Khác Biệt Ngôn Ngữ

 

Mỗi lần nghe người này người nọ nói đùa, người Tây Phương không sâu sắc như người Việt Nam, tôi không khỏi bật cười hỏi lại, "Vậy mà họ có những tác phẩm đọat giải Nobel văn chương thế giới!"  Thế là trong những buổi trà dư tửu hậu, chúng tôi mỗi người một cách tha hồ so sánh sự dị biệt  giữa người Tây phương và người Đông phương, giữa văn chương Hoa Kỳ và Việt Nam, giữa đại thi hào Shakespeare và Nguyễn Du, giữa thơ tình Xuân Diệu và các nhà thơ  trữ tình khác, giữa những câu nói yêu thương, giận dữ hàng ngày của mỗi dân tộc, mỗi cá nhân đã tạo nên những xung khắc khó quên trên thế giới, trong gia đình, nơi làm việc tùy theo trình độ hiểu biết hay sự diễn dịch của mỗi người.  Chỉ một câu lúc giận dữ, bà mẹ chồng người Hoa Kỳ, nói "You're ungrateful!" với cô con dâu người Việt mà tùy theo nhận thức của cô gái Việt có thể tạo ra những phản ứng khác nhau, " con là người không biết ơn" hay "mày vô ơn" hay "mày là đồ vong ân bội nghĩa" thì mức nặng nhẹ của câu trách móc có thể những hậu quả khó lường. Tôi nhớ tới vợ chồng thi sĩ Browning với bài thơ của Elizabeth Barret Browning viết cho chồng thật cảm động không bút nào lột tả hết:
 
How Do I Love Thee? (Sonnet 43)



by Elizabeth Barrett Browning




How do I love thee? Let me count the ways.
I love thee to the depth and breadth and height
My soul can reach, when feeling out of sight
For the ends of being and ideal grace.
I love thee to the level of every day's
Most quiet need, by sun and candle-light.
I love thee freely, as men strive for right.
I love thee purely, as they turn from praise.
I love thee with the passion put to use
In my old griefs, and with my childhood's faith.
I love thee with a love I seemed to lose
With my lost saints. I love thee with the breath,
Smiles, tears, of all my life; and, if God choose,
I shall but love thee better after death.