VỀ VIỆC BÁO CÔNG VỚI BÁC
Tạp bút của Tạ Hữu Đỉnh
Trong bài “Hà Tĩnh sau bốn mươi năm nhìn lại” (Văn nghệ số 9, ngày 28 -2 - 2009), sau khi nêu lên những thành công rực rỡ của Đảng và nhân dân Hả Tĩnh, từ một tỉnh nghèo đã vượt lên thành một tỉnh khá ở miền Trung. Nhà văn Lê Duy Phương viết: “Tôi nghĩ nên lấy năm 2009 là năm báo công và tự kiểm điểm vơi Bác. Có công thì được khen thưởng có tội mà tự xưng ra với Bác thì được tha thứ dù có tội nặng. Nhung không xưng ra mà nhân dân, thanh tra, kiểm tra, phát hiện được thì bị xử lí thật nặng…”.
Chẳng biết cái sáng kiến báo công ấy, lần đầu tiên do ai nghĩ ra. Nhưng qua các phương tiên thông tin, nhiều lần tôi tháy các cơ quan, đoàn thể đã tổ chức lễ báo công với Bác. Và giờ đây nhà văn Lê Duy Phương lại muốn thêm cả phần “ tự kiểm điểm” và “xưng tội” với Bác nữa.
Ý tưởng và việc làm này xuất phát từ tấm lòng nhớ thương và kính yêu Bác, nên Bác đã “đi xa” mà coi như Bác vẫn tại thời. Tình cảm đó thật đáng quý và cần phải tôn trọng. Nhưng coi như Bác vẫn tại thời mà đến Ba Đình “báo công” và “xưng tội” với Bác, thì việc làm đó lại trở thành phi lí. Vì ai cũng hiểu cái ý nghĩa đích thức của hai chữ “đi xa” ở đây không phải là chuyến đi bình thường, có giới hạn về không gián và thời gian. Mà là chuyến đi cuối cùng, đi mãi mãi, đi mất chẳng bao giờ trở lại nữa, Nhưng vì sự mắt mát đó quá to lớn, và quá đau đớn, nên ta không dám dùng từ “chết”. Vậy thi, Bác có nghe thấy nữa đâu mà “báo công” với Bác. Bác có khen thưởng hay quở trách được ai nữa đâu mà “xưng tội” với Bác ?
Trộm nghĩ: Khi đã biết một sự thật không phải là thế, mà vẫn coi là thế. Thì đó chẳng phải là tự lừa dối mình và lừa đôi người hay sao ?
Vả lại việc “báo công” với Bác, nếu được thực hiện thường xuyên và lâu dài, thì rất có thể sẽ trở thành một thứ nghi thức mang tính chất tôn giáo. Người đọc bản “báo công”, sẽ chẳng khác là bao, nếu so với người tu hành đọc kinh “nhật tụng”. Và nếu sự thể sẽ diễn ra đúng như vậy, thì xuất phát từ tấm lòng nhớ thương và yêu kính Bác, nhưng vô hình trung chúng ta đã khiến cho một vị Chủ tịch nước, một Danh nhân văn hóa, một nhà Mac Xít thành ra một vị thần, hay một vị Giáo chủ. Như vậy chẵng phải là một chuyện khôi hài hay sao ?
Nhân dân ta từ nghìn xưa vẫn coi sự kết thúc của mỗi kiếp người là về cõi vĩnh hằng, là đi theo tiên tổ. Và con người khi đã nhắm mắt xuôi tay, thì đó chính là lúc họ được nghỉ ngơi, yên giấc ngàn thu. Mọi việc ở đời đều là của hậu thế, các con cháu phải tụ lo toan gánh vác lấy. Cho nên khi còn tại thời, về thăm đền Hùng, là một người duy vật, Bác có báo công với các vua Hùng đâu. Người chỉ nhắc nhở các chiến sĩ của mình rằng: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
Mặt khác, nhân dân ta ai cũng hiểu, cả cuộc đời Bác đã gian nan vất vả, vì nước vì dân. Giờ đây khi Người đã “đi theo cụ Các Mác, cụ Lê Lin” về cõi vĩnh hằng rồi. Chúng ta là con cháu của Người, sao không để cho Người được nghỉ ngơi, yên giấc nghìn thu như các vị liệt tổ, liệt tông khac ?
Nhà văn Lê Duy Phương còn bảo, những kẻ có tội mà tự xưng ra với Bác thi sẽ được tha. Chẳng biết nhà văn nói cái “tội nặng” ấy là ở mức độ nâo? Nếu truy tố ra trước pháp luật, thì khung hình phạt sẽ là sao? Còn bảo “tha”, thì ai tha? Bác Hồ tha? Nhà nước tha? Hay nhà văn tha?
Chắc ý tác giả là Nhà nước tha. Nếu vậy thì cái “quốc nạn tham nhũng”của ta hiện nay, chẳng bao lâu nữa sẽ trở thành “đại loạn” mất. Vì xã hội “cởi mở, thông thoáng” như vậy, thì dại gì mà những kẻ lưu manh, trộm cắp, và bọn quan tham lại nhũng chẳng ra sức vơ vét cho đầy túi tham, rồi đến Ba Đình xưng tội với Bác, để được tha. Và sau khi “xưng tội” xong, chúng nghiễm nhiên lại trở thành người lương thiện !
Suy ngĩ như vậy, và đề nghị như vật, có phải là ảo tưởng và mê tín không, thưa nhà văn Lê Duy Phương? ./.
Uông Bí, ngày 12/3/2009
Đại Lải, ngày 18/7/2010
T. H. Đ
Tạp bút của Tạ Hữu Đỉnh
Trong bài “Hà Tĩnh sau bốn mươi năm nhìn lại” (Văn nghệ số 9, ngày 28 -2 - 2009), sau khi nêu lên những thành công rực rỡ của Đảng và nhân dân Hả Tĩnh, từ một tỉnh nghèo đã vượt lên thành một tỉnh khá ở miền Trung. Nhà văn Lê Duy Phương viết: “Tôi nghĩ nên lấy năm 2009 là năm báo công và tự kiểm điểm vơi Bác. Có công thì được khen thưởng có tội mà tự xưng ra với Bác thì được tha thứ dù có tội nặng. Nhung không xưng ra mà nhân dân, thanh tra, kiểm tra, phát hiện được thì bị xử lí thật nặng…”.
Chẳng biết cái sáng kiến báo công ấy, lần đầu tiên do ai nghĩ ra. Nhưng qua các phương tiên thông tin, nhiều lần tôi tháy các cơ quan, đoàn thể đã tổ chức lễ báo công với Bác. Và giờ đây nhà văn Lê Duy Phương lại muốn thêm cả phần “ tự kiểm điểm” và “xưng tội” với Bác nữa.
Ý tưởng và việc làm này xuất phát từ tấm lòng nhớ thương và kính yêu Bác, nên Bác đã “đi xa” mà coi như Bác vẫn tại thời. Tình cảm đó thật đáng quý và cần phải tôn trọng. Nhưng coi như Bác vẫn tại thời mà đến Ba Đình “báo công” và “xưng tội” với Bác, thì việc làm đó lại trở thành phi lí. Vì ai cũng hiểu cái ý nghĩa đích thức của hai chữ “đi xa” ở đây không phải là chuyến đi bình thường, có giới hạn về không gián và thời gian. Mà là chuyến đi cuối cùng, đi mãi mãi, đi mất chẳng bao giờ trở lại nữa, Nhưng vì sự mắt mát đó quá to lớn, và quá đau đớn, nên ta không dám dùng từ “chết”. Vậy thi, Bác có nghe thấy nữa đâu mà “báo công” với Bác. Bác có khen thưởng hay quở trách được ai nữa đâu mà “xưng tội” với Bác ?
Trộm nghĩ: Khi đã biết một sự thật không phải là thế, mà vẫn coi là thế. Thì đó chẳng phải là tự lừa dối mình và lừa đôi người hay sao ?
Vả lại việc “báo công” với Bác, nếu được thực hiện thường xuyên và lâu dài, thì rất có thể sẽ trở thành một thứ nghi thức mang tính chất tôn giáo. Người đọc bản “báo công”, sẽ chẳng khác là bao, nếu so với người tu hành đọc kinh “nhật tụng”. Và nếu sự thể sẽ diễn ra đúng như vậy, thì xuất phát từ tấm lòng nhớ thương và yêu kính Bác, nhưng vô hình trung chúng ta đã khiến cho một vị Chủ tịch nước, một Danh nhân văn hóa, một nhà Mac Xít thành ra một vị thần, hay một vị Giáo chủ. Như vậy chẵng phải là một chuyện khôi hài hay sao ?
Nhân dân ta từ nghìn xưa vẫn coi sự kết thúc của mỗi kiếp người là về cõi vĩnh hằng, là đi theo tiên tổ. Và con người khi đã nhắm mắt xuôi tay, thì đó chính là lúc họ được nghỉ ngơi, yên giấc ngàn thu. Mọi việc ở đời đều là của hậu thế, các con cháu phải tụ lo toan gánh vác lấy. Cho nên khi còn tại thời, về thăm đền Hùng, là một người duy vật, Bác có báo công với các vua Hùng đâu. Người chỉ nhắc nhở các chiến sĩ của mình rằng: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
Mặt khác, nhân dân ta ai cũng hiểu, cả cuộc đời Bác đã gian nan vất vả, vì nước vì dân. Giờ đây khi Người đã “đi theo cụ Các Mác, cụ Lê Lin” về cõi vĩnh hằng rồi. Chúng ta là con cháu của Người, sao không để cho Người được nghỉ ngơi, yên giấc nghìn thu như các vị liệt tổ, liệt tông khac ?
Nhà văn Lê Duy Phương còn bảo, những kẻ có tội mà tự xưng ra với Bác thi sẽ được tha. Chẳng biết nhà văn nói cái “tội nặng” ấy là ở mức độ nâo? Nếu truy tố ra trước pháp luật, thì khung hình phạt sẽ là sao? Còn bảo “tha”, thì ai tha? Bác Hồ tha? Nhà nước tha? Hay nhà văn tha?
Chắc ý tác giả là Nhà nước tha. Nếu vậy thì cái “quốc nạn tham nhũng”của ta hiện nay, chẳng bao lâu nữa sẽ trở thành “đại loạn” mất. Vì xã hội “cởi mở, thông thoáng” như vậy, thì dại gì mà những kẻ lưu manh, trộm cắp, và bọn quan tham lại nhũng chẳng ra sức vơ vét cho đầy túi tham, rồi đến Ba Đình xưng tội với Bác, để được tha. Và sau khi “xưng tội” xong, chúng nghiễm nhiên lại trở thành người lương thiện !
Suy ngĩ như vậy, và đề nghị như vật, có phải là ảo tưởng và mê tín không, thưa nhà văn Lê Duy Phương? ./.
Uông Bí, ngày 12/3/2009
Đại Lải, ngày 18/7/2010
T. H. Đ