Một truyện ngắn hay tự dịch
Quyền năng của Chúa
Sherwood Anderson
(1876 - 1941)
Ngài Curtis Hartman đáng kính là mục sư của nhà thờ thanh giáo tại thị trấn Winesburg, ngài giữ cưng vị này đã mười năm nay. Ngài trạc 40 tuổi, tính tình trầm lặng, ít nói. Việc thuyết giáo trên bục ging trước các con chiên luôn là một thử thách đối với Ngài, và từ sáng thứ tư đến tối thứ by tâm trí ngài không tập trung vào bất cứ điều gì khác ngoài hai bài ging mà ngài sẽ thuyết giáo vào ngày Chủ Nhật. Sáng sớm Chủ Nhật, ngài đi vào một căn phòng nhỏ gọi là phòng giáo lý bên trong tháp chuông nhà thờ và cầu nguyện. Trong lời cầu nguyện của ngài bao giờ cũng có một câu: ”Lạy Chúa ! xin ban cho con sức mạnh và lòng can đm trong công việc mục vụ của con”. Ngài cầu nguyện, quỳ gối trên sàn nhà trống trn và cúi đầu, bài ging đặt trước mặt.
Mục sư Curtis Hartman đáng kính là một người đàn ông cao lớn với bộ râu màu nâu. Vợ của ngài, một phụ nữ qu quyết và cưng trực, con gái của một ông chủ hãng sn xuất quần áo ở Cleveland, Ohio. Mục sư là người rất được kính trọng trong thị trấn. Các bậc chức sắc trong nhà thờ yêu mến ngài vì ngài là người ít nói và khiêm tốn, còn bà White, vợ của một chủ ngân hàng trong thị trấn thì cho rằng ngài rất uyên bác và tinh tế.
Nhà thờ thanh giáo có phần khác biệt với các nhà thờ khác trong thị trấn Winesburg, nó lớn hn và uy nghiêm hn nên đức giám qun cũng được đãi ngộ tốt hn. Ngài có một cỗ xe riêng và thỉnh thong vào các buổi tối mùa hè ngài đánh xe đưa vợ ra thị trấn. Suốt dọc đường phố chính, qua phố Buckeye, đi đâu ngài cũng trịnh trọng cúi đầu chào mọi người, trong khi vợ ngài, mặt bừng lên một niềm kiêu hãnh thầm kín, liếc trộm ngài để con ngựa khỏi sợ hãi và lồng lên.
Mọi việc đều diễn ra tốt đẹp đối với mục sư Curtis Hartman trong nhiều năm nay kể từ khi ngài tới Winesburg. Giữa đám con chiên của nhà thờ ngài luôn là một người nhiệt tình, tốt bụng, nói cách khác là ngài không có kẻ thù. Thực sự ngài luôn tận tâm với công việc mục vụ đến nỗi đôi lúc ngài cm thấy áy náy rất lâu chỉ vì ngài không thể làm tròn sứ mệnh rao ging lời chân lý ở khắp các hang cùng ngõ hẻm trong thị trấn. Ngài tự nhủ không biết ngọn lửa thiêng liêng đã thực sự cháy sáng trong ngài chưa và m ước tới một ngày, một luồng sức mạnh mới sẽ thổi vào linh hồn ngài như một cn gió mạnh, và mọi người sẽ nghiêng mình kính cẩn trước sức mạnh thần linh hiển hiện trong ngài. “Ta là một kẻ hèn mọn, điều đó sẽ không bao giờ xẩy đến với ta”, ngài chán nn thầm nghĩ và sau đó trên gưng mặt ngài sáng bừng một nụ cười nhẫn nại “thôi, cứ như thế này cũng tốt rồi” ngài triết lý thêm.
Phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ, ni mỗi sáng Chủ nhật Đức giám qun rao ging lời Chúa, chỉ có mỗi một cửa sổ, dài và hẹp, cánh cửa có bn lề mở ra phía ngoài gần giống như một cái cửa ra vào. Cánh cửa được trang trí hình Chúa đang đặt tay lên đầu một đứa trẻ. Hôm đó là một buổi sáng chủ nhật mùa hè, ngài ngồi bên chiếc bàn trong phòng với một cuốn Kinh thánh lớn để mở trước mặt, bài ging nằm trên mặt bàn, Đức giám qun đã bị sốc khi nhìn lên căn phòng phía trên của ngôi nhà kế bên, một người đàn bà đang nằm trên giường, vừa đọc sách vừa hút thuốc lá. Mục sư Curtis Hartman nhón chân đi tới bên cửa sổ và nhẹ nhàng đóng cửa sổ lại. Ngài rùng mình với ý nghĩ về một người đàn bà hút thuốc lá và không khỏi bối rối khi nghĩ rằng ngài vừa mới rời mắt khỏi những trang sách thánh đã nhìn vào đôi vai trần và cái cổ trắng của một người đàn bà. Đầu óc quay cuồng, ngài quay trở lại bục ging và thuyết trình một bài ging dài không để ý gì đến cử chỉ và giọng nói của mình. Bài ging hôm đó thu hút sự chú ý đặc biệt vì sự hấp dẫn và sáng suốt trong đó. “Giá như cô ta nghe được, giá như lời nói của ta truyền đạt được một thông điệp tới linh hồn cô ta”, ngài thầm nghĩ và bắt đầu hi vọng rằng trong các sáng chủ nhật tới ngài sẽ có thể rao ging những lời kinh thánh làm rung động và thức tỉnh người đàn bà đang ngập sâu trong tội lỗi.
Ngôi nhà kế bên nhà thờ thanh giáo, phía có các cửa sổ mà Đức giám qun đã nhìn thấy cnh tượng làm ngài vô cùng lo ngại và bối rối có hai người đàn bà đang sống ở đó, bà Elizabeth Swift, một qu phụ có gưng mặt ưa nhìn, tóc hoa râm, có tiền gửi tại Ngân hàng quốc gia Winesburg, sống cùng với cô con gái Kate Swift, một cô giáo tiểu học. Cô giáo khong 30 tuổi, có dáng người thanh mnh, gin dị. Cô có một vài người bạn và nổi tiếng về tài ăn nói sắc xo. Mỗi khi nghĩ đến cô, Ngài Curtis Hartmand luôn nhớ là cô đã từng ở Châu Âu và đã sống ở New York trong hai năm. “Có lẽ sau tất c những điều đó thì việc cô ta hút thuốc chẳng có nghĩa gì”, ngài nghĩ. Ngài bắt đầu nhớ lại thời sinh viên ngài thường đọc tiểu thuyết, nhiều cuốn khá hay, có lần ngài đã đọc một cuốn sách nói về những người phụ nữ trần tục. Với một ý chí quyết tâm mới, c tuần ngài tập trung vào việc soạn bài ging giáo lý quên c ý định ci hoá linh hồn của vị thính gi mới này, quên c điều bối rối của ngài trên bục ging hôm đó, và sự cần thiết của những lời cầu nguyện trong các giờ giáo lý vào các sáng chủ nhật.
Kinh nghiệm của mục sư Hartman đáng kính về phụ nữ có phần hạn chế. Ngài là con trai của một người đóng xe ngựa đến từ vùng Muncie bên ấn độ, ngài đã từng học hết đại học. Ngài đã sống cùng con gái của ông chủ hãng sn xuất quần áo trong một ngôi nhà trọ, ni ngài đã ở trong suốt những năm đi học, và ngài đã cưới cô sau một thời gian tìm hiểu dài và đúng nghi lễ diễn ra phần lớn theo chủ ý của chính cô. Trong ngày cưới, ông chủ hãng sn xuất quần áo đã tặng cho cô con gái năm nghìn đôla và hứa sẽ để lại cho cô gấp đôi số tiền đó trong di chúc của ông. Đức giám qun luôn nghĩ đến điều may mắn của ngài trong hôn nhân và không bao giờ tự cho phép mình nghĩ đến một người đàn bà khác. Ngài không muốn nghĩ đến bất cứ người đàn bà nào khác, điều ngài muốn là công việc mục vụ tĩnh lặng và trang nghiêm.
Một cuộc đấu tranh nội tâm diễn ra trong lòng Đức giám qun. Cùng với mong muốn những lời ging của ngài thấu tới tai Kate Swift, và các bài ging thấm sâu trong tâm hồn cô, Ngài cũng muốn đực nhìn lại thân hình nằm bất động trên chiếc giường màu trắng ấy. Buổi sáng chủ nhật hôm đó ngài không thể ngủ được vì những ý nghĩ vừa đến trong đầu và ngài đã ra ngoài phố đi dạo. Khi ngài đi dọc phố chính, gần đến đoạn phố cổ Richmond, ngài dừng lại, nhặt một hòn đá rồi đi nhanh đến căn buồng trên tháp chuông. Ngài lấy hòn đá đập vỡ một góc cửa sổ, sau đó khoá cửa phòng lại rồi ngồi xuống bàn trước quyển kinh thánh để mở. Khi tấm rèm cửa phòng của Kate Swift được kéo lên, ngài có thể nhìn thẳng vào giường của cô qua cái lỗ, nhưng hôm nay cô không có ở đó. Cô đã trở dậy và đã đi dạo, người vừa kéo rèm cửa là bà Elizabeth Swift.
Đức giám qun thực sự vui mừng với sự gii thoát khỏi ham muốn trần tục “nhìn trộm” này, ngài trở về nhà và thầm cm tạ Chúa, trong tâm trạng đó ngài đã quên khuấy mất cái lỗ bị đập vỡ trên cửa sổ. Mnh kính bị vỡ ở góc cửa sổ chỉ tạo nên một lỗ hổng ni gót chân trần của cậu bé đang đứng nghiêm trang, ngước cặp mắt sung sướng lên nhìn Chúa.
Sáng Chủ nhật hôm đó Ngài Curtis Hartman đã quên mất bài ging giáo lý mà ngài đã có một cuộc trò chuyện trước các con chiên. Ngài nói rằng con người có một sai lầm là họ luôn nghĩ các đấng bề trên của họ như một người được Chúa soi sáng cách đặc biệt và cuộc sống của họ luôn hoàn ho. “Tôi biết một điều nằm ngoài kinh nghiệm riêng của tôi rằng chúng tôi, những người có sứ mệnh rao ging lời Chúa cũng phi sống giữa bao cám dỗ thế tục giống như mọi người”. Ngài tuyên bố “Tôi đã từng bị cám dỗ và bị tội lỗi chi phối. Đó chính là thử thách Chúa đặt trước mặt tôi và nhờ đó tôi được nâng lên cùng Chúa. Ngài đã nâng đỡ tôi và ngài cũng sẽ nâng đỡ các bạn. Đừng tuyệt vọng, khi phạm tội hãy ngước mắt nhìn lên trời và các bạn sẽ được cứu rỗi”.
Đức giám qun quyết tâm loại bỏ những ý nghĩ về người đàn bà ra khỏi đầu và trở lại là một người đàn ông mẫu mực trước mặt vợ. Tối hôm đó, khi họ cùng nhau ra ngoài đi dạo, ngài đánh xe ngựa quay lại phố Beuckeye và trong bóng tối trên đồi Gospel, phía trên đài phun nước, ngài đã ôm chặt lấy eo bà Sarah Hartman, rồi sáng hôm sau khi dùng xong bữa sáng và khi đã sẵn sàng để vào phòng tĩnh tâm ngay phía sau ngôi nhà, ngài đi quanh bàn và hôn lên má vợ. Ngài mỉm cười và ngước mắt lên trời khi những ý nghĩ về Kate Swift chợt đến trong đầu “Lạy đấng tối cao, xin giữ gìn con”, ngài thì thầm “xin hướng dẫn con trên con đường mục vụ đầy khó khăn gian khổ mà ngài đã giao phó”.
Giờ đây một cuộc đấu tranh nội tâm thực sự đang diễn ra trong lòng Đức giám qun vì tình cờ ngài đã phát hiện ra Kate Swift có thói quen nằm trên giường đọc sách vào các buổi tối. Một cây đèn đặt trên mặt bàn sát cạnh giường và ngọn đèn to sáng xuống đôi vai trần và cái cổ trắng ngần của cô. Tối hôm đó ngài ngồi bên bàn trong phòng giáo lý suốt từ 9 giờ đến hn 11 giờ đêm, khi đèn trong phòng cô tắt, ngài loạng choạng ra khỏi nhà thờ. Ngài vừa đi dạo vừa cầu nguyện trên phố thêm 2 giờ nữa. Thực sự ngài không bao giờ có ý muốn hôn lên đôi vai trần và cái cổ trắng ngần của Kate Swift, thậm chí ngài không cho phép mình nghĩ tới điều đó. Nhưng ngài không biết ngài muốn gì. “Tôi là con chiên của Chúa, Chúa sẽ gìn giữ tôi” Ngài đi vẩn v và kêu lên trong bóng tối dưới hàng cây ven đường. Đến gần một cái cây, ngài dừng lại và ngước mắt lên bầu trời bao phủ đầy những đám mây đang trôi vội vã. Ngài bắt đầu nói chuyện với Chúa một cách gần gũi thân mật “Lạy Chúa, xin đừng quên con. Xin cho con đủ can đm để ngày mai đi sửa cái lỗ trên cửa sổ. Xin hướng mắt con lên ni cao xanh, ở lại với con những lúc con cần có Ngài trên con đường mục vụ của con”.
Đức giám qun đi tới đi lui suốt dọc phố yên tĩnh trong nhiều ngày, nhiều tuần, tâm hồn ngài đã bị xáo trộn. Hoặc là ngài không thể hiểu được sự cám dỗ đến với ngài hoặc là ngài nghĩ có thể dò tìm nguyên nhân của sự cám dỗ đó. Vừa đi ngài vừa kêu trách Chúa, ngài tự nói với mình rằng ngài đã cố hết sức để đi theo đường ngay chính, không chạy theo tội lỗi. “Những năm tháng tuổi trẻ của ta đã trôi qua, c cuộc sống của ta là ở đây với công việc mục vụ thầm lặng và trang nghiêm” ngài kêu lên “ Tại sao bây giờ ta lại bị cám dỗ ? Ta đã làm gì để phi gánh chịu gánh nặng này ?”.
Ba lần trong suốt mùa thu và mùa đông năm đó ngài Curtis Hartman lén ra khỏi nhà và đi tới phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ để ngồi trong bóng tối, ngắm nhìn thân hình của Kate Swift đang nằm trên giường và sau đó đi ra phố vừa đi dạo vừa cầu nguyện. Ngài không thể hiểu được chính mình. Nhiều tuần trôi qua ngài chỉ nghĩ đến cô giáo tiểu học và tự nói với chính mình rằng ngài đã chế ngự được ham muốn trần tục khi ngắm nhìn thân thể cô và sẽ không có điều gì sẽ xẩy ra với ngài c. Hôm đó vì mi miết ngồi chuẩn bị bài ging trong phòng làm việc ở nhà, nên ngài cm thấy bồn chồn và bắt đầu đi đi lại lại trong phòng. “Ta sẽ đi dạo trên phố” Ngài tự nhủ và ngay c khi bước chân đưa ngài đến cửa nhà thờ, ngài vẫn ngoan cố phủ nhận nguyên nhân đã đưa ngài tới đó. “Ta sẽ không sửa cái lỗ trên cửa sổ, ta sẽ đến đây vào buổi tối và ngồi đây cùng với sự hiện diện của cô gái này mà không nhìn vào đó để tự thử thách bn thân. Điều này nhất định sẽ không cám dỗ được ta. Chúa đã đặt cám dỗ này như một thử thách đối với ta và ta quyết tâm dù phi dò dẫm trong bóng tối để tìm thấy ánh sáng công chính”.
Vào một buổi tối tháng Giêng khi trời trở nên lạnh lẽo hn và tuyết phủ từng lớp dày trên đường phố Winesburg, mục sư Curtis Hartman lại đi đến phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ. Lúc đó đã quá 9 giờ tối, ngài đã rời khỏi nhà và ra đi quá vội vã đến nỗi quên c đi ủng. Phố chính không một bóng người trừ Hop Higgins, người gác đêm và trong thị trấn không ai còn thức ngoài người gác đêm và chàng George Willard trẻ tuổi, người đang ngồi trong văn phòng của hãng Winesburg Eagle để cố gắng hoàn thành một cuốn truyện. Đức giám qun đi dọc con đường tới nhà thờ, vừa lặn lội qua những đống tuyết dày vừa nghĩ thầm nhất định ngài sẽ đi theo tội lỗi. “Ta muốn nhìn cô gái đó và muốn hôn lên đôi vai của cô ấy, ta sẽ để mặc ta nghĩ đến điều gì ta muốn”, ngài tự nhủ một cách cay đắng và bật khóc. Ngài bắt đầu nghĩ rằng ngài sẽ từ bỏ chức vị mục sư hiện nay của ngài và thử sống theo một hướng khác. “Ta sẽ đi đến một thành phố nào đó và theo đuổi công việc kinh doanh”, Ngài tự nhủ “Nếu bn chất của ta không thể cưỡng lại được tội lỗi, ta sẽ trao mình cho tội lỗi, như vậy thì chí ít ta sẽ không phi là người đạo đức gi, miệng rao ging lời Chúa mà trong đầu chỉ nghĩ đến đôi vai trần và cái cổ trắng của một người đàn bà không thuộc về ta”.
Phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ rất lạnh vào buổi tối tháng Giêng năm đó, ngay khi vừa bước chân vào phòng ngài Curtis Hartman đã biết rõ rằng nếu ở lại lâu trong đó ngài sẽ bị ốm. Hai chân ngài đã bị ướt hết vì phi bước ngập trong tuyết mà trong phòng lại không có lò sưởi. Kate Swift chưa xuất hiện trong căn phòng bên cạnh. Vừa ngồi trên ghế vừa bíu chặt lấy mép bàn ni đặt quyển kinh thánh, ngài nhìn chăm chú vào bóng tối suy tính đến những ý nghĩ đen tối nhất trong cuộc đời. Ngài nghĩ đến vợ và trong lúc này ngài thực sự thấy ghét bà. “Bà ta lúc nào cũng xấu hổ không dám nghĩ đến sự đam mê và đã lừa dối ta”, ngài nghĩ “đàn ông có quyền hưởng sự đam mê và vẻ đẹp ở một người đàn bà. Người đàn ông không được phép quên rằng ông ta là một con người với những đam mê trần tục, còn ta, ta không phi là một ngoại lệ. Ta sẽ bỏ người đàn bà ta đã kết hôn và tìm kiếm một người đàn bà khác. Ta sẽ hỏi cưới cô gái này. Ta sẽ cười vào mặt tất c bọn đàn ông, nếu như ta là một kẻ ham mê xác thịt thì ta sẽ sống vì niềm đam mê đó”.
Người đàn ông quẫn trí run lập cập từ đầu tới chân phần vì lạnh, phần vì cuộc đấu tranh nội tâm đang diễn ra trong ông. Hàng giờ trôi qua và một cn sốt chạy khắp thân thể ông. Cổ họng ông bắt đầu đau và răng đánh vào nhau lập cập. Hai chân ông đặt trên sàn nhà cm giác như hai tng băng. Ông vẫn chưa từ bỏ ý định. “Ta sẽ gặp cô gái này và sẽ nghĩ đến những điều ta chưa bao giờ dám nghĩ tới” Ông tự nhủ, tay bíu chặt lấy mép bàn và đợi.
Tối hôm đó Ngài Curtis Hartman gần chết vì chờ đợi trong nhà thờ, và ngài cũng nhận ra rằng những điều gần đây xẩy đến với ngài đã khiến ngài chạy trốn khỏi cuộc sống hiện tại. Vào các buổi tối khác ngài cũng đợi và qua cái lỗ nhỏ trên cửa kính ngài không thể trông thấy bất kỳ cái gì khác trong phòng của cô giáo tiểu học ngoài cái giường của cô. Ngài đã đợi trong bóng tối cho đến khi người đàn bà đột ngột xuất hiện th mình xuống giường trong bộ váy ngủ màu trắng. Sau khi bật đèn, cô nằm gối đầu lên những cái gối và đọc một cuốn sách. Đôi khi cô hút một vài điếu thuốc, tuy nhiên chỉ có thể nhìn thấy đôi vai trần và cái cổ trắng của cô.
Buổi tối tháng Giêng hôm đó, sau khi đã gần chết vì lạnh và khi đã đôi ba lần thực sự loại khỏi đầu những suy nghĩ khiến ngài phi tri qua những cuộc đấu chí căng thẳng, và khi ngài đã lấy lại được tinh thần thì Kate Switf xuất hiện. Đèn trong căn phòng kế bên bật sáng và người đàn ông đang háo hức chờ đợi nhìn chăm chú vào chiếc giường trống không, và rồi trên chiếc giường ngay trước mắt ông, một cô gái đang quỳ gối trên giường. Cô cúi mặt xuống khóc và đấm thùm thụp xuống chiếc gối trên giường. Khi đã nguôi cn giận dữ, cô gái bắt đầu cầu nguyện, trước mặt người đàn ông đã chờ đợi để nhìn trộm cô và suy nghĩ về cô. Dưới ánh đèn, thân hình cô, mnh mai và rắn chắc, trông giống như thân hình của một cậu bé trước sự hiện diện của Chúa trên kính cửa sổ.
Sau này Ngài Curtis Hartman không tài nào nhớ nổi ngài đã ra khỏi nhà thờ như thế nào. Ngài vừa khóc vừa kéo lê cái bàn nặng trịch làm cho quyển kinh thánh ri xuống sàn tạo nên một tiếng động lớn trong yên lặng. Khi thấy đèn trong ngôi nhà bên cạnh phụt tắt ngài loạng choạng, liêu xiêu lao xuống cầu thang rồi đi ra ngoài phố.
Ngài đi dọc đường phố và chạy đến trước cửa hãng Winesburg Eagle. Ngài bắt đầu lắp bắp với George Willard, người đang đi tới đi lui trong văn phòng vì phi đối mặt với cuộc đấu tranh của bn thân: “ý Chúa nằm ngoài sự hiểu biết của con người” ngài kêu lên rồi vừa chạy vào trong phòng vừa đóng cửa lại phía sau. Ngài thổ lộ với chàng trai trẻ, mắt ngài sáng long lanh và giọng nói của ngài rung lên đầy nhiệt huyết “Tôi đã nhìn thấy ánh sáng” Ngài kêu lên. “Sau mười năm sống ở thị trấn này, chính Chúa đã tỏ hiện ra với tôi qua thân thể của một cô gái” Giọng ngài đầy xúc động và ngài thì thầm: “Tôi đã không hiểu” ngài nói “Điều mà tôi dùng để thử thách bn thân chỉ là sự chuẩn bị cho một lòng nhiệt tâm mới tốt đẹp hn. Chúa đã tỏ hiện cho tôi thấy quyền năng của Ngài qua con người của Kate Switf, một cô giáo tiểu học, đang quỳ gối trên giường. Anh có biết Kate Switf không ? cô ấy là một công cụ của Chúa để truyền đạt thông điệp chân lý, mặc dù cô ấy có thể không biết điều đó”.
Mục sư Curtis Hartman đáng kính quay trở ra và chạy vội ra khỏi văn phòng. Ngài dừng lại ở cửa, nhìn ngó mọi ngõ ngách trên con đường vắng rồi lại quay trở lại với George Willard. “Tôi vừa được cứu rỗi, tôi không còn sợ hãi nữa”. Ngài gi lên một bàn tay rớm máu cho chàng trai trẻ xem “Tôi đã đập tan cánh cửa kính ra từng mnh” ngài kêu lên “Bây giờ tôi sẽ phi thay c cánh cửa kính. Quyền năng của Chúa tỏ hiện trên tôi và tôi đã dùng tay phá vỡ cánh cửa kính đó”.
- hết -
Quyền năng của Chúa
Sherwood Anderson
(1876 - 1941)
Ngài Curtis Hartman đáng kính là mục sư của nhà thờ thanh giáo tại thị trấn Winesburg, ngài giữ cưng vị này đã mười năm nay. Ngài trạc 40 tuổi, tính tình trầm lặng, ít nói. Việc thuyết giáo trên bục ging trước các con chiên luôn là một thử thách đối với Ngài, và từ sáng thứ tư đến tối thứ by tâm trí ngài không tập trung vào bất cứ điều gì khác ngoài hai bài ging mà ngài sẽ thuyết giáo vào ngày Chủ Nhật. Sáng sớm Chủ Nhật, ngài đi vào một căn phòng nhỏ gọi là phòng giáo lý bên trong tháp chuông nhà thờ và cầu nguyện. Trong lời cầu nguyện của ngài bao giờ cũng có một câu: ”Lạy Chúa ! xin ban cho con sức mạnh và lòng can đm trong công việc mục vụ của con”. Ngài cầu nguyện, quỳ gối trên sàn nhà trống trn và cúi đầu, bài ging đặt trước mặt.
Mục sư Curtis Hartman đáng kính là một người đàn ông cao lớn với bộ râu màu nâu. Vợ của ngài, một phụ nữ qu quyết và cưng trực, con gái của một ông chủ hãng sn xuất quần áo ở Cleveland, Ohio. Mục sư là người rất được kính trọng trong thị trấn. Các bậc chức sắc trong nhà thờ yêu mến ngài vì ngài là người ít nói và khiêm tốn, còn bà White, vợ của một chủ ngân hàng trong thị trấn thì cho rằng ngài rất uyên bác và tinh tế.
Nhà thờ thanh giáo có phần khác biệt với các nhà thờ khác trong thị trấn Winesburg, nó lớn hn và uy nghiêm hn nên đức giám qun cũng được đãi ngộ tốt hn. Ngài có một cỗ xe riêng và thỉnh thong vào các buổi tối mùa hè ngài đánh xe đưa vợ ra thị trấn. Suốt dọc đường phố chính, qua phố Buckeye, đi đâu ngài cũng trịnh trọng cúi đầu chào mọi người, trong khi vợ ngài, mặt bừng lên một niềm kiêu hãnh thầm kín, liếc trộm ngài để con ngựa khỏi sợ hãi và lồng lên.
Mọi việc đều diễn ra tốt đẹp đối với mục sư Curtis Hartman trong nhiều năm nay kể từ khi ngài tới Winesburg. Giữa đám con chiên của nhà thờ ngài luôn là một người nhiệt tình, tốt bụng, nói cách khác là ngài không có kẻ thù. Thực sự ngài luôn tận tâm với công việc mục vụ đến nỗi đôi lúc ngài cm thấy áy náy rất lâu chỉ vì ngài không thể làm tròn sứ mệnh rao ging lời chân lý ở khắp các hang cùng ngõ hẻm trong thị trấn. Ngài tự nhủ không biết ngọn lửa thiêng liêng đã thực sự cháy sáng trong ngài chưa và m ước tới một ngày, một luồng sức mạnh mới sẽ thổi vào linh hồn ngài như một cn gió mạnh, và mọi người sẽ nghiêng mình kính cẩn trước sức mạnh thần linh hiển hiện trong ngài. “Ta là một kẻ hèn mọn, điều đó sẽ không bao giờ xẩy đến với ta”, ngài chán nn thầm nghĩ và sau đó trên gưng mặt ngài sáng bừng một nụ cười nhẫn nại “thôi, cứ như thế này cũng tốt rồi” ngài triết lý thêm.
Phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ, ni mỗi sáng Chủ nhật Đức giám qun rao ging lời Chúa, chỉ có mỗi một cửa sổ, dài và hẹp, cánh cửa có bn lề mở ra phía ngoài gần giống như một cái cửa ra vào. Cánh cửa được trang trí hình Chúa đang đặt tay lên đầu một đứa trẻ. Hôm đó là một buổi sáng chủ nhật mùa hè, ngài ngồi bên chiếc bàn trong phòng với một cuốn Kinh thánh lớn để mở trước mặt, bài ging nằm trên mặt bàn, Đức giám qun đã bị sốc khi nhìn lên căn phòng phía trên của ngôi nhà kế bên, một người đàn bà đang nằm trên giường, vừa đọc sách vừa hút thuốc lá. Mục sư Curtis Hartman nhón chân đi tới bên cửa sổ và nhẹ nhàng đóng cửa sổ lại. Ngài rùng mình với ý nghĩ về một người đàn bà hút thuốc lá và không khỏi bối rối khi nghĩ rằng ngài vừa mới rời mắt khỏi những trang sách thánh đã nhìn vào đôi vai trần và cái cổ trắng của một người đàn bà. Đầu óc quay cuồng, ngài quay trở lại bục ging và thuyết trình một bài ging dài không để ý gì đến cử chỉ và giọng nói của mình. Bài ging hôm đó thu hút sự chú ý đặc biệt vì sự hấp dẫn và sáng suốt trong đó. “Giá như cô ta nghe được, giá như lời nói của ta truyền đạt được một thông điệp tới linh hồn cô ta”, ngài thầm nghĩ và bắt đầu hi vọng rằng trong các sáng chủ nhật tới ngài sẽ có thể rao ging những lời kinh thánh làm rung động và thức tỉnh người đàn bà đang ngập sâu trong tội lỗi.
Ngôi nhà kế bên nhà thờ thanh giáo, phía có các cửa sổ mà Đức giám qun đã nhìn thấy cnh tượng làm ngài vô cùng lo ngại và bối rối có hai người đàn bà đang sống ở đó, bà Elizabeth Swift, một qu phụ có gưng mặt ưa nhìn, tóc hoa râm, có tiền gửi tại Ngân hàng quốc gia Winesburg, sống cùng với cô con gái Kate Swift, một cô giáo tiểu học. Cô giáo khong 30 tuổi, có dáng người thanh mnh, gin dị. Cô có một vài người bạn và nổi tiếng về tài ăn nói sắc xo. Mỗi khi nghĩ đến cô, Ngài Curtis Hartmand luôn nhớ là cô đã từng ở Châu Âu và đã sống ở New York trong hai năm. “Có lẽ sau tất c những điều đó thì việc cô ta hút thuốc chẳng có nghĩa gì”, ngài nghĩ. Ngài bắt đầu nhớ lại thời sinh viên ngài thường đọc tiểu thuyết, nhiều cuốn khá hay, có lần ngài đã đọc một cuốn sách nói về những người phụ nữ trần tục. Với một ý chí quyết tâm mới, c tuần ngài tập trung vào việc soạn bài ging giáo lý quên c ý định ci hoá linh hồn của vị thính gi mới này, quên c điều bối rối của ngài trên bục ging hôm đó, và sự cần thiết của những lời cầu nguyện trong các giờ giáo lý vào các sáng chủ nhật.
Kinh nghiệm của mục sư Hartman đáng kính về phụ nữ có phần hạn chế. Ngài là con trai của một người đóng xe ngựa đến từ vùng Muncie bên ấn độ, ngài đã từng học hết đại học. Ngài đã sống cùng con gái của ông chủ hãng sn xuất quần áo trong một ngôi nhà trọ, ni ngài đã ở trong suốt những năm đi học, và ngài đã cưới cô sau một thời gian tìm hiểu dài và đúng nghi lễ diễn ra phần lớn theo chủ ý của chính cô. Trong ngày cưới, ông chủ hãng sn xuất quần áo đã tặng cho cô con gái năm nghìn đôla và hứa sẽ để lại cho cô gấp đôi số tiền đó trong di chúc của ông. Đức giám qun luôn nghĩ đến điều may mắn của ngài trong hôn nhân và không bao giờ tự cho phép mình nghĩ đến một người đàn bà khác. Ngài không muốn nghĩ đến bất cứ người đàn bà nào khác, điều ngài muốn là công việc mục vụ tĩnh lặng và trang nghiêm.
Một cuộc đấu tranh nội tâm diễn ra trong lòng Đức giám qun. Cùng với mong muốn những lời ging của ngài thấu tới tai Kate Swift, và các bài ging thấm sâu trong tâm hồn cô, Ngài cũng muốn đực nhìn lại thân hình nằm bất động trên chiếc giường màu trắng ấy. Buổi sáng chủ nhật hôm đó ngài không thể ngủ được vì những ý nghĩ vừa đến trong đầu và ngài đã ra ngoài phố đi dạo. Khi ngài đi dọc phố chính, gần đến đoạn phố cổ Richmond, ngài dừng lại, nhặt một hòn đá rồi đi nhanh đến căn buồng trên tháp chuông. Ngài lấy hòn đá đập vỡ một góc cửa sổ, sau đó khoá cửa phòng lại rồi ngồi xuống bàn trước quyển kinh thánh để mở. Khi tấm rèm cửa phòng của Kate Swift được kéo lên, ngài có thể nhìn thẳng vào giường của cô qua cái lỗ, nhưng hôm nay cô không có ở đó. Cô đã trở dậy và đã đi dạo, người vừa kéo rèm cửa là bà Elizabeth Swift.
Đức giám qun thực sự vui mừng với sự gii thoát khỏi ham muốn trần tục “nhìn trộm” này, ngài trở về nhà và thầm cm tạ Chúa, trong tâm trạng đó ngài đã quên khuấy mất cái lỗ bị đập vỡ trên cửa sổ. Mnh kính bị vỡ ở góc cửa sổ chỉ tạo nên một lỗ hổng ni gót chân trần của cậu bé đang đứng nghiêm trang, ngước cặp mắt sung sướng lên nhìn Chúa.
Sáng Chủ nhật hôm đó Ngài Curtis Hartman đã quên mất bài ging giáo lý mà ngài đã có một cuộc trò chuyện trước các con chiên. Ngài nói rằng con người có một sai lầm là họ luôn nghĩ các đấng bề trên của họ như một người được Chúa soi sáng cách đặc biệt và cuộc sống của họ luôn hoàn ho. “Tôi biết một điều nằm ngoài kinh nghiệm riêng của tôi rằng chúng tôi, những người có sứ mệnh rao ging lời Chúa cũng phi sống giữa bao cám dỗ thế tục giống như mọi người”. Ngài tuyên bố “Tôi đã từng bị cám dỗ và bị tội lỗi chi phối. Đó chính là thử thách Chúa đặt trước mặt tôi và nhờ đó tôi được nâng lên cùng Chúa. Ngài đã nâng đỡ tôi và ngài cũng sẽ nâng đỡ các bạn. Đừng tuyệt vọng, khi phạm tội hãy ngước mắt nhìn lên trời và các bạn sẽ được cứu rỗi”.
Đức giám qun quyết tâm loại bỏ những ý nghĩ về người đàn bà ra khỏi đầu và trở lại là một người đàn ông mẫu mực trước mặt vợ. Tối hôm đó, khi họ cùng nhau ra ngoài đi dạo, ngài đánh xe ngựa quay lại phố Beuckeye và trong bóng tối trên đồi Gospel, phía trên đài phun nước, ngài đã ôm chặt lấy eo bà Sarah Hartman, rồi sáng hôm sau khi dùng xong bữa sáng và khi đã sẵn sàng để vào phòng tĩnh tâm ngay phía sau ngôi nhà, ngài đi quanh bàn và hôn lên má vợ. Ngài mỉm cười và ngước mắt lên trời khi những ý nghĩ về Kate Swift chợt đến trong đầu “Lạy đấng tối cao, xin giữ gìn con”, ngài thì thầm “xin hướng dẫn con trên con đường mục vụ đầy khó khăn gian khổ mà ngài đã giao phó”.
Giờ đây một cuộc đấu tranh nội tâm thực sự đang diễn ra trong lòng Đức giám qun vì tình cờ ngài đã phát hiện ra Kate Swift có thói quen nằm trên giường đọc sách vào các buổi tối. Một cây đèn đặt trên mặt bàn sát cạnh giường và ngọn đèn to sáng xuống đôi vai trần và cái cổ trắng ngần của cô. Tối hôm đó ngài ngồi bên bàn trong phòng giáo lý suốt từ 9 giờ đến hn 11 giờ đêm, khi đèn trong phòng cô tắt, ngài loạng choạng ra khỏi nhà thờ. Ngài vừa đi dạo vừa cầu nguyện trên phố thêm 2 giờ nữa. Thực sự ngài không bao giờ có ý muốn hôn lên đôi vai trần và cái cổ trắng ngần của Kate Swift, thậm chí ngài không cho phép mình nghĩ tới điều đó. Nhưng ngài không biết ngài muốn gì. “Tôi là con chiên của Chúa, Chúa sẽ gìn giữ tôi” Ngài đi vẩn v và kêu lên trong bóng tối dưới hàng cây ven đường. Đến gần một cái cây, ngài dừng lại và ngước mắt lên bầu trời bao phủ đầy những đám mây đang trôi vội vã. Ngài bắt đầu nói chuyện với Chúa một cách gần gũi thân mật “Lạy Chúa, xin đừng quên con. Xin cho con đủ can đm để ngày mai đi sửa cái lỗ trên cửa sổ. Xin hướng mắt con lên ni cao xanh, ở lại với con những lúc con cần có Ngài trên con đường mục vụ của con”.
Đức giám qun đi tới đi lui suốt dọc phố yên tĩnh trong nhiều ngày, nhiều tuần, tâm hồn ngài đã bị xáo trộn. Hoặc là ngài không thể hiểu được sự cám dỗ đến với ngài hoặc là ngài nghĩ có thể dò tìm nguyên nhân của sự cám dỗ đó. Vừa đi ngài vừa kêu trách Chúa, ngài tự nói với mình rằng ngài đã cố hết sức để đi theo đường ngay chính, không chạy theo tội lỗi. “Những năm tháng tuổi trẻ của ta đã trôi qua, c cuộc sống của ta là ở đây với công việc mục vụ thầm lặng và trang nghiêm” ngài kêu lên “ Tại sao bây giờ ta lại bị cám dỗ ? Ta đã làm gì để phi gánh chịu gánh nặng này ?”.
Ba lần trong suốt mùa thu và mùa đông năm đó ngài Curtis Hartman lén ra khỏi nhà và đi tới phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ để ngồi trong bóng tối, ngắm nhìn thân hình của Kate Swift đang nằm trên giường và sau đó đi ra phố vừa đi dạo vừa cầu nguyện. Ngài không thể hiểu được chính mình. Nhiều tuần trôi qua ngài chỉ nghĩ đến cô giáo tiểu học và tự nói với chính mình rằng ngài đã chế ngự được ham muốn trần tục khi ngắm nhìn thân thể cô và sẽ không có điều gì sẽ xẩy ra với ngài c. Hôm đó vì mi miết ngồi chuẩn bị bài ging trong phòng làm việc ở nhà, nên ngài cm thấy bồn chồn và bắt đầu đi đi lại lại trong phòng. “Ta sẽ đi dạo trên phố” Ngài tự nhủ và ngay c khi bước chân đưa ngài đến cửa nhà thờ, ngài vẫn ngoan cố phủ nhận nguyên nhân đã đưa ngài tới đó. “Ta sẽ không sửa cái lỗ trên cửa sổ, ta sẽ đến đây vào buổi tối và ngồi đây cùng với sự hiện diện của cô gái này mà không nhìn vào đó để tự thử thách bn thân. Điều này nhất định sẽ không cám dỗ được ta. Chúa đã đặt cám dỗ này như một thử thách đối với ta và ta quyết tâm dù phi dò dẫm trong bóng tối để tìm thấy ánh sáng công chính”.
Vào một buổi tối tháng Giêng khi trời trở nên lạnh lẽo hn và tuyết phủ từng lớp dày trên đường phố Winesburg, mục sư Curtis Hartman lại đi đến phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ. Lúc đó đã quá 9 giờ tối, ngài đã rời khỏi nhà và ra đi quá vội vã đến nỗi quên c đi ủng. Phố chính không một bóng người trừ Hop Higgins, người gác đêm và trong thị trấn không ai còn thức ngoài người gác đêm và chàng George Willard trẻ tuổi, người đang ngồi trong văn phòng của hãng Winesburg Eagle để cố gắng hoàn thành một cuốn truyện. Đức giám qun đi dọc con đường tới nhà thờ, vừa lặn lội qua những đống tuyết dày vừa nghĩ thầm nhất định ngài sẽ đi theo tội lỗi. “Ta muốn nhìn cô gái đó và muốn hôn lên đôi vai của cô ấy, ta sẽ để mặc ta nghĩ đến điều gì ta muốn”, ngài tự nhủ một cách cay đắng và bật khóc. Ngài bắt đầu nghĩ rằng ngài sẽ từ bỏ chức vị mục sư hiện nay của ngài và thử sống theo một hướng khác. “Ta sẽ đi đến một thành phố nào đó và theo đuổi công việc kinh doanh”, Ngài tự nhủ “Nếu bn chất của ta không thể cưỡng lại được tội lỗi, ta sẽ trao mình cho tội lỗi, như vậy thì chí ít ta sẽ không phi là người đạo đức gi, miệng rao ging lời Chúa mà trong đầu chỉ nghĩ đến đôi vai trần và cái cổ trắng của một người đàn bà không thuộc về ta”.
Phòng giáo lý trên tháp chuông nhà thờ rất lạnh vào buổi tối tháng Giêng năm đó, ngay khi vừa bước chân vào phòng ngài Curtis Hartman đã biết rõ rằng nếu ở lại lâu trong đó ngài sẽ bị ốm. Hai chân ngài đã bị ướt hết vì phi bước ngập trong tuyết mà trong phòng lại không có lò sưởi. Kate Swift chưa xuất hiện trong căn phòng bên cạnh. Vừa ngồi trên ghế vừa bíu chặt lấy mép bàn ni đặt quyển kinh thánh, ngài nhìn chăm chú vào bóng tối suy tính đến những ý nghĩ đen tối nhất trong cuộc đời. Ngài nghĩ đến vợ và trong lúc này ngài thực sự thấy ghét bà. “Bà ta lúc nào cũng xấu hổ không dám nghĩ đến sự đam mê và đã lừa dối ta”, ngài nghĩ “đàn ông có quyền hưởng sự đam mê và vẻ đẹp ở một người đàn bà. Người đàn ông không được phép quên rằng ông ta là một con người với những đam mê trần tục, còn ta, ta không phi là một ngoại lệ. Ta sẽ bỏ người đàn bà ta đã kết hôn và tìm kiếm một người đàn bà khác. Ta sẽ hỏi cưới cô gái này. Ta sẽ cười vào mặt tất c bọn đàn ông, nếu như ta là một kẻ ham mê xác thịt thì ta sẽ sống vì niềm đam mê đó”.
Người đàn ông quẫn trí run lập cập từ đầu tới chân phần vì lạnh, phần vì cuộc đấu tranh nội tâm đang diễn ra trong ông. Hàng giờ trôi qua và một cn sốt chạy khắp thân thể ông. Cổ họng ông bắt đầu đau và răng đánh vào nhau lập cập. Hai chân ông đặt trên sàn nhà cm giác như hai tng băng. Ông vẫn chưa từ bỏ ý định. “Ta sẽ gặp cô gái này và sẽ nghĩ đến những điều ta chưa bao giờ dám nghĩ tới” Ông tự nhủ, tay bíu chặt lấy mép bàn và đợi.
Tối hôm đó Ngài Curtis Hartman gần chết vì chờ đợi trong nhà thờ, và ngài cũng nhận ra rằng những điều gần đây xẩy đến với ngài đã khiến ngài chạy trốn khỏi cuộc sống hiện tại. Vào các buổi tối khác ngài cũng đợi và qua cái lỗ nhỏ trên cửa kính ngài không thể trông thấy bất kỳ cái gì khác trong phòng của cô giáo tiểu học ngoài cái giường của cô. Ngài đã đợi trong bóng tối cho đến khi người đàn bà đột ngột xuất hiện th mình xuống giường trong bộ váy ngủ màu trắng. Sau khi bật đèn, cô nằm gối đầu lên những cái gối và đọc một cuốn sách. Đôi khi cô hút một vài điếu thuốc, tuy nhiên chỉ có thể nhìn thấy đôi vai trần và cái cổ trắng của cô.
Buổi tối tháng Giêng hôm đó, sau khi đã gần chết vì lạnh và khi đã đôi ba lần thực sự loại khỏi đầu những suy nghĩ khiến ngài phi tri qua những cuộc đấu chí căng thẳng, và khi ngài đã lấy lại được tinh thần thì Kate Switf xuất hiện. Đèn trong căn phòng kế bên bật sáng và người đàn ông đang háo hức chờ đợi nhìn chăm chú vào chiếc giường trống không, và rồi trên chiếc giường ngay trước mắt ông, một cô gái đang quỳ gối trên giường. Cô cúi mặt xuống khóc và đấm thùm thụp xuống chiếc gối trên giường. Khi đã nguôi cn giận dữ, cô gái bắt đầu cầu nguyện, trước mặt người đàn ông đã chờ đợi để nhìn trộm cô và suy nghĩ về cô. Dưới ánh đèn, thân hình cô, mnh mai và rắn chắc, trông giống như thân hình của một cậu bé trước sự hiện diện của Chúa trên kính cửa sổ.
Sau này Ngài Curtis Hartman không tài nào nhớ nổi ngài đã ra khỏi nhà thờ như thế nào. Ngài vừa khóc vừa kéo lê cái bàn nặng trịch làm cho quyển kinh thánh ri xuống sàn tạo nên một tiếng động lớn trong yên lặng. Khi thấy đèn trong ngôi nhà bên cạnh phụt tắt ngài loạng choạng, liêu xiêu lao xuống cầu thang rồi đi ra ngoài phố.
Ngài đi dọc đường phố và chạy đến trước cửa hãng Winesburg Eagle. Ngài bắt đầu lắp bắp với George Willard, người đang đi tới đi lui trong văn phòng vì phi đối mặt với cuộc đấu tranh của bn thân: “ý Chúa nằm ngoài sự hiểu biết của con người” ngài kêu lên rồi vừa chạy vào trong phòng vừa đóng cửa lại phía sau. Ngài thổ lộ với chàng trai trẻ, mắt ngài sáng long lanh và giọng nói của ngài rung lên đầy nhiệt huyết “Tôi đã nhìn thấy ánh sáng” Ngài kêu lên. “Sau mười năm sống ở thị trấn này, chính Chúa đã tỏ hiện ra với tôi qua thân thể của một cô gái” Giọng ngài đầy xúc động và ngài thì thầm: “Tôi đã không hiểu” ngài nói “Điều mà tôi dùng để thử thách bn thân chỉ là sự chuẩn bị cho một lòng nhiệt tâm mới tốt đẹp hn. Chúa đã tỏ hiện cho tôi thấy quyền năng của Ngài qua con người của Kate Switf, một cô giáo tiểu học, đang quỳ gối trên giường. Anh có biết Kate Switf không ? cô ấy là một công cụ của Chúa để truyền đạt thông điệp chân lý, mặc dù cô ấy có thể không biết điều đó”.
Mục sư Curtis Hartman đáng kính quay trở ra và chạy vội ra khỏi văn phòng. Ngài dừng lại ở cửa, nhìn ngó mọi ngõ ngách trên con đường vắng rồi lại quay trở lại với George Willard. “Tôi vừa được cứu rỗi, tôi không còn sợ hãi nữa”. Ngài gi lên một bàn tay rớm máu cho chàng trai trẻ xem “Tôi đã đập tan cánh cửa kính ra từng mnh” ngài kêu lên “Bây giờ tôi sẽ phi thay c cánh cửa kính. Quyền năng của Chúa tỏ hiện trên tôi và tôi đã dùng tay phá vỡ cánh cửa kính đó”.
- hết -
