Sa Pa giữa trời mây trắng

Phạm Hoàng Hải

 

 

 

I.Trời đất và núi rừng:

 

Huyền ảo mây trắng Sa Pa

       Ông trời rộng lòng bao dung đã cho Sa Pa quá nhiều, nào núi cao ,suối sâu ,nào thung lũng với lớp lớp đồng ruộng vườn tược ,nào rừng già bạt ngàn phong phú ,nào là những con người hiền hòa tươi thắm.Vậy mà nghe chừng như thế cũng chưa thỏa hết lòng yêu quý, Trời còn cho thêm Sa Pa một vật báu vô giá có thể làm rung động mọi con tim, một của báu chẳng có hình dạng nhất định ,lúc tan lúc hiện ,biến ảo khôn cùng.Của báu Trời cho ấy chính là : Mây trắng Sa Pa.

       

       Nếu ai đó chọn một bức ảnh phong cảnh Sa Pa mà trong ảnh không có mây thì người chụp dứt khoát chưa phải là người thấu hiểu được vẻ đẹp của Sa Pa.Bạn hãy thử nhớ lại các bức ảnh về Sa Pa trên các tờ lịch ,trên các bưu thiếp ,trên các bìa tạp chí hay trên các tờ báo mà xem.Sa Pa luôn ẩn hiện giữa trời mây trắng.Những người trong giới nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam đều cho rằng người đầu tiên có công phát hiện và thể hiện được vẻ đẹp của mây trắng Sa Pa ,chính là nhà nhiếp ảnh huyền thoại Võ An Ninh.Ngay từ những năm 1960 ,ông đã chụp được những bức ảnh thị trấn Sa Pa chìm dưới các dải mây tuyệt đẹp.

 

       Chỉ nội trong một ngày , mây Sa Pa đã biến ảo khôn cùng.Khi thì mây trắng xốp trải rộng phủ kín núi rừng bên dưới và Sa Pa như một con tàu bồng bềnh trên biển mây mà hòn đảo lớn trước mặt là các đỉnh núi của Hoàng Liên Sơn.Chằng mấy chốc, chưa kịp nhận ra đã thấy mây hạn xuống tới đáy của thung lũng Ô Quy Hồ ,người ta lại tưởng như mình đang ở trên chín tầng mây mà nhìn xuống hạ giới trần gian.Những khi ấy ,ánh nắng như dát vàng hắt lên từ các thửa ruộng bậc thang, giao thoa với áng mây rực rỡ làm cho bầu không trung bên trên các thung lũng đặc quánh và cả đất trời như được rót đầy một thứ mật non đang lên men.

 

       Cảm giác hồi hộp nhất là những khi mây đang quần tụ dưới thung sâu,bỗng nhiên trời trở gió,mây trắng ùn ùn dâng lên dâng mãi lên, nuốt dần các dải núi ,Sa Pa như đang từ từ chìm xuống.Rõ ràng lúc này người ta có cái cảm giác mất trọng lượng ,vừa lâng lâng vừa hơi nghẹt thở.Hàng cây ,đường phố ,nhà cửa mờ dần ,cả Sa Pa chìm trong biển mây ,chỉ cách dăm bước chân đã khó nhận ra nhau.Người ta đi như bơi trong mây thấp thoáng xa gần.

 

       Có những khi trời trong vắt ,những dải mây lớn trắng bong, cuộn chặt lại như những bó sợi khổng lồ hay như các nàng trinh nữ nằm vắt thân mình phơi nắng ngang sườn núi. Bên trên lấp ló mấy nóc nhà tranh ,nép bên dưới là mươi ngôi nhà nhỏ quây quần bên khe núi.Từ thị trấn nhìn sang tưởng như người dân ở đó có thể gác những chiếc sào tre để trèo lên cái sân mây mênh mông ấy mà phơi lúa phơi ngô.Những khi trời cả gió ,các khối mây vỡ ra thành hàng trăm đám nhỏ ,theo gió đuổi nhau chạy ngang trời trông như những tảng băng mùa xuân đang tan ra lướt trên mặt các con sông châu Âu.Nhìn xuống thung lũng , các bóng mây lúp xúp nhấp nhô bò qua lớp lớp ruộng bậc thang như những con sóng sẫm mầu đang vui đùa nhảy nhót.

 

      Nhiều khi mây Sa Pa dãn mỏng mãi ra và loãng như sương như khói ,tạo thành những dải lụa trắng đục kéo ngang mặt đường ,ngọn cây ,len lỏi vào từng góc sân vạt cỏ ,rất mỏng rất nhẹ nhưng bất động.Quanh những cánh rừng ôm lấy sườn núi, từ trong trùng trùng tán lá xanh đậm ,đùn lên các đám hơi trắng như khói càng lên cao càng nhạt thưa,đứng im phăng phắc như vừa bị một chiếc đũa thần gõ vào.Khi nói về những lúc mây mỏng như thế , cả hai người bạn Sa Pa đều không bằng lòng,họ bảo đấy là mù chứ không phải là mây.Những ngày giáp tết mà có mù đầy trời đất là sắp có rét đậm ,còn mù vào tháng hạ là sắp có nắng to.Nhiều khi mù kéo dài suốt mấy ngày liền ,ô tô ,xe máy phải đi thật chậm và luôn luôn bật đèn pha.Còn vào những đêm có trăng ,mây Sa Pa đẹp đến mê hồn.

 

       Ngồi bên cửa sổ ,hay ngả mình trên bãi cỏ bên sườn núi ngửa mặt ngắm nhìn mây Sa Pa ,ta thấy lòng mình dịu lại ,tạm nguôi ngoai những ưu phiền và lòng man mác nghĩ về lẽ vô thường bất định của kiếp nhân sinh ,hợp tan biến dịch khôn cùng như mây như khói.

 

       Ở Sa Pa ,ngắm mây là thói quen thường nhật của người dân bản, vì mây nói với họ nhiều điều.Một buổi sáng sớm, chúng tôi từ Bản Hồ định đi sang Suối Thầu nhưng còn ngần ngại vì thấy trời nặng đầy mây.Ông già chủ nhà bảo cứ như cái kiểu này ,phải quá trưa,sang tới bến đó trời mới mưa.Quả nhiên khi chúng tôi tới nơi ,vào nhà chào hỏi nghỉ ngơi một lát thì trời đổ mưa như trút.Một lần khác trời đang nắng to ,rẽ vào thăm một nhà người Dao ở Lao Chải.Cô bé con nhà chủ mở cửa mời vào rồi te tái chạy ra sân hót ngô vào bồ vì sợ trời mưa.Hỏi xem vì sao lại biết ,cô bé chỉ tay lên một hẻm núi tít trên cao ,ở đó chỉ thấy có một đám mây nhỏ tối màu.Mươi phút sau đám mây ấy từ từ phình to ra như quả bóng được thổi hơi và trên trời bắt đầu lắc rắc có hạt mưa rơi.

 

        Mây Sa Pa thay đổi theo mùa ,theo tháng.Mỗi mùa lại có những dáng vẻ riêng của nó.Năm nay ,bạn lên Sa Pa vào mùa hè, năm sau bạn lên chọn mùa đông mà đi, bạn sẽ lại thấy một Sa Pa khác trong một trời mây khác nhưng cũng luôn tuyệt đẹp ,đến nỗi mọi lời diễn tả dù tha thiết đến mấy cũng đều trở nên vô nghĩa.