Hương cà phê
Truyện ngắn Võ Minh
Mới có hơn chín giờ tối, cả một vùng quê đã chìm trong yên lặng, chỉ có đâu đó lũ chó nhà ai thỉnh thoảng lại hùa nhau sủa rộ lên một hồi, làm cho những đứa trẻ trong thôn giật mình khóc ré. Còn Nhã, hôm nay anh đi làm đồng về hơi mệt nên ngủ sớm hơn mọi ngày. Đang bực bội về những chuỗi âm thanh tra tấn đó, lại điên đầu khi chuông điện thoại réo vang trong nhà, anh hậm hực bước đến với tay cầm ống nghe.
- Chú Nhã ơi! Cháu Quỳnh Hương đây! Cháu tìm được bố rồi.- Tiếng Quỳnh Hương reo vang trong điện thoại.
Đang trạng thái khó chịu Nhã chuyển ngay sang tươi tỉnh vội hỏi:
- Cháu tìm được bố ở đâu? Ai đã chỉ dẫn cho cháu.
- Cô Lệ Thuỷ đấy chú ạ! Cháu vừa nhận được thư cô ấy, cô là giám đốc Công ty Thuỷ Chung mãi tận trong tỉnh Đăk Nông kia. Chú sắp xếp thời gian đi cùng cháu vào trong đó nhé.
Nhận được tin báo của Quỳnh Hương , Nhã lặng người đi. Hơn ba mươi năm rồi còn gì? Đến gần nửa đời người mới tìm được hài cốt của anh ấy? Sự thực có phải đúng như thế không? Cuộc đời không đùa ác với cháu Quỳnh Hương và anh chứ? Bao ký ức với Quỳnh bỗng tràn về.
… Ấy là vào một buổi chiều cuối mùa khô 1974, khi trung đội bộ binh do Quỳnh chỉ huy đi giải vây cho đơn vị bạn chốt ở cạnh cao điểm 904 bên con lộ 14 tỉnh Đăk Nông đang bị đại đội biệt kích Sài gòn phong toả. Một cuộc nổ súng dữ dội trong rừng diễn ra. Do bị đánh bất ngờ từ phía bên ngoài vào, toán biệt kích phải bỏ chạy tán loạn vào rừng sâu. Vòng vây bị phá, hai cánh quân ở trong và ngoài đã nối thông . Đề phòng pháo địch ở các cứ điểm xung quanh dội đến, Quỳnh cho tất cả anh em rút vào trong các hầm của đơn vị bạn. Bất ngờ, mọi người phát hiện ra cách đó chừng chục mét, có một ngưởi lính biệt kích bị thương đang gào thét, kêu la thảm thiết nghe rất não ruột:
- Má ơi… đau quá! Con bị gãy giò rồi!... Em ơi… Anh không về nhà được nữa…!!!
Ngồi ở dưới hầm, Quỳnh nhắc nhở anh em:
- Đợi cho pháo dừng , cả trung đội sẽ rút về, nhân tiện ta bắt người lính đang bị thương kia về làm tù binh luôn.
Lát sau, tiếng pháo vừa dứt, Nhã cùng với một cậu nữa bám sát sau Quỳnh, thận trọng tiến đến chỗ người lính. Đang đi, đột nhiên Quỳnh hơi bước lùi lại đẩy mạnh khiến anh ngã ngồi xuống. Liền ngay sau đó là một loạt AR15 bắn ra chiu chíu sàn sạt qua thái dương. Nhã thoát nhưng cả thân hình Quỳnh đã đổ vật vào người anh.
Theo phản xạ, Nhã hướng ngay nòng súng AK về phía đang phát ra tiếng nổ, nghiến răng xiết trọn cả băng. Tiếng súng nơi đó câm bặt, Nhã vội đưa mắt nhìn sang Quỳnh. Anh nằm bất động, hai mắt vẫn mở. Máu ở ngực đang chảy ra ướt đen cả một vùng áo.
- Anh Quỳnh hy sinh rồi…!!!
Nhã chỉ kịp hét lên như thế và rút chốt quả lựu đạn đang giắt ở thắt lưng ném mạnh đến chỗ đó. Một tiếng nổ “Oàng”, khói đất bắn lên tung toé. Không gian lặng đi, Nhã nhoài người ôm lấy Quỳnh, nước mắt anh cứ thế ứa ra.
Đặt người Quỳnh nằm trong lòng, một tay Nhã đỡ đầu, còn tay kia giơ lên vuốt đôi mắt bạn. Như cảm nhận được hơi ấm thân yêu của đồng đội, đôi mắt Quỳnh từ từ khép lại. Tiếng người nói ồn ào, tiếng nấc, tiếng sụt sùi của anh em trong trung đội vang lên. Nhã hiểu: Chính Quỳnh là người đã đỡ đạn cho mình. Lẽ ra, người đang nằm đây phải là anh! Anh Quỳnh ơi…
Đau đớn và phẫn uất, Nhã bất chấp hiểm nguy lao thẳng đến gốc cây với ý định sẽ trút trọn vào kẻ kia cả băng đạn cho hả giận. Nhưng khi đến nơi anh sững người lại, một cảnh tượng hãi hùng xảy ra đập vào mắt, làm anh nhũn cả người. Đầu người lính bị toác, không còn nhìn được mặt. Phải một lúc, anh mới lấy được can đảm tiến lại gần. Một dây hạt cườm kim loại màu bạc sáng lộ ra dưới cổ. Bất giác anh thò tay vào, kéo ra một phiến kim loại mỏng hình chữ nhật chiều rộng bằng hai ngón tay, chiều dài gần bằng ngón trỏ. Trên đấy có khắc tên Nguyễn Văn Ba bằng chữ viết in, hàng dưới là một dãy chữ số... Moi ở túi áo ngực, một tập giấy hiện ra. Trong đó có ghi tên: Nguyễn Văn Ba, quê ở Khánh Hoà.
Trước khi đưa thi thể Quỳnh về đơn vị, Nhã cho anh em chôn cất người lính Sài Gòn tại chỗ.
Ở lưng chừng quả đồi cạnh cao điểm 904 nơi có một cây lim cụt ngọn, anh em lặng lẽ gói ghém Quỳnh vào chiếc tăng nilon, bỏ sẵn vào đấy một lọ thuỷ tinh nhỏ nút chặt, bên trong là mẩu giấy ghi rõ: Ngô Xuân Quỳnh, số nhà.., tiểu khu.., Hà nội.
*
* *
Vậy là chỉ còn một tuần nữa là Quỳnh Hương từ ngoài Hà nội sẽ vào để cùng anh đi Đăk Nông đón nhận hài cốt bố. Chặng đường đi về quá xa xôi, chi phí cho nó phải cả chục triệu. Lương công nhân nhà máy đường của anh chỉ được mấy trăm, vợ thì thuần nông, lại bệnh tật đau yếu luôn. Đứa con gái đầu học xong phổ thông thi không đậu đại học phải ở nhà phụ với mẹ làm ruộng. Còn cô gái út đang học lớp chín.
Đồng ruộng vùng bán sơn địa quê anh, chỉ cần bước chân ra khỏi nhà đã đạp phải lớp đá ong lào sạo ở dưới. Về mùa mưa đường làng chật chội lầy lội, trơn tuột, lác đác đâu đó lại điểm một bãi phân trâu đen nhợt trên màu đất vàng vàng đọng nước. Mùa khô, cái nóng hầm hập của gió Lào thổi về, táp vào người từng đợt như ai quạt hơi lửa vào. Cát vàng bay mù… Vàng trên đường, vàng trên ruộng, vàng trong mắt… Là khách lạ từ xa đến đều có chung một suy nghĩ chắc dân vùng này đang ủ bệnh viêm gan.
Cả một làng quê nghèo đói, nhà ai có kế hoạch canh tác thật giỏi mới gọi là đủ ăn chút đỉnh. Nhà nào có lao động giỏi giang trội hơn đều phiêu bạt đến xứ người kiếm sống. Tuy đất nước đã im tiếng súng được hơn ba mươi năm, nhưng cái thiếu ăn vẫn cứ liên tục gõ cửa đến nằm chình ình trong từng góc bếp.
Tìm được và đưa Quỳnh về với Quỳnh Hương , đấy là điều mong ước, trăn trở theo đuổi anh suốt bao năm nay. Nên từ lúc nhận được tin, trong anh luôn cảm thấy không yên, lúc nào cũng bồn chồn như muốn đi ngay vào nơi ấy. Nhưng ngặt một điều: Lấy tiền ở đâu ra, trong nhà mình còn chưa đủ ăn nói chi là dư thừa. Thực tế làm anh điên hết cả đầu, mấy ngày hôm nay vắt óc suy nghĩ mà vẫn chưa tìm ra một giải pháp nào.
Nếu như lên Công ty tạm ứng trước vài tháng lương, tổng cộng cũng chỉ hơn được một triệu. Biết là ít thật đấy, nhưng có ít còn hơn không? Coi như đã được một khoản. Thôi, cứ đến đâu hay đấy. Anh cố gắng tìm ra một lý do nào đó để trấn an mình, nhưng trong thực tế ruột gan lại cứ rối bời. Lắm lúc nó lại chùng xuống đuổi theo một mong ước vu vơ: Giá như mình trúng được một vé xổ sổ đặc biệt? Nhưng cả đời anh có biết gì đâu về xổ sổ để mà mong ước. Hay biết đâu bắt được cục tiền của ai đó đánh rơi? Cũng vơ vẩn nốt! Có mà rơi khối!
Anh đi đi, lại lại trong sân vò đầu bứt tóc, tiếng mấy chú lợn trong chuồng cắn nhau kêu eng éc, hộc hộc làm cắt ngang dòng suy nghĩ của anh.
- À mà sao ta không giải quyết luôn hai con lợn này đi nhỉ. Ừ, thì nó chưa lớn lắm, nhưng bán ra ngót nghét cũng gần được hai triệu cầm tay là cái chắc?
Nhã mừng thầm trong bụng và vội vàng đạp xe ra chợ gọi người vào ngã giá. Bán xong, Nhã lẩn mẩn nhẩm tính: Hơn ba triệu này mới chi phí cho hai chú cháu được một phần. Biết là phải thật tiết kiệm đấy, nhưng với số tiền đó vẫn không thể nào đủ được. Người ta thường bảo: “ Sảy nhà ra thất nghiệp”, giữa nơi đất khách quê người, thân cô, thế cô nguy hiểm lắm. Tốt nhất ta cứ theo lời các cụ dạy: “ Quân tử phòng thân”. Mà còn chuyện này nữa chứ: Người ta không phải họ hàng thân thích quen biết với mình, đã tìm được hài cốt của Quỳnh, khi đến gặp cũng phải mua một món quà gì có giá trị và ý nghĩa để mà cảm tạ!
Những suy nghĩ trên càng làm cho Nhã thêm đau đầu hơn khi chỉ còn một ngày nữa là cháu Quỳnh Hương sẽ có mặt ở đây để bắt đầu cho chuyến hành trình. Thế mà đến bây giờ có đếm đi đếm lại cũng chỉ mấy triệu ấy thôi, chả thấy nó tòi thêm đồng nào cả? Cuộc đời có quá ít tiền, sao thấy mình hèn thế. Không dám nói mạnh mồm với ai, nhiều khi gặp được bạn bè, sao mà cứ lấm la lấm lét phải cúi thấp đầu, tâm tưởng thì bó buộc, luôn trong trạng thái kéo rụt lại. Nhiều lúc cảm thấy không phải là mình nữa.
Nhã cẩn thận điểm hết mọi thứ trong nhà, nhưng chẳng có một thứ gì giá trị cả. Phải chăng chỉ có chiếc Tivi 14 inh màu nội địa cũ rích là còn có giá, nhưng quá lắm cũng chỉ được mấy trăm.
Hy vọng xoay được tiền thêm ở trong nhà này đối với Nhã như vậy là chấm dứt. Anh cảm thấy chán cho cái vai trò người đàn ông của mình. Biết cứ ngồi đây suy nghĩ cũng chả tìm ra một tia hy vọng gì, tốt nhất cứ xách xe đạp đến nhà thằng bạn ở xóm dưới. Nhã hiểu gia cảnh nó cũng chả hơn gì, chắc chắn không vay được tiền, nhưng ít ra nó cũng cho mình một lời khuyên quý giá, nhất là trong thời điểm gạo châu củi quế này.
Con đường Nhã đang đạp xe đi, xuyên qua cánh đồng lúa phủ một màu xanh non tơ đang kỳ trổ đòng. Mùi thơm thơm của lúa non được gió phất phất từng đợt, vỗ nhẹ vào người, chạm vào da thịt man mát, như an ủi, làm xoa dịu lòng anh. Nhã ưỡn mình, hít nguồn không khí trong lành của buổi sáng vào cái ngực còm nhom thật sâu, rồi đưa mắt nhìn xung quanh. Kia là khoảng ruộng bốn sào lúa của gia đình mình, xem ra có phần vượt trội hơn ruộng nhà bên cạnh. Bất giác anh thấy thương thương người vợ và đứa con gái đầu. Để có thửa ruộng tốt tươi như vậy, công sức của hai mẹ con đã đổ vào đấy không biết bao nhiêu mà kể. Nhã suốt ngày phải làm việc ở nhà máy, nhất là vào những vụ thu hoạch mía, nên tất cả công việc đồng áng đều chỉ có hai mẹ con tự vần, xoay xở.
Anh cứ mải miết với dòng suy nghĩ về vợ con, bỗng sững lại mặt mày đột ngột tươi tỉnh ra và reo toáng lên. Người ngoài nhìn vào cứ nghĩ đó là thằng tâm thần đang chợt điên rồi chợt tỉnh.
- Ơ! Đúng rồi! Đúng rồi... !
Nhã quay vội đầu xe đạp một mạch về nhà và cứ thế lẩm bẩm trong miệng suốt cả đoạn đường.
Ở trong nhà ba mẹ con ngơ ngác nhìn nhau khi bắt gặp anh đang đẩy chiếc xe từ ngoài vào, mang theo gương mặt phấn khích và thái độ là lạ, không đăm chiêu, hay cáu gắt như mấy ngày qua. Biết là có chuyện gì đã xảy ra, nhưng mấy mẹ con vẫn sờ sợ không dám hỏi ngay. Cũng chẳng cần để cả nhà phải chờ đợi thêm, Nhã nói luôn:
- Bố đã tính kỹ! Bây giờ bố gọi người đến bán hai sào lúa non ở ngoài đồng để dồn cho đủ tiền đón cháu Quỳnh Hương vào trong đó mang hài cốt bác Quỳnh về. Biết rằng cả nhà ta mùa này sẽ đói, mẹ nó và các con cố gắng chịu vậy. Rồi… bố sẽ tính sau.
Nghe xong quyết định đột ngột đó, hai cô con gái ngơ ngác nhìn nhau, ngước nhìn qua bố rồi lại quay sang nhìn mẹ. Lúc này, trên gương mặt vợ Nhã thoáng chùng xuống, rồi đăm chiêu nhìn vào hai đứa con. Phải một lúc sau chị mới chậm rãi nói:
- Không có bác Quỳnh hôm ấy thì làm gì có bố bây giờ? Làm gì có được gia đình này! Bố đã quyết định đúng đấy! Nghĩa tử là nghĩa tận. Ơn nghĩa của bác ấy đối với gia đình ta không bao giờ trả hết được đâu? Bố chuẩn bị và kiểm tra lại mọi thứ có còn thiếu gì không?
Nước mắt Nhã tự nhiên chảy ra, anh nhìn mấy mẹ con nhoè nhoè đang đứng quây quần bao quanh mình ở trong ngôi nhà bé nhỏ. Chưa bao giờ anh cảm thấy thương yêu vợ con như lúc này. Cả người và hai tay anh bỗng run run, miệng cứ lập bập, phải đến một lúc sau mới thốt lên thành lời:
- Bố …bố cảm ơn mấy mẹ con…!
*
* *
Trên chuyến xe khách chạy dọc theo con đường 14 thuộc địa phận tỉnh Đăk Nông, nhìn qua ô cửa kính Nhã đã nhận ra có một điều gì quen thuộc. Đấy là cái cột trăng trắng bằng bê tông nổi bật bên mép đường trải nhựa, mà ngày trước anh có dịp hành quân qua. Anh sửng sốt về sự thay đổi đến không còn hình dung ra nổi về tất cả cảnh vật nơi đây. Rừng đại ngàn, mênh mông cảm giác như vô tận ôm lấy hai bên con lộ năm nào đâu rồi? Nơi đó trước kia chủ yếu là những cây cổ thụ quanh năm tán xoè phủ rộng trên cao, ngăn kín không một tia ánh sáng mặt trời lọt xuống giờ đây không còn để lại một vết tích gì. Thay vào đó là một màu xanh của những lô cà phê lúp xúp, đang phủ một lớp phất phất trắng của mùa hoa nở rộ.
Ngồi trong xe, Nhã giơ tay chỉ ra ngoài nói cho Quỳnh Hương biết về những cảm nghĩ của mình, cô gái chỉ biết mở mắt to ra nhìn. Khi đến ngã ba của một con đường trải nhựa khá lớn, chiếc xe từ từ dừng lại. Người phụ xe nhanh chóng mở cửa, chỉ dẫn cho hai chú cháu đường đi đến Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất khẩu Cà phê Thuỷ Chung nằm cách đấy không xa.
Xốc lại chiếc ba lô đã sờn trên vai, anh vừa bước đi được một đoạn thì chạm phải chiếc cột mốc cũ kỹ ven đường. Một cái gì ớn lạnh chạy dọc sống lưng, anh khẽ kêu lên:
- Con đường 3B đây rồi! Chú nhận ra cột mốc ghi rõ số… km từ ngã ba này đến Kiến Đức. Bố Quỳnh đang nằm trên quả đồi có nhiều nhà phía trước đấy!
Quỳnh Hương bật oà lên khóc. Nhã luống cuống không biết giờ mình phải làm gì? Nước mắt tự dưng cũng rịn ra. Một làn gió rừng từ đâu tràn về, mang theo hương thơm man mát dịu ngọt của hoa cà phê. Như hương thơm linh thiêng của Quỳnh và đồng đội đang nằm đâu đó đến đón cháu Hương và Nhã về thăm.
*
* *
Công ty Thuỷ Chung được bố trí trên một khuôn viên gần như chiếm trọn cả một quả đồi thâm thấp ở phía trước bên kia đường trải nhựa rộng. Các dãy nhà đều được xây dựng bằng tường gạch, mái tôn sắp xếp rất gọn gàng, quy củ. Khi càng đến gần mới thấy được bên trong đó có rất nhiều người đang chăm chú làm việc.
Ra đón hai chú cháu gồm bốn năm người của Công ty. Đặc biệt, trong nhóm người đó có một phụ nữ thoạt nhìn rất khó đoán tuổi, dáng dấp sang trọng và đẹp. Nhưng giọng nói lại rất xởi lởi.
- Anh Hai và con gái anh Quỳnh đấy ư! Mời anh Hai và con vào đây! Hai chú cháu đi đường chắc mệt lắm phải không? Em là Lệ Thuỷ, người đã gửi thư ra ngoài Bắc đó! Anh Hai và con cứ coi đây như nhà của mình, chúng em đã sắp xếp sẵn hai phòng đầy đủ tiện nghi chỉ để đợi hai chú cháu đến ở thôi đấy! Thôi bây giờ, em cho người mang đồ về phòng để anh Hai và con nghỉ nhé. Chiều nay em mời cơm rồi ta nói chuyện tiếp.
Lệ Thuỷ niềm nở, tươi cười chủ động đến sát bên Quỳnh Hương, hai tay đỡ lấy túi khoác trên vai cô.
- Cô Lệ Thuỷ ơi! Con rất nóng lòng muốn ra thăm bố con ngay bây giờ! Cô giúp con đi. – Quỳnh Hương năn nỉ.
- Như thế cũng được, nhưng hẵng đem đồ vào trong đó đã. – Lệ Thuỷ dịu dàng nói.
*
* *
Khu vực nơi Quỳnh đang nằm chếch về phía bên trái của dãy nhà văn phòng không xa. Nơi ấy có một ngôi mộ được xây, ốp bằng đá hoa cương khá tinh tế. Mặt đất bao quanh mộ rất gọn gàng sạch sẽ, chân hương trong bát rất nhiều, vẫn còn một nén đang cháy dở. Chứng tỏ phần mộ này được ai đấy chăm sóc rất chu đáo và thường xuyên.
Vừa nhìn thấy mộ, Quỳnh Hương đã khóc nấc lên rồi chạy ùa đến ôm lấy ngôi mộ, cúi đầu áp mặt lên hàng chữ Ngô Xuân Quỳnh được khắc nắn nót trên tấm bia.
- Bố ơi! Con gái của bố đã về đây!... Con thương bố lắm! Trước lúc hy sinh bố có biết con đã sinh ra trên đời này không? Con chỉ được biết mặt bố qua bức ảnh thôi!... Suốt bao nhiêu năm lúc nào con cũng mơ một có một ngày, được đến bên bố và cất tiếng gọi bố ơi thế này…!
Nhã và mọi người có mặt ở đấy không ai cầm nổi lòng mình, còn Lệ Thuỷ quay mặt đi che giấu những giọt nước mắt đang chảy dài trên má, nhưng cũng chỉ được một lúc, cô không thể kìm lòng được nữa, vội đến ôm chặt lấy cháu Quỳnh Hương, thả mình khóc theo.
Khi mọi người đã trấn tĩnh lại, những tiếng khóc đã lắng dần đi, Lệ Thuỷ mới buông người Quỳnh Hương đứng dậy đi đến chỗ Nhã. Cô quay mặt lại nhìn về phía mộ rồi lại nhìn anh, ngập ngừng như muốn hỏi anh một điều gì?
Như đọc được suy nghĩ của cô, Nhã nói:
- Thật tội cho anh Quỳnh đang nằm dưới đó, lúc ngã xuống vẫn không biết mình đã có con. Cô Lệ Thuỷ có biết không? Để có được cháu Quỳnh Hương kia, hai anh chị Quỳnh chỉ được gần nhau ở nơi anh đóng quân được có một đêm trước lúc đi vào đây đấy! Mà thương con bé quá! Đã không biết mặt bố lại còn mồ côi mẹ ngay từ lúc mới lên năm. Sau ngày nghe tin chồng mất, chị Quỳnh quá đau buồn rồi đổ bệnh đi theo anh…
Nghe chuyện, Lệ Thuỷ chốc chốc lại không nén được tiếng thở dài. Cô lặng yên chăm chú nghe anh kể về cuộc sống hiện tại của gia đình Quỳnh Hương. Nhưng đôi mắt vẫn dõi theo, không bỏ sót một cử chỉ nào của cô gái đang còn cúi xuống tay xoa xoa trên ngôi mộ.
Còn Quỳnh Hương, phải sau một lúc khá lâu mới trấn tĩnh lại được. Lấy tay gạt nước mắt, cô đứng lên cúi lạy bố. Lệ Thuỷ đi theo sau Nhã, trên tay anh đang cầm bó nhang vừa được đốt, rồi tiến đến gần phía trước ngôi mộ dừng lại.
Nhã giơ bó nhang đang bốc khói nghi ngút lên cao, khấn thầm cúi lạy bốn phương cho đồng đội, cho những linh hồn đang có mặt quanh đây. Rồi quay lại khấn Quỳnh:
- Anh Quỳnh ơi… Em là Nhã còm, thằng em yêu quý của anh đây! Em đem con gái anh vào thăm bố, thăm anh em đồng đội đang nằm ở đâu đây. Dưới suối vàng anh có linh thiêng phù hộ độ trì cho cháu… Rồi một ngày nào đó em với cháu sẽ đưa anh về…
Hai cô cháu đứng phía sau Nhã, cũng lặng lẽ làm theo những động tác của anh.
Trời đang ngả màu về tối. Sương trắng xốp nhẹ dâng ngập cánh rừng. Chỉ còn lại bồng bềnh một màu đen thẫm của lá cà phê, dưới ánh chiều sáng nhợt sắp tàn. Gió từ phía dãy núi bên kia mang theo hơi lạnh lùa về. Đầu bó nhang đang cắm trên bát hương ngôi mộ bỗng rực sáng lên một lúc rồi bùng cháy thành ngọn lửa, thiêu hết chân nhang còn sót lại. Nhìn thấy thế, Nhã quay đầu sang nói với hai cô cháu:
- Đấy là hương đang hoá, như vậy có linh hồn anh Quỳnh và những người còn nằm đâu đó quanh đây đã về chứng giám.
Lệ Thuỷ và Quỳnh Hương đưa mắt nhìn quanh nhưng chả thấy gì, mà chỉ thấy màn đêm đang dần dần phủ xuống rừng sương trắng cà phê đầy hoa toả mùi thơm ngọt. Dưới những bụi cây, bắt đầu xuất hiện nhiều đốm sáng nhỏ liên tục nhấp nháy của đàn đom đóm từ đâu đến hội tụ. Họ đã về đây chăng? Cả ba người như lạc về cõi xa xăm để rồi đuổi theo từng dòng suy tưởng…
- Quốc! Quốc! Quốc!...
Tiếng con chim quốc đi tìm tổ ở dưới chân đồi vọng lên, làm mọi người sực tỉnh trở về với thực tại. Quỳnh Hương rất nóng lòng muốn biết Lệ Thuỷ đã tìm được bố ở đâu? Lúc nào? Vì lý do gì mà xây cất cho bố cô một ngôi mộ kiên cố và trang trọng thế? Tại sao bây giờ mới báo cho gia đình biết? Trên đoạn đường trở về, cô cứ ngập ngừng muốn nói, nhưng lại ngài ngại nên thôi. Lệ Thuỷ như đọc được điều trăn trở đó, cô đã chủ động nói ngay:
- Chuyện về ngôi mộ của bố con dài lắm! Con và anh Hai cứ về nghỉ đã. Đêm nay cô sẽ kể cho hai chú cháu nghe.
*
* *
Cao nguyên về đêm yên tĩnh lạ thường, cả không gian đang chìm lắng dưới ánh trăng trắng nhợt. Thỉnh thoảng từng đợt gió rừng thổi về mang theo bụi phấn sương mù phả vào người lành lạnh. Nhã và Quỳnh Hương theo Lệ Thuỷ đến phòng khách, mùi hương cà phê cũng len lỏi theo vào. Giọng Lệ Thuỷ rì rầm trộn vào gió…
… Đấy là vào một ngày của năm 1994, sau khi bố đẻ, người cuả chế độ cũ mất được ba năm, Lệ Thuỷ chỉ còn lại một mình. Cô quyết định bán hết tất cả tài sản cơ ngơi của bố để lại, dồn tiền rồi tìm đến vùng Đăk Nông lập nghiệp. Bước đầu cô mua lại những quả đồi bị lâm tặc chặt gần hết cây cổ thụ. Sau đó xin phép chính quyền thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất Cà phê Thuỷ Chung. Rồi tiếp tục tuyển người đến phát cây rừng, đo đạc đất đồi chia thành từng ô vuông nhỏ để trồng cây cà phê.
Cũng nhờ theo phương pháp chia ô này mà cô đã phát hiện ra hài cốt của người lính giải phóng bọc kỹ bằng túi nilon, có lọ thuỷ tinh bịt kín bên trong và mẩu giấy ghi tên hơi lờ mờ, nhưng nhìn thật kỹ còn đọc được: Ngô Xuân Quỳnh, quê quán…, hy sinh ngày…
Mới đầu cô cảm thấy hơi lo sợ và ái ngại về hài cốt của người đối địch với gia đình mình, rồi sợ chính quyền sở tại quy chụp một điều gì đấy. Nhưng ở sâu thẳm trong con người cô vẫn thương cho số phận một kiếp người, và người thân của anh ấy chắc rằng đau khổ lắm.
Sau một hồi cân nhắc, đắn đo suy nghĩ cô quyết định lấy chiếc tiểu sành đã mua sẵn từ lâu- Tại sao lại mua sẵn? Đó là một câu chuyện dài mà cô không muốn nói ra ở đây - Chuyển hài cốt người lính không quen biết ấy vào, rồi tìm nơi mảnh đất đẹp nhất để an táng anh.
Không thể kìm lòng được nữa, Quỳnh Hương khóc nức nở, ôm chặt lấy Lệ Thuỷ rồi thốt lên trong đứt đoạn:
- Con cảm ơn cô… Con đội ơn cô… Có cô con mới tìm được bố… Cô thật tốt với bố con. Vậy… Vậy là bao năm nay bố con đã có mồ yên mả đẹp, không còn phải nằm phơi nắng, phơi sương như bấy lâu nay con nghĩ… Ở dưới suối vàng bố hãy phù hộ cho cô Lệ Thuỷ…!
Lệ Thuỷ nghẹn ngào cũng ôm lấy Quỳnh Hương vào lòng, đưa tay vỗ vỗ vào lưng rồi an ủi.
- Con đừng khóc nữa! Bố Quỳnh bấy lâu nay đã phù hộ cho cô rất nhiều đấy! Cô kể cho con nghe nhé: Mới đầu cô lên đây lập nghiệp với bao khó khăn vất vả đủ bề. Cái bệnh hen cò cử mãn tính cứ đeo bám chặt lấy, làm cô nhiều lúc ngạt thở, có lúc tưởng mình không qua khỏi. Thế mà vẫn phải tổ chức, chỉ huy công nhân đi chặt cây, phát rừng dọn sạch đất rồi tìm mối mua cây giống để trồng. Khi cà phê bén được rễ, cây tốt cao đến ngực, nên cô rất vững tin: Mình đã thắng! Nhưng gặp phải mùa khô, ở nơi đây hạn hán liên tục, qua hai tháng rồi mà vẫn chẳng hề rơi rụng một hạt mưa nào cả. Một rừng cây lá còn xanh tơ bỗng dưng chết héo hàng loạt. Ngày qua ngày phải trông vào cảnh này làm lòng cô đau như chà muối. Tất cả vốn cô đổ vào đấy gần hết, cứ theo kiểu này nếu kéo dài thêm một thời gian nữa thì cô phải mang nợ đầm đìa, phá sản mất. Bao nhiêu vốn liếng của ba để lại, rồi bao nhiêu công sức cô gây dựng bị đổ vỡ tan tành.
Lệ Thuỷ quay mặt nhìn về cánh rừng cà phê mênh mông sương trắng.
- Con biết không?- Giọng cô vẫn rì rầm- Nhưng kể từ khi cô tìm được bố con, mọi việc của cô và công ty lúc nào cũng thuận buồm, xuôi gió. Sản lượng cà phê thu hoạch ngày càng cao. Từ một doanh nghiệp nhỏ nằm trên địa bàn, giờ đây con thấy đấy: Công ty Thuỷ Chung đã phát triển lớn mạnh, với nguồn vốn và tài sản được đánh giá hơn ba trăm tỷ. Ngoài sản xuất chế biến Cà phê còn đem đi xuất khẩu sang các thị trường lớn trên thế giới. Một điều cô mừng nhất, cái bệnh hen suyễn mãn tính bấy lâu nay đã biến ra khỏi cơ thể cô từ lúc nào?
Ngừng một lát Lệ Thuỷ tiếp tục.
- Nói điều này ra con và anh Hai đừng cười: Có một lần cô phải đi qua suối, không may bị nước lũ cuốn đi, cầm chắc cái chết, thế rồi không hiểu tại sao khi tỉnh lại, thấy mình đang nằm ở một nơi khô ráo. Những lúc gặp phải khó khăn hay để cân nhắc một quyết định gì, cô đều ra mộ thắp nhang và thầm cầu khẩn bố con và những linh hồn khác còn nằm đâu đó về độ trì phù hộ, hầu như sau đó mọi chuyện đều thông đồng bén giọt.
*
* *
Khoảng 9 giờ sáng khi sương đã tan, Lệ Thuỷ dẫn hai chú cháu đi thăm những cánh rừng cà phê của Công ty Thuỷ Chung. Khi đến vị trí đã tìm được hài cốt của Quỳnh, tự nhiên Nhã cảm thấy gai gai người. Anh nhớ như in cảnh anh em đồng đội thay nhau cõng xác Quỳnh từ phía quả đồi bên kia về được đến đây, thì ánh trăng trắng đục nhờn nhợt đã phủ đầy.
Lúc đó Nhã đã đặt Quỳnh nằm xuống trên một mảnh đất bẳng phẳng nhất, rồi sau đó gói ghém anh vào trong tấm tăng vải nhựa dùng che mưa, nắng. Đồng đội vừa chôn anh vừa khóc… Tất cả, tất cả đã hằn sâu trong ký ức Nhã không bao giờ mất đi được. Bất giác anh nhớ về người lính phía bên kia đã bắn Quỳnh.
- Tại đây, nằm xuống cùng với anh Quỳnh còn có một người lính ở phía bên kia nữa! – Nhã buột miệng nói,
Lệ Thuỷ bỗng mở to mắt:
- Một người lính phía bên kia? Anh Hai còn nhớ chỗ đó không?
- Hình như ở lưng chừng đồi cà phê bên kia kìa! – Nhã giơ tay chỉ.
Tiếng nói của cô chợt chìm đi:
- Anh có thể dẫn em sang bên đó được không?
*
* *
Nhã dẫn Lệ Thuỷ và Quỳnh Hương đi sang bên đó, nơi đấy là một vạt rừng mênh mang cà phê. Tất cả, hầu như đều khác lạ, làm anh bối rối không biết phải bắt đầu từ đâu? Nhã thực sự bất lực để xác định vị trí nơi người lính ấy nằm. Nơi ấy trước kia có mấy cây lim cổ thụ và ba cây hồng rừng già trĩu quả chín rụng đầy mặt đất. Nhưng thực tế trước mắt anh, những gì ngày xưa đã biến đi đâu mất, cứ như một chuyện thần thoại đã xảy ra. Để lại bây giờ chỉ còn lại độc một loại cây cà phê, tán lá um tùm cao vượt quá đầu người, phủ kín hết cả quả đồi.
Không tin là mình không thể tìm được, anh nói với hai cô cháu cứ ngồi nghỉ rồi một mình tha thẩn đi lên đi xuống, sục sạo chỗ này chỗ kia. Cà phê! Vẫn chỉ có cà phê miên man, miên man… Cho đến chiều tối, biết là hết cách, anh đành quay lại chỗ hai cô cháu, cười méo xẹo ra ý xin lỗi:
- Từng ấy năm rồi, cảnh vật đổi thay ghê quá, tôi đành chịu không thể tìm được nữa…
Từ lúc Nhã quay lại, mắt Lệ Thuỷ mở to như cồn cào mong ngóng điều gì, nghe anh nói cô cũng cười nhưng là một cái cười thật buồn. Cô như thấu hiểu những điều trăn trở và yêu cầu của mình quá khó cho Nhã, bèn bước đến bên cạnh anh nói rất nhẹ nhàng và chân thành:
- Vậy là em cảm ơn anh Hai nhiều. Nhờ có anh bây giờ em mới biết được chính xác, trên mảnh đất cà phê của em đã có hai người yên nghỉ… Anh Hai có biết tên người lính ấy là gì không?
- Tên người lính này tôi không bao giờ quên được. Vì chính anh ta đã bắn chết anh Quỳnh. Đấy là Nguyễn Văn Ba, quê ở Khánh Hoà. Tuy vậy, chính tay chúng tôi lại chôn cất anh ấy ở đây.
Nhã trả lời và lơ đãng nhìn về những chùm hoa trắng cà phê trên cành, nơi đã xảy ra câu chuyện. Đến khi quay lại, lạ quá, không thấy cô đâu nữa. Nhìn quanh, anh chợt nhận ra cái dáng rất đẹp của cô đang bước xuống chân đồi, lầm lũi, vấp váp…
*
* *
Chuyến đi tìm hài cốt liệt sĩ Ngô Xuân Quỳnh của hai chú cháu đã xảy ra như một chuyện cổ tích kỳ diệu. Quỳnh Hương hiện rõ sự rạng rỡ đáng yêu của nó. Những nét u buồn luôn ẩn dật sâu thẳm bên trong hầu như đã biến mất.
Nhã thì như trút được gánh nặng bấy lâu nay, anh thở phào nhẽ nhõm, nhưng trong lòng vẫn có gì buồn buồn, lưu luyến…
Còn Lệ Thuỷ, khi cô vừa bước ra, cả hai chú cháu đều sững sờ. Chao ôi! Cô không còn là cô nữa. Tất cả vẻ sang trọng, tươi tắn, xởi lởi hôm qua đều biến đi đâu mất, thay vào đó là khuôn mặt võ vàng, cái nhìn đờ đẫn trong cặp mắt trũng sâu, dáng đi lập bập, xiêu xiêu như người vừa trải qua một cơn bạo bệnh.
Quỳnh Hương chạy đến nắm chặt lấy tay cô:
- Cô… Cô Lệ Thuỷ ơi! Cô làm sao thế này? Cô bị ốm phải không?
Lệ Thuỷ nhè nhẹ lắc đầu, trên môi cố nở một nụ cười khô xác:
- Không… Không! Chắc hôm qua đi nắng nhiều, cô chỉ hơi nhức đầu…
Rồi cô ôm lấy Quỳnh Hương hôn nhẹ vào trán.
- Quỳnh Hương con! Cô có một mong ước con có giúp được không?
- Cô cứ nói đi! Với tấm lòng nhân hậu của cô con sẽ làm bất cứ điều gì cô muốn. – Không một chút đắn đo Quỳnh Hương trả lời ngay.
- Cô cảm ơn con nhiều lắm… Con cứ coi đây là nhà của con, con có thể vào với cô bất cứ lúc nào – Lệ Thuỷ nói.
Hai người phụ nữ càng ôm chặt lấy nhau, rồi một lúc Lệ Thuỷ giơ hai tay lên ngang mặt Quỳnh Hương, để giúp cháu gạt đi những giọt nước mắt đang chảy dài trên hai gò má rồi nhẹ nhàng đề nghị:
- Cô muốn mời vợ chồng con và cháu nhỏ vào đây ở cùng. Con là cử nhân kinh tế, con có thể giúp cô cùng quản lý Công ty Thuỷ Chung này. Như vậy, các con sẽ luôn được gần và có điều kiện chăm sóc ba Quỳnh… Cô chưa cần con trả lời ngay! Ra ngoài Bắc hai vợ chồng con trao đổi với nhau thật kỹ rồi hẵng quyết định.
Trong lúc Quỳnh Hương đang xếp đồ lên xe, Lệ Thuỷ lặng lẽ đến gần Nhã, đôi mắt nhìn anh rất lạ. Giọng cô nhè nhẹ nhưng mỗi lời nói như chứa chất tất cả buồn đau nén chặt trong đó.
- Anh Hai… người lính có tên… Nguyễn Văn Ba đó là… chồng em. Em… em bỏ tất cả lên đây, chia đất ra từng ô nhỏ và mang sẵn cả cái tiểu sành kia nữa là cũng vì anh ấy, hy vọng tìm được anh ấy… Điều này chỉ mình anh biết, xin đừng nói với cháu Hương.
Nói rồi cô đi đến chỗ Quỳnh Hương đang đứng đợi. Vẫn dáng đi chênh vênh, xiêu lệch. Một cái gì cuộn lên, Nhã muốn đuổi theo để nói một điều gì đó. Một điều không thể không nói nhưng lại không thể nói, ít nhất là vào lúc này.
Và anh vẫn đứng, đến lượt đầu óc anh chao chênh, cảnh vật trước mắt bỗng nhoà đi. Lúc ấy từ nơi xa, dường như hương cà phê thơm thơm đang bay về, bảng lảng.
Cửa Lò, cuối tháng 9 năm2008
Võ Minh
Truyện ngắn Võ Minh
Mới có hơn chín giờ tối, cả một vùng quê đã chìm trong yên lặng, chỉ có đâu đó lũ chó nhà ai thỉnh thoảng lại hùa nhau sủa rộ lên một hồi, làm cho những đứa trẻ trong thôn giật mình khóc ré. Còn Nhã, hôm nay anh đi làm đồng về hơi mệt nên ngủ sớm hơn mọi ngày. Đang bực bội về những chuỗi âm thanh tra tấn đó, lại điên đầu khi chuông điện thoại réo vang trong nhà, anh hậm hực bước đến với tay cầm ống nghe.
- Chú Nhã ơi! Cháu Quỳnh Hương đây! Cháu tìm được bố rồi.- Tiếng Quỳnh Hương reo vang trong điện thoại.
Đang trạng thái khó chịu Nhã chuyển ngay sang tươi tỉnh vội hỏi:
- Cháu tìm được bố ở đâu? Ai đã chỉ dẫn cho cháu.
- Cô Lệ Thuỷ đấy chú ạ! Cháu vừa nhận được thư cô ấy, cô là giám đốc Công ty Thuỷ Chung mãi tận trong tỉnh Đăk Nông kia. Chú sắp xếp thời gian đi cùng cháu vào trong đó nhé.
Nhận được tin báo của Quỳnh Hương , Nhã lặng người đi. Hơn ba mươi năm rồi còn gì? Đến gần nửa đời người mới tìm được hài cốt của anh ấy? Sự thực có phải đúng như thế không? Cuộc đời không đùa ác với cháu Quỳnh Hương và anh chứ? Bao ký ức với Quỳnh bỗng tràn về.
… Ấy là vào một buổi chiều cuối mùa khô 1974, khi trung đội bộ binh do Quỳnh chỉ huy đi giải vây cho đơn vị bạn chốt ở cạnh cao điểm 904 bên con lộ 14 tỉnh Đăk Nông đang bị đại đội biệt kích Sài gòn phong toả. Một cuộc nổ súng dữ dội trong rừng diễn ra. Do bị đánh bất ngờ từ phía bên ngoài vào, toán biệt kích phải bỏ chạy tán loạn vào rừng sâu. Vòng vây bị phá, hai cánh quân ở trong và ngoài đã nối thông . Đề phòng pháo địch ở các cứ điểm xung quanh dội đến, Quỳnh cho tất cả anh em rút vào trong các hầm của đơn vị bạn. Bất ngờ, mọi người phát hiện ra cách đó chừng chục mét, có một ngưởi lính biệt kích bị thương đang gào thét, kêu la thảm thiết nghe rất não ruột:
- Má ơi… đau quá! Con bị gãy giò rồi!... Em ơi… Anh không về nhà được nữa…!!!
Ngồi ở dưới hầm, Quỳnh nhắc nhở anh em:
- Đợi cho pháo dừng , cả trung đội sẽ rút về, nhân tiện ta bắt người lính đang bị thương kia về làm tù binh luôn.
Lát sau, tiếng pháo vừa dứt, Nhã cùng với một cậu nữa bám sát sau Quỳnh, thận trọng tiến đến chỗ người lính. Đang đi, đột nhiên Quỳnh hơi bước lùi lại đẩy mạnh khiến anh ngã ngồi xuống. Liền ngay sau đó là một loạt AR15 bắn ra chiu chíu sàn sạt qua thái dương. Nhã thoát nhưng cả thân hình Quỳnh đã đổ vật vào người anh.
Theo phản xạ, Nhã hướng ngay nòng súng AK về phía đang phát ra tiếng nổ, nghiến răng xiết trọn cả băng. Tiếng súng nơi đó câm bặt, Nhã vội đưa mắt nhìn sang Quỳnh. Anh nằm bất động, hai mắt vẫn mở. Máu ở ngực đang chảy ra ướt đen cả một vùng áo.
- Anh Quỳnh hy sinh rồi…!!!
Nhã chỉ kịp hét lên như thế và rút chốt quả lựu đạn đang giắt ở thắt lưng ném mạnh đến chỗ đó. Một tiếng nổ “Oàng”, khói đất bắn lên tung toé. Không gian lặng đi, Nhã nhoài người ôm lấy Quỳnh, nước mắt anh cứ thế ứa ra.
Đặt người Quỳnh nằm trong lòng, một tay Nhã đỡ đầu, còn tay kia giơ lên vuốt đôi mắt bạn. Như cảm nhận được hơi ấm thân yêu của đồng đội, đôi mắt Quỳnh từ từ khép lại. Tiếng người nói ồn ào, tiếng nấc, tiếng sụt sùi của anh em trong trung đội vang lên. Nhã hiểu: Chính Quỳnh là người đã đỡ đạn cho mình. Lẽ ra, người đang nằm đây phải là anh! Anh Quỳnh ơi…
Đau đớn và phẫn uất, Nhã bất chấp hiểm nguy lao thẳng đến gốc cây với ý định sẽ trút trọn vào kẻ kia cả băng đạn cho hả giận. Nhưng khi đến nơi anh sững người lại, một cảnh tượng hãi hùng xảy ra đập vào mắt, làm anh nhũn cả người. Đầu người lính bị toác, không còn nhìn được mặt. Phải một lúc, anh mới lấy được can đảm tiến lại gần. Một dây hạt cườm kim loại màu bạc sáng lộ ra dưới cổ. Bất giác anh thò tay vào, kéo ra một phiến kim loại mỏng hình chữ nhật chiều rộng bằng hai ngón tay, chiều dài gần bằng ngón trỏ. Trên đấy có khắc tên Nguyễn Văn Ba bằng chữ viết in, hàng dưới là một dãy chữ số... Moi ở túi áo ngực, một tập giấy hiện ra. Trong đó có ghi tên: Nguyễn Văn Ba, quê ở Khánh Hoà.
Trước khi đưa thi thể Quỳnh về đơn vị, Nhã cho anh em chôn cất người lính Sài Gòn tại chỗ.
Ở lưng chừng quả đồi cạnh cao điểm 904 nơi có một cây lim cụt ngọn, anh em lặng lẽ gói ghém Quỳnh vào chiếc tăng nilon, bỏ sẵn vào đấy một lọ thuỷ tinh nhỏ nút chặt, bên trong là mẩu giấy ghi rõ: Ngô Xuân Quỳnh, số nhà.., tiểu khu.., Hà nội.
*
* *
Vậy là chỉ còn một tuần nữa là Quỳnh Hương từ ngoài Hà nội sẽ vào để cùng anh đi Đăk Nông đón nhận hài cốt bố. Chặng đường đi về quá xa xôi, chi phí cho nó phải cả chục triệu. Lương công nhân nhà máy đường của anh chỉ được mấy trăm, vợ thì thuần nông, lại bệnh tật đau yếu luôn. Đứa con gái đầu học xong phổ thông thi không đậu đại học phải ở nhà phụ với mẹ làm ruộng. Còn cô gái út đang học lớp chín.
Đồng ruộng vùng bán sơn địa quê anh, chỉ cần bước chân ra khỏi nhà đã đạp phải lớp đá ong lào sạo ở dưới. Về mùa mưa đường làng chật chội lầy lội, trơn tuột, lác đác đâu đó lại điểm một bãi phân trâu đen nhợt trên màu đất vàng vàng đọng nước. Mùa khô, cái nóng hầm hập của gió Lào thổi về, táp vào người từng đợt như ai quạt hơi lửa vào. Cát vàng bay mù… Vàng trên đường, vàng trên ruộng, vàng trong mắt… Là khách lạ từ xa đến đều có chung một suy nghĩ chắc dân vùng này đang ủ bệnh viêm gan.
Cả một làng quê nghèo đói, nhà ai có kế hoạch canh tác thật giỏi mới gọi là đủ ăn chút đỉnh. Nhà nào có lao động giỏi giang trội hơn đều phiêu bạt đến xứ người kiếm sống. Tuy đất nước đã im tiếng súng được hơn ba mươi năm, nhưng cái thiếu ăn vẫn cứ liên tục gõ cửa đến nằm chình ình trong từng góc bếp.
Tìm được và đưa Quỳnh về với Quỳnh Hương , đấy là điều mong ước, trăn trở theo đuổi anh suốt bao năm nay. Nên từ lúc nhận được tin, trong anh luôn cảm thấy không yên, lúc nào cũng bồn chồn như muốn đi ngay vào nơi ấy. Nhưng ngặt một điều: Lấy tiền ở đâu ra, trong nhà mình còn chưa đủ ăn nói chi là dư thừa. Thực tế làm anh điên hết cả đầu, mấy ngày hôm nay vắt óc suy nghĩ mà vẫn chưa tìm ra một giải pháp nào.
Nếu như lên Công ty tạm ứng trước vài tháng lương, tổng cộng cũng chỉ hơn được một triệu. Biết là ít thật đấy, nhưng có ít còn hơn không? Coi như đã được một khoản. Thôi, cứ đến đâu hay đấy. Anh cố gắng tìm ra một lý do nào đó để trấn an mình, nhưng trong thực tế ruột gan lại cứ rối bời. Lắm lúc nó lại chùng xuống đuổi theo một mong ước vu vơ: Giá như mình trúng được một vé xổ sổ đặc biệt? Nhưng cả đời anh có biết gì đâu về xổ sổ để mà mong ước. Hay biết đâu bắt được cục tiền của ai đó đánh rơi? Cũng vơ vẩn nốt! Có mà rơi khối!
Anh đi đi, lại lại trong sân vò đầu bứt tóc, tiếng mấy chú lợn trong chuồng cắn nhau kêu eng éc, hộc hộc làm cắt ngang dòng suy nghĩ của anh.
- À mà sao ta không giải quyết luôn hai con lợn này đi nhỉ. Ừ, thì nó chưa lớn lắm, nhưng bán ra ngót nghét cũng gần được hai triệu cầm tay là cái chắc?
Nhã mừng thầm trong bụng và vội vàng đạp xe ra chợ gọi người vào ngã giá. Bán xong, Nhã lẩn mẩn nhẩm tính: Hơn ba triệu này mới chi phí cho hai chú cháu được một phần. Biết là phải thật tiết kiệm đấy, nhưng với số tiền đó vẫn không thể nào đủ được. Người ta thường bảo: “ Sảy nhà ra thất nghiệp”, giữa nơi đất khách quê người, thân cô, thế cô nguy hiểm lắm. Tốt nhất ta cứ theo lời các cụ dạy: “ Quân tử phòng thân”. Mà còn chuyện này nữa chứ: Người ta không phải họ hàng thân thích quen biết với mình, đã tìm được hài cốt của Quỳnh, khi đến gặp cũng phải mua một món quà gì có giá trị và ý nghĩa để mà cảm tạ!
Những suy nghĩ trên càng làm cho Nhã thêm đau đầu hơn khi chỉ còn một ngày nữa là cháu Quỳnh Hương sẽ có mặt ở đây để bắt đầu cho chuyến hành trình. Thế mà đến bây giờ có đếm đi đếm lại cũng chỉ mấy triệu ấy thôi, chả thấy nó tòi thêm đồng nào cả? Cuộc đời có quá ít tiền, sao thấy mình hèn thế. Không dám nói mạnh mồm với ai, nhiều khi gặp được bạn bè, sao mà cứ lấm la lấm lét phải cúi thấp đầu, tâm tưởng thì bó buộc, luôn trong trạng thái kéo rụt lại. Nhiều lúc cảm thấy không phải là mình nữa.
Nhã cẩn thận điểm hết mọi thứ trong nhà, nhưng chẳng có một thứ gì giá trị cả. Phải chăng chỉ có chiếc Tivi 14 inh màu nội địa cũ rích là còn có giá, nhưng quá lắm cũng chỉ được mấy trăm.
Hy vọng xoay được tiền thêm ở trong nhà này đối với Nhã như vậy là chấm dứt. Anh cảm thấy chán cho cái vai trò người đàn ông của mình. Biết cứ ngồi đây suy nghĩ cũng chả tìm ra một tia hy vọng gì, tốt nhất cứ xách xe đạp đến nhà thằng bạn ở xóm dưới. Nhã hiểu gia cảnh nó cũng chả hơn gì, chắc chắn không vay được tiền, nhưng ít ra nó cũng cho mình một lời khuyên quý giá, nhất là trong thời điểm gạo châu củi quế này.
Con đường Nhã đang đạp xe đi, xuyên qua cánh đồng lúa phủ một màu xanh non tơ đang kỳ trổ đòng. Mùi thơm thơm của lúa non được gió phất phất từng đợt, vỗ nhẹ vào người, chạm vào da thịt man mát, như an ủi, làm xoa dịu lòng anh. Nhã ưỡn mình, hít nguồn không khí trong lành của buổi sáng vào cái ngực còm nhom thật sâu, rồi đưa mắt nhìn xung quanh. Kia là khoảng ruộng bốn sào lúa của gia đình mình, xem ra có phần vượt trội hơn ruộng nhà bên cạnh. Bất giác anh thấy thương thương người vợ và đứa con gái đầu. Để có thửa ruộng tốt tươi như vậy, công sức của hai mẹ con đã đổ vào đấy không biết bao nhiêu mà kể. Nhã suốt ngày phải làm việc ở nhà máy, nhất là vào những vụ thu hoạch mía, nên tất cả công việc đồng áng đều chỉ có hai mẹ con tự vần, xoay xở.
Anh cứ mải miết với dòng suy nghĩ về vợ con, bỗng sững lại mặt mày đột ngột tươi tỉnh ra và reo toáng lên. Người ngoài nhìn vào cứ nghĩ đó là thằng tâm thần đang chợt điên rồi chợt tỉnh.
- Ơ! Đúng rồi! Đúng rồi... !
Nhã quay vội đầu xe đạp một mạch về nhà và cứ thế lẩm bẩm trong miệng suốt cả đoạn đường.
Ở trong nhà ba mẹ con ngơ ngác nhìn nhau khi bắt gặp anh đang đẩy chiếc xe từ ngoài vào, mang theo gương mặt phấn khích và thái độ là lạ, không đăm chiêu, hay cáu gắt như mấy ngày qua. Biết là có chuyện gì đã xảy ra, nhưng mấy mẹ con vẫn sờ sợ không dám hỏi ngay. Cũng chẳng cần để cả nhà phải chờ đợi thêm, Nhã nói luôn:
- Bố đã tính kỹ! Bây giờ bố gọi người đến bán hai sào lúa non ở ngoài đồng để dồn cho đủ tiền đón cháu Quỳnh Hương vào trong đó mang hài cốt bác Quỳnh về. Biết rằng cả nhà ta mùa này sẽ đói, mẹ nó và các con cố gắng chịu vậy. Rồi… bố sẽ tính sau.
Nghe xong quyết định đột ngột đó, hai cô con gái ngơ ngác nhìn nhau, ngước nhìn qua bố rồi lại quay sang nhìn mẹ. Lúc này, trên gương mặt vợ Nhã thoáng chùng xuống, rồi đăm chiêu nhìn vào hai đứa con. Phải một lúc sau chị mới chậm rãi nói:
- Không có bác Quỳnh hôm ấy thì làm gì có bố bây giờ? Làm gì có được gia đình này! Bố đã quyết định đúng đấy! Nghĩa tử là nghĩa tận. Ơn nghĩa của bác ấy đối với gia đình ta không bao giờ trả hết được đâu? Bố chuẩn bị và kiểm tra lại mọi thứ có còn thiếu gì không?
Nước mắt Nhã tự nhiên chảy ra, anh nhìn mấy mẹ con nhoè nhoè đang đứng quây quần bao quanh mình ở trong ngôi nhà bé nhỏ. Chưa bao giờ anh cảm thấy thương yêu vợ con như lúc này. Cả người và hai tay anh bỗng run run, miệng cứ lập bập, phải đến một lúc sau mới thốt lên thành lời:
- Bố …bố cảm ơn mấy mẹ con…!
*
* *
Trên chuyến xe khách chạy dọc theo con đường 14 thuộc địa phận tỉnh Đăk Nông, nhìn qua ô cửa kính Nhã đã nhận ra có một điều gì quen thuộc. Đấy là cái cột trăng trắng bằng bê tông nổi bật bên mép đường trải nhựa, mà ngày trước anh có dịp hành quân qua. Anh sửng sốt về sự thay đổi đến không còn hình dung ra nổi về tất cả cảnh vật nơi đây. Rừng đại ngàn, mênh mông cảm giác như vô tận ôm lấy hai bên con lộ năm nào đâu rồi? Nơi đó trước kia chủ yếu là những cây cổ thụ quanh năm tán xoè phủ rộng trên cao, ngăn kín không một tia ánh sáng mặt trời lọt xuống giờ đây không còn để lại một vết tích gì. Thay vào đó là một màu xanh của những lô cà phê lúp xúp, đang phủ một lớp phất phất trắng của mùa hoa nở rộ.
Ngồi trong xe, Nhã giơ tay chỉ ra ngoài nói cho Quỳnh Hương biết về những cảm nghĩ của mình, cô gái chỉ biết mở mắt to ra nhìn. Khi đến ngã ba của một con đường trải nhựa khá lớn, chiếc xe từ từ dừng lại. Người phụ xe nhanh chóng mở cửa, chỉ dẫn cho hai chú cháu đường đi đến Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất khẩu Cà phê Thuỷ Chung nằm cách đấy không xa.
Xốc lại chiếc ba lô đã sờn trên vai, anh vừa bước đi được một đoạn thì chạm phải chiếc cột mốc cũ kỹ ven đường. Một cái gì ớn lạnh chạy dọc sống lưng, anh khẽ kêu lên:
- Con đường 3B đây rồi! Chú nhận ra cột mốc ghi rõ số… km từ ngã ba này đến Kiến Đức. Bố Quỳnh đang nằm trên quả đồi có nhiều nhà phía trước đấy!
Quỳnh Hương bật oà lên khóc. Nhã luống cuống không biết giờ mình phải làm gì? Nước mắt tự dưng cũng rịn ra. Một làn gió rừng từ đâu tràn về, mang theo hương thơm man mát dịu ngọt của hoa cà phê. Như hương thơm linh thiêng của Quỳnh và đồng đội đang nằm đâu đó đến đón cháu Hương và Nhã về thăm.
*
* *
Công ty Thuỷ Chung được bố trí trên một khuôn viên gần như chiếm trọn cả một quả đồi thâm thấp ở phía trước bên kia đường trải nhựa rộng. Các dãy nhà đều được xây dựng bằng tường gạch, mái tôn sắp xếp rất gọn gàng, quy củ. Khi càng đến gần mới thấy được bên trong đó có rất nhiều người đang chăm chú làm việc.
Ra đón hai chú cháu gồm bốn năm người của Công ty. Đặc biệt, trong nhóm người đó có một phụ nữ thoạt nhìn rất khó đoán tuổi, dáng dấp sang trọng và đẹp. Nhưng giọng nói lại rất xởi lởi.
- Anh Hai và con gái anh Quỳnh đấy ư! Mời anh Hai và con vào đây! Hai chú cháu đi đường chắc mệt lắm phải không? Em là Lệ Thuỷ, người đã gửi thư ra ngoài Bắc đó! Anh Hai và con cứ coi đây như nhà của mình, chúng em đã sắp xếp sẵn hai phòng đầy đủ tiện nghi chỉ để đợi hai chú cháu đến ở thôi đấy! Thôi bây giờ, em cho người mang đồ về phòng để anh Hai và con nghỉ nhé. Chiều nay em mời cơm rồi ta nói chuyện tiếp.
Lệ Thuỷ niềm nở, tươi cười chủ động đến sát bên Quỳnh Hương, hai tay đỡ lấy túi khoác trên vai cô.
- Cô Lệ Thuỷ ơi! Con rất nóng lòng muốn ra thăm bố con ngay bây giờ! Cô giúp con đi. – Quỳnh Hương năn nỉ.
- Như thế cũng được, nhưng hẵng đem đồ vào trong đó đã. – Lệ Thuỷ dịu dàng nói.
*
* *
Khu vực nơi Quỳnh đang nằm chếch về phía bên trái của dãy nhà văn phòng không xa. Nơi ấy có một ngôi mộ được xây, ốp bằng đá hoa cương khá tinh tế. Mặt đất bao quanh mộ rất gọn gàng sạch sẽ, chân hương trong bát rất nhiều, vẫn còn một nén đang cháy dở. Chứng tỏ phần mộ này được ai đấy chăm sóc rất chu đáo và thường xuyên.
Vừa nhìn thấy mộ, Quỳnh Hương đã khóc nấc lên rồi chạy ùa đến ôm lấy ngôi mộ, cúi đầu áp mặt lên hàng chữ Ngô Xuân Quỳnh được khắc nắn nót trên tấm bia.
- Bố ơi! Con gái của bố đã về đây!... Con thương bố lắm! Trước lúc hy sinh bố có biết con đã sinh ra trên đời này không? Con chỉ được biết mặt bố qua bức ảnh thôi!... Suốt bao nhiêu năm lúc nào con cũng mơ một có một ngày, được đến bên bố và cất tiếng gọi bố ơi thế này…!
Nhã và mọi người có mặt ở đấy không ai cầm nổi lòng mình, còn Lệ Thuỷ quay mặt đi che giấu những giọt nước mắt đang chảy dài trên má, nhưng cũng chỉ được một lúc, cô không thể kìm lòng được nữa, vội đến ôm chặt lấy cháu Quỳnh Hương, thả mình khóc theo.
Khi mọi người đã trấn tĩnh lại, những tiếng khóc đã lắng dần đi, Lệ Thuỷ mới buông người Quỳnh Hương đứng dậy đi đến chỗ Nhã. Cô quay mặt lại nhìn về phía mộ rồi lại nhìn anh, ngập ngừng như muốn hỏi anh một điều gì?
Như đọc được suy nghĩ của cô, Nhã nói:
- Thật tội cho anh Quỳnh đang nằm dưới đó, lúc ngã xuống vẫn không biết mình đã có con. Cô Lệ Thuỷ có biết không? Để có được cháu Quỳnh Hương kia, hai anh chị Quỳnh chỉ được gần nhau ở nơi anh đóng quân được có một đêm trước lúc đi vào đây đấy! Mà thương con bé quá! Đã không biết mặt bố lại còn mồ côi mẹ ngay từ lúc mới lên năm. Sau ngày nghe tin chồng mất, chị Quỳnh quá đau buồn rồi đổ bệnh đi theo anh…
Nghe chuyện, Lệ Thuỷ chốc chốc lại không nén được tiếng thở dài. Cô lặng yên chăm chú nghe anh kể về cuộc sống hiện tại của gia đình Quỳnh Hương. Nhưng đôi mắt vẫn dõi theo, không bỏ sót một cử chỉ nào của cô gái đang còn cúi xuống tay xoa xoa trên ngôi mộ.
Còn Quỳnh Hương, phải sau một lúc khá lâu mới trấn tĩnh lại được. Lấy tay gạt nước mắt, cô đứng lên cúi lạy bố. Lệ Thuỷ đi theo sau Nhã, trên tay anh đang cầm bó nhang vừa được đốt, rồi tiến đến gần phía trước ngôi mộ dừng lại.
Nhã giơ bó nhang đang bốc khói nghi ngút lên cao, khấn thầm cúi lạy bốn phương cho đồng đội, cho những linh hồn đang có mặt quanh đây. Rồi quay lại khấn Quỳnh:
- Anh Quỳnh ơi… Em là Nhã còm, thằng em yêu quý của anh đây! Em đem con gái anh vào thăm bố, thăm anh em đồng đội đang nằm ở đâu đây. Dưới suối vàng anh có linh thiêng phù hộ độ trì cho cháu… Rồi một ngày nào đó em với cháu sẽ đưa anh về…
Hai cô cháu đứng phía sau Nhã, cũng lặng lẽ làm theo những động tác của anh.
Trời đang ngả màu về tối. Sương trắng xốp nhẹ dâng ngập cánh rừng. Chỉ còn lại bồng bềnh một màu đen thẫm của lá cà phê, dưới ánh chiều sáng nhợt sắp tàn. Gió từ phía dãy núi bên kia mang theo hơi lạnh lùa về. Đầu bó nhang đang cắm trên bát hương ngôi mộ bỗng rực sáng lên một lúc rồi bùng cháy thành ngọn lửa, thiêu hết chân nhang còn sót lại. Nhìn thấy thế, Nhã quay đầu sang nói với hai cô cháu:
- Đấy là hương đang hoá, như vậy có linh hồn anh Quỳnh và những người còn nằm đâu đó quanh đây đã về chứng giám.
Lệ Thuỷ và Quỳnh Hương đưa mắt nhìn quanh nhưng chả thấy gì, mà chỉ thấy màn đêm đang dần dần phủ xuống rừng sương trắng cà phê đầy hoa toả mùi thơm ngọt. Dưới những bụi cây, bắt đầu xuất hiện nhiều đốm sáng nhỏ liên tục nhấp nháy của đàn đom đóm từ đâu đến hội tụ. Họ đã về đây chăng? Cả ba người như lạc về cõi xa xăm để rồi đuổi theo từng dòng suy tưởng…
- Quốc! Quốc! Quốc!...
Tiếng con chim quốc đi tìm tổ ở dưới chân đồi vọng lên, làm mọi người sực tỉnh trở về với thực tại. Quỳnh Hương rất nóng lòng muốn biết Lệ Thuỷ đã tìm được bố ở đâu? Lúc nào? Vì lý do gì mà xây cất cho bố cô một ngôi mộ kiên cố và trang trọng thế? Tại sao bây giờ mới báo cho gia đình biết? Trên đoạn đường trở về, cô cứ ngập ngừng muốn nói, nhưng lại ngài ngại nên thôi. Lệ Thuỷ như đọc được điều trăn trở đó, cô đã chủ động nói ngay:
- Chuyện về ngôi mộ của bố con dài lắm! Con và anh Hai cứ về nghỉ đã. Đêm nay cô sẽ kể cho hai chú cháu nghe.
*
* *
Cao nguyên về đêm yên tĩnh lạ thường, cả không gian đang chìm lắng dưới ánh trăng trắng nhợt. Thỉnh thoảng từng đợt gió rừng thổi về mang theo bụi phấn sương mù phả vào người lành lạnh. Nhã và Quỳnh Hương theo Lệ Thuỷ đến phòng khách, mùi hương cà phê cũng len lỏi theo vào. Giọng Lệ Thuỷ rì rầm trộn vào gió…
… Đấy là vào một ngày của năm 1994, sau khi bố đẻ, người cuả chế độ cũ mất được ba năm, Lệ Thuỷ chỉ còn lại một mình. Cô quyết định bán hết tất cả tài sản cơ ngơi của bố để lại, dồn tiền rồi tìm đến vùng Đăk Nông lập nghiệp. Bước đầu cô mua lại những quả đồi bị lâm tặc chặt gần hết cây cổ thụ. Sau đó xin phép chính quyền thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất Cà phê Thuỷ Chung. Rồi tiếp tục tuyển người đến phát cây rừng, đo đạc đất đồi chia thành từng ô vuông nhỏ để trồng cây cà phê.
Cũng nhờ theo phương pháp chia ô này mà cô đã phát hiện ra hài cốt của người lính giải phóng bọc kỹ bằng túi nilon, có lọ thuỷ tinh bịt kín bên trong và mẩu giấy ghi tên hơi lờ mờ, nhưng nhìn thật kỹ còn đọc được: Ngô Xuân Quỳnh, quê quán…, hy sinh ngày…
Mới đầu cô cảm thấy hơi lo sợ và ái ngại về hài cốt của người đối địch với gia đình mình, rồi sợ chính quyền sở tại quy chụp một điều gì đấy. Nhưng ở sâu thẳm trong con người cô vẫn thương cho số phận một kiếp người, và người thân của anh ấy chắc rằng đau khổ lắm.
Sau một hồi cân nhắc, đắn đo suy nghĩ cô quyết định lấy chiếc tiểu sành đã mua sẵn từ lâu- Tại sao lại mua sẵn? Đó là một câu chuyện dài mà cô không muốn nói ra ở đây - Chuyển hài cốt người lính không quen biết ấy vào, rồi tìm nơi mảnh đất đẹp nhất để an táng anh.
Không thể kìm lòng được nữa, Quỳnh Hương khóc nức nở, ôm chặt lấy Lệ Thuỷ rồi thốt lên trong đứt đoạn:
- Con cảm ơn cô… Con đội ơn cô… Có cô con mới tìm được bố… Cô thật tốt với bố con. Vậy… Vậy là bao năm nay bố con đã có mồ yên mả đẹp, không còn phải nằm phơi nắng, phơi sương như bấy lâu nay con nghĩ… Ở dưới suối vàng bố hãy phù hộ cho cô Lệ Thuỷ…!
Lệ Thuỷ nghẹn ngào cũng ôm lấy Quỳnh Hương vào lòng, đưa tay vỗ vỗ vào lưng rồi an ủi.
- Con đừng khóc nữa! Bố Quỳnh bấy lâu nay đã phù hộ cho cô rất nhiều đấy! Cô kể cho con nghe nhé: Mới đầu cô lên đây lập nghiệp với bao khó khăn vất vả đủ bề. Cái bệnh hen cò cử mãn tính cứ đeo bám chặt lấy, làm cô nhiều lúc ngạt thở, có lúc tưởng mình không qua khỏi. Thế mà vẫn phải tổ chức, chỉ huy công nhân đi chặt cây, phát rừng dọn sạch đất rồi tìm mối mua cây giống để trồng. Khi cà phê bén được rễ, cây tốt cao đến ngực, nên cô rất vững tin: Mình đã thắng! Nhưng gặp phải mùa khô, ở nơi đây hạn hán liên tục, qua hai tháng rồi mà vẫn chẳng hề rơi rụng một hạt mưa nào cả. Một rừng cây lá còn xanh tơ bỗng dưng chết héo hàng loạt. Ngày qua ngày phải trông vào cảnh này làm lòng cô đau như chà muối. Tất cả vốn cô đổ vào đấy gần hết, cứ theo kiểu này nếu kéo dài thêm một thời gian nữa thì cô phải mang nợ đầm đìa, phá sản mất. Bao nhiêu vốn liếng của ba để lại, rồi bao nhiêu công sức cô gây dựng bị đổ vỡ tan tành.
Lệ Thuỷ quay mặt nhìn về cánh rừng cà phê mênh mông sương trắng.
- Con biết không?- Giọng cô vẫn rì rầm- Nhưng kể từ khi cô tìm được bố con, mọi việc của cô và công ty lúc nào cũng thuận buồm, xuôi gió. Sản lượng cà phê thu hoạch ngày càng cao. Từ một doanh nghiệp nhỏ nằm trên địa bàn, giờ đây con thấy đấy: Công ty Thuỷ Chung đã phát triển lớn mạnh, với nguồn vốn và tài sản được đánh giá hơn ba trăm tỷ. Ngoài sản xuất chế biến Cà phê còn đem đi xuất khẩu sang các thị trường lớn trên thế giới. Một điều cô mừng nhất, cái bệnh hen suyễn mãn tính bấy lâu nay đã biến ra khỏi cơ thể cô từ lúc nào?
Ngừng một lát Lệ Thuỷ tiếp tục.
- Nói điều này ra con và anh Hai đừng cười: Có một lần cô phải đi qua suối, không may bị nước lũ cuốn đi, cầm chắc cái chết, thế rồi không hiểu tại sao khi tỉnh lại, thấy mình đang nằm ở một nơi khô ráo. Những lúc gặp phải khó khăn hay để cân nhắc một quyết định gì, cô đều ra mộ thắp nhang và thầm cầu khẩn bố con và những linh hồn khác còn nằm đâu đó về độ trì phù hộ, hầu như sau đó mọi chuyện đều thông đồng bén giọt.
*
* *
Khoảng 9 giờ sáng khi sương đã tan, Lệ Thuỷ dẫn hai chú cháu đi thăm những cánh rừng cà phê của Công ty Thuỷ Chung. Khi đến vị trí đã tìm được hài cốt của Quỳnh, tự nhiên Nhã cảm thấy gai gai người. Anh nhớ như in cảnh anh em đồng đội thay nhau cõng xác Quỳnh từ phía quả đồi bên kia về được đến đây, thì ánh trăng trắng đục nhờn nhợt đã phủ đầy.
Lúc đó Nhã đã đặt Quỳnh nằm xuống trên một mảnh đất bẳng phẳng nhất, rồi sau đó gói ghém anh vào trong tấm tăng vải nhựa dùng che mưa, nắng. Đồng đội vừa chôn anh vừa khóc… Tất cả, tất cả đã hằn sâu trong ký ức Nhã không bao giờ mất đi được. Bất giác anh nhớ về người lính phía bên kia đã bắn Quỳnh.
- Tại đây, nằm xuống cùng với anh Quỳnh còn có một người lính ở phía bên kia nữa! – Nhã buột miệng nói,
Lệ Thuỷ bỗng mở to mắt:
- Một người lính phía bên kia? Anh Hai còn nhớ chỗ đó không?
- Hình như ở lưng chừng đồi cà phê bên kia kìa! – Nhã giơ tay chỉ.
Tiếng nói của cô chợt chìm đi:
- Anh có thể dẫn em sang bên đó được không?
*
* *
Nhã dẫn Lệ Thuỷ và Quỳnh Hương đi sang bên đó, nơi đấy là một vạt rừng mênh mang cà phê. Tất cả, hầu như đều khác lạ, làm anh bối rối không biết phải bắt đầu từ đâu? Nhã thực sự bất lực để xác định vị trí nơi người lính ấy nằm. Nơi ấy trước kia có mấy cây lim cổ thụ và ba cây hồng rừng già trĩu quả chín rụng đầy mặt đất. Nhưng thực tế trước mắt anh, những gì ngày xưa đã biến đi đâu mất, cứ như một chuyện thần thoại đã xảy ra. Để lại bây giờ chỉ còn lại độc một loại cây cà phê, tán lá um tùm cao vượt quá đầu người, phủ kín hết cả quả đồi.
Không tin là mình không thể tìm được, anh nói với hai cô cháu cứ ngồi nghỉ rồi một mình tha thẩn đi lên đi xuống, sục sạo chỗ này chỗ kia. Cà phê! Vẫn chỉ có cà phê miên man, miên man… Cho đến chiều tối, biết là hết cách, anh đành quay lại chỗ hai cô cháu, cười méo xẹo ra ý xin lỗi:
- Từng ấy năm rồi, cảnh vật đổi thay ghê quá, tôi đành chịu không thể tìm được nữa…
Từ lúc Nhã quay lại, mắt Lệ Thuỷ mở to như cồn cào mong ngóng điều gì, nghe anh nói cô cũng cười nhưng là một cái cười thật buồn. Cô như thấu hiểu những điều trăn trở và yêu cầu của mình quá khó cho Nhã, bèn bước đến bên cạnh anh nói rất nhẹ nhàng và chân thành:
- Vậy là em cảm ơn anh Hai nhiều. Nhờ có anh bây giờ em mới biết được chính xác, trên mảnh đất cà phê của em đã có hai người yên nghỉ… Anh Hai có biết tên người lính ấy là gì không?
- Tên người lính này tôi không bao giờ quên được. Vì chính anh ta đã bắn chết anh Quỳnh. Đấy là Nguyễn Văn Ba, quê ở Khánh Hoà. Tuy vậy, chính tay chúng tôi lại chôn cất anh ấy ở đây.
Nhã trả lời và lơ đãng nhìn về những chùm hoa trắng cà phê trên cành, nơi đã xảy ra câu chuyện. Đến khi quay lại, lạ quá, không thấy cô đâu nữa. Nhìn quanh, anh chợt nhận ra cái dáng rất đẹp của cô đang bước xuống chân đồi, lầm lũi, vấp váp…
*
* *
Chuyến đi tìm hài cốt liệt sĩ Ngô Xuân Quỳnh của hai chú cháu đã xảy ra như một chuyện cổ tích kỳ diệu. Quỳnh Hương hiện rõ sự rạng rỡ đáng yêu của nó. Những nét u buồn luôn ẩn dật sâu thẳm bên trong hầu như đã biến mất.
Nhã thì như trút được gánh nặng bấy lâu nay, anh thở phào nhẽ nhõm, nhưng trong lòng vẫn có gì buồn buồn, lưu luyến…
Còn Lệ Thuỷ, khi cô vừa bước ra, cả hai chú cháu đều sững sờ. Chao ôi! Cô không còn là cô nữa. Tất cả vẻ sang trọng, tươi tắn, xởi lởi hôm qua đều biến đi đâu mất, thay vào đó là khuôn mặt võ vàng, cái nhìn đờ đẫn trong cặp mắt trũng sâu, dáng đi lập bập, xiêu xiêu như người vừa trải qua một cơn bạo bệnh.
Quỳnh Hương chạy đến nắm chặt lấy tay cô:
- Cô… Cô Lệ Thuỷ ơi! Cô làm sao thế này? Cô bị ốm phải không?
Lệ Thuỷ nhè nhẹ lắc đầu, trên môi cố nở một nụ cười khô xác:
- Không… Không! Chắc hôm qua đi nắng nhiều, cô chỉ hơi nhức đầu…
Rồi cô ôm lấy Quỳnh Hương hôn nhẹ vào trán.
- Quỳnh Hương con! Cô có một mong ước con có giúp được không?
- Cô cứ nói đi! Với tấm lòng nhân hậu của cô con sẽ làm bất cứ điều gì cô muốn. – Không một chút đắn đo Quỳnh Hương trả lời ngay.
- Cô cảm ơn con nhiều lắm… Con cứ coi đây là nhà của con, con có thể vào với cô bất cứ lúc nào – Lệ Thuỷ nói.
Hai người phụ nữ càng ôm chặt lấy nhau, rồi một lúc Lệ Thuỷ giơ hai tay lên ngang mặt Quỳnh Hương, để giúp cháu gạt đi những giọt nước mắt đang chảy dài trên hai gò má rồi nhẹ nhàng đề nghị:
- Cô muốn mời vợ chồng con và cháu nhỏ vào đây ở cùng. Con là cử nhân kinh tế, con có thể giúp cô cùng quản lý Công ty Thuỷ Chung này. Như vậy, các con sẽ luôn được gần và có điều kiện chăm sóc ba Quỳnh… Cô chưa cần con trả lời ngay! Ra ngoài Bắc hai vợ chồng con trao đổi với nhau thật kỹ rồi hẵng quyết định.
Trong lúc Quỳnh Hương đang xếp đồ lên xe, Lệ Thuỷ lặng lẽ đến gần Nhã, đôi mắt nhìn anh rất lạ. Giọng cô nhè nhẹ nhưng mỗi lời nói như chứa chất tất cả buồn đau nén chặt trong đó.
- Anh Hai… người lính có tên… Nguyễn Văn Ba đó là… chồng em. Em… em bỏ tất cả lên đây, chia đất ra từng ô nhỏ và mang sẵn cả cái tiểu sành kia nữa là cũng vì anh ấy, hy vọng tìm được anh ấy… Điều này chỉ mình anh biết, xin đừng nói với cháu Hương.
Nói rồi cô đi đến chỗ Quỳnh Hương đang đứng đợi. Vẫn dáng đi chênh vênh, xiêu lệch. Một cái gì cuộn lên, Nhã muốn đuổi theo để nói một điều gì đó. Một điều không thể không nói nhưng lại không thể nói, ít nhất là vào lúc này.
Và anh vẫn đứng, đến lượt đầu óc anh chao chênh, cảnh vật trước mắt bỗng nhoà đi. Lúc ấy từ nơi xa, dường như hương cà phê thơm thơm đang bay về, bảng lảng.
Cửa Lò, cuối tháng 9 năm2008
Võ Minh