Nhà văn nữ có khả năng cần quyết tâm hơn với nghề
Thu nguyệt
Tôi phải nhấn mạnh câu “có khả năng” bởi nếu không có khả năng thì dẫu quyết tâm mấy cũng không hiệu quả. Người không có khả năng mà cố đánh đổi thì mất cả chì lẫn chài, người có khả năng mà không quyết tâm “hạ thủ công phu” thì rất uổng phí.
Nhìn lại toàn bộ gia sản văn học của ta từ xưa đến nay, những tác phẩm dài hơi, nặng ký hầu như chỉ do bàn tay đàn ông làm ra. Điều này không chỉ riêng ở nước ta, không chỉ riêng ngành ta, mà cả thế giới, cả các ngành khác cũng thế, nữ giới chỉ đóng góp được một phần khiêm tốn. Phải nhìn nhận rằng, giới nữ có những hạn chế về nhiều mặt, không thể hoàn toàn bình đẳng với nam giới, nhưng về chỉ số thông minh hay khả năng sáng tạo - nhất là trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật - các nhà khoa học đã cho biết rằng không có căn cứ nào chứng minh được là nữ giới kém thua nam giới. Thế thì tại sao phần đóng góp này của nữ giới lại khiêm tốn? Có lẽ nguyên do đầu tiên nằm ngay trong quan niệm về sự nghiệp của người phụ nữ. Khách quan là do định kiến xã hội dẫn đến chủ quan là do người phụ nữ đã bị định kiến ấy ăn sâu vào tư tưởng. Ngày nay, khi xã hội đã có cái nhìn bình đẳng hơn đối với phụ nữ, phụ nữ đã biết “vùng lên”, nhưng hình như đa số những cuộc vùng lên ấy vẫn còn... rất phụ nữ (!) vẫn là những hình thức, hô hào bên ngoài, chưa thoát ra khỏi được “vùng phủ sóng” của những định kiến đã ăn sâu tận tiềm thức tâm hồn từ bao đời.
Riêng về tình hình văn học, vài thập kỷ nay, những nhà văn nữ đã xuất hiện khá nhiều và đã đạt được những giải thưởng, những kỷ lục cao. Ngay bên cạnh ta, Trung Quốc gần đây cũng đã có những cây bút nữ làm cánh đàn ông phải nghiêng mình.
ở Việt Nam vài thập niên gần đây, nhà văn nữ cũng đã có được một chỗ đứng - dù khiêm tốn nhưng vẫn thấy rõ bóng dáng đặc sắc - trên văn đàn. So với các ngành khác (như nhạc sĩ chẳng hạn) thì tỉ lệ những cây bút nữ trong ngành ta cũng rất đáng nể. Thế nhưng, với số đông người cầm bút như thế, đáng ra chúng ta có khả năng tạo được nhiều tác phẩm bề thế hơn nhiều. Có lẽ đã đến lúc các nhà văn nữ có khả năng của chúng ta nên nghĩ đến việc đầu tư, chú tâm nhiều hơn vào tác phẩm. Tôi thấy đa số các chị em hay phát biểu trên báo chí đại khái là nói chỉ coi văn chương là chuyện phụ, hình như rất ít chị em nói rằng chuyện đầu tư cho tác phẩm là điều quan trọng trong cuộc sống của mình. Không yêu, không hết lòng với nghề thì làm sao mà nghề chẳng phụ ta? Đó là luật nhân quả.
Ngoài việc quyết tâm với nghề, nhà văn nữ có khả năng nên có ý chí làm tác phẩm dài hơi, công trình lớn. Khi cầm trên tay quyển Vạn Xuân của nữ nhà văn Pháp: Yveline Féray, tôi thấp thoáng có một cảm giác như chúng ta - những nhà văn Việt Nam, con cháu của Nguyễn Trãi - có lỗi! Khi nhìn những quyển Harry Potter của nữ nhà văn Scotland: Joanne Kathleen Rowling trên giá sách của các con mình, tôi thấy nể phụ nữ nước ngoài quá đỗi! Nói thế, không phải là tôi không cảm phục các nhà văn nữ của ta. Nhìn lại gia tài của chị Nguyễn Thị Minh Ngọc, tôi rất phục sức làm việc của chị. Đọc Thảo Hảo, tôi cứ muốn chạy đến giục Phan Thị Vàng Anh hãy viết đi. Tôi biết trong số các chị em chúng ta còn có rất nhiều những cây bút có khả năng, nhưng hình như các chị, các bạn chưa hết lòng, quyết tâm với nghề, lớp bụi a-ma-tơ vẫn phủ trên những trang giấy của các nhà văn nữ.
Tôi rất mong các nhà văn nữ chúng ta hãy chứng minh câu: Đàn ông nông nổi giếng khơi / Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu không phải đúng với mọi thời đại, mọi con người; phải có những ngoại lệ chứ! Khoa học đã chứng minh rằng không ai sử dụng hết khả năng của mình. Mong các nhà văn nữ hãy tin tưởng và phấn đấu.
Về phía Hội. Chúng tôi rất mong có sự khuyến khích, ủng hộ của Hội cũng như của Ban Liên lạc các nhà văn nữ. Không chỉ là sự quan tâm đến đời sống, mà cao hơn nữa, hãy nhắm vào sự hỗ trợ động viên cho việc sáng tác.
Có lẽ một trong những cái khó nhất của nhà văn nữ, đó là là sự loay hoay với quỹ thời gian. Tôi thử làm một chút so sánh:
- Về công việc xã hội: Đa số các nhà văn nam có thể tìm một công việc thích hợp với nghề nghiệp, để có thể vừa làm việc vừa sáng tác, còn đa số các nhà văn nữ thì lại hay phải làm những công việc hành chính, văn phòng... những công việc lặt vặt đòi hỏi tám tiếng ở cơ quan, mỗi năm chỉ có 15 ngày phép, muốn đi thực tế sáng tác cũng không phải là chuyện dễ.
- Về công việc gia đình: Các nhà văn nam sau khi xong công việc cơ quan về nhà là có thể ngồi vào bàn viết, cặm cụi đến 2 - 3 giờ sáng cũng không ai quấy rầy, không việc gì phải lo, trong khi đó nhà văn nữ thì đủ việc, hàng trăm công việc không tên đang réo gọi bàn tay cầm bút ấy. Tôi đã từng thấy các chị (và bản thân tôi cũng vậy): đã thu xếp để được đi đến trại sáng tác rồi, mà cứ y như là bị trời đày: chưa ngồi vào bàn đã phải gọi điện về nhà, nơm nớp lo con cái, rồi chỉ đạo từ xa từ việc nấu cơm rửa chén v.v...
Tất cả những điều thiệt thòi ấy chúng ta thường vô tư, hồn nhiên, tự hào gọi là “thiên chức”. Thôi thì đã có “thiên chức”, chúng ta hãy cố gắng bộc lộ... “thiên tài” (nếu có) để vừa hoàn thành “thiên chức” nhưng cũng vừa phát huy hết khả năng của mình, đóng góp cho xã hội, để cho cái vấn đề “bình đẳng” với cánh đàn ông không chỉ là sự kêu gọi, xin xỏ... mà chính chúng ta phải vứt lại chiếc dép ưu đãi, hiên ngang, đàng hoàng bước vào guồng máy bình đẳng ấy với hành trang, với tài khoản là những sản phẩm mà khả năng chúng ta có được và thâm canh được./.
(Tạp chí Nhà văn)
Thu nguyệt
Tôi phải nhấn mạnh câu “có khả năng” bởi nếu không có khả năng thì dẫu quyết tâm mấy cũng không hiệu quả. Người không có khả năng mà cố đánh đổi thì mất cả chì lẫn chài, người có khả năng mà không quyết tâm “hạ thủ công phu” thì rất uổng phí.
Nhìn lại toàn bộ gia sản văn học của ta từ xưa đến nay, những tác phẩm dài hơi, nặng ký hầu như chỉ do bàn tay đàn ông làm ra. Điều này không chỉ riêng ở nước ta, không chỉ riêng ngành ta, mà cả thế giới, cả các ngành khác cũng thế, nữ giới chỉ đóng góp được một phần khiêm tốn. Phải nhìn nhận rằng, giới nữ có những hạn chế về nhiều mặt, không thể hoàn toàn bình đẳng với nam giới, nhưng về chỉ số thông minh hay khả năng sáng tạo - nhất là trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật - các nhà khoa học đã cho biết rằng không có căn cứ nào chứng minh được là nữ giới kém thua nam giới. Thế thì tại sao phần đóng góp này của nữ giới lại khiêm tốn? Có lẽ nguyên do đầu tiên nằm ngay trong quan niệm về sự nghiệp của người phụ nữ. Khách quan là do định kiến xã hội dẫn đến chủ quan là do người phụ nữ đã bị định kiến ấy ăn sâu vào tư tưởng. Ngày nay, khi xã hội đã có cái nhìn bình đẳng hơn đối với phụ nữ, phụ nữ đã biết “vùng lên”, nhưng hình như đa số những cuộc vùng lên ấy vẫn còn... rất phụ nữ (!) vẫn là những hình thức, hô hào bên ngoài, chưa thoát ra khỏi được “vùng phủ sóng” của những định kiến đã ăn sâu tận tiềm thức tâm hồn từ bao đời.
Riêng về tình hình văn học, vài thập kỷ nay, những nhà văn nữ đã xuất hiện khá nhiều và đã đạt được những giải thưởng, những kỷ lục cao. Ngay bên cạnh ta, Trung Quốc gần đây cũng đã có những cây bút nữ làm cánh đàn ông phải nghiêng mình.
ở Việt Nam vài thập niên gần đây, nhà văn nữ cũng đã có được một chỗ đứng - dù khiêm tốn nhưng vẫn thấy rõ bóng dáng đặc sắc - trên văn đàn. So với các ngành khác (như nhạc sĩ chẳng hạn) thì tỉ lệ những cây bút nữ trong ngành ta cũng rất đáng nể. Thế nhưng, với số đông người cầm bút như thế, đáng ra chúng ta có khả năng tạo được nhiều tác phẩm bề thế hơn nhiều. Có lẽ đã đến lúc các nhà văn nữ có khả năng của chúng ta nên nghĩ đến việc đầu tư, chú tâm nhiều hơn vào tác phẩm. Tôi thấy đa số các chị em hay phát biểu trên báo chí đại khái là nói chỉ coi văn chương là chuyện phụ, hình như rất ít chị em nói rằng chuyện đầu tư cho tác phẩm là điều quan trọng trong cuộc sống của mình. Không yêu, không hết lòng với nghề thì làm sao mà nghề chẳng phụ ta? Đó là luật nhân quả.
Ngoài việc quyết tâm với nghề, nhà văn nữ có khả năng nên có ý chí làm tác phẩm dài hơi, công trình lớn. Khi cầm trên tay quyển Vạn Xuân của nữ nhà văn Pháp: Yveline Féray, tôi thấp thoáng có một cảm giác như chúng ta - những nhà văn Việt Nam, con cháu của Nguyễn Trãi - có lỗi! Khi nhìn những quyển Harry Potter của nữ nhà văn Scotland: Joanne Kathleen Rowling trên giá sách của các con mình, tôi thấy nể phụ nữ nước ngoài quá đỗi! Nói thế, không phải là tôi không cảm phục các nhà văn nữ của ta. Nhìn lại gia tài của chị Nguyễn Thị Minh Ngọc, tôi rất phục sức làm việc của chị. Đọc Thảo Hảo, tôi cứ muốn chạy đến giục Phan Thị Vàng Anh hãy viết đi. Tôi biết trong số các chị em chúng ta còn có rất nhiều những cây bút có khả năng, nhưng hình như các chị, các bạn chưa hết lòng, quyết tâm với nghề, lớp bụi a-ma-tơ vẫn phủ trên những trang giấy của các nhà văn nữ.
Tôi rất mong các nhà văn nữ chúng ta hãy chứng minh câu: Đàn ông nông nổi giếng khơi / Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu không phải đúng với mọi thời đại, mọi con người; phải có những ngoại lệ chứ! Khoa học đã chứng minh rằng không ai sử dụng hết khả năng của mình. Mong các nhà văn nữ hãy tin tưởng và phấn đấu.
Về phía Hội. Chúng tôi rất mong có sự khuyến khích, ủng hộ của Hội cũng như của Ban Liên lạc các nhà văn nữ. Không chỉ là sự quan tâm đến đời sống, mà cao hơn nữa, hãy nhắm vào sự hỗ trợ động viên cho việc sáng tác.
Có lẽ một trong những cái khó nhất của nhà văn nữ, đó là là sự loay hoay với quỹ thời gian. Tôi thử làm một chút so sánh:
- Về công việc xã hội: Đa số các nhà văn nam có thể tìm một công việc thích hợp với nghề nghiệp, để có thể vừa làm việc vừa sáng tác, còn đa số các nhà văn nữ thì lại hay phải làm những công việc hành chính, văn phòng... những công việc lặt vặt đòi hỏi tám tiếng ở cơ quan, mỗi năm chỉ có 15 ngày phép, muốn đi thực tế sáng tác cũng không phải là chuyện dễ.
- Về công việc gia đình: Các nhà văn nam sau khi xong công việc cơ quan về nhà là có thể ngồi vào bàn viết, cặm cụi đến 2 - 3 giờ sáng cũng không ai quấy rầy, không việc gì phải lo, trong khi đó nhà văn nữ thì đủ việc, hàng trăm công việc không tên đang réo gọi bàn tay cầm bút ấy. Tôi đã từng thấy các chị (và bản thân tôi cũng vậy): đã thu xếp để được đi đến trại sáng tác rồi, mà cứ y như là bị trời đày: chưa ngồi vào bàn đã phải gọi điện về nhà, nơm nớp lo con cái, rồi chỉ đạo từ xa từ việc nấu cơm rửa chén v.v...
Tất cả những điều thiệt thòi ấy chúng ta thường vô tư, hồn nhiên, tự hào gọi là “thiên chức”. Thôi thì đã có “thiên chức”, chúng ta hãy cố gắng bộc lộ... “thiên tài” (nếu có) để vừa hoàn thành “thiên chức” nhưng cũng vừa phát huy hết khả năng của mình, đóng góp cho xã hội, để cho cái vấn đề “bình đẳng” với cánh đàn ông không chỉ là sự kêu gọi, xin xỏ... mà chính chúng ta phải vứt lại chiếc dép ưu đãi, hiên ngang, đàng hoàng bước vào guồng máy bình đẳng ấy với hành trang, với tài khoản là những sản phẩm mà khả năng chúng ta có được và thâm canh được./.
(Tạp chí Nhà văn)
Love mickey,