Thơ và Người đọc hôm nay
Trần Hồng Anh (nghề nghiệp Lao động tự do):Thơ đã cổ vũ tôi
Tôi có rất nhiều thời gian dỗi, nên tôi xem và đọc rất nhiều tờ báo, hoặc là tôi mua, hoặc ai đó quẳng cho tôi. Song phần nhiều những người làm nghề như chúng tôi đều tìm mua và đọc báo Công an nhân dân, báo An ninh Thủ đô, Công An thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có đăng nhiều thông tin về các vụ án này nọ. Hấp dẫn thì không, nhưng nó giúp chúng tôi quên đi thời gian và hoàn cảnh hiện tại của mình. Trong một lần tôi và mấy người bạn được thuê đến chống thấm cho một gia đình khá giàu có. Người chồng tôi đoán là một người làm công tác khoa học, hay một nhà nghiên cứu gì đó, bởi xung quanh ông ta có rất nhiều tài liệu, giấy tờ còn đang vương vãi. Ông ấy không để ý đến chúng tôi,... Sau khi chúng tôi hoàn tất công việc, thấy thời gian còn sớm, bà vợ gọi tôi vào gian bếp, chỉ cho tôi đống báo cũ và nói: Chú mang về đọc, hay bán đồng nát giúp tôi...
Đó là lần đầu tiên tôi được thấy tên tuổi của nhiều tờ báo mới lạ, biết đến tờ báo Văn nghệ, biết đến tờ báo Thơ của các anh chị. Những bài thơ tôi học ngày xưa, con tôi học hôm nay, trong bao nhiêu năm qua tôi vẫn cho là sáo... nhà thơ ấy là không có thực... thì nay tôi lại được gặp họ trên báo Thơ. Đọc Lời ru cho con, Phan Thiết có anh tôi, hay những chùm thơ Viết cho con gái... khiến tôi nhớ các con tôi nơi quê nhà đang ngày đêm mong tôi trở về... tôi thấy yêu và tin vào cuộc sống hơn. Thơ đã cổ vũ tôi.
Bùi Hoàng Tuấn (SV Khoa Văn trường đại học KHXH & NV): Thơ có thể giúp tôi trở lại trạng thái cân bằng
Tôi thích thơ nhưng không phải ở tất cả các thể loại. Thật ra việc sáng tác thơ theo tôi nhận thấy không khác gì nhiều so với việc sáng tác bài hát. Nhà thơ viết thơ về tình yêu, các nhạc sĩ cũng sáng tác bài hát về tình yêu. Cả hai đều chạy theo kiểu đáp ứng nhu cầu của một lượng độc giả nhất định, còn về mặt nghệ thuật, ý tứ câu thơ thì chưa sâu sắc, hoặc giả có sâu sắc đi chăng nữa thì tôi cho rằng đó chỉ là những cảm hứng, cảm xúc tự nhiên chứ chưa có chọn lọc, do đó câu thơ thường hay bị ép vần, lời thơ thiếu tự nhiên. Tôi đã thích và đọc đến thuộc lòng bài thơ "Tự hát" của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh. Đó là một bài thơ tình đích thực. Nhân vật nữ trong bài thơ rất thành thật với tình yêu, và với người mình yêu. Câu thơ nhẹ nhàng và đằm thắm, hay như bài thơ "Mùa hè chói chang" của nhà thơ Thanh ứng, đã nói hộ tình cảm cay đắng, xót xa của người con trai khi phải chứng kiến cảnh người yêu đi lấy chồng, và song song với tình cảm của người con trai ấy là một thứ tình cảm rất mỏng, nhẹ thôi của người con gái đang tiếc nuối về cái tuổi thần tiên đầy mộng mơ thời con gái của mình...
Có rất ít những bài thơ mang hơi thở của cuộc sống khiến lớp trẻ chúng tôi phải chép hay truyền tay nhau đọc. Tại sao vậy?
Việc xuất bản sách thơ theo như tôi biết thì hoàn toàn không gặp trở ngại gì. Nhưng chỉ có rất ít các tác giả bán được sách. Độc giả quen tên các nhà thơ đã đành, nhưng cũng rất chú trọng đến chất lượng những tác phẩm mình bỏ tiền ra mua. Đã đến lúc các nhà thơ phải nhìn lại mình, lắng nghe độc giả xem họ cần gì, còn tôi và các bạn tôi thì cần một thứ thơ đích thực, thứ thơ không phải là hàng chợ.
Hoa Hong Xanh @. yahoo.com: Thơ cho tôi lòng can đảm và tình yêu cuộc sống
Tôi sinh ra đã không được sống cuộc sống đủ đầy và hạnh phúc. Bố mẹ tôi bỏ nhau khi tôi còn rất nhỏ, và họ bỏ luôn cả tôi cho bà ngoại. Tôi lớn lên trong côi cút, lạc lõng giữa xã hội. Rồi bà ngoại mất, tôi quyết định bán đi căn nhà của bà để lo tiền làm đám ma và lấy vốn liếng sinh sống. Tôi theo bạn vào Nam đánh hàng quần áo ra Bắc bán. Vì quá tin bạn, nên ngay chuyến đầu tiên tôi đã bị bạn lừa... tôi trở thành kẻ trắng tay, phải phiêu bạt nơi đầu đường xó chợ. Mọi cánh cửa bước vào cuộc sống đều đóng sập trước mắt tôi. Để có cơm ăn tôi làm cửu vạn, thậm chí cả ăn xin nữa. Vóc dáng thanh niên ngày nào giờ chỉ còn trơ lại bộ khung gầy dặt dẹo, cũng may khi ấy tôi không đi ăn trộm, ăn cướp giống như những thanh niên thất nghiệp xung quanh tôi. Buổi tối tôi ngủ trong công viên, mùa đông thì lạnh, mùa hè có đỡ hơn nhưng muỗi kinh khủng... tôi không có nhiều quần áo, cũng chẳng thể đủ tiền để mua chăn hay màn, tiền kiếm được trong ngày đủ cho dạ dầy của tôi không réo rắt mỗi đêm đã là may. Rồi một tối thấy trong người rất mệt, chân tay bủn rủn, tôi biết mình sắp lên cơn sốt nên vội vàng trở về với chiếc ghế đá công viên của tôi, ở đó có một tập sách ai đó bỏ quên. Tôi định quẳng đi để lấy chỗ nằm, song lại tiếc, tôi lấy nó gối đầu và ngủ rất ngon. Sáng hôm sau tỉnh dậy và định đi làm như mọi khi thì quyển sách rơi xuống đất. Tôi nhặt lên và phát hiện ra đó là một tuyển tập thơ của nhiều rất nhiều tác giả. Tò mò tôi mở ra và đọc. Một, hai rồi ba bài, và như người bị thơ thôi miên tôi cứ thế ngồi đọc... cho đến hết cả tập thơ... Tôi không hiểu hết ý nghĩa của những bài thơ trong đó, nhưng tôi thực sự thấy được có nhiều rất nhiều những số phận con người giống như tôi, những anh lái xe ôm, những chị nhà quê ra phố làm ô sin, làm cửu vạn, để mong thay đổi cuộc đời. Họ sống và tự bằng lòng với những gì mình làm ra bằng sức lao động của mình khiến tôi cảm phục họ. Từ đó tôi rất hay đọc thơ, lúc nào rỗi việc tôi hay tìm và xin lại những tờ báo cũ, tôi đọc thơ, đọc truyện và quyết định sẽ dành dụm tiền để thay đổi cuộc sống. Và tôi đã dần đến được với dự định của mình. Tôi đã mua được xe và làm nghề đưa đón khách. Tiền kiếm được tôi gửi tiết kiệm, tôi không còn ngủ ở công viên, tôi thuê nhà và tới đây sẽ lấy vợ sinh con. Tất cả những gì tôi có được hôm nay đều là nhờ những câu thơ tôi đã nhặt được trên ghế đá ngày nào. Cảm ơn các nhà thơ, cảm ơn Thơ đã cho tôi lòng can đảm và tình yêu cuộc sống.
Hoài An (Nhân viên tư vấn): Nhà thơ có sống được bằng chính thơ không?
Đọc thơ là để tìm thấy sự tĩnh lặng trong tâm hồn, không chỉ riêng tôi mà nhiều bạn bè đồng nghiệp với tôi đều có chung một suy nghĩ như vậy. Những lúc gặp chuyện buồn, hay đứng trước một vấn đề khó khăn trong cuộc sống, để thoát khỏi mớ bòng bong này, tôi thường tìm đến với thơ. Có thể bạn cho tôi là một con nghiện, không sao! Nghiện gì chứ nghiện thơ thì đâu có hại gì. Thuở nhỏ tôi thích học văn, nhất là thích bình giảng thơ. Lớn lên tôi vẫn dành cho thơ thứ tình cảm học trò như ngày nào. Nhưng gần đây xem ti vi, nhất là phim truyện trên VTV3, Gặp nhau cuối tuần, thấy nhà thơ của mình sao nó "nhếch nhác", khổ sở đến vậy. Ngoài đời các nhà thơ của chúng ta có vậy không hả báo Thơ?. Cuộc sống của họ dường như cứ muốn thoát ra ngoài cuộc sống hiện thực. Bạn trai tôi bảo họ là Nghệ sĩ, và cuộc sống của nghệ sĩ thì phải quên quên, nhớ nhớ mới làm được thơ. Tôi thì tôi không tin.
Trần Thế Nghĩa ( Cán bộ hưu trí):Chúng ta có quá ít những gương mặt thơ trẻ
Một thế hệ hoàn toàn mới mà thơ ca của họ đã bắt đầu xuất hiện trên các sách báo và tạp chí, đó là những nhà thơ sinh trước và sau năm 1975. Có những nhà thơ trẻ ao ước muốn được tỏa sáng trên bầu trời thi ca, cũng có những nhà thơ lại chỉ muốn xuất hiện bằng những vụ xì căng đan... nhằm tìm cho mình sự nổi tiếng... Thơ trẻ chủ yếu đi sâu vào thế giới nội tâm, họ chú trọng đến những gì riêng tư, điều mà trước đây các nhà thơ lớp trước không hề dám nói. Yêu thì nói là yêu. Thất tình thì nói thất tình, cả đến những điều cấm kị họ cũng nói đến trong thơ, họ nói với cái giọng lạnh lùng... và người đọc chúng tôi không ít người xấu hổ phải tự gấp trang báo. Các báo đăng và coi đó là một sự thể nghiệm mới - một tài năng thơ mới.
Ai đó nói rằng, Thơ trẻ sẽ đi về đâu, và thực sự cần có những nhà thơ gạo cội song hành với họ. Nhưng đến với sân chơi Thơ trẻ và công chúng, tôi thực sự thất vọng. Chúng ta đã tách hai thế hệ nhà thơ riêng biệt, lớp già được tập trung trong sân chơi khác và lớp trẻ cũng vậy. Giá như ban tổ chức đừng tách riêng mà nên tập trung làm một sân chơi thì rất tốt. Những nhà thơ trẻ thường bốc đồng, họ đọc thơ theo ngẫu hứng, có khi ban tổ chức cũng không nắm được họ sẽ đọc bài nào, có nhà thơ đang đọc thơ lại quên mất một câu, xin lỗi đọc lại, có người cầm bản thảo đọc... không thuộc thơ mình không phải là điều hay đâu, bởi tôi cho rằng những người không thuộc thơ của mình chứng tỏ người ấy sáng tác hời hợt, họ không đau đáu với đứa con tinh thần của mình... và như thế thì bài thơ đó đâu có chất lượng gì. Đã đến lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào thực trạng của thơ trẻ hôm nay, lẽ nào chúng ta đang thả nổi họ...
(Phụ bản Thơ - Báo Văn nghệ)
Trần Hồng Anh (nghề nghiệp Lao động tự do):Thơ đã cổ vũ tôi
Tôi có rất nhiều thời gian dỗi, nên tôi xem và đọc rất nhiều tờ báo, hoặc là tôi mua, hoặc ai đó quẳng cho tôi. Song phần nhiều những người làm nghề như chúng tôi đều tìm mua và đọc báo Công an nhân dân, báo An ninh Thủ đô, Công An thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có đăng nhiều thông tin về các vụ án này nọ. Hấp dẫn thì không, nhưng nó giúp chúng tôi quên đi thời gian và hoàn cảnh hiện tại của mình. Trong một lần tôi và mấy người bạn được thuê đến chống thấm cho một gia đình khá giàu có. Người chồng tôi đoán là một người làm công tác khoa học, hay một nhà nghiên cứu gì đó, bởi xung quanh ông ta có rất nhiều tài liệu, giấy tờ còn đang vương vãi. Ông ấy không để ý đến chúng tôi,... Sau khi chúng tôi hoàn tất công việc, thấy thời gian còn sớm, bà vợ gọi tôi vào gian bếp, chỉ cho tôi đống báo cũ và nói: Chú mang về đọc, hay bán đồng nát giúp tôi...
Đó là lần đầu tiên tôi được thấy tên tuổi của nhiều tờ báo mới lạ, biết đến tờ báo Văn nghệ, biết đến tờ báo Thơ của các anh chị. Những bài thơ tôi học ngày xưa, con tôi học hôm nay, trong bao nhiêu năm qua tôi vẫn cho là sáo... nhà thơ ấy là không có thực... thì nay tôi lại được gặp họ trên báo Thơ. Đọc Lời ru cho con, Phan Thiết có anh tôi, hay những chùm thơ Viết cho con gái... khiến tôi nhớ các con tôi nơi quê nhà đang ngày đêm mong tôi trở về... tôi thấy yêu và tin vào cuộc sống hơn. Thơ đã cổ vũ tôi.
Bùi Hoàng Tuấn (SV Khoa Văn trường đại học KHXH & NV): Thơ có thể giúp tôi trở lại trạng thái cân bằng
Tôi thích thơ nhưng không phải ở tất cả các thể loại. Thật ra việc sáng tác thơ theo tôi nhận thấy không khác gì nhiều so với việc sáng tác bài hát. Nhà thơ viết thơ về tình yêu, các nhạc sĩ cũng sáng tác bài hát về tình yêu. Cả hai đều chạy theo kiểu đáp ứng nhu cầu của một lượng độc giả nhất định, còn về mặt nghệ thuật, ý tứ câu thơ thì chưa sâu sắc, hoặc giả có sâu sắc đi chăng nữa thì tôi cho rằng đó chỉ là những cảm hứng, cảm xúc tự nhiên chứ chưa có chọn lọc, do đó câu thơ thường hay bị ép vần, lời thơ thiếu tự nhiên. Tôi đã thích và đọc đến thuộc lòng bài thơ "Tự hát" của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh. Đó là một bài thơ tình đích thực. Nhân vật nữ trong bài thơ rất thành thật với tình yêu, và với người mình yêu. Câu thơ nhẹ nhàng và đằm thắm, hay như bài thơ "Mùa hè chói chang" của nhà thơ Thanh ứng, đã nói hộ tình cảm cay đắng, xót xa của người con trai khi phải chứng kiến cảnh người yêu đi lấy chồng, và song song với tình cảm của người con trai ấy là một thứ tình cảm rất mỏng, nhẹ thôi của người con gái đang tiếc nuối về cái tuổi thần tiên đầy mộng mơ thời con gái của mình...
Có rất ít những bài thơ mang hơi thở của cuộc sống khiến lớp trẻ chúng tôi phải chép hay truyền tay nhau đọc. Tại sao vậy?
Việc xuất bản sách thơ theo như tôi biết thì hoàn toàn không gặp trở ngại gì. Nhưng chỉ có rất ít các tác giả bán được sách. Độc giả quen tên các nhà thơ đã đành, nhưng cũng rất chú trọng đến chất lượng những tác phẩm mình bỏ tiền ra mua. Đã đến lúc các nhà thơ phải nhìn lại mình, lắng nghe độc giả xem họ cần gì, còn tôi và các bạn tôi thì cần một thứ thơ đích thực, thứ thơ không phải là hàng chợ.
Hoa Hong Xanh @. yahoo.com: Thơ cho tôi lòng can đảm và tình yêu cuộc sống
Tôi sinh ra đã không được sống cuộc sống đủ đầy và hạnh phúc. Bố mẹ tôi bỏ nhau khi tôi còn rất nhỏ, và họ bỏ luôn cả tôi cho bà ngoại. Tôi lớn lên trong côi cút, lạc lõng giữa xã hội. Rồi bà ngoại mất, tôi quyết định bán đi căn nhà của bà để lo tiền làm đám ma và lấy vốn liếng sinh sống. Tôi theo bạn vào Nam đánh hàng quần áo ra Bắc bán. Vì quá tin bạn, nên ngay chuyến đầu tiên tôi đã bị bạn lừa... tôi trở thành kẻ trắng tay, phải phiêu bạt nơi đầu đường xó chợ. Mọi cánh cửa bước vào cuộc sống đều đóng sập trước mắt tôi. Để có cơm ăn tôi làm cửu vạn, thậm chí cả ăn xin nữa. Vóc dáng thanh niên ngày nào giờ chỉ còn trơ lại bộ khung gầy dặt dẹo, cũng may khi ấy tôi không đi ăn trộm, ăn cướp giống như những thanh niên thất nghiệp xung quanh tôi. Buổi tối tôi ngủ trong công viên, mùa đông thì lạnh, mùa hè có đỡ hơn nhưng muỗi kinh khủng... tôi không có nhiều quần áo, cũng chẳng thể đủ tiền để mua chăn hay màn, tiền kiếm được trong ngày đủ cho dạ dầy của tôi không réo rắt mỗi đêm đã là may. Rồi một tối thấy trong người rất mệt, chân tay bủn rủn, tôi biết mình sắp lên cơn sốt nên vội vàng trở về với chiếc ghế đá công viên của tôi, ở đó có một tập sách ai đó bỏ quên. Tôi định quẳng đi để lấy chỗ nằm, song lại tiếc, tôi lấy nó gối đầu và ngủ rất ngon. Sáng hôm sau tỉnh dậy và định đi làm như mọi khi thì quyển sách rơi xuống đất. Tôi nhặt lên và phát hiện ra đó là một tuyển tập thơ của nhiều rất nhiều tác giả. Tò mò tôi mở ra và đọc. Một, hai rồi ba bài, và như người bị thơ thôi miên tôi cứ thế ngồi đọc... cho đến hết cả tập thơ... Tôi không hiểu hết ý nghĩa của những bài thơ trong đó, nhưng tôi thực sự thấy được có nhiều rất nhiều những số phận con người giống như tôi, những anh lái xe ôm, những chị nhà quê ra phố làm ô sin, làm cửu vạn, để mong thay đổi cuộc đời. Họ sống và tự bằng lòng với những gì mình làm ra bằng sức lao động của mình khiến tôi cảm phục họ. Từ đó tôi rất hay đọc thơ, lúc nào rỗi việc tôi hay tìm và xin lại những tờ báo cũ, tôi đọc thơ, đọc truyện và quyết định sẽ dành dụm tiền để thay đổi cuộc sống. Và tôi đã dần đến được với dự định của mình. Tôi đã mua được xe và làm nghề đưa đón khách. Tiền kiếm được tôi gửi tiết kiệm, tôi không còn ngủ ở công viên, tôi thuê nhà và tới đây sẽ lấy vợ sinh con. Tất cả những gì tôi có được hôm nay đều là nhờ những câu thơ tôi đã nhặt được trên ghế đá ngày nào. Cảm ơn các nhà thơ, cảm ơn Thơ đã cho tôi lòng can đảm và tình yêu cuộc sống.
Hoài An (Nhân viên tư vấn): Nhà thơ có sống được bằng chính thơ không?
Đọc thơ là để tìm thấy sự tĩnh lặng trong tâm hồn, không chỉ riêng tôi mà nhiều bạn bè đồng nghiệp với tôi đều có chung một suy nghĩ như vậy. Những lúc gặp chuyện buồn, hay đứng trước một vấn đề khó khăn trong cuộc sống, để thoát khỏi mớ bòng bong này, tôi thường tìm đến với thơ. Có thể bạn cho tôi là một con nghiện, không sao! Nghiện gì chứ nghiện thơ thì đâu có hại gì. Thuở nhỏ tôi thích học văn, nhất là thích bình giảng thơ. Lớn lên tôi vẫn dành cho thơ thứ tình cảm học trò như ngày nào. Nhưng gần đây xem ti vi, nhất là phim truyện trên VTV3, Gặp nhau cuối tuần, thấy nhà thơ của mình sao nó "nhếch nhác", khổ sở đến vậy. Ngoài đời các nhà thơ của chúng ta có vậy không hả báo Thơ?. Cuộc sống của họ dường như cứ muốn thoát ra ngoài cuộc sống hiện thực. Bạn trai tôi bảo họ là Nghệ sĩ, và cuộc sống của nghệ sĩ thì phải quên quên, nhớ nhớ mới làm được thơ. Tôi thì tôi không tin.
Trần Thế Nghĩa ( Cán bộ hưu trí):Chúng ta có quá ít những gương mặt thơ trẻ
Một thế hệ hoàn toàn mới mà thơ ca của họ đã bắt đầu xuất hiện trên các sách báo và tạp chí, đó là những nhà thơ sinh trước và sau năm 1975. Có những nhà thơ trẻ ao ước muốn được tỏa sáng trên bầu trời thi ca, cũng có những nhà thơ lại chỉ muốn xuất hiện bằng những vụ xì căng đan... nhằm tìm cho mình sự nổi tiếng... Thơ trẻ chủ yếu đi sâu vào thế giới nội tâm, họ chú trọng đến những gì riêng tư, điều mà trước đây các nhà thơ lớp trước không hề dám nói. Yêu thì nói là yêu. Thất tình thì nói thất tình, cả đến những điều cấm kị họ cũng nói đến trong thơ, họ nói với cái giọng lạnh lùng... và người đọc chúng tôi không ít người xấu hổ phải tự gấp trang báo. Các báo đăng và coi đó là một sự thể nghiệm mới - một tài năng thơ mới.
Ai đó nói rằng, Thơ trẻ sẽ đi về đâu, và thực sự cần có những nhà thơ gạo cội song hành với họ. Nhưng đến với sân chơi Thơ trẻ và công chúng, tôi thực sự thất vọng. Chúng ta đã tách hai thế hệ nhà thơ riêng biệt, lớp già được tập trung trong sân chơi khác và lớp trẻ cũng vậy. Giá như ban tổ chức đừng tách riêng mà nên tập trung làm một sân chơi thì rất tốt. Những nhà thơ trẻ thường bốc đồng, họ đọc thơ theo ngẫu hứng, có khi ban tổ chức cũng không nắm được họ sẽ đọc bài nào, có nhà thơ đang đọc thơ lại quên mất một câu, xin lỗi đọc lại, có người cầm bản thảo đọc... không thuộc thơ mình không phải là điều hay đâu, bởi tôi cho rằng những người không thuộc thơ của mình chứng tỏ người ấy sáng tác hời hợt, họ không đau đáu với đứa con tinh thần của mình... và như thế thì bài thơ đó đâu có chất lượng gì. Đã đến lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào thực trạng của thơ trẻ hôm nay, lẽ nào chúng ta đang thả nổi họ...
(Phụ bản Thơ - Báo Văn nghệ)
Love mickey,