<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc < Edited by: <b>HongYen</b> -- <b>8/28/2003 12:45:48 AM </b> >>
(Huyền Thịnh Mõ SF) San Jose.- Đáp lời mời của Ban Tổ Chức, hơn 100 đồng hương đã đến tham dư buổi thuyết trình về đề tài “Tương quan văn hóa Việt-Nhật và Người Việt mạnh, yếu chỗ nào” được tổ chức vào lúc 2g chiều Chủ Nhật 17/8/2003 vừa qua tại Trung Tâm Văn Hóa Thánh Đường Tự Do, San Jose.
Buổi sinh hoạt do Hội cựu Du học sinh Việt Nam tại Nhật phối hợp tổ chức với diễn giả là ông Đỗ Thông Minh, khuôn mặt sinh hoạt quen thuộc trong Cộng đồng Người Việt khắp nơi, cũng là một du học sinh Việt Nam tại Nhật từ năm 1970.
Để mở đầu chương trình, ông Lê Văn Phụng, đại diện cho Ban tổ chức đã cảm tạ sự tham dự của mọi người và vài lời ân cần giới thiệu diễn giả Đỗ Thông Minh với cử tọa, ông nói những công trình nghiên cứu về tương quan văn hóa Việt Nhật của anh Đỗ Thông Minh quả là công phu giá trị với những khám phá độc đáo giá trị gây thích thú và thán phục ngay cho cả những người từng ở Nhật lâu năm.
Điều hợp viên Huỳnh Lương Thiện cũng là người bạn sát cánh hơn 30 năm qua với ông Minh đã cho biết thêm rằng trong suốt thời gian du học tại Nhật, ông Minh là một mẫu người xả thân cho công ích hiếm có, ông hoạt động tích cực trong hàng ngũ sinh viên quốc gia, ông là sáng lập viên của Tổ chức Người Việt Tự Do, “Tự vấn: người Việt mạnh, yếu chỗ nào” được xem như là một liều thuốc đắng. một tiếng kêu trầm thống nhưng lại được dư luận các nơi quan tâm tán thưởng.
Trong phần mở đầu của mình, ông Đỗ Thông Minh nói về văn hóa, văn tự Việt Nam. Ông Minh nói: “Trong số các quốc gia sử dụng gốc Hán tự như Nhật, Việt, Triều Tiên... chỉ có tiếng Việt được chuyển sang mẫu tự la tinh, trở thành chữ Quốc ngữ. Điều đó về mặt ưu điểm là giúp mọi người học tiếng Việt dễ dàng hơn so với các quốc gia kia, giúp thoát nạn mù chữ nhanh chóng cho quốc dân, tuy nhiên về mặt khuyết điểm nó làm chúng ta đoạn lìa với quá khứ.” Ông đưa ra hình ảnh cây văn tự Việt Nam mà cái gốc và thân là chữ Hán và chữ Nôm trong khi cái ngọn là chữ La tinh. Do đó, theo ông “nếu nói bảo tồn và phát huy văn hóa Việt mà chỉ nói đến phần Quốc Ngữ la tinh là chỉ mới nói đến cái ngọn là điều thiếu sót mà phải nói đến chữ Nôm và chữ Hán là cái gốc mới đúng”. Ông nói mặc dầu ngày nay nhiều người cho rằng tiếng Hán là tử ngữ nhưng sự thật không phải như vậy. Ông đưa ra thực tế là hiện nay các quốc gia thuộc hệ chữ Hán đầu tư vào Việt Nam đến 70%, do đó số người Việt trong nước lo học tiếng Hoa, tiếng Nhật, tiếng Đại Hàn để tìm kế mưu sinh ngày càng đông, hiện có khoảng 250,000 người và đây là vốn quý cho đất nước vì những lợi ích của Hán ngữ của họ. Tiếp đến khi nói về những lợi ích khi học tiếng Hán mà theo ông biết được tiếng Hán sẽ giúp chúng ta giỏi tiếng Việt vì gốc ngôn ngữ Việt là từ Hán ngữ, ông đưa ra vài thí dụ như nếu biết tiếng Hán thì chúng ta sẽ phân biệt được từ Liên bang Hoa Kỳ là “Hợp Chúng Quốc” chứ không phải là “Hợp Chủng Quốc” như chúng ta vẫn lầm tưởng hay là viết đúng là “vô hình trung” thay vì “vô hình chung” như chúng ta vẫn lầm. Nhìn về quá khứ, nếu biết tiếng Hán, mỗi khi đi đền Chùa, Miếu mạo gặp các bản văn thơ của tiền nhân còn ghi khắc lại, chúng ta hiểu được ý nghĩa của nó, ngoài ra về hiện tại cũng như tương lai, chữ Hán giúp chúng ta phần dịch thuật các từ khoa học chuyên môn một cách ngắn gọn, dễ hiểu, thí dụ như từ “aurora” sách trong nước dịch là ánh sáng nhiễu miền Bắc cực trong khi từ điển tiếng Hán dịch là “cực quang” ngắn, dễ hiểu hoặc là từ “data base” nếu biết tiếng Hán ta sẽ dịch là “kho dữ kiện” dễ hơn những người không biết tiếng Hán dịch vòng vo khó hiểu.
Về tương quan Việt Nhật, ông Minh cho biết gần đây dư luận Nhật rất quan tâm đến Việt Nam từ văn hóa, con người, cho đến thức ăn. Ông cho biết thời ông đến Nhật du học năm 1970, Nhật chỉ có vài ba tiệm ăn Việt Nam mà bây giờ đã có hơn 100 tiệm, đa số chủ nhân người Nhật điều hành. Truyền hình thường xuyên làm phóng sự về Việt Nam, sách báo về Việt Nam cũng rất nhiều, du khách Nhật mỗi ngày đến Việt Nam càng đông đảo, đặc biệt họ rất thích áo dài , thích món ăn và cả tánh tình hiếu khách tươi vui, luôn luôn lạc quan, yêu đời của người Việt, mặc dù họ biết người Việt rất nghèo so với họ.
Tuy nhiên theo ông Minh, vì người Nhật vốn sống trong một xã hội nguyên tắc, khuôn phép nên khi đến thăm Việt Nam họ thấy được sự thoải mái, nên thích vậy thôi, chứ người Nhật có nhiều đức tính hơn người Việt vì thế nước Nhật mới tiến bộ, giàu mạnh, có hạng trên thế giới như hôm nay. Theo ông Minh, người Việt Nam có thể khéo tay, nhiều thợ mộc, thợ nề nổi tiếng giỏi, nhưng họ cũng chỉ làm việc trong quy mô gia đình và không chịu viết sách vở để lại cho hậu thế học hỏi tài năng và kinh nghiệm của ho,ï trong khi, tại Nhật thì các ngành nghề đều có sách vở do người đi trước viết ra cho nên người Nhật thừa hưởng một gia tài tích lũy kiến thức và kinh nghiệm từ các thế hệ đi trước để lại.
Người Nhật lại chịu dấn thân, tìm tòi, học hỏi nên họ có nhiều nhà thám hiểm, nhiều phát minh trong khi hầu như không thấy có nhà thám hiểm và nhà phát minh người Việt đáng kể nào, bởi vì người Việt tuy hiếu học và hiểu nhanh nhưng hầu hết là học không thấu đáo đến nơi đến chốn, chăm học còn là để lấy bằng kiếm sống cho ấm thân là mục tiêu chính chứ không phải để phục vụ cộng đồng xã hội.
Ông trình bày tiếp, nhờ tính cẩn thận, chu đáo mà các sản phẩm Nhật bản ngày nay được tin dùng trên toàn thế giới trong khi thử nhìn về Việt Nam, sản phẩm nổi tiếng vào bậc nhất là hàng thủ công nghệ sơn mài, nhưng hầu hết các tấm sơn mài trong cùng 1 bộ Mai Lan Cúc Trúc... đều không đồng đều với nhau, tấm cao, tấm thấp, tấm góc nhọn, tấm góc tròn... thì làm sao có thể tiến xa và cạnh tranh với thế giới được. Đây cùng là một biểu hiện của tinh thần làm ăn trong quy mô nhỏ của gia đình thôi chứ không tiến lên đại kinh doanh được. Ông Minh trình bày tiếp là sau khi bại trận ở Thế chiến thứ hai, nước Nhật điêu tàn, tài nguyên lại không đáng kể, thế mà nhờ các đức tính đoàn kết, chịu khó học hỏi, trách nhiệm mà họ đã vươn thành một cường quốc ngày hôm nay trong khi Việt Nam trước đây nói là vì chiến tranh nên không phát triển, nay chiến tranh đã chấm dứt gần 30 năm mà đất nước vẫn nghèo nàn, lạc hậu.
Hiện tổng sản lượng của cả 80 triệu dân Việt là khoảng 25 đến 30 tỷ Mỹ kim (tương đương với khối 2 triệu người Việt tại hải ngoại) và cái tổng sản lượng của 80 triệu người này cũng chỉ tương đương với tài sản của công ty Toyota với 70,000 nhân công mà thôi, có nghĩa là năng suất của 1 người Nhật gấp 100 lần người Việt chúng ta.
Ông Minh nói tiếp: “Có những vấn đề rất tệ hại do cộng sản Việt Nam gây ra thì ai cũng biết rồi, tuy nhiên cũng có những tật xấu của người Việt không liên can gì đến cộng sản, thí dụ như hay trễ hẹn, nói dối quanh, ít nhận lỗi, đại khái chủ nghĩa, chỉ làm được khoảng 60% công việc là hài lòng rồi, chỉ giữ lời hứa khoảng 60% trong khi người Hoa giữ khoảng 70% và người Nhật thì giữ đến 80%... là những điều đã làm cho Việt Nam đã kém tiến bộ cho nên nếu chúng ta không thực tâm nhìn thẳng vào các khuyết điểm này để sửa chữa thì khó lòng mà đưa đất nước tiến lên”.
Sau phần trình bày của ông Đỗ Thông Minh, nhà văn Diệu Tần, Đào Văn Bình, Trần Chí Phúc... cũng đã có những chia xẻ góp ý. Nói chung các vị này đều tán thành và khen ngợi hầu hết những phần trình bày rất thẳng thắn, xây dựng của ông Minh bắt nguồn từ tinh thần yêu nước, muốn xây dụng cộng đồng của ông... Đặc biệt có Kỹ sư Khương Hữu Điểu, nguyên thứ trưởng tài chánh VNCH từ San Francisco xuống tham dự cũng đã tích cực phát biểu góp ý. Mặc dầu công nhận những trình bày của ông Minh rất công phu, giá trị nhưng ông cũng có những cái nhìn khác thí dụ: “Tuy ông Minh khen người Nhật nức nở, tuy nhiên hỏi trên thế giới này có ai muốn trở thành người Nhật hay không? chắc chắn ít ai muốn... Ngoài ra, tinh thần Nhật bản còn cổ hủ không cởi mở, lớp người trẻ dẫu có tài cũng không thể vươn lên được, phải chờ lớp già chết đi rồi mới có cơ hội thay thế chứ không có hiện tượng Bill Gate như tại Mỹ. Ngoài ra 15 năm qua kinh tế Nhật suy thoái nay ngân hàng thâm thủng đến 1,000 tỷ Mỹ kim cũng bởi vì cái hệ thống điều hành quá cứng ngắc, không dễ gì uyển chuyển để sửa sai như Hoa Kỳ”. với lối trình bày sinh động dí dỏm của ông Điểu đã đem lại bầu không khí thoải mái cho cử tọa. Ông Minh đồng ý hầu hết những gì ông Điểu nhận xét về hiện tình kinh tế bết bát của nước Nhật nhưng ông vẫn nhấn mạnh là với những ưu điểm sẵn có, người Nhật vẫn có cơ tiến tới, còn với những khuyết điểm của chúng ta nếu không biết sửa thì không biết đến bao giờ chúng ta mới có được một tương lai tươi sáng cho đất nước.
Buổi sinh hoạt đã chấm dứt vào lúc 6g30 cùng ngày với sự tham dự từ đầu đến cuối của hầu hết mọi người và đã được ghi nhận là một trong những sinh hoạt hữu ích nhất. Được biết hôm thứ Bảy, một sinh hoạt tương tự cũng đã được tuần báo Mõ tổ chức tại Trung Tâm Cộng Đồng Việt Nam San Francisco.
Buổi sinh hoạt do Hội cựu Du học sinh Việt Nam tại Nhật phối hợp tổ chức với diễn giả là ông Đỗ Thông Minh, khuôn mặt sinh hoạt quen thuộc trong Cộng đồng Người Việt khắp nơi, cũng là một du học sinh Việt Nam tại Nhật từ năm 1970.
Để mở đầu chương trình, ông Lê Văn Phụng, đại diện cho Ban tổ chức đã cảm tạ sự tham dự của mọi người và vài lời ân cần giới thiệu diễn giả Đỗ Thông Minh với cử tọa, ông nói những công trình nghiên cứu về tương quan văn hóa Việt Nhật của anh Đỗ Thông Minh quả là công phu giá trị với những khám phá độc đáo giá trị gây thích thú và thán phục ngay cho cả những người từng ở Nhật lâu năm.
Điều hợp viên Huỳnh Lương Thiện cũng là người bạn sát cánh hơn 30 năm qua với ông Minh đã cho biết thêm rằng trong suốt thời gian du học tại Nhật, ông Minh là một mẫu người xả thân cho công ích hiếm có, ông hoạt động tích cực trong hàng ngũ sinh viên quốc gia, ông là sáng lập viên của Tổ chức Người Việt Tự Do, “Tự vấn: người Việt mạnh, yếu chỗ nào” được xem như là một liều thuốc đắng. một tiếng kêu trầm thống nhưng lại được dư luận các nơi quan tâm tán thưởng.
Trong phần mở đầu của mình, ông Đỗ Thông Minh nói về văn hóa, văn tự Việt Nam. Ông Minh nói: “Trong số các quốc gia sử dụng gốc Hán tự như Nhật, Việt, Triều Tiên... chỉ có tiếng Việt được chuyển sang mẫu tự la tinh, trở thành chữ Quốc ngữ. Điều đó về mặt ưu điểm là giúp mọi người học tiếng Việt dễ dàng hơn so với các quốc gia kia, giúp thoát nạn mù chữ nhanh chóng cho quốc dân, tuy nhiên về mặt khuyết điểm nó làm chúng ta đoạn lìa với quá khứ.” Ông đưa ra hình ảnh cây văn tự Việt Nam mà cái gốc và thân là chữ Hán và chữ Nôm trong khi cái ngọn là chữ La tinh. Do đó, theo ông “nếu nói bảo tồn và phát huy văn hóa Việt mà chỉ nói đến phần Quốc Ngữ la tinh là chỉ mới nói đến cái ngọn là điều thiếu sót mà phải nói đến chữ Nôm và chữ Hán là cái gốc mới đúng”. Ông nói mặc dầu ngày nay nhiều người cho rằng tiếng Hán là tử ngữ nhưng sự thật không phải như vậy. Ông đưa ra thực tế là hiện nay các quốc gia thuộc hệ chữ Hán đầu tư vào Việt Nam đến 70%, do đó số người Việt trong nước lo học tiếng Hoa, tiếng Nhật, tiếng Đại Hàn để tìm kế mưu sinh ngày càng đông, hiện có khoảng 250,000 người và đây là vốn quý cho đất nước vì những lợi ích của Hán ngữ của họ. Tiếp đến khi nói về những lợi ích khi học tiếng Hán mà theo ông biết được tiếng Hán sẽ giúp chúng ta giỏi tiếng Việt vì gốc ngôn ngữ Việt là từ Hán ngữ, ông đưa ra vài thí dụ như nếu biết tiếng Hán thì chúng ta sẽ phân biệt được từ Liên bang Hoa Kỳ là “Hợp Chúng Quốc” chứ không phải là “Hợp Chủng Quốc” như chúng ta vẫn lầm tưởng hay là viết đúng là “vô hình trung” thay vì “vô hình chung” như chúng ta vẫn lầm. Nhìn về quá khứ, nếu biết tiếng Hán, mỗi khi đi đền Chùa, Miếu mạo gặp các bản văn thơ của tiền nhân còn ghi khắc lại, chúng ta hiểu được ý nghĩa của nó, ngoài ra về hiện tại cũng như tương lai, chữ Hán giúp chúng ta phần dịch thuật các từ khoa học chuyên môn một cách ngắn gọn, dễ hiểu, thí dụ như từ “aurora” sách trong nước dịch là ánh sáng nhiễu miền Bắc cực trong khi từ điển tiếng Hán dịch là “cực quang” ngắn, dễ hiểu hoặc là từ “data base” nếu biết tiếng Hán ta sẽ dịch là “kho dữ kiện” dễ hơn những người không biết tiếng Hán dịch vòng vo khó hiểu.
Về tương quan Việt Nhật, ông Minh cho biết gần đây dư luận Nhật rất quan tâm đến Việt Nam từ văn hóa, con người, cho đến thức ăn. Ông cho biết thời ông đến Nhật du học năm 1970, Nhật chỉ có vài ba tiệm ăn Việt Nam mà bây giờ đã có hơn 100 tiệm, đa số chủ nhân người Nhật điều hành. Truyền hình thường xuyên làm phóng sự về Việt Nam, sách báo về Việt Nam cũng rất nhiều, du khách Nhật mỗi ngày đến Việt Nam càng đông đảo, đặc biệt họ rất thích áo dài , thích món ăn và cả tánh tình hiếu khách tươi vui, luôn luôn lạc quan, yêu đời của người Việt, mặc dù họ biết người Việt rất nghèo so với họ.
Tuy nhiên theo ông Minh, vì người Nhật vốn sống trong một xã hội nguyên tắc, khuôn phép nên khi đến thăm Việt Nam họ thấy được sự thoải mái, nên thích vậy thôi, chứ người Nhật có nhiều đức tính hơn người Việt vì thế nước Nhật mới tiến bộ, giàu mạnh, có hạng trên thế giới như hôm nay. Theo ông Minh, người Việt Nam có thể khéo tay, nhiều thợ mộc, thợ nề nổi tiếng giỏi, nhưng họ cũng chỉ làm việc trong quy mô gia đình và không chịu viết sách vở để lại cho hậu thế học hỏi tài năng và kinh nghiệm của ho,ï trong khi, tại Nhật thì các ngành nghề đều có sách vở do người đi trước viết ra cho nên người Nhật thừa hưởng một gia tài tích lũy kiến thức và kinh nghiệm từ các thế hệ đi trước để lại.
Người Nhật lại chịu dấn thân, tìm tòi, học hỏi nên họ có nhiều nhà thám hiểm, nhiều phát minh trong khi hầu như không thấy có nhà thám hiểm và nhà phát minh người Việt đáng kể nào, bởi vì người Việt tuy hiếu học và hiểu nhanh nhưng hầu hết là học không thấu đáo đến nơi đến chốn, chăm học còn là để lấy bằng kiếm sống cho ấm thân là mục tiêu chính chứ không phải để phục vụ cộng đồng xã hội.
Ông trình bày tiếp, nhờ tính cẩn thận, chu đáo mà các sản phẩm Nhật bản ngày nay được tin dùng trên toàn thế giới trong khi thử nhìn về Việt Nam, sản phẩm nổi tiếng vào bậc nhất là hàng thủ công nghệ sơn mài, nhưng hầu hết các tấm sơn mài trong cùng 1 bộ Mai Lan Cúc Trúc... đều không đồng đều với nhau, tấm cao, tấm thấp, tấm góc nhọn, tấm góc tròn... thì làm sao có thể tiến xa và cạnh tranh với thế giới được. Đây cùng là một biểu hiện của tinh thần làm ăn trong quy mô nhỏ của gia đình thôi chứ không tiến lên đại kinh doanh được. Ông Minh trình bày tiếp là sau khi bại trận ở Thế chiến thứ hai, nước Nhật điêu tàn, tài nguyên lại không đáng kể, thế mà nhờ các đức tính đoàn kết, chịu khó học hỏi, trách nhiệm mà họ đã vươn thành một cường quốc ngày hôm nay trong khi Việt Nam trước đây nói là vì chiến tranh nên không phát triển, nay chiến tranh đã chấm dứt gần 30 năm mà đất nước vẫn nghèo nàn, lạc hậu.
Hiện tổng sản lượng của cả 80 triệu dân Việt là khoảng 25 đến 30 tỷ Mỹ kim (tương đương với khối 2 triệu người Việt tại hải ngoại) và cái tổng sản lượng của 80 triệu người này cũng chỉ tương đương với tài sản của công ty Toyota với 70,000 nhân công mà thôi, có nghĩa là năng suất của 1 người Nhật gấp 100 lần người Việt chúng ta.
Ông Minh nói tiếp: “Có những vấn đề rất tệ hại do cộng sản Việt Nam gây ra thì ai cũng biết rồi, tuy nhiên cũng có những tật xấu của người Việt không liên can gì đến cộng sản, thí dụ như hay trễ hẹn, nói dối quanh, ít nhận lỗi, đại khái chủ nghĩa, chỉ làm được khoảng 60% công việc là hài lòng rồi, chỉ giữ lời hứa khoảng 60% trong khi người Hoa giữ khoảng 70% và người Nhật thì giữ đến 80%... là những điều đã làm cho Việt Nam đã kém tiến bộ cho nên nếu chúng ta không thực tâm nhìn thẳng vào các khuyết điểm này để sửa chữa thì khó lòng mà đưa đất nước tiến lên”.
Sau phần trình bày của ông Đỗ Thông Minh, nhà văn Diệu Tần, Đào Văn Bình, Trần Chí Phúc... cũng đã có những chia xẻ góp ý. Nói chung các vị này đều tán thành và khen ngợi hầu hết những phần trình bày rất thẳng thắn, xây dựng của ông Minh bắt nguồn từ tinh thần yêu nước, muốn xây dụng cộng đồng của ông... Đặc biệt có Kỹ sư Khương Hữu Điểu, nguyên thứ trưởng tài chánh VNCH từ San Francisco xuống tham dự cũng đã tích cực phát biểu góp ý. Mặc dầu công nhận những trình bày của ông Minh rất công phu, giá trị nhưng ông cũng có những cái nhìn khác thí dụ: “Tuy ông Minh khen người Nhật nức nở, tuy nhiên hỏi trên thế giới này có ai muốn trở thành người Nhật hay không? chắc chắn ít ai muốn... Ngoài ra, tinh thần Nhật bản còn cổ hủ không cởi mở, lớp người trẻ dẫu có tài cũng không thể vươn lên được, phải chờ lớp già chết đi rồi mới có cơ hội thay thế chứ không có hiện tượng Bill Gate như tại Mỹ. Ngoài ra 15 năm qua kinh tế Nhật suy thoái nay ngân hàng thâm thủng đến 1,000 tỷ Mỹ kim cũng bởi vì cái hệ thống điều hành quá cứng ngắc, không dễ gì uyển chuyển để sửa sai như Hoa Kỳ”. với lối trình bày sinh động dí dỏm của ông Điểu đã đem lại bầu không khí thoải mái cho cử tọa. Ông Minh đồng ý hầu hết những gì ông Điểu nhận xét về hiện tình kinh tế bết bát của nước Nhật nhưng ông vẫn nhấn mạnh là với những ưu điểm sẵn có, người Nhật vẫn có cơ tiến tới, còn với những khuyết điểm của chúng ta nếu không biết sửa thì không biết đến bao giờ chúng ta mới có được một tương lai tươi sáng cho đất nước.
Buổi sinh hoạt đã chấm dứt vào lúc 6g30 cùng ngày với sự tham dự từ đầu đến cuối của hầu hết mọi người và đã được ghi nhận là một trong những sinh hoạt hữu ích nhất. Được biết hôm thứ Bảy, một sinh hoạt tương tự cũng đã được tuần báo Mõ tổ chức tại Trung Tâm Cộng Đồng Việt Nam San Francisco.