăn chay là một cách để biểu hiện lòng trân trọng sự sống, loại bỏ tham, sân, si, nuôi dưỡng tâm hồn. Bởi thế mà ở Huế việc ăn chay rất phát triển. Ngày càng có nhiều người tuy không theo đạo Phật vẫn ăn chay (thường trai hay trai kỳ).
Du khách đến Huế thưởng thức một bữa cơm chay là thêm một lần tìm lối vào cõi thiện, cõi tâm linh. Bữa cơm chay cho ta sự bình tâm, an lạc, cho tâm hồn thanh thoát hơn...
(TITC)
Ở Huế, cơm chay không chỉ là món ăn của nhà chùa, mà từ xưa, nhiều người, nhiều gia đình vẫn nấu cơm chay ăn để dưỡng tâm tính. Người Huế định ngày ăn chay trong tháng gọi là trai kỳ. Ăn chay hai ngày rằm, ngày ba mươi gọi là nhị trai, ăn chay bốn ngày gọi là tứ trai.
Ở Huế bây giờ có đủ thứ chay: cơm chay, bún chay, bánh canh chay, chả chay, bánh lọc chay... Cứ ngày mười bốn và cuối tháng âm lịch hay ngày Phật đản, ra các chợ ở Huế tìm mua thịt cá rất khó vì gần như cả thành phố ăn chay. Cơm chay Huế do nhà chùa nấu để ăn, để mời khách. Các gia đình nấu cơm chay khi cúng giỗ người ăn chay. Tiệc chay cũng được làm theo đơn đặt hàng của khách du lịch.
Nấu món chay, tiệc chay khó hơn nhiều so với nấu tiệc mặn. Nhìn lên bàn tiệc chay cũng đủ các món như: giò lụa, chả quế, đùi gà, cá chiên, thịt heo quay... Nhưng tất cả đều được chế biến từ các loại củ, quả, đậu, dầu thực vật. Nấu món chay đã trở thành một nghệ thuật rất tinh tế. Một mâm tiệc chay vẫn tạo cảm giác hưng phấn ngon miệng không kém gì tiệc mặn.
Chả có thể được làm từ nhiều thứ khác nhau. Quả chuối mật gần chín đem luộc rồi lột vỏ, băm nhỏ rồi cho vào cối giã như giã giò nạc. Giã xong nêm củ kiệu, xì dầu, tiêu, muối, đường, bột thính (bánh tráng mỏng nướng lên cho giòn, tán nhỏ), bí đao thái hạt lựu, luộc chín để khô nước... Tất cả trộn cho đều, bó vào lá chuối rồi hấp hơi nước độ 20 phút. Chả chay cũng có thể làm từ bột mì. Trong bột mì có loại protein xơ gọi là zaletin, chiếm khoảng một phần ba khối lượng. Người ta nhồi bột mì với nước lã cho kỹ như làm bánh, sau đó rửa dần từng nắm bột mì ở vòi nước chảy cho đến khi tinh bột bị loại hết. Ta sẽ được một chất như bột, nhưng không dẻo, đó là protein. Chất này nhồi thêm gia vị rồi bó thành chả hoặc chế biến thành món gà xé phay. Chả quế thì làm từ đậu khuôn hấp, bên trên phết một lớp phẩm màu. Còn món sườn lợn ram thì được làm bằng... khoai lang. Khoai lang gọt vỏ, cắt thỏi như ngón tay, cho vào dầu lạc sôi, rán vàng. Đậu xanh ngâm nước, đãi vỏ, giã nhỏ, nêm xì dầu, đường, tiêu, muối trộn đều. Lấy đậu giã đã nêm trải ra thớt, xếp vài thỏi khoai rán lên, cách đều như sườn lợn, cho thêm lớp đậu nữa rải lên trên, ấn chặt cho thịt (đậu giã) và xương (khoai) dính vào nhau. Sau đó, “sườn” được cho vào rán trong chảo dầu nóng. Dọn với xà lách, tiêu muối, ăn nóng. Món cá lóc hấp, rán, có từng khía thịt vàng ươm hấp dẫn ai ngờ lại là một quả chuối xanh tẩm gia vị. Còn từ trái mít non người ta có thể chế biến ra các món thịt lợn quay, gà xé như thật...
Không thể kể hết sự phong phú của các món chay và sự sáng chế, phối trộn tài tình giữa các nguyên liệu, gia vị và kỹ thuật chế biến để tạo nên các món đặc trưng. Ăn chay trong quan niệm Phật giáo là để dưỡng pháp thiện, tăng can lành. Ăn chay là một cách để biểu hiện lòng trân trọng sự sống, loại bỏ tham, sân, si, nuôi dưỡng tâm hồn. Bởi thế mà ở Huế việc ăn chay rất phát triển. Ngày càng có nhiều người tuy không theo đạo Phật vẫn ăn chay (thường trai hay trai kỳ).
Du khách đến Huế thưởng thức một bữa cơm chay là thêm một lần tìm lối vào cõi thiện, cõi tâm linh. Bữa cơm chay cho ta sự bình tâm, an lạc, cho tâm hồn thanh thoát hơn...
(TITC)
Love mickey,