Chương XXVIII
 
Chính Madelon là người khám phá ra điều bí mật và không phải cô ta không tìm cách lợi dụng vào một mục đích xấu xa. Cô ta không còn buồn bã về chuyện Landry và vì đã không mất nhiều thì giờ để yêu, nên cũng không cần nhiều thì giờ để quên người yêu. Nhưng vẫn ấp ủ trong lòng một chút thù hận, và chỉ cần có dịp là bộc lộ: quả thật đàn bà giận hờn lâu hơn ân hận.
Chuyện xảy ra thế này: cô bé Madelon xinh đẹp, nổi tiếng khôn ngoan và thái độ kiêu hãnh đối với các chàng trai, nhưng thật lòng lại rất đỏm dáng, không biết điều và chung thủy trong tình cảm bằng một nửa Dế mèn tội nghiệp mà người ta hết sức chê bai và tiên đoán những điều không tốt đẹp. Vì vậy cô ta đã có hai người tình, không kể Landry, nhưng lại ngả theo một người thứ ba là người anh em họ, là con trai út của lão Caillaud ở Priche. Bị người tình thứ hai - được cô ta nhen nhóm hy vọng - theo dõi chặt chẽ, sợ hãi anh chàng làm ầm ĩ và không biết ẩn nấp ở đâu để chuyện trò thoải mái với người tình mới, Madelon nghe theo cậu ta cùng nhau đến tự tình ở cái chuồng bồ câu, đúng chỗ Landry từng có những buổi hẹn hò trong sáng với cô bé Fadette.
Cậu út Caillaud ra sức tìm chìa khóa nhưng không thấy vì nó vẫn nằm trong túi Landry; và không dám hỏi ai hết vì chẳng có lý do gì. Vì vậy, ngoài Landry không một ai biết nó ở dâu. Nghĩ là chìa khóa bị đánh mất hoặc nằm trong chùm chìa khóa của ông bố, cậu út Caillaud chẳng ngại ngần gì nếu phải phá cửa để vào. Nhưng đúng hôm cậu ta phá cửa, thì Landry và Fadette đang ở trong đó, và cả hai cặp người yêu thật thẹn thùng khi bỗng nhiên trông thấy nhau. Vì vậy cả bốn cô cậu đều phải im thin thít.
Thấy Landry đã trở thành một trong những chàng trai đẹp trai nhất và được quý mến nhất trong vùng, vẫn một mực thủy chung với có bé Fadette từ sau lễ Thánh Andoche, Madelon nổi máu ghen và tìm cách trả thù. Trong lúc không ngỏ ý gì hết với cậu út Caillaud, vốn là một chàng trai trung thực và chắc chắn không sẵn sàng giúp đỡ mình; Madelon cầu viện một hai cô bé trong số bè bạn của mình; những cô này, cũng có phần giận dỗi vì thái độ có vẻ khinh thị của Landry, bắt đầu theo dõi cô bé Fadette hết sức chặt chẽ và chẳng bao lâu sau, nắm chắc tình cảm của nàng đối với Landry. Và ngay sau khi dò la và trông thấy hai người bên nhau một hai lần, họ làm ầm ĩ lên trong cả vùng, kể chuyện với bất kỳ ai muốn nghe, và chỉ có trời biết thiên hạ có bao nhiêu cái tai để và cái lưỡi để truyền đi những lời dèm pha cho rằng Landry sai lầm đã thân quen với con bé Fadette.
Thế là tất cả các cô gái dính vào. Khi một anh chàng đẹp trai và có của quan tâm tới một người, thì coi như lăng nhục những người khác và nếu có thể công kích người ấy, người ta không bỏ lỡ cơ hội. Cũng có thể nói khi một sự độc ác được đàn bà khai thác, thì nó đi nhanh và đi xa.
Mười lăm ngày sau câu chuyện bất ngờ ở ngọn tháp chuồng cu, tuy không có vấn đề gì về ngọn tháp, cũng như về Madelon, vì cô ta tìm mọi cách không nói về mình, và thậm chí giả vờ làm như thể câu chuyện kia chỉ là mớ tin túc cô ta nghe dược. Bàn dân thiên hạ già trẻ lớn bé đều biết mối tình giữa anh chàng Landry sinh đôi và Fadette Dế mèn.
Chuvện đến tai bà Barbeau; bà rất buồn và không muốn nói với chồng. Nhưng lão Barbeau lại biết theo một nguồn khác, và Sylvinct, vốn giữ rất kín điều bí mật của em, giờ tuy rất khổ tâm thấy mọi người đã biết chuyện.
Một buổi tối, khi Landry định từ Bessonnière ra đi sớm theo thói quen từ trước, thì ông bố lên tiếng trước mặt bà mẹ, người chị cả và cậu anh sinh đôi:
- Đừng vội đi, Landry, bố muốn nói chuyện với con nhưng bố chờ cha đỡ đầu của con có mặt, vì bố muốn con lý giải trước mặt những người trong gia đình một câu chuyện dính dáng nhiều tới số phận của con.
Và khi người cha đỡ đầu, chú Landriche tới, lão Barbeau bắt dầu nói:
- Điều bố sắp nói với con sẽ làm con xấu hổ chút ít đấy Landry ạ; vì vậy, bản thân bố không khỏi không có phần xấu hổ và không lấy làm tiếc buộc phải tra hỏi con trước mặt gia đình. Nhưng bố hy vọng nỗi xấu hổ ấy sẽ có ích cho con và chữa con khỏi một sự phóng túng có thể có hại cho con.
Hình như con có làm quen với một người từ sau buổi lễ thánh Andoche và đã gần một năm nay. Người ta nói với bố ngay từ hôm đầu, vì không thể tưởng tượng thấy con nhảy suốt ngày lễ với đứa con gái xấu xí nhất, ăn ở dơ bẩn nhất và tai tiếng nhất trong cả vùng ta. Bố không muốn để ý. Vì nghĩ con chỉ đùa vui, và chính bố không tán thành việc đó, bởi vì nếu không nên giao du với những người xấu, thì lại càng không nên làm tăng thêm nổi sỉ nhục và bất hạnh của họ là bị mọi người ghét bỏ. Bố bỏ qaa không nói với con, vì ngày hâm sau, thấy con âu sầu, bố nghĩ bụng con đã tự trách mình và sẽ không hành động như thế nữa. Nhưng khỏang một tuần nay, bố lại nghe nói tới chuyên khác, và mặc dù qua những người đáng tin cậy, bố vẫn không muốn tin tí nào trừ phi con xác nhận với bố. Nếu bố có xử sự không đúng vì ngờ vực con, thì con hãy cho đó là do bố quan tâm tới con và tới bổn phận phải trông coi hành vi của con. Nếu không đúng sự thật, thì con sẽ làm bố rất vui lòng, khi cho bố biết là thiên hạ đã làm bố đánh giá con không đúng.
- Thưa cha - Landry nói - xin cha vui lòng cho con biết con phạm tội gì, và con sẽ trả lời cha theo sự thật và với lòng kính trọng đối với cha.
- Landry, bố nghĩ bố đã nói cho con đủ hiếu rồi: người ta lên án con đã có quan hệ không chính trực với đứa cháu gái mụ Fadet, một người đàn bà không tốt, chưa kể chuyện người mẹ của con bé khốn khổ ấy đã bỏ chồng con và quê quán một cách ô nhục để đi theo lính tráng. Người ta lên án con đi dạo chơi khắp nơi với con bé Fadette, người ta sợ con bị nó lôi cuốn vào một mối tình tội lỗi mà con có thể sẽ ân hận suốt đòi. Rốt cuộc, con nghe có rõ không?
- Thưa cha, con nghe rõ và xin phép cha cho con hỏi thêm một câu trước khi con trả lời cha. Cha coi Fanchon Fadette chỗ quen biết xấu đối với con là do gia đình cô gái hay do chính bản thân cô ta?
- Chắc hẳn là do cả hai - ông lão Barbeau nói tiếp, thái độ có phần hơi nghiêm khắc hơn lúc đầu, vì đinh ninh rằng Landry sẽ hoang mang nhưng lại thấy cậu ta bình tĩnh và rất kiên quyết - Trước hết - ông nói - một mối quan hệ họ hàng xấu là một vết nhơ, và không bao giờ một gia đình được yêu mến và trọng vọng như gia đình mình lại muốn kết sui gia với gia đình Fadet. Sau nữa, tự bản thân con bé Fadet không thể làm cho bất kỳ ai yêu mến và tin cậy được. Chúng ta đã thấy nó được nuôi dạy ra sao và mọi người đều biết giá trị của nó thế nào. Bố nghe nói là đã một năm nay, nó tỏ ra đứng đắn hơn, không còn chạy nhảy với bọn con trai nhỏ tuổi và không nói xấu ai hết. Bố thừa nhận điều đó vì đã trông thấy nó hai ba lần. Con thấy là bố không muốn có thái độ bất công nhưng chừng ấy không đủ để bố tin là một cô gái được nuôi dưỡng sai trái như vậy lại có thể trở thành một người đàn bà lương thiện. Và biết người bà như bố đã từng biết, bố hoàn toàn có lý do để sợ rằng người ta mưu mô buộc con phải hứa hẹn, và làm cho con phải xấu hổ và bối rối. Thậm chí người ta bảo bố con bé đã mang thai, dầu bố không muốn tin một cách nông nổi, nhưng làm bố rất buồn phiền, vì người ta có thể quy trách nhiệm và trách cứ con, và rất có thể dẫn tới một vụ kiện và tai tiếng.
Ngay từ đầu, Landry tự hứa với mình hết sức bình tĩnh và từ tốn giải thích, nhưng đến đây không còn kiên nhẫn được nữa. Mặt đỏ như gấc, chàng đứng vụt dậy:
- Thưa cha, những kẻ nói với cha như thế, đã nói dối như đồ chó. Chúng đã lăng nhục Fanchon Fadette tới mức nếu con tóm cổ được chúng, thì hoặc chúng phải cải chính hoặc phải đánh nhau với con cho tới khi trong hai người, chỉ còn lại một trên trái đất. Cha hãy bảo chúng là những đứa hèn nhát và vô đạo; chúng hãy tới nói trước mặt con những đều chúng đã nói với bố với tư cách những đứa hiểm ác, và chúng ta sẽ rõ mọi nhẽ!
- Em đừng giận dỗi như vậy, Landry - Sylvinet tiếp lời hết sức buồn bã - Cha không hề lên án em đã gây thiệt hại cho cô gái ấy; nhưng cha sợ cô ta tự gây cho mình chuyện khó xử với những kẻ khác, và muốn tìm cách làm người ta tin trách nhiệm gỡ rối thuộc về em, bằng cách cùng em đi dạo chơi cả ngày lẫn đêm.

Chương XXIX
 
Giọng nói của người anh trai làm Landry nguôi lòng chút ít, nhưng chàng không thể không có ý kiến bàn lại:
- Anh Sylvinet, anh không hiểu gì những chuyện ấy hết. Anh luôn luôn có thành kiến đối với cô bé Fadette, và không hề hiểu cô ấy. Em rất ít băn khoăn về những gì người ta nói về em; nhưng không chịu nổi những điều người ta bày đặt chóng lại cô ấy. Và em muốn bố mẹ biết, từ chính bản thân em, để yên tâm, là trên trái đất này không hề có hai người con gái trung thực, khôn ngoan, tốt bụng, và không vụ lợi như cô gái ấy. Nếu cô ấy có nỗi bất hạnh của một gia đình không tốt, thì cô ấy lại càng đáng ca ngợi có được tư cách như hiện nay, và em không bao giờ nghĩ những tâm hồn Cơ đốc giáo có thể chê trách cô về nỗi hất hạnh từ lúc chào đời.
- Landry, bản thân con có vẻ như muốn oán trách bố - ông lão Barbeau nói, đứng dậy để tỏ cho con biết là ông không cho phép tình hình giữa hai cha con đi xa hơn nữa - Qua thái độ giận dỗi của con, bố thấy con rất thiết tha với con bé Fadette chứ không phải như bố nghĩ. Vì con không xấu hố và cũng không ân hận, cha con ta thôi không nói chuyện ấy nữa. Bố sẽ suy nghĩ phải làm gì để đề phòng cho con một sự khinh suất của tuổi trẻ. Lúc này con phải trở lại nhà ông chủ đã.
- Em không thể chia tay như thế được - Sylvinet nói, giữ tay em khi Landry bắt đầu ra đi - Thưa cha, Landry rất buồn đã làm cha không vui lòng, nên không nói được gì hết. Xin cha tha lỗi cho em và hôn nó, nó sẽ khóc lóc suốt đêm và sẽ quá đau khổ vì sự bất bình của cha.
Sylvinet khóc, bà Barbeau cũng khóc, và cả người chị cả, lẫn ông chú Landriche đều khóc. Chỉ có ông Barbeau và Landry là mắt ráo hoảnh, nhưng lòng rất buồn và ôm hôn nhau theo lời yêu cầu của mọi người. Ông bố không đòi hỏi một lời hứa nào, vì biết rất rõ rằng trong tình yêu, mọi lời hứa hẹn đều bấp bênh, và không muốn uy tín của mình bị thương tổn. Nhưng tỏ rõ cho Landry hiểu vấn đề chưa kết thúc và ông sẽ bàn tiếp về sau.
Landry ra đi, giận dữ và sầu não. Sylvinet rất muốn theo em, nhưng không dám vì đoán chắc cậu em sẽ đi thổ lộ nỗi lòng với Fadette. Chàng buồn bã đi nằm, suốt đêm thở dài não nuột và nằm mơ thấy gia đình gặp bất hạnh.
Landry tới gõ cửa cô bé Fadctte. Bà lão Fadet bị điếc đặc, một khi đã ngủ thì không gì có thể đánh thức nổi. Ít lâu nay, thấy bị lộ, Landry chỉ còn có thể trò chuyện với Fanchon trong căn phòng ngủ của bà lão và bé Jeanet; và cả ở đấy nữa, cũng vẫn là chuyện liều mạng vì có thể bị bà lão phù thủy “mời” ra cửa bằng những nhát cán chổi, chứ không phải vì những lời ngợi khen. Landry kể nỗi lòng với cô bé Fadette, thấy cô gái rất nhẫn nhục và can đảm. Lúc đầu nàng tìm cách thuyết phục chàng vì lợi ích của chàng, dứt bỏ tình thân và đừng nghĩ tới nàng nữa. Nhưng thấy chàng đau khổ và mỗi lúc một thêm phẫn nộ, nàng khuyên chàng vâng lời gia đình, nhưng vẫn làm chàng hy vọng vào thời gian sau này.
- Landry - Fadette bảo - em vẫn luôn luôn dự kiến điều sẽ xảy tới cho chúng ta, và thường nghĩ phải làm gì trong trường hợp cần thiết. Bố anh không hề có lỗi, và em không giận ông. Chính vì rất thương yêu anh nên ông lo sợ khi thấy anh say mê một cô gái không mấy xứng đáng như em. Vì vậy em tha thứ cho ông vì ông đã có chút kiêu ngạo và bất công đối với em. Chúng ta không thể không thừa nhận là em đã trải qua một tuổi ấu thơ điên dại, và chính anh cũng đã chê trách em điều đó, hôm anh bắt đầu yêu em. Tuy một năm nay em đã sửa chữa lỗi lầm nhưng chưa đủ thời gian để ông tin em, như hôm nay ông đã bảo anh. Vì vậy cần có thêm thời gian, và dần dà, những thành kiến đối với em tiêu tan, những lời dối trá xấu xa hiện nay người ta dựng lên sẽ tự chúng mất tác dụng. Bố mẹ anh sẽ thấy rõ em là đứa hiền hòa, không muốn làm anh hư hỏng và bòn rút tiền bạc của anh. Họ sẽ thừa nhận tình cảm trong sáng của em, và chúng ta có thể gặp gỡ, chuyện trò mà không phải giấu giếm ai hết; nhưng trong lúc chờ đợi, anh phải vâng lời bố; em tin chắc là ông sẽ cấm anh không được gặp em.
- Không bao giờ anh có đủ can đảm ấy - Landry đáp - thà anh nhảy xuống sông còn hơn.
Cô bé Fadette nói tiếp:
- Ồ! Nếu anh không có tấm lòng ấy thì vì anh, em sẽ xa quê hương một thời gian. Trước đây hai tháng, người ta dành cho em một công việc tử tế ngoài thành phố. Bà em đã quá già và điếc, hầu như không còn làm thuốc, bán thuốc cũng như khám bệnh được nữa. Cụ có một người bà con rất tốt sẽ đến ở với cụ và chăm sóc cụ chu đáo, và cả thằng Cào Cào tội nghiệp của em nữa...
Cô bé Fadette nghẹn lời khi nghĩ tới chuyện phải chia tay đứa em mà cùng nói Landry nàng yêu thương nhất trên trời; nhưng rồi lấy lại can đảm và nói.
- Hiện nay, em nó đã đủ sức khỏe, không cần tới em nữa. Nó sắp chịu lễ rửa tội đầu tiên, và niềm vui đi nghe giảng giáo lý cùng với những đứa trẻ khác sẽ làm nó khuây khỏa nỗi buồn phải xa em. Chắc hẳn anh đã nhận thấy là nó trở nên khá biết điều, và những đứa bé khác không còn làm nó điên tiết lên nữa. Rốt cuộc, đành phải thế thôi, anh thấy chứ, phải không Landry? Cần để cho người ta quên em đi chút đỉnh vì lúc này, cả vùng đang phẫn nộ và hết sức ganh tị đối với em. Sau khi sống một hay hai năm ở xa, rồi trở về với những bằng chứng và dư luận tốt đẹp - mà em sẽ tranh thủ dễ dàng hơn ở đây - người ta sẽ không làm tình làm tội chúng ta nữa và chúng ta sẽ là những người bạn tốt hơn bao giờ hết.
Landry không muốn nghe lời đề nghị ấy, chàng thất vọng trở về Priche trong một trạng thái mà bất cứ ai có trái tim cứng rắn nhất cũng phải xót thương.
Hai ngày sau, khi Landry mang thùng ủ nho tới chỗ thu hoạch, cậu út Caillaud bảo:
- Landry, tớ thấy cậu giận tớ, và ít lâu nay, cậu không nói năng gì với tớ hết. Hẳn cậu tin là tớ đi mách lẻo chuyện cậu và cô bé Fadette. Làm sao mà cậu có thể tin là tớ có một hành vi xấu xa đến thế? Cũng đúng sự thật như có Chúa trên trời, tớ chưa bao giờ hé môi về chuyện ấy, và thậm chí tớ buồn vì thấy người ta gây phiền muộn cho cậu. Bao giờ tớ cũng coi trọng cậu và chưa hề làm tổn hại đến cô bé Fadette. Thậm chí tớ có thể nói tớ quý trọng cô ấy từ sau chuyện xảy ra ở chuồng bồ câu. Tớ tưởng cô ấy có thể chuyện, nhưng không ngờ lại hết sức kín đáo nên không có ai biết gì hết. Nhẽ ra Fadette có thể lợi dụng để trả thù Madelon mà cô ấy biết là tác giả của tất cả những lời gièm pha, nhưng cô ấy đã không làm gì hết; và tớ thấy tuyệt nhiên không nên dựa vào bề ngoài và những lời đồn đại. Fadette, bị người ta cho là độc ác, tỏ ra thật sự tốt bụng; còn Madelon; được người ta ngợi khen là nhân hậu, thì tỏ ra rất phản trắc, chẳng những đối với Fadette và cậu, mà còn với cả tớ nữa. Cô ta không có lòng chung thủy.
Landry vui lòng nghe những lời giải thích của cậu út Caillaud, người ra sức an ủi chàng trong cơn phiền muộn.
- Landry này, người ta làm cậu đau khổ nhiều, nhưng cậu hãy lấy cách xử sự đúng đắn của cô bé Fadette làm nguồn an ủi. Cô ấy ra đi để chấm dứt những nổi khổ tâm của gia đình cậu là một hành động tốt đẹp. Và tớ vừa nói điều đó với chính cô ấy, khi tớ gặp và chào tạm biệt cô ấy trên đường.
- Cậu nói gì vậy? - Landry thảng thốt hỏi lại - Fadette đi, đi rồi hả?
- Thế cậu không biết ư? Tớ nghĩ là các cậu đã thỏa thuận với nhau, và cậu không tiễn chân cô ấy là để khỏi bị quở trách. Nhưng quả là cô ấy đi rồi, ôm theo mộl cái gói, đi về phía bên phải nhà bọn tớ, cách đây chưa quá mười lăm phút. Cô ấy di Chateau-Meillant, và vào lúc này, chưa đi thật xa đâu.
Landry chạy một mạch cho tới khi bắt gặp cô bé Fadette trên một con đường cát nhỏ chạy dọc cánh đồng nho.
Kiệt sức vì đau buồn và vì chạy quá nhanh, chàng ngã gục trên đường không nói năng gì được, chỉ ra hiệu cho cô gái là cứ bước qua người mình mà đi trước khi chia tay.
Khi chàng trai đã có phần hồi tỉnh, Fadette lên tiếng:
- Landry thân yêu, em muốn tránh cho anh nỗi đau buồn này, nhưng anh đã làm em mất hết can đảm. Anh hãy xử sự như một đấng nam nhi và đừng ngăn cản lòng can đảm của em. Em cần tới nó lắm, vì khi nghĩ thằng bé Jeanet tội nghiệp đang chạy tìm em và kêu la phía sau em, em cảm thấy mềm lòng lắm rồi. A! Landry, em van anh, anh hãy giúp em, đừng buộc em không làm tròn bổn phận. Nếu hôm nay em không đi, thì chẳng bao giờ em đi được nữa, và chúng ta sẽ thất bại.
- Fanchon, Fanchon, em chẳng cần phải can đảm lắm đâu - Landry đáp - Em chỉ thương nhớ một đứa trẻ: nó sẽ sớm khuây khoả vì nó là đứa trẻ. Em không quan tâm tới nỗi thất vọng của anh, em không biết thế nào là tình yêu, em không hề yêu anh và sẽ nhanh chóng quên anh, và vì vậy có thể không bao giở trở lại nữa.
- Landry, em sẽ trở lại; em xin Chúa chứng giám là em sẽ trở lại, sớm nhất sau một năm, muộn nhất sau hai năm; và em sẽ không mảy may quên anh, sẽ không bao giờ có người bạn trai hay người tình nào khác ngoài anh.
- Fanchon, không có bạn trai, thì có thể, vì không bao giờ em tìm thấy một người bạn phục tùng em như anh; nhưng không có người tình khác, thì anh không thể biết, ai có thể bảo đảm cho anh?
- Chính em bảo đảm cho anh!
- Fadette, chính bản thân em cũng chẳng biết điều đó, em chưa bao giờ yêu, và khi tình yêu đến với em, em sẽ không còn nghĩ tới Landry tội nghiệp của em tí nào nữa. A! Giá em yêu anh như cách anh yêu em, thì em không chia tay anh như thế này.
- Anh nghĩ thế hả, Landry? - Cô bé Fadettc hơi nhìn Landry, vẻ buồn bã và rất nghiêm trang - Rất có thể anh chẳng biết mình nói gì. Em thì chỉ nghĩ tình yêu còn mách bảo trái tim em nhiều điều hơn những gì tình bạn bảo em làm.
- Nếu là tình yêu bảo ban em, thì anh sẽ không phải quá đau khổ. Ồ! Đúng thế, Fanchon, nếu là tình yêu, thì hầu như anh tin anh sẽ có hạnh phúc trong nỗi bất hạnh của mình. Anh sẽ tin lời em và hy vọng ở tương lai; anh sẽ can đảm như em, thật thế!... Nhưng đâu phải là tình yêu, em đã bảo như vậy với anh nhiều lần, và anh thấy rõ như vậy qua thái độ hết sức bình tĩnh của em bên cạnh anh.
- Anh cho thế không phải là tình yêu - Cô bé Fadette nói - Anh có tin lời mình nói không?
Nàng đăm đăm nhìn chàng, hai hàng nước mắt chảy dài trên má, trong lúc vẫn cười một cách rất kỳ lạ.
- A! Lạy Chúa! Lạy Chúa! - Landry thốt lên ôm nàng vào vòng tay - Giá còn hiểu nhầm?
- Quả là anh đã hiểu nhầm - cô bé Fadette nói, nửa cười nửa khóc - Em nghĩ là từ tuổi mười ba, con bé Dế mèn tội nghiệp đã chú ý tới Landry và không bao giờ chú ý tới ai khác. Em nghĩ là khi đi theo cậu ta khắp các nẻo đường và đồng ruộng, nói những điều dại dột và nghịch ngợm để buộc cậu ta phải chú ý tới mình, con bé ấy chưa hề biết mình làm gì, cũng không hề biết cái gì thúc đẩy mình hướng về cậu ta. Em nghĩ là hôm đi tìm Sylvinet vì biết Landry đang đau buồn, và tìm thấy Sylvinet ngồi trầm ngâm trên bờ sông với một con cừu nhỏ trên đầu gối, con bé đã giả vờ có pháp thuật phù thủy để buộc Landry phải chịu ơn. Em nghĩ là khi nó mắng mỏ cậu ta ở chỗ khúc sông bị cạn, nó giận hờn và buồn tủi vì từ ấy cậu ta không hề nói năng với nó nửa lời. Em nghĩ là nó muốn nhảy với cậu ta vì nó đắm say đến muốn phát điên lên và hy vọng làm cậu ta vui lòng với điệu nhảy duyên dáng của mình. Em nghĩ là nó khóc trong hầm đá ở Chaumois vì ân hận và xót xa đã làm cậu ta phiền lòng. Em cũng nghĩ là khi cậu ta muốn hôn nó và nó từ chối, khi cậu ta tỏ tình và nó trả lời bằng những lời tình bạn, nó sợ sẽ đánh mất tình yêu vì chấp nhận tình yêu quá nhanh chóng. Cuối cùng, em nghĩ là nó ra đi, lòng đau như cắt vì nó hy vọng trở về, xứng đáng và có thể làm vợ cậu ta, mà không làm đau khổ và ô nhục gia đình nhà chồng.
Lần này Landry nghĩ mình hoàn toàn điên dại. Chàng cười, khóc, kêu la, và hôn bàn tay, hôn tấm áo dài Fanchon; sẵn sàng hôn đôi bàn chân cô gái nếu nàng cho phép, nhưng nàng nâng chàng dậy và hôn chàng một nụ hôn tỏ tình thực sự, khiến chàng suýt ngất lịm. Chính là nụ hôn đầu tiên mà chàng chưa bao giờ được nhận của nàng, cũng như của bất kỳ cô gái nào khác; rồi trong lúc chàng ngã xuống vệ đường như bất tỉnh, thì nàng nhặt lấy túi, mặt đỏ bừng và lòng xao động, vừa bỏ chạy vừa cấm chàng đuổi theo và thề nguyền nhất định sẽ trở về.

Chương XXX
 
Landry nghe theo và trở về với vụ thu hoạch nho, rất ngạc nhiên thấy mình không khổ sở như từng suy nghĩ, vì hạnh phúc biết bao khi biết mình được yêu, và tin tưởng mãnh liệt biết bao khi yêu say đắm. Chàng ngạc nhiên và hoan hỉ tới mức không thể không thổ lộ với cậu út Caillaud.
Cậu này cũng ngạc nhiên và khâm phục cô bé Fadette đã biết chống lại mọi sự yếu đuối và dại dột từ khi nàng yêu Landry và được Landry đền đáp.
- Tớ vui mừng - cậu ta nói - thấy cô gái ấy đức hạnh đến thế. Riêng mình, tớ chưa bao giờ đánh giá sai cô ấy, thậm chí có thể nói giá được cô chú ý tới, tớ sẽ không bao giờ không hài lòng. Ta luôn luôn thấy cô ấy xinh đẹp hơn là xấu xí, với cặp mắt. Ít lâu nay, mọi người có thể thấy là cô ấy ngày một thêm dễ thương nếu muốn làm người ta đẹp lòng. Nhưng cô ấy chỉ yêu một mình cậu Landry ạ, và chú ý không làm những người khác khó chịu. Cô ấy không tìm kiếm một sự tán thành nào ngoài sự tán thành của cậu. Tớ cam đoan là một người phụ nữ có tính cách như vậy chắc hẳn rất thích hợp với mình. Vả lại biết cô ấy từ khi còn làm một cô bé nhỏ xíu, tớ vẫn cho là cô ấy có tấm lòng hào hiệp. Nếu hỏi mỗi người nghĩ theo đúng lương tâm và đúng sự thật: thì chắc hẳn người ta phải ca ngợi cô ấy. Nhưng thiên hạ là như thế đấy: khi có hai ba người thù ghét một người khác thì tất cả đều xúm vào, công kích, gây dư luận xấu dối với người ta mà không biết rõ vì sao, và như thể là vì niềm vui nghiền nát con người không biết tự vệ.
Landry được an ủi rất nhiều khi nghe cậu út Caillaud lập luận như vậy, và từ hôm ấy, kết bạn với cậu ta, khuây khỏa một phần nỗi phiền muộn khi tâm tình với bạn.
Thậm chí, một hôm Landry bảo bạn:
- Cậu đừng nghĩ tới Madelon nua, cô ta chẳng ra gì và từng làm cả hai chúng ta phiền muộn, anh bạn ạ. Cậu cùng một tuổi với tớ và chẳng việc gì phải vội vã lấy vợ. Tớ có con em gái Nanette, rất xinh đẹp, có giáo dục, hiền hòa, dễ thương, năm nay lên mười sáu. Cậu hãy tới thăm bọn tớ nhiều hơn chút đỉnh; bố tớ quý cậu lắm, và khi biết rõ Nanette, cậu sẽ thấy là cậu không có ý nghĩ tốt đẹp nào hơn ý nghĩ trở thành em rể tớ đâu.
- Đúng thế - cậu út Caillaud đáp - và nếu cô gái chưa đính hôn với ai, thì chủ nhật này, tớ cũng sẽ tới nhà cậu.
Tối hôm Fanchon Fadet ra đi, Landry muốn về gặp bố, nói chuyện với ông về hành vi trung thực của người con gái đã bị ông đánh giá sai, đồng thời bày tỏ thái độ phục tùng của mình đối với hiện tại tuy chưa cam kết gì đối với tương lai. Chàng rất xót xa khi đi qua trước nhà bà lão Fadet, nhưng lấy hết can đảm trong lúc tự bảo mình nếu Fanchon không ra đi, chàng khó lòng có niềm hạnh phúc được nàng yêu. Chàng vào gặp bà lão Fanchette, người họ hàng và là mẹ đỡ đầu Fanchon, vừa tới thay thế nàng chăm sóc bà già và chú bé.
Bà  lão ngồi trước cửa, bế thằng bé Cào cào trên đầu gối. Thằng bé Jeanet tội nghiệp khóc, không chịu lên giường, vì chị Fanchon của nó chưa về, để chị vẽ cho nó cầu kinh và đưa nó đi ngủ. Bà lão Fanchette ra sức dỗ dành nó, và Landry vui mừng nghe cụ nói với thằng bé rất dịu dàng và âu yếm. Nhưng vừa thấy Landry đi qua, chú bé thoắt vùng ra khỏi bà lão Fanchette và chạy nhào tới hôn chàng, hỏi chuyện chàng, năn nỉ chàng đưa chị Fanchon về cho nó. Landry ôm nó vào lòng, vừa khóc, vừa ra sức an ủi nó. Chàng muốn cho nó một chùm nho rất ngon lành trong số nho bà Caillaud gửi biếu bà Barbeau. Nhưng Jeanet, thường vốn khá tham ăn, lúc này cứ chối nguẩy nguẩy, nó không chịu nhận nếu Landry không hứa đi tìm chị Fanchon về cho nó. Chàng đành phải vừa hứa vừa thở dài; nếu không, nó một mực không chịu nghe lời bà lão Fanchette.
Ông lão Barbeau không ngờ tới hành vi quyết liệt đến thế của cô bé Fadette. Ông lấy làm hài lòng; nhưng hình như ân hận về việc làm của nàng, vì ông vốn là người công bằng và nhân hậu.
- Landry, bố giận con không đủ can đảm để thôi không gặp gỡ con bé nữa. Giá con hành động theo đúng bổn phận, thì đã không gây nên việc nó ra đi. Cầu Chúa cho con bé không phải đau khổ trong hoàn cảnh mới của nó, và sự vắng mặt của nó không làm thiệt hại tới bà nó và em nó. Nếu có nhiều người nói xấu nó, thì ngược lại, cũng có vài ba người bênh vực nó và cam đoan với bố là nó rất tốt và rất sẵn lòng giúp đỡ gia đình. Nếu cái tin người ta bảo bố là nó mang thai không đúng sự thật, thì rồi chúng ta sẽ rõ và sẽ bênh vực nó đến nơi đến chốn. Nếu chẳng may, đó là sự thật, và con là người có lỗi, thì chúng ta sẽ giúp đỡ nó và đừng để nó rơi vào cảnh cùng cực. Không bao giờ con kết hôn với nó, bố chỉ đòi hỏi ở con có thế, Landry ạ.
- Thưa cha - Landry đáp - cha và con đánh giá sự việc có khác nhau. Giá con có lỗi như cha nghĩ, thì trái với lời cha, con sẽ xin phép cha kết hôn với cô ấy. Nhưng cô bé Fadette vẫn trong trắng như em Nanette con, nên hiện nay con chỉ xin lỗi cha về nỗi phiền muộn con đã gây nên cho cha. Sau này, cha con ta sẽ nói chuyện về cô ấy như cha đã hứa với con.
Ông lão Barbeau đành không nói gì thêm. Ông rất thận trọng, không muốn xử sự vội vã, và bằng lòng với kết quả đạt được.
Từ ấy, không còn bàn tới chuyện cô bé Fadette ở Bessonnière nữa. Thậm chí người ta tránh nhắc tới tên nàng, vì hễ có ai đó thốt ra tên nàng trước mặt mình là ngay lập tức Landry đỏ bừng mặt và cũng ngay lập tức tái nhợt, và người ta dễ dàng nhận thấy chàng vẫn không quên nàng hơn so với hôm đầu.

Chương XXXI
 
Lúc đầu Sylvinet có vẻ hài lòng một cách ích kỷ khi nghe tin Fadette ra đi. Cậu ta nghĩ một cách hoan hỉ là từ nay cậu em sinh đôi chỉ còn yêu thương mình, không bỏ rơi mình vì bất cứ ai. Nhưng tình hình không phải như vậy. Sylvinet quả là người được Landry yêu thương nhất đời, sau cô bé Fadette; nhưng cậu em không thể vui vẻ lâu dài trong quan hệ với cậu anh, vì Sylvinet không chịu từ bỏ thái độ ghét bỏ Fanchon. Hễ Landry tìm cách nói chuyện về cô gái và thử làm cho cậu anh có chút cảm tình với nàng, là Sylvinet buồn bã, chê trách em không chịu rời bỏ một ý nghĩ làm cha mẹ đau khổ và bản thân cậu ta buồn phiền. Từ ấy, Landry không còn nói chuyện về cô gái với cậu anh nữa; nhưng không thể sống mà không nói tới Fadettc, chàng luôn luôn gặp gỡ cậu út Caillaud và chú bé Jeanet, đưa nó cùng đi dạo chơi, hết lòng dạy dỗ và an ủi nó. Mỗi khi cùng đi với đứa bé, chàng có thể bị chế giễu nếu người ta dám. Nhưng Landry không chịu để người ta làm nhục trong bất cứ việc gì; vả lại chàng lấy làm kiêu hãnh hơn là xấu hố khi biểu lộ tình cảm đối với chú em trai Fanchon Fadet, và chính qua đấy chống lại dư luận của những kẻ cho rằng ông lão Barbeau, với một thái độ khôn ngoan, đã sớm chiến thắng mối tình kia.
Một mặt, Sylvinet thấy cậu em trai không trở lại yêu thương mình như cậu từng mong ước, và chỉ còn biết ganh tị với bé Jeanet và cậu út Caillaud; nhưng mặt khác, thấy cô em Nanette từ xưa vẫn luôn luôn an ủi và khích lệ mình với những sự chăm sóc dịu dàng và những mối quan tâm dễ thương, nay bắt đầu rất vui vẻ trong mối quan hệ với cậu út Caillaud ấy, mối quan hệ được cả hai gia đình tán thành. Anh chàng Sylvinet tội nghiệp, vốn chỉ muốn độc chiếm tình cảm của người được mình y6u thương, rơi vào một tình trạng đau buồn khủng khiếp, một trạng thái não nuột khác thường, và đầu óc u uất tới mức người ta không còn biết làm gì cho cậu ta hài lòng. Cậu ta không bao giờ còn nhếch mép cười; không còn có hứng thú gì hết, không lao động được nữa, cứ yếu dần và kiệt sức. Cuối cùng, mọi người đâm lo cho tính mệnh cậu ta, vì cơn sốt hầu như không bao giờ dứt. Hễ sốt cao hơn thường ngày một ít, là cậu ta nói những câu làm đau lòng bố mẹ. Nào là mình không được ai yêu thương: trong lúc cậu ta bao giò cũng được chiều chuộng hơn tất cả trong gia đình. Nào là muốn chết, cho rằng mình chẳng dược ích lợi gì, rằng người ta nể nang mình là vì thương hại, mình ốm yếu, rằng mình là gánh nặng cho bố mẹ, và ân sủng lớn nhất Chúa lòng lành có thể ban cho họ, là làm sao cho họ thoát được cậu ta. Thỉnh thoảng, khi nghe những lời lẽ ít mang tinh thần cơ đố giáo như vậy, ông lão Barbeau nghiêm khắc quở trách con, nhưng chẳng giải quyết được gì hết. Vài lần khác, ông vừa khóc vừa thuyết phục con nhận rõ tình thương của ông. Thế là tình hình càng trở nên tồi tệ: Sylvinet khóc lóc, hối hận, xin lỗi bố, mẹ, em trai, toàn thể gia đình; và cơn sốt trở lại dữ dội hơn, sau khi để cho trái tim đau ốm yêu thương quá mức.
Gia đình lại đi hỏi thầy thuốc. Họ chẳng khuyên bảo được bao nhiêu. Qua thái độ của họ, người ta hiểu rằng hết thảy tai họa là do chuyện sinh đôi: nó phải giết chết một trong hai anh em, dĩ nhiên là người yếu đuối nhất. Người ta cũng tới hỏi ý kiến một bà thầy bói ở Clavières nổi tiếng nhất trong tổng, sau là lão Sagette đã qua đời, và bà lão Fadet giờ đây bắt đầu lẩn thẩn. Bà thầy bói bảo bà Barbeau:
- Chỉ có một cách cứu cậu con bà, ấy là cậu ta phải yêu đàn bà.
- Những chính nó không chịu được đàn bà - bà Babeau đáp - chưa bao giờ thấy có một chàng trai kiêu hãnh và ngoan ngoãn như thế. Và từ khi cậu em sinh đôi với nó bắt đầu có chuyện yêu đương, là nó chỉ một mực nói xấu những cô gái chúng tôi quen biết. Nó oán trách tất cả bọn họ về chuyện một người trong số họ (và tiếc rằng không phải là người tốt nhất) đã tước đoạt mất của nó - theo lời nó - trái tim của người em sinh đôi.
- Vậy thì - bà thầy bói, người có óc phán đoán mọi can bệnh của thể xác và tinh thần, bảo - khi nó có một cô gái, thì Sylvinet, con trai bà, sẽ yêu còn cuồng nhiệt hơn cả lúc yêu cậu em. Tôi xin báo trước với bà điều đó. Trái tim cậu ta quá tràn ngập tình cảm, và vì yêu thương cậu em sinh đôi, cậu ta hầu như quên giới tính của mình, và do vậy, vi phạm luật lệ của Chúa lòng lành là người đàn ông phải yêu thương một người đàn bà hơn cả bố mẹ, hơn cả anh chị em ruột. Nhưng bà yên tâm, không thể ít lâu nữa Tạo hóa không bảo cậu ta như vậy, dù cậu ta có lạc hậu trong ý nghĩ ấy tới đâu đi nữa; và người đàn bà cậu ta yêu thương, dù nghèo đói, xấu xí hay độc ác đến mấy, bà cũng đừng ngần ngại cưới cho cậu ta, vì xem ra, trong đời mình, cậu ta sẽ không yêu tới hai lần đâu. Trái tim cậu ta quá gắn bó với điều đó, và nếu cần có một sự thần diệu của Tạo hóa để cậu ta có thế xa rời chút ít cậu em sinh dôi, thì lại càng cần có một sự thần diệu kỳ vĩ hơn để cậu ta có thể xa rời người cậu ta có thể yêu thương sau này.
Ông lão Barbeau thấy ý kiến của bà thầy bói rất có lý và tìm cách cho Sylvinet tới những gia đình có các cô gái xinh đẹp và đứng đắn cần gả chồng. Nhưng dù đẹp trai và có giáo dục, vẻ thờ ơ và rầu rĩ của Sylvinet không làm trái tim các cô gái rung động. Họ không mảy may tỏ tình; còn cậu ta vốn rất nhút nhát, tưởng mình ghét họ do quá sợ họ. 
Ông lão Caillaud, vốn là người bạn thân và là một trong những người cố vấn tốt nhất của gia đình, bèn có một ý kiến khác:
- Tôi đã từng nói với ông bà rằng sự vắng mặt là thang thuốc tốt nhất. Ông bà nhìn Landry xem? Cậu ta yêu cô bé Fadette tới mức như điên như dại; thế nhưng, sau khi cô bé Fadette ra đi, cậu ta không mất trí khôn cũng như sức khoẻ, thậm chí ít buồn bã hơn trước kia. Chúng tôi quan sát, đã thấy hiện tượng ấy nhưng không rõ nguyên nhân. Hiện nay, cậu ta tỏ ra hết sức biết điều và phục tùng. Tình hình cũng có thể như vậy đối với Sylvinet nếu trong năm sáu tháng, cậu ta không hề gặp mặt cậu em. Tôi sẽ bàn với ông bà cách cách ly họ hết sức êm thấm. Trang trại của tôi ở Priche rất thịnh vượng; nhưng ngược lại, cơ nghiệp của tôi, về phía Arthon, thì ngày càng sa sút, vì đã gần một năm nay, người trông coi ấy bị ốm không khỏi. Tôi không muốn sa thải anh ta vốn là một con người tốt. Nhưng nếu có thể cử đến một người tử tế giúp đỡ, thì anh ta có thể bình phục dần, vì bị ốm chỉ là do quá mệt mỏi và quá dũng cảm mà thôi. Nếu ông bà đồng tình tôi sẽ cử Landry tới đấy từ nay đến hết vụ thu hoạch nho. Chúng ta sẽ cử cậu ta đi nhưng không nói với Sylvinet là Landry đi một thời gian dài; trái lại, chỉ nói là đi trong tám ngày thôi. Rồi sau tám ngày, lại bảo tám ngày khác, và cứ như thế cho tới khi cậu ta quen đi. Ông bà cứ theo lời tôi, chứ đừng chiều một đứa con ông bà đã quá chiều chuộng và để nó muốn làm gì thì làm trong gia đình.
Ông lão Barbeau có ý muốn nghe theo lời khuyên ấy, nhưng bà Barbeau thì rất sợ hãi. Bà sợ sẽ làm Sylvinet buồn và héo hon mà chết. Phải thương lượng với bà: bà muốn thử giữ Landry ở nhà mười lăm hôm để xem cậu anh, lúc nào cũng gặp cậu em, có khỏi hết bệnh không. Nếu trái lại, sức khỏe cậu ta ngày một kém sút, thì bà sẽ nghe theo ý kiến ông Caillaud.
Mọi việc dược thu xếp như vậy. Landry vui vẻ trở về Bessonnière trong một thời gian, lấy cớ là cần giúp bố đập hết chỗ lúa mỳ còn lại, vì Sylvinet yếu, không lao động được. Landry cố hết sức mình làm vui lòng cậu anh, luôn luôn gặp anh, ngủ chung giường với anh, chăm sóc anh như thể một dứa trẻ.
Ngày đầu tiên, Sylvinet hết sức vui vẻ; nhưng sang ngày thứ hai, cho rằng Landry buồn bực bên cạnh mình và Landry không sao làm cậu ta rời bỏ ý nghĩ ấy được. Ngày thứ ba, Sylvinet nổi giận khi thằng bé Cào cào tới gặp Landry mà cậu em thì không sao có can đảm đuổi nó về. Rốt cuộc, cuối một tuần, mọi người đành bó tay, vì Sylvinet ngày một thêm bất công, khó tính và ghen tị với cả chính hình bóng mình. Và người ta nghĩ tới chuyện thực hiện ý kiến của ông lão Caillaud.
Tuy không muốn đi Arthon sống giữa những người xa lạ, và vốn rất yêu mến vùng đất, công việc, gia đình mình và gia đình nhà chủ, Landry vẫn phục tùng.
 

Chương XXXII
 
Ngày đầu tiên, Sylvinet tưởng như muốn chết; nhưng sang ngày thứ hai, cậu bình tĩnh hơn, và đến ngày thứ ba thì dứt con sốt. Lúc đầu, cậu ta nhẫn nhục, về sau thì quyết tâm; và sau tuần lễ dầu tiên, người ta nhận ra sự vắng mặt của cậu em đối với cậu ta, tốt hơn sự có mặt. Âm thầm ngẫm nghĩ về lòng ganh tị của mình, cậu ta tìm ra một lý lẽ để hầu như thỏa mãn về việc ra đi của Landry. Ít nhất - cậu ta nghĩ - ở chỗ mới nó không quen biết ai hết, nó sẽ không có những người bạn mới ngay từ đầu. Nó sẽ buồn bã chút ít, nó sẽ nghĩ tới mình và nhớ thương mình. Rồi khi trở về, nó sẽ yêu thương mình hơn.
Đã ba tháng trôi qua từ khi Landry vắng mặt, và khoảng một năm cô bé Fadette xa rời xứ sở. Đột nhiên nàng trở về vì người bà bị bại liệt. Nàng chăm sóc bà cụ hết sức nhiệt thành và với tấm lòng rất mực yêu thương. Nhưng tuổi tác là thứ bệnh tật tai hại nhất, sau mười lăm ngày, bà cụ Fadet trút bỏ linh hồn, không chút trăn trở. Ba ngày, sau khi tiễn bà ra nghĩa trang, thu xếp nhà cửa, thay quần áo và cho em đi ngủ, rồi hôn bà mẹ đỡ đầu đã qua ngủ ở buồng bên cạnh, cô bé Fadette âu sầu ngồi trước ngọn lửa nhỏ sắp tàn.
Mưa rơi tí tách trên cửa kính, và Fanchon nghĩ tới người yêu. Bỗng có tiếng gõ cửa và có tiếng nói:
- Fanchon Fadet, em có nhận ra anh không?
Nàng vội ra mở cửa và vui mừng xiết bao khi sà vào lòng Landry. Landry đã biết bà cụ lâm bệnh và Fanchon trở về. Chàng không thề chống lại ý muốn thiết tha gặp nàng, và tới trong đêm để hôm sau ra di. Họ chuyện trò suốt đêm bên bếp lửa, hết sức nghiêm chỉnh. Cô bé Fadette nhắc nhở Landry là chiếc giường nơi bà nàng vừa mới trút bỏ linh hồn chưa hết hơi lạnh, và không phải là lúc, cũng không phải là nơi để say đắm trong hạnh phúc. Nhưng dẫu sao, họ cảm thấy rất hạnh phúc bên nhau và yêu nhau hơn bao giờ hết.
Gần sáng, Landry bắt đầu mất hết can đảm và muốn Fanchon giấu mình trong kho lúa để còn được gặp nàng tối hôm sau. Nhưng cũng như mọi lúc khác, nàng giãi bày lý tình cho chàng nghe, bảo chàng là họ chẳng còn xa cách nhau lâu nữa, vì nàng đã quyết định ở lại quê nhà.
- Về việc này - nàng nói - chỉ có những lý do sau này em sẽ giãi bày với anh, nhưng lý do ấy không gây trở ngại gì cho niềm hy vọng của em đối với cuộc hôn nhân của chúng ta. Anh hay đi hoàn thành công việc ông chủ giao phó. Theo lời bà mẹ đỡ dầu kể cho em nghe, thì sẽ có lợi cho việc chữa trị cho anh trai anh nếu trong một thời gian nữa anh ấy vẫn chưa gặp anh.
- Chỉ lý do ấy là có thể buộc anh xa em - Landry đáp - vì anh trai anh đã gây cho anh nhiều nỗi đau buồn, và anh sợ anh ấy vẫn tiếp tục như thế. Fanchonnette, em hết sức thông minh, em có thể tìm cách chữa trị cho anh ấy.
- Em không có cách nào khác ngoài cách giải bày thiệt hơn - Fadette đáp - vì chính tinh thần anh ấy làm thể xác ốm đau, và ai có thể chữa được tinh thần thì cũng sẽ chữa được thể xác cho anh ấy. Nhưng anh ấy hết sức ghét bỏ em nên em chẳng bao giờ có cơ hội nói chuyện và an ủi anh ấy.
- Thế nhưng Fadette, em rất mực thông minh, em nói rất giỏi, và em có biệt tài làm xiêu lòng người khi em muốn. Chỉ cần nghe em nói một tiếng là anh ấy sẽ thấy rõ. Em thử xem, anh van em dấy. Em đừng chán nản vì thói kiêu căng và vẻ mặt khó chịu của anh ấy. Em hãy buộc anh ấy phải nghe em. Fanchon yêu quý, em hãy cố gắng vì anh, và cả vì sự thành công trong tình yêu của chúng ta nữa; sự phản đối của bố anh sẽ không phải là trở lực nhỏ bé nhất đâu.
Fanchon hứa làm theo và hai người chia tay nhau sau khi nhắc đi nhắc lại với nhau hơn hai trăm lần là họ yêu nhau và sẽ mãi mãi yêu nhau.

Chương XXXIII
 
Trong vùng, không một ai biết Landry đã tới nhà Fadette. Giá có người nói cho Sylvinet biết thì chắc hẳn cậu ta ốm trở lại và không thể tha thứ cho cậu em đã tới thăm cô gái, chứ không về nhà gặp mình.
Hai ngày sau, Fadette ăn bận rất sạch sẽ, vì giờ đây không còn cảnh không có một xu dính túi như trước, với bộ trang phục bằng thứ lụa xéc mịn màng. Nàng đi qua vùng Cosse, và vì cao lớn hơn ngày trước nhiều nên thọat đầu, nhiều người không nhận ra. Ở thành phố, nàng đẹp ra nhiều: được ăn ở tốt, nàng có da có thịt ra theo đúng độ tuổi, và người ta không thể cho nàng là một cậu con trai cải trang nữa, thân hình xinh đẹp hẳn lên. Tình yêu và hạnh phúc cũng ánh lên gương mặt và con người nàng một dấu ấn trông thấy rõ tuy không thể giải thích được. Cuối cùng nàng không phải là người con gái đẹp nhất thiên hạ, như Landry tưởng tượng, nhưng là cô gái niềm nở nhất, đứng đắn nhất, tươi mát nhất và có thể đáng mong ước nhất trong vùng.
Fadette xách một chiếc gìỏ lớn, và bước vào nhà gia đình Bessionnière xin nói chuyện với ông lão Barbeau. Trông thấy nàng đầu tiên, Sylvinet ngoảnh mặt đi vì không thích gặp. Nhưng nàng hỏi ông bố cậu ta ở đâu vẻ hết sức đoan trang, khiến cậu ta bắt buộc phải trả lời và dẫn nàng tới chỗ kho lúa, nơi ông lão Barbeau đang xẻ gỗ.
Cô bé Fadette đề nghị ông dẫn mình tới một chỗ nàng có thể thưa chuyện riêng. Ông đóng cửa kho lúa và bảo nàng có việc gì cần nói cứ nói tự nhiên.
Cô bé Fadette không bối rối trước thái độ lạnh nhạt của ông lão Barbeau. Nàng ngồi lên một bó rạ, còn ông trên một bó khác, và nàng mở đầu câu chuyện:
- Thưa bác Barbeau, tuy người bà quá cố của cháu không bằng lòng bác, và tuy bác khinh ghét cháu, nhưng không phải vì vậy mà cháu không công nhận bác là người công minh nhất và đáng tin cậy nhất trong vùng ta đây, Ai ai cũng nghĩ vậy và bản thân bà cháu, trong lúc phàn nàn bác kiêu ngạo, vẫn phải thừa nhận như vậy. Hơn nữa, như bác đã rõ, cháu có tình thân từ rất lâu ngày với Landry, con trai bác. Anh ấy nói với cháu nhiều lần về bác, và qua anh ấy, hơn bất kỳ một ai khác, cháu biết bác thế nào và uy tín của bác ra sao. Vì vậy cháu tới nhờ cậy bác một việc và bày tỏ lòng tin tưởng vào bác.
- Fadette - ông lão Barbeau đáp - cháu cứ nói đi; bác chưa bao giờ từ chối không giúp đỡ bất cứ ai, và nếu là một việc lương tâm bác không ngăn cấm, thì cháu có thể tin cậy ở bác.
- Sự việc là thế này - cô bé Fadctte vừa nói vừa nâng chiếc giỏ lên đặt vào giữa hai ống chân ông lão Barbeau - Sinh thời, bà cháu, bằng cách chữa bệnh và bán thuốc, đã kiếm được nhiều tiền hơn là người ta nghĩ; vì cụ hầu như không tiêu pha gì và không đầu tư sinh lợi gì nên không ai biết cụ có những gì. Được đồng nào cất giấu dưới hầm nhà, cụ thường chỉ cho cháu và bảo cháu: "Khi bà không còn nữa cháu sẽ tìm thấy trong ấy những gì bà cất giấu; đó là tài sản sỏ hữu của cháu và của thằng em cháu. Sở dĩ ngày nay bà để các cháu phải chịu thiếu thốn chút ít, là để sau này, các cháu có dầy đủ hơn. Nhưng các cháu chớ để giới luật pháp đụng tới, họ sẽ ngốn hết với chuyện lệ phí này nọ đấy. Cháu hãy giữ lấy cho mình và giấu kín nó suốt đời để dùng trong những ngày già yếu, và không bao giờ phải thiếu thốn".
Sau khi mai táng bà cháu, cháu nghe theo lời cụ căn dặn, lấy chìa khóa căn hầm, dỡ những viên gạch trên tường ở chỗ cụ đã chỉ cho cháu. Cháu tìm thấy những thứ cháu mang tới đây, trong chiếc giỏ này. Thưa bác Barbeau, nhờ bác đầu tu sinh lợi giúp cháu theo ý bác, sau khi làm đầy đủ các thủ tục pháp lý mà cháu không hề biết gì hết, và tránh cho cháu những khoản lệ phí lớn mà cháu rất e ngại.
- Fadette, bác cảm ơn lòng tin cậy của cháu - ông lão Barbeau nói mà không hề mở nắp giỏ, tuy vẫn có chút tò mò - nhưng bác không có quyền nhận tiền của cháu, và cũng không có quyền trông nom công việc của cháu. Bác không hề là người giám hộ của cháu. Chắ hẳn bà cháu có để lại di chúc?
- Bà cháu không để lại di chúc, và người giám hộ của cháu theo pháp luật là mê chau. Nhưng bác biết là từ lâu cháu không hề có tin tức mẹ cháu, và cháu không rõ là mẹ cháu đã chết hay còn sống, tội nghiệp cho linh hồn mẹ cháu! Sau khi bà cháu qua đời, cháu không còn người thân thích nào khác ngoài bà mẹ đỡ đầu là bà Fanchette, một người đàn bà tốt bụng và trung thực, nhưng hoàn toàn không thể quản lý tài sản của cháu, thậm chí cất giữ nó để khỏi mất mát. Bà không thể không nói với những người khác và cho họ xem. Và cháu sợ hoặc bà đầu tư không đúng chỗ, hoặc bà để cho những kẻ tò mò đụng tới, làm thất thoát dần mà không biết, vì bà mẹ đỡ đầu tội nghiệp của cháu có biết tính toán gì đâu.
- Thế ra là một sự việc quan trọng hả cháu?
Ông lão Barbeau vừa hỏi vừa nhìn đăm đăm vào chiếc nắp giỏ, tuy không muốn, rồi cầm lấy quai giỏ nhấc lên thử, nhưng thấy giỏ rất vặng, ông lấy làm kinh ngạc và nói:
- Nếu là đồ sắt thì phải một con ngựa mới chở nổi.
Cô bé Fadette vốn có óc nghịch ngợm, lấy làm thú vị khi thấy ông lão muốn trông thấy những gì trong giỏ. Nàng làm như thể mở nắp giỏ; nhưng ông lão Barbeau nghĩ là mình thiếu tự trọng nếu cứ để cho nàng mở.
- Những thứ này không liên quan tới bác - ông nói - và vì không thế cất giữ nó, bác không có quyền biết công việc của cháu.
- Nhưng thưa bác Barbeau - Fadette nói - chí ít bác cũng phải giúp cháu chút việc ấy. Cháu không giỏi giang gì hơn bà mẹ dỡ đầu của cháu khi phải tính đếm trên con số trăm. Sau nữa, cháu không biết giá trị tất cả những đồng tiền cũ, tiền mới, và cháu chi có thể trông cậy vào bác để biết mình giàu hay nghèo, và để biết chính xác mình có bao nhiêu của cải.
- Thôi được - ông lão Barbeau không dằn lòng được nữa và nói - việc cháu nhờ bác không có gì to tát lắm, và bác không thể từ chối cháu được.
Thế là cô bé Fadette nhanh nhẹn mở hai chiếc nắp giỏ ra và lấy ra hai cái túi to tướng, mỗi túi đựng hai nghìn phrăng.
- Ồ! Không ít đâu - ông lão Batbeau nhận xét - và đó là một món của hồi môn nho nhỏ có thể thu hút nhiều chàng trai đấy.
- Không phải chỉ có thế - cô bé Fadette bảo - dưới đáy giỏ còn có chút ít gì đó mà cháu không rõ lắm.
Nàng lấy ra một cái túi da lươn, dốc vào chiếc mũ ông lão Barbeau. Có một trăm đồng tiền vàng đúc theo lối ngày xưa làm ông hết sức ngạc nhiên; và sau khi ông đếm xong, bỏ lại vào túi da lươn, nàng lại lấy ra một túi thứ hai cũng đựng chừng ấy, rồi một túi thứ ba, rồi lại một túi thứ tư, và rốt cuộc, cả vàng lẫn bạc và tiền lẻ, tất cả không kém bốn mươi nghìn quan.
Tất cả trị giá hơn một phần ba toàn bộ bất động sản của ông lão Barbeau, và vì bà con nông thôn không tính toán ra thành tiền mặt bao giờ, nên cũng chưa bào giờ thấy một lúc nhiều tiền đến thế.
Dù một người nông dân lương thiện và không vụ lợi tới đâu; cũng không thể nói khi trông thấy tiền khiến người ấy buồn phiền; bởi vậy mồ hôi chảy thành dòng trên trán ông lão Barbeau. Đếm xong tiền, ông bảo Fadette:
- Thiếu hai mươi hai đồng êcu (đồng tiền xưa tương đương năm phrăng bằng bạc) nữa thì cháu có bốn mươi lần một nghìn quan và như thế có nghĩa là cháu được thừa kể hai nghìn pixtông (Một đơn vị tiền tệ dùng trong thanh toán ngày trước) quý giá, và trở thành cô gái cầu hôn giàu có nhất vùng, cô bé Fadette ạ, và cậu em cô, chú bé Cào cào, có thể ốm o và cà khiễng suốt đời vẫn có thể đi thăm cơ ngơi của mình bằng xe ngựa. Vậy cháu hãy vui mừng đi, cháu có thể xem mình là người giàu có và công bố cho người ta biết nếu cháu muốn sớm có chồng.
- Cháu không vội vã tí nào - cô bé Fadette đáp - và trái lại, cháu xin bác giữ kín về chuyện tài sản này, thưa bác Barbeau. Xấu gái như cháu, cháu muốn người ta kết hôn với mình không phải vì tiền bạc, mà vì trái tim nhân hậu và thanh danh của cháu; và vì trong vùng ta đây, cháu bị mang tai tiếng xấu nên cháu sống ít lâu tại đây để người ta nhận ra cháu không đáng phải chịu tai tiếng ấy chút nào.
- Fadette - ông lão Barbeau vừa nói vừa ngước đôi mắt chưa rời khỏi chiếc giỏ lên - về cái gọi là vẻ xấu gái của cháu, bác có thể nói một cách thành thực là cháu đã nhắc tới quá nhiều, và cháu đã thay da đổi thịt ở ngoài thành phố để trở thành một cô gái xinh dẹp. Còn về tai tiếng, thì cháu không đáng phải chịu, nhưng bác vẫn tán thành ý kiến của cháu là hoãn lại ít lâu chuyện lập gia đình, và giấu kín chuyện của cải, vì không thiếu những kẻ bị nó làm lóa mắt và muốn kết hôn với cháu tuy không có lòng quý mến mà một người vợ phải mong đợi ở người chồng.
Còn về chuyện cháu muốn bác cất giấu số tài sản, thì nó trái pháp luật và về sau có thể khiến người ta nghi ngờ và tố cáo, vì không thiếu gì những miệng lưỡi độc ác. Vả lại, dù có giả định cháu có quyền sử dụng những gì thuộc về cháu, thì cháu tuyệt nhiên không có quyền đầu tư một cách nông nỗi những gì thuộc về cậu em cháu đang vị thành niên. Tất cả những gì bác có thế làm, là hỏi ý kiến tư vấn cho cháu mà không nói ra tên cháu. Rồi bảo cho cháu biết cách thức đầu tư có bảo đảm và có lợi di sản thừa của mẹ cháu và của cháu, mà không qua tay các luật gia: không phải mọi người trong giới họ đều hoàn toàn thủy chung. Vì vậy cháu hãy mang hết chỗ tiền này về và cất giấu kỹ cho tới bác trả lời cháu. Khi cần, bác sẽ sẵn sàng làm chứng trước mặt những người đại diện cho người đồng thừa kế của cháu, về số tiền bạc chúng ta đã tính đếm, và lát nữa bác sẽ ghi lại trong một góc kho lúa của bác để bác khỏi quên.
Đó là tất cả những gì cô bé Fadettc ước mong và ông lão Barbeau đã hiểu rõ. Nàng cảm thấy chút kiêu hãnh trước mặt ông về số tiền của của mình vì ông không thể lên án mình muốn lợi dụng Landry nữa.
Thấy Fadette rất mực khôn ngoan và tinh tế, ông lão Barbeau chưa vội lo chuyện ký gửi và đầu tư tiền bạc, mà trước hết đi tìm hiểu dư luận đối với nàng ở Château-Maillant, nơi nàng sổng năm trước. Vì nếu món hồi môn quý giá có sức hấp dẫn và khiến ông không còon băn khoăn về chuyện họ hàng, thì trái lại, tình hình không thể như thế và chuyện danh dự của cô gái mà ông muốn cưới làm dâu. Ông thân hành đến Châuteau-Maillant và hỏi thăm tin tức một cách trung thực. Người ta bảo ông chẳng những cô bé Fadette không hề mang thai khi tới và không hề sinh con, mà còn ứng xử rất tốt, không mảy may bị chê trách. Nàng đã phục vụ một bà già tu hành quý tộc và bà cụ coi nàng là chỗ thân tình hơn là người ở vì thấy nàng đức hạnh, khôn ngoan. Cụ rất luyến tiếc nàng và bảo đấy là một tín đồ Cơ đốc giáo hoàn mỹ, dũng cảm, cần kiệm, sạch sẽ, thận trọng, tính tình rất mực dễ thương, không sao tìm thấy được một người tương tự. Bà cụ rất giàu có, làm nhiều công việc từ thiện, và cô bé Fadette giúp đỡ cụ một cách tuyệt diệu khi chăm sóc người bệnh, pha chế thuốc thang và tiếp thu được nhiều bí quyết có giá trị mà bà cụ chủ đã từng học tập được ở tu viện trước ngày Cách mạng.
Ông lão Barbeau rất hài lòng, và trở về Cosse với quyết tâm làm sáng tỏ mọi việc đến cùng. Ông họp gia đình và giao trách nhiệm cho mấy người con lớn, các em và bà họ hàng tiến hành một cuộc điều tra thận trọng về hành vi của cô bé Fadette từ khi tới tuổi lớn khôn. Nếu tất cả những tiếng xấu người ta đồn dại chỉ do những chuyện trẻ con, thì có thể bỏ qua. Nhưng nếu có một người có thể khẳng định đã từng thấy cô gái có hành vi xấu hay làm một việc khiếm nhã, thì ông vẫn duy trì lệnh cấm đoán Landry giao thiệp với nàng.
Cuộc điều tra được tiến hành thận trọng như ông mong muốn, và vấn đề của hồi môn vẫn kín như bưng vì ông không hé môi nói với ai nửa lời, kể cả với bà Barbeau.
Trong thời gian ấy, cô bé Fadette sống rất kín đáo trong căn nhà nhỏ của mình, không muốn làm thay đổi gì hết nhưng giữ gìn rất sạch sẽ. Nàng cho cậu em Cào cào ăn vận sạch sẽ, và một cách kín đáo, cho cả nhà theo một chế độ ăn uống tốt. Sức khỏe của em hồi phục nhanh chóng; cuộc sống hạnh phúc cũng mau làm thay đổi tính khí của nó. Không còn bị người bà đe dọa và trừng phạt, chỉ còn được hưởng những cử chỉ mơn trớn, những lời nói dịu dàng và những cách ứng xử tốt đẹp, nó nhanh chóng trở thành một cậu bé khá kháu khỉnh, với những ý nghĩ cỏn con ngồ ngộ, : dễ thương, và không còn làm ai phật lòng, mặc dù chân vẫn khập khiễng và chiếc mũi tẹt.
Mặt khác, con người cũng như thói quen cua Fanchon Fadette có một sự thay đổi rất lớn, khiến thiên hạ không còn những ác khẩu với nàng nữa. Thấy nàng đi đứng hết sức nhẹ nhàng, duyên dáng, nhiều chàng trai mong ước nàng đoạn tang để có thể tán tỉnh và mời nàng nhảy.
Chỉ mỗi mình Sylvinet là khăng khăng, không thay đổi ý kiến. Cậu ta thấy rõ mọi người âm mưu một điều gì đó về cô gái trong gia đình mình. Ông bố thường không thể không nói về nàng, và mỗi khi người ta cải chính một điều dối trá ngày trước đối với Fanchon, là ông tỏ ra hoan hỉ vì lợi ích của Landry. Ông bảo rằng không thể chấp nhận việc người ta lên án con trai ông đã làm hại một cô gái trong trắng.
Người ta cũng nói tới chuyện Landry sắp trở về, và hình như ông lão Barbeau mong ông lão Caillaud chấp thuận. Rốt cuộc Sylvinet thấy không ai phản đối đối mối tình của Landry, cậu ta càng trỏ nên phiền muộn.
Thỉnh thoảng, ông lão Barbeau để lộ ra trước mắt cậu ta hai tiếng hôn nhân và bảo hai cậu con sinh đôi chẳng mấy chốc nữa mà đến tuổi không nghĩ tới chuyện đó. Chuyện hôn nhân của Landry vốn luôn luôn là một ý nghĩ xót xa trong đầu óc Sylvinet và như là lời chia tay cuối cùng giữa hai anh em. Cậu ta sốt trở lại, và bà mẹ lại đi hỏi thầy thuốc.
Một hôm bà Barbeau gặp bà lão Fanchette. Nghe những lời than vãn và lo lắng của người mẹ ấy, bà lão hỏi vì sao bà ta đi tìm thầy tìm thuốc xa thế và tiêu pha tốn kém đến thế, trong khi có ngay bên cạnh một nhà pháp thuật tài giỏi nhất vùng, không hề muốn hành nghề vì tiền bạc như người bà trước kia, mà chỉ vì lòng kính Chúa và yêu đồng loại. Và bà lão chỉ đích danh cô bé Fadette.
Bà Barbeau nói lại với chồng, ông lão không hề phản đối. Ông bảo vợ là ở Château-Maillant, người ta hết lời ca ngợi trí tuệ của Fadette, và từ khắp nơi, người ta kéo tới hỏi ý kiến cô gái cũng như hỏi bà chủ.
Bà Barbeau nhờ Fadette tới gặp và giúp đỡ Sylvinet đang lâm bệnh.
Trước kia, Fachon đã nhiều lần tìm cơ hội nói chuyện với Sylvinet, như nàng đã hứa với Landry, nhưng không bao giờ cậu ta chịu gặp. Vì vậy nàng không chờ đợi gì hơn và chạy tới gặp anh chàng sinh đôi tội nghiệp. Nàng thấy cậu ta đang ngủ thiếp trên giường, và xin gia đình để cho mình ở lại một mình với cậu ta. Vì tập quán của thầy phù thủy là hành động bí mật nên không một ai phản đối và không ai ở lại trong phòng.
Trước tiên, Fadette hết sức nhẹ nhàng đặt bàn tay mình lên bàn tay chàng trai sinh đôi để thõng trên mép giường. Cậu ta không hề hay biết, mặc dù rất tỉnh trong giấc ngủ, chỉ một cánh ruồi bay qua cũng đủ đánh thức dậy. Bàn tay Sylvinet nóng như lửa và càng nóng hơn trong lòng bàn tay cô bé Fadette. Cậu ta tỏ vẻ bứt rứt, nhưng không tìm cách rút tay lại. Fadette đặt bàn tay thứ hai lên trán Sylvinet, và cũng khẽ khàng như bàn tay trước và cậu ta lại tỏ vẻ bứt rứt hơn. Nhưng dần dà, cậu ta bình tĩnh trở lại, và nàng cảm thấy đầu và tay người bệnh mát dần từng phút một, và giấc ngủ trở nên tĩnh lặng như giấc ngủ một trẻ thơ. Nàng ngồi như vậy bên cạnh Sylvinet cho tới khi thấy cậu ta sắp sửa tỉnh dậy; nàng vội giấu mình phía sau một tấm màn, bước ta khỏi phòng rồi vừa ra về vừa nói với bà Barbeau:
- Mời bác vào gặp anh ấy và cho anh ấy ăn, vì không còn sốt nữa. Xin bác chớ nói gì về cháu với anh ấy nếu bác muốn cháu chữa bệnh. Tối nay, cháu sẽ trở lại vào lúc mà bác đã cho cháu biết là cơn bệnh nặng hơn cả, và cháu lại sẽ cố gắng cắt cơn sốt cho anh ấy.

Chương XXXIV
 
Bà Barbeau rất ngạc nhiên thấy Sylvinet hết sốt, và vội mang thức ăn tới. Cậu ta ăn xem ra có phần ngon miệng. Đã sáu ngày qua, cơn sốt không buông tha và cậu ta chẳng muốn ăn uống gì sất. Mọi người sững sờ trước tài trí của cô bé Fadette: không đánh thức Sylvinet dậy, cũng không thuốc thang gì, chỉ bằng pháp thuật không thôi - theo họ nghĩ - nàng tác động có hiệu quả tốt đến thế với con bệnh.
Tối đến, cơn sốt trở lại càng dữ dội. Sylvinet thiếp đi, mê sảng trong khi nằm mơ, và lúc tỉnh dậy, đâm sợ hãi những người xung quanh.
Fadette lại tới, và cũng như buổi sáng, ngồi lại một mình với người bệnh trong cả tiếng đồng hồ không phù phép nào khác là đặt bàn tay lên tay, lên đầu cậu trai hết sức nhẹ nhàng, và phả hơi mát vào gương mặt đang nóng như lửa.
Và cũng như buổi sáng, nàng cắt cơn sốt và cơn mê sảng của người bệnh. Lúc nàng ra về sau khi vẫn dặn dò bà Barbeau đừng nói gì về sụ giúp đỡ của mình đối với Sylvinet, cậu ta ngủ một cách bình yên, mặt không đỏ, và không còn ốm đau gì nữa.
Tôi không rõ Fadette học từ đâu lối chữa bệnh ấy. Một cách tình cờ cô gái đã có được kinh nghiệm trong hàng chục lần giành giật thằng em Jeanet với tử thần bằng cách làm cho nó mát lại với đôi bàn tay và hơi thở của mình, chứ không có bài thuốc nào khác. Nàng hình dung tình cảm và ý chí của một người khỏe mạnh khi dùng bàn tay tinh khiết và sống động của mình xoa bóp cơ thể xua đuổi bệnh tật, nếu người đó có một thần trí nhất định và có niềm tin mãnh liệt vào lòng khoan dung của Chúa. Bởi thế, trong suốt thời gian đặt bàn tay mình lên người bệnh, nàng thầm đọc trong lòng những lời cầu nguyện chân thành đối với Chúa lòng lành.
Những gì từng làm cho đứa em trai và hiện đang làm cho cậu anh trai Landry, chắc hẳn nàng không muốn thử nghiệm trên bất kỳ một người nào khác không thật thân thiết và không được nàng hết sức quan tâm, vì nàng nghĩ công hiệu đầu tiên của lối chữa bệnh này, là tình cảm mạnh mẽ trong lòng người chữa đối với người bệnh, nếu không thì Chúa không ban cho người nàng một chút quyền lực nào đối với bệnh tật của người kia.
Và khi làm dịu cơn sốt của Sylvinet, cô bé Fadette thưa với Chúa, trong lời cầu nguyện của mình, những gì nàng từng thưa trong khi làm dịu cơn sốt của đứa em:
"Hỡi Chúa lòng lành, xin Chúa làm cho sức khỏe của con chuyển từ cơ thể con sang cơ thể đang đau ốm này, và cũng như Chúa Giêxu hiền từ đã dâng cuộc sống của mình lên Chúa lòng lành để chuộc linh hòn của mọi sinh linh, nếu ý muốn của Chúa là tước cuộc sống của con để ban cho người bệnh này, thì xin Chúa cứ làm; con xin vui lòng trả lại Chúa cuộc sống của mình để đổi lấy việc chữa trị người bệnh mà con cầu xin Chúa".
Cô bé Fadette đã từng nghĩ tới chuyện thử nghiệm tác dụng của lời cầu nguyện này bên cạnh giường người bà đã yên nghỉ; nhưng nàng không dám, vì nghĩ cuộc sống của linh hồn và của thể xác tắt lịm trong bà cụ già này là do tuổi tác và quy luật của tự nhiên vốn là ý chí của Chúa. Và vận dụng vào phù phép của mình tinh thần sùng đạo, chứ không phải đầu óc ma quái - như chúng ta thấy - Fadette sợ làm phiền lòng Chúa khi cầu xin một điều mà Chúa không hề làm không có kết quả đối với những người Cơ đốc giáo khác.
Dù cách chữa trị là vô bổ hay có sức mạnh tự thân, Điều rất chắc chắn là sau ba ngày, Fadette cắt cơn sốt cho Sylvinet, và cậu ta không thể biết vì sao, nếu trong lúc thức dậy hơi sớm chút đỉnh trong lần tới cuối cùng của Fadette, không trông thấy nàng đang cúi xuống khẽ khàng rút bàn tay về.
Lúc đầu, Sylvtnet nghĩ là một bóng ma và nhắm mắt lại để khỏi thấy; nhưng về sau, cậu hỏi mẹ có phải là Fadette đã sờ lên đầu và bắt mạch cho mình không, hay chỉ là mình nằm mơ. Bà Barbeau từng được chồng thổ lộ chút ít dự kiến của ông, và cũng mong Sylvinet từ bỏ thái độ khó chịu đối với cô gái, nên trả lời; quả nàng đã tới trong ba ngày, cả sáng lẫn chiều, bí mật chữa chạy và cắt cơn sốt cho cậu ta một cách kỳ diệu.
Sylvinet không hề tin là có thật, bảo cơn sốt của mình tự nó tiêu tan, còn lời lẽ và bí quyết của Fadette chỉ là những sự huyênh hoang và điên cuồng. Cậu ta giữ được trạng thái yên tĩnh và mạnh khỏe trong mấy hôm, và ông lão Barbeau lợi dụng cơ hội để nói với cậu ta về khả năng một cuộc hôn nhân của cậu em nhưng không nói tên cô gái trong cuộc.
- Bố không cần giấu con họ tên vị hôn thê bố nhắm cho nó - Sylvinet đáp - Con biết là chính cái con Fadette đã mê hoặc tất cả mọi người.
Quả vậy, cuộc điều tra bí mật của ông lão Barbeau rất có lợi cho cô bé Fadette, ông không lưỡng lự gì nữa và rất muốn gọi Landry trở về. Ông chỉ còn sợ sự ganh tị của cậu anh sinh đôi và khả năng cậu ta sửa chữa sai trái ấy nên mới bảo cậu ta là Landry sẽ không bao giờ có hạnh phúc nếu không có cô bé Fadette:
- Vậy bố mẹ cứ việc, vì em con cần có hạnh phúc.
Nhưng hôn nhân vẫn chưa được tiến hành, vì Sylvinet bị sốt trở lại ngay sau khi tỏ ra chấp thuận. 

Chương XXXV
 
Ông lão Barbeau sợ cô bé Fadette giận mình về những sự bất công trước kia, và sau khi khuây khỏa về sự vắng mặt của Landry, cô gái có thể nghĩ tới một người khác. Lúc nàng tới gia đình chữa chạy cho Sylvinet, ông tìm cách nói chuyện với nàng về Landry, nhưng nàng làm như thể không nghe thấy, và ông rất bối rối.
Cuối cùng, một buổi sáng, ông quyết định đi gặp cô bé Fadette.
- Fanchon Fadet - ông nói - bác tới đặt với cháu một câu hỏi và mong được cháu trả lời trong danh dự và theo đúng sụ thật. Trước khi bà cháu qua đời, cháu có nghĩ tới số của cải to lớn cụ để lại cho cháu không?
- Có, thưa bác Barbeau - cô bé Fadette đáp - cháu cũng có nghĩ, vì cháu thường thấy bà cháu đếm vàng bạc, còn cháu thì chỉ tiêu rặt tiền xu. Cụ thường bảo cháu khi thấy những cô gái khác chế giễu quần áo cháu rách rưới: “Cháu chớ lo, cháu ạ. Cháu sẽ giàu hơn tất cả bọn họ, và sẽ có ngày cháu bận tơ lụa từ chân tới đầu, nếu cháu thích như vậy".
- Vậy thì cháu có cho Landry biết điều đó không? - ông lão Barbeau hỏi tiếp - và có phải vì tiền bạc mà con trai bác tỏ vẻ say mê cháu không?
- Về điều đó, thưa bác Barbeau - cô bé Fadette đáp - cháu luôn luôn nghĩ mình được yêu là nhờ có cặp mắt đẹp, điều duy nhất khiến người ta không chối từ cháu, cháu không dại gì nói với Landry là cặp mắt đẹp của cháu ở trong các túi da lươn. Thế nhưng cháu vẫn có thể nói như vậy với anh mà không sợ nguy hiểm gì cho mình hết. Landry yêu cháu hết sức chân thành với cả một tấm lòng cao thượng và không bao giờ muốn biết cháu giàu hay nghèo.
- Cháu Fanchon thân yêu, sau khi bà cháu qua đời, cháu có thể lấy danh dự thề với bác là Landry không hề được cháu hoặc một người nào khác cho biết tình hình của cải của cháu không?
- Cháu xin thề với bác - Fadette đáp - Điều cháu nói cũng đúng sự thật như việc cháu kính Chúa. Bác là người duy nhất trên đời này, biết chuyện tiền bạc ấy sau cháu.
- Còn về tình yêu của Landry, cháu có nghĩ là nó vẫn còn giữ nguyên vẹn đối với cháu không, Fanchon? Và sau khi bà cháu mất, cháu có nhận được dấu hiệu gì tỏ ra nó không chung thủy với cháu không?
- Cháu đã nhận dược dấu hiệu tốt đẹp nhất - nàng đáp - Cháu xin thú thật với bác là ba ngày sau khi bà cháu mất, anh ấy tới thăm cháu, và thề nguyền với cháu rằng anh sẽ đau buồn mà chết nếu không lấy được cháu làm vợ.
- Thế cháu trả lời nó thế nào, Fadette?
- Thưa bác Barbeau, cháu không bắt buộc phải thưa với bác điều đó; nhưng cháu vẫn thưa để làm bác vui lòng. Cháu trả lời anh là chúng cháu còn có thời gian để nghĩ tới chuyện hôn nhân, và cháu không sẵn sàng nhận lời một chàng trai tỏ tình với cháu, khi bị bố mẹ phản đối.
Cô bé Fadette nói với giọng khá kiêu hãnh và dứt khoát, khiến ông lão Barbeau lo lắng:
- Fanchon Fadet - ông nói - bác không có quyền hỏi cháu, và bác không hề biết cháu có ý định làm cho con trai bác hạnh phúc hay đau khổ suốt đời; nhưng bác biết nó yêu cháu say đắm. Và nếu ở địa vị cháu, với ý nghĩ cháu được yêu thương vì chính  bản thân cháu, bác sẽ tự bảo mình: Landry Barbeau  yêu mình khi mình ăn mặc rách rưới, khi mọi người xua đuổi mình, và khi chính cha mẹ chàng đã sai lầm cho là chàng phạm một tội lỗi lớn. Chàng thấy mình xinh đẹp khi mọi người cho mình không mảy may có hy vọng trở nên xinh đẹp; chàng yêu mình dù những nỗi khổ  đau mối tình ấy gây nên cho chàng, chàng yêu mình khi mình vắng mặt cũng như có mặt, cuối cùng, chàng yêu mình tới mức mình không thể ngờ vực chàng và không bao giờ muốn có một người khác làm chồng.
- Thưa bác Barbeau - cô bé Fadette đáp - Cháu tự bảo mình tất cả những điều ấy từ lâu, nhưng, cháu xin nhắc lại, nỗi kinh hãi nhất của cháu là bước chân vào một gia đình mà người ta xấu hổ vì cháu và chỉ nhượng bộ vì động lòng thương hại.
- Fanchon - ông lão Barbeau nói tiếp - nếu sự ngăn cản cháu chỉ có thế, thì cháu nên quyết định đi, vì gia đình Landry yêu quý cháu và muốn có cháu. Cháu chớ nghĩ là gia đình nó thay đổi ý kiến vì thấy chas1u giàu có. Gia đình bác kinh ghét cháu không phải vì cháu nghèo, mà vì dư luận xấu của thiên hạ đối với cháu. Nếu dư luận ấy chính đáng, thì không bao giờ bác chấp nhận việc gọi cháu là con dâu, dù Landry có vì vậy mà chết chăng nữa. Nhưng bác dã muốn biết rõ tất cả những lời đồn đại về cháu; bác đã tới Château-Maillant về chuyện ấy; đã hỏi han cặn kẽ tới những việc nhỏ nhất ở đấy và cả ở vùng ta đây nữa, và giờ đây, bác nhận rõ người ta đã dối trá, và cháu là một cô gái đức hạnh và trung thực, như Landry đã hết sức nhiệt tình khẳng định. Vì vậy, Fanchon Fadet, bác lại đặt vấn đề hỏi cháu cho con trai bác, nếu cháu đồng ý, thì sau tám ngày, nó sẽ có mặt tại đây.
Cô bé Fadette rất vui mừng. Sự cởi mở tâm tình này nàng từng biết trước. Tuy vậy, không muốn bộc lộ vì muốn được gia đình tương lai của mình mãi mãi yêu quý, nàng chỉ trả lời một cách dè dặt.
Lão Barbeau bèn nói:
- Bác thấy con còn có chút oán giận bác và gia đình bác. Con đừng bắt buộc một người lớn tuổi xin lỗi con; con hãy bằng lòng với một lời nói chân thật, và khi bác nói với con là trong gia đình bác, con sẽ được yêu thương và quý mến, thì con hãy tin lời lão Barbeau, người chưa bao giờ lừa dối một ai. Thôi nào, con có muốn ban nụ hôn hòa bình cho người giám hộ con đã tự mình chọn lựa, hoặc cho người cha muốn nhận con làm con nuôi không nào?
Không thể cầm lòng lâu hơn, cô bé Fadette quàng hai cánh tay lên cổ ông lão Barbeau, và trái tim già lão của ông hết sức hoan hỉ.

Chương XXXVI
 
Chẳng bao lâu sau, những lời y ước của họ được thực hiện. Hôn lễ sẽ dược cử hành ngay sau khi Fanchon đoạn tang. Chỉ còn lại vấn đề gọi Landry trở về. Nhung ngay tối hôm ấy, khi tới gặp nàng để hôn và chúc phúc, bà Barbeau báo tin là nghe tin cậu em trai sắp làm lễ thành hôn, Sylvinet ốm trở lại, bà muốn chờ mấy hôm để chữa trị hoặc an ủi cậu ta.
- Thưa bác Barbeau - cô bé Fadette nói - Bác đã phạm chút lỗi nhỏ khi khẳng định với Sylvinet là anh ấy không hề nằm mơ trong lúc cháu ngồi bên cạnh, giúp anh ấy dứt cơn sốt. Giờ đây, ý chí của anh trái ngược ý chí của cháu, và cháu sẽ không còn có thể chữa trị cho anh có hiệu quả trong khi anh ngủ nữa. Thậm chí có thể anh ấy sẽ xua đuổi cháu và sự có mặt của cháu chỉ làm bệnh nặng thêm.
- Bác không hề nghĩ như vậy - bà Barbeau đáp - Lúc nãy, khi thấy ốm, nó vừa đi nằm vừa bảo: “Fadette ở đâu rồi? Con thấy cô ấy đã làm cho con khỏi đau. Cô ấy không trở lại nữa hay sao?". Bác bảo nó bác tới tìm cháu, nó tỏ vẻ hài lòng và thậm chí - có vẻ sốt ruột chờ cháu.
- Cháu xin đến - cô bé Fadette đáp - nhưng lần này, cháu sẽ phải làm cách khác. Vì, như cháu vừa thưa với bác, điều giúp cháu thành công khi anh ấy không hề biết cháu, nay sẽ không còn tác dụng nữa.
- Thế cháu không mang theo thuốc men gì ư? - Bà Barbeau hỏi.
- Không - cô bé Fadette đáp - cơ thể anh không hề đau ốm, cháu phải lo về tinh thần cho anh, sẽ cố gắng cho tinh thần của cháu thâm nhập vào tinh thần anh, nhưng cháu không dám hứa chắc với bác là cháu thành công đâu. Điều cháu chỉ có thể hứa, là kiên nhẫn chờ đợi Landry trở về, và không đòi hỏi báo tin cho Landry biết, trước khi chúng ta chưa làm hết tất cả mọi cách để trả lại sức khỏe cho người anh. Landry thiết tha căn dặn cháu việc đó nên cháu biết anh tán thành cháu trì hoãn ngày trở về và cũng là ngày hạnh phúc của anh.
Khi trông thấy cô bé Fadette cạnh giường mình, Sylvinet  tỏ vẻ không bằng lòng và không muốn trả lời câu hỏi về tình trạng sức khỏe của mình. Nàng muốn bắt mạch cho cậu ta; nhưng cậu ta rụt tay lại quay mặt vào phía trong tường. Fadette bèn ra hiệu cho người nhà để nàng ở lại một mình với Sylvinet. Sau khi mọi người ra ngoài, nàng tắt đèn, chỉ để dội vào căn phòng ánh sáng vầng trăng vào lúc này đang tròn vành vạnh. Rồi trở lại cạnh Sylvinet và nói với cậu ta bằng một giọng ra lệnh. Cậu ta nghe theo, tựa một đứa trẻ.
- Sylvinet, anh đặt cả hai bàn tay vào tay tôi và trả lời tôi đúng sự thật. Tôi tới đây không phải vì tiền bạc, và tôi chịu vất vả chăm sóc anh không phải để anh đón tiếp và đối xử lạnh nhạt đâu. Anh hãy chú ý những điều tôi sẽ hỏi anh và anh sẽ nói với tôi, anh sẽ không thể lừa gạt nổi tôi đâu.
- Fadette, cô cứ yêu cầu tôi những gì cô thấy cần thiết - Sylvinel đáp, hết sức kinh ngạc nghe giọng nói vô cùng nghiêm khắc của cái con bé Fadette thường chế giễu thiên hạ và trước kia thường bị cậu ta ném đá.
- Sylvain Barbeau - cô gái nói tiếp - hình như anh muốn chết?
Đầu óc Sylvain có chút bối rối trước khi trả lời. Vì bị Fadette nắm tay khí chặt và cảm nhận được ý chí mãnh liệt của nàng, cậu ta hết sức lúng túng.
- Cái chết không phải là niềm hạnh phúc lớn nhất đối với tôi hay sao khi tôi thấy rõ mình gây đau khổ và bối rối cho gia đình vì ốm đau và vì…
- Sylvain, anh hãy nói hết tất cả, đừng giấu giếm tôi điều gì hết.
- Và vì đầu óc lo âu mà tôi không sao thay đổi nổi - anh chàng sinh đôi nói, hết sức buồn bã.
- Và cũng cả vì trái tim độc ác của anh nữa - Fadette nói với giọng nghiêm khắc, khiến cậu ta càng giận dữ và sợ hãi.

Chương XXXVII
 
- Vì sao cô lên án tôi có trái tim độc ác? - Sylvinet hỏi - cô lăng mạ tôi, khi cô thấy tôi không đủ sức lực bảo vệ mình.
- Sylvain - Fadette nói tiếp - tôi nói lên những sự thật của anh, và sẽ còn nói với anh nhiều sự thật khác nữa. Tôi không hề xót thương bệnh tật của anh, vì tôi biết rất rõ chuyện ốm đau và thấy chuyện bệnh tật ấy chằng có gì thật nghiêm túc cả. Vả lại nếu có một nguy cơ đối với anh thì, chỉ là ở chỗ anh có thể trở thành điên dại, điều mà anh ra sức thực hiện trong lúc không biết đầu óc tinh quái và yếu đuối của mình sẽ đưa mình tới đâu.
- Cô cứ trách móc tôi về sự yếu đuối về tinh thần của tôi - Sylvinet nói - Còn bảo đầu óc tinh quái, thì đó là một lời chê trách tôi không đáng phải chịu.
- Anh chớ tìm cách bào chữa - cô bé Fadette đáp - tôi biết anh rõ hơn chút đỉnh so với anh tự biết anh, anh Sylvain, và tôi xin nói với anh là sự yếu đuối làm nảy sinh sự sai lầm; và chính vì thế mà anh là người ích kỷ và bội bạc.
- Fanchon Fadet, cô nghĩ tôi tồi tệ đến nhường ấy, chắc hẳn vì Landry, em trai tôi, đã bêu xấu tôi và cho cô biết là nó rất ít thương yêu tôi, vì sở dĩ cô biết tôi hay cứ cho là biết tôi, có lẽ chỉ qua nó mà thôi.
- Sylvain, tôi chờ đợi anh nói ra điều đó. Tôi biết rõ là anh sẽ không nói tới ba câu mà không phàn nàn và lên án người em sinh đôi của anh. Vì tình thân của anh đối với anh ấy quá cuồng nhiệt và lộn xộn, nên có khuynh hướmg chuyển thành giận dỗi và hận thù, qua đấy, tôi biết là anh điên khùng và không nhân hậu. Tôi xin nói với anh là Landry yêu thương anh nghìn lần hơn là anh yêu thương anh ấy. Bằng chứng là anh ấy không bao giờ chê trách anh gì hết, về bất kỳ chuyện gì anh đã làm anh ấy đau khổ, trong lúc anh ấy chỉ có nhường nhịn và phục vụ anh. Làm sao anh muốn tôi không thấy sự khác nhau giữa anh ấy và anh? Bởi vậy, Landry càng nói tốt về anh với tôi, tôi càng nghĩ xấu về anh. Tôi cho rằng chỉ có một tâm hồn bất công mới có thể ngộ nhận về một người anh em nhân hậu đến thế.
- Vì vậy, cô ghét tôi phải không, Fadette? Tôi không hề nhầm về chuyện này. Tôi biết rõ cô làm em tôi không yêu thương tôi nữa vì cô nói xấu tôi với nó.
- Tôi vẫn chờ anh nói với mình điều ấy đấy, ông bạn Sylvain à, và tôi hài lòng thấy rốt cuộc anh buộc tội tôi. Vâng, tôi xin thưa rằng anh có một trái tim độc ác và là người chúa thích dối trá, vì anh hiểu sai và lăng nhục một con người luôn luôn bênh vực và phục vụ anh trong thâm tâm mình, tuy biết bị anh ghét bỏ; một con người đã hàng trăm lần tự nguyện khước từ niềm vui lớn lao nhất và duy nhất của mình trên đời là niềm vui được gặp và được ngồi lại với Landry, để cho Landry ở cạnh anh và mang lại cho anh niềm vui là người đó đã rút lui. Thế nhưng tôi chẳng chịu ơn gì của anh hết. Anh muốn luôn luôn là kẻ thù của tôi, và dù có nhớ lại quá khứ xa xưa nhất tôi cũng chưa bao giờ gặp một đứa trẻ tàn ác và kiêu ngạo đối với tôi như anh đã từng đối xử. Nhẽ ra tôi có thể mong muốn trả thù và tôi đã không thiếu cơ hội. Nếu tôi không hề làm như thế và nếu tôi lấy điều thiện để đáp lại điều ác của anh mà không cho anh biế t, là vì tôi hiểu rất rõ rằng một tâm hồn Cơ đốc giáo phải tha thứ cho đồng loại để làm vui lòng Chúa. Nhưng khi tôi nói với anh về Chúa, chắc hẳn anh không hề hiểu tôi, vì anh là kẻ thù của Chúa và cả kẻ thù của chính hạnh phúc của mình.
- Fadette, tôi để cho cô nói về tôi nhiều điều, nhưng điều đó thì thật là thái quá, cô đã lên án tôi là kẻ vô đạo.
- Thế lúc nãy anh không bảo tôi là anh cầu mong cái chết hay sao? Và anh nghĩ đó là một ý nghĩ Cơ đốc giáo?
- Fadette, tôi không nói thế, tôi nói là…
Sylvinet bỗng dưng hết sức khiếp hãi khi nhớ lại là mình đã nói và giờ đây cậu ta thấy là nghịch đạo trước những lời quở trách của Fadette.
Nhưng nàng không để cậu ta yên, vẫn tiếp tục chê trách.
- Có thể lời lẽ của anh tồi tệ hơn ý nghĩ của anh, vì theo ý nghĩ của tôi, tôi biết rõ rằng anh không ước mong cái chết, anh chỉ muốn làm người ta tưởng nhầm để muốn gì được nấy trong gia đình, để làm tình làm tội bà mẹ đau khổ của anh vốn rất lo sợ điều đó, và người em sinh đôi của anh vốn khá ngây thơ nên tưởng anh thật sự muốn chấm dứt cuộc ~đời. Nhưng tôi không để anh lừa gạt đâu, anh Sylvain ạ. Tôi tin là anh cũng sợ cái chết, thậm chí còn sợ hơn cả những người khác, và anh đùa giỡn với sự sợ hãi anh gây ra cho những người chiều chuộng mình. Anh thích thú thấy những quyết định đúng đắn nhất và cần thiết nhất luôn luôn phải nhượng bộ trước những lời đe dọa của anh là anh sẽ từ bỏ cuộc sống và quả vậy, thật là thuận tiện và khoan khoái khi chỉ cần nói lên một từ khiến tất cả xung quanh mình phải khuất phục. Bằng cách đó, anh là người chỉ huy tất cả mọi người ở đây. Nhưng như vậy là trái tự nhiên và anh đạt tới cái đó bằng những cách thức bị Chúa phản đối, nên Chúa trưng phạt  anh, làm anh khốn khổ hơn là nếu anh vâng lời chứ không phải chỉ huy. Và thế là anh chán ngán một cuộc sống mà người ta đã làm cho quá êm đềm đối với anh. Tôỉ sẽ nói với anh là anh đã thiếu cái gì để trở thành một chàng trai tốt bụng và khôn ngoan, anh Sylvain. Đó là những người thân khắc nghiệt, nhiều nỗi cơ cực, không phải ngày nào cũng có bánh mỳ, và những trận đòn roi. Giá anh được nuôi dưỡng giống như tôi và thằng em Jeanet của tôi, thì thay vì thái độ bội bạc, anh sẽ biết ơn về những điều nhỏ nhặt nhất. Anh Sylvain này, anh chớ quá lấy nê chuyện các anh sinh đôi. Tôi biết là người ta đã nói quá nhiều xung quanh các anh rằng tình thân những cặp sinh đôi là một quy luật của Tạo hóa khiến các anh phải chết nếu chống lại nó, và anh nghĩ đã phục tùng số phận bằng cách đẩy tình thân lên quá múc; nhưng Chúa đâu có quá bất công đến thế khi đánh dấu chúng ta bằng một số phận hẩm hiu ngay trong bụng mẹ. Người không độc ác tới mức ban cho chúng ta những ý nghĩ mà không bao giở ta khắc phục nổi, và anh xúc phạm Người khi anh nghĩ - trong lúc anh là một kẻ mê tín - trong dòng máu con người anh có nhiều sức mạnh và số phận hẩm hiu hơn là trong tinh thần phản kháng và lý trí của anh. Không bao giờ như vậy, trừ phi anh bị điên, và tôi không tin là anh không thể chống lại lòng ganh tị của mình, nếu anh muốn. Nhưng anh không muốn, vì người ta đã quá phỉnh nịnh thói hư trong tâm hồn anh; và anh ít coi trọng bổn phận hơn là thói ngông cuồng của mình.
Sylvinet không nói lại nửa lời, để cho Fadette mắng mỏ mình, một lúc lâu nữa. Cậu ta cảm thấy xét cho cùng, cô gái nói đúng và chỉ thiếu khoan dung đối với một điểm là: nàng có vẻ tin cậu ta chưa bao giờ chống lại thói hư và cậu ta biết rõ thói ích kỷ của mình, trong lúc thực ra cậu ta có ích kỷ nhưng không muốn và cũng không biết. Điều đó làm Sylvinet đau đớn và tủi hổ. Cậu ta mong Fadette có ý nghĩ tốt hơn về lương tâm của mình. Còn về phần Fadette, nàng biết rõ mình cường điệu, và là một sự cường điệu cố tình đế làm xáo động tinh thần cậu ta trước khi vỗ về, an ủi. Vì vậy nàng phải cố sức nói năng một cách gay gắt và làm vẻ giận dữ, trong lúc trong thâm tâm, nàng cảm thấy chan chứa lòng trắc ẩn và tình thương yêu đối với cậu ta, cảm thấy phát ốm lên vì sự vờ vịt của nàng, và chia tay Sylvinet trong lúc nàng còn mệt mỏi hơn cả cậu ta nữa.
Sự thật là Sylvinet ốm một thì lại làm như thể ốm hai và lấy thế làm thú vị. Bắt mạch cho cậu ta, cô bé Fadette nhận ra ngay cơn sốt không cao lắm, và sở dĩ cậu ta có phần mê sảng là vì tinh thần ốm yếu hơn thể xác. Vì vậy nàng thấy cần giải quyết mặt tinh thần bằng cách làm cậu ta hết sức sợ hãi mình, và ngay ngày hôm sau, đến cạnh giường cậu ta. Suốt đêm Sylvinet không ngủ, nhưng vẻ tỉnh táo và mệt mỏi. Vừa thấy cô gái, cậu ta vội chìa tay, chứ không rụt lại như tối hôm trước.
- Sao anh chìa tay cho tôi, anh Sylvain. Để tôi xem xét cơn sốt của anh hả? Qua gương mặt anh, tôi thấy anh hết sốt rồi.
Xấu hổ phải rụt tay lại vì Fadette không muốn đụng vào, Sylvinet đáp:
- Để bắt tay cô, Fadette ạ, và để cảm ơn cô đã vì tôi mà phải chịu biết bao vất vả.
- Nếu vậy, tôi xin nhận lời chào của anh - nàng vừa nói vừa nắm lấy bàn tay Sylvinet và giữ lại trong bàn tay mình -vì không bao giờ tôi từ chối một tấm lòng trung thực, và tôi tin anh không giả dối tỏ tình cảm với tôi khi anh không có chút cảm tình nào.
Sylvinet cảm thấy rất vui sướng, trong khi hoàn toàn tỉnh táo, được bàn tay Fadette nắm tay mình, và nói với nàng, giọng rất dịu dàng:
- Nhưng Fanchon, chiều tối hôm qua, cô mắng mỏ tội thậm tệ và không hiểu vì sao tôi không hề giận cô. Thậm chí tôi thấy cô thật tốt bụng vì đến thăm tôi mặc dù tất cả những điều cô phải chê trách tôi.
Fadette ngồi xuống cạnh giường Sylvinet và nói chuyện với cậu ta với thái độ hoàn toàn khác ngày hôm qua. Nàng bày tỏ tấm lòng nhân hậu, dịu dàng và yêu thương, khiến Sylvinet vui sướng, nhẹ nhõm, nhất là vì đinh ninh cô gái hết giận mình. Cậu ta khóc tức tưởi, ân hận về mọi lỗi lầm của mình, xin cô gái tha thứ và tỏ tình bạn đối với mình. Thái độ cậu ta tinh tế, chân thật và nàng nhận thấy cậu ta có trái tim nhận hậu hơn khối óc. Nàng để Syvinet thổ lộ tâm tình, nhưng thỉnh thoảng vẫn chê trách đôi điều, và khi nàng muốn rút tay về, cậu ta giữ lại vì cảm thấy hình như bàn tay ấy chữa cho mình vừa khỏi bệnh tật vừa khỏi buồn phiền.
Khi thấy đã thực hiện được ý đồ mong muốn, Fadette bảo Sylvinet:
- Anh Sylvain, tôi chuẩn bị về đây, và anh đứng lên đi vì hết sốt rồi, và không nên nằm quá thoải mái như vậy nữa, trong khi mẹ anh phải vất vả phục vụ và mất thì giờ bên cạnh anh. Bác thay mặt tôi đưa thức ăn gì thì anh sẽ dùng thức ăn đấy. Thịt đấy thôi, và tôi biết anh bảo anh kinh tởm thịt và chỉ còn sống bằng mấy thứ cỏ. Nhưng không sao, anh sẽ cố gắng, và đừng có chê, cũng đừng tỏ ra gì hết. Bác sẽ vui mừng thấy anh ăn thức đặc. Còn về phần anh, sự ghê tởm mà anh cố vượt qua và giấu kín, lần sau sẽ giảm bớt, và đến lần thứ ba thì sẽ hoàn toàn không còn nữa. Anh sẽ thấy tôi có nhầm không. Tạm biệt anh và mong rằng tôi không sớm bị gọi tới vì anh nữa, vì anh sẽ không còn đau ốm nếu anh không muốn đau ốm.
- Thế tối nay cô không tới ư? - Sylvinet hỏi - Tôi cứ tưởng cô sẽ tới.
- Anh Sylvain, tôi không làm thầy thuốc vì tiền bạc, và tôi có công việc khác phải làm, chứ không phải lo chăm sóc anh khi anh chẳng ốm đâu gì.
- Fadette, cô nói đúng, nhưng cô cho tôi vẫn giữ thói ích kỷ khi muốn được gặp cô; không phải thế đâu, tôi thấy được an ủi khi được trò chuyện với cô.
- Anh không hề  là người tàn phế và anh biết nhà tôi. Anh biết tôi sẽ là em dâu anh do hôn nhân, cũng như hiện nay tôi đã là em anh do tình thân.Vì vậy anh rất có thể đến chuyện trò với em mà chẳng có điều gí đáng chê trách hết.
- Tôi sẽ đến vì cô đồng ý - Sylvinet đáp - Vậy tạm biệt Fadette; tôi sẽ dậy, tuy còn rất đau đầu vì mất ngủ và trằn trọc suốt cả đêm.
- Tôi vẫn rất muốn làm anh hết cơn đau đầu ấy, nhưng anh nhớ cho đó là cơn đau cuối cùng, và tôi lệnh cho anh tối nay phải ngủ thật ngon.
Fadette đặt bàn tay lên trán Sylvinet, và năm phút sau, cậu ta cảm thấy mát mẻ và bình tâm, không còn đau đớn gì nữa.
- Fadette - cậu ta nói - tôi thấy rõ mình đã sai lầm, và cô là một cao thủ, biết đánh lui bệnh tật. Tất cả những người khác đã làm hại tôi với thuốc men nhảm nhí của họ; còn cô chỉ cần sờ vào người tôi là chữa tôi hết bệnh. Tôi nghĩ nếu luôn luôn được ở cạnh cô thì cô sẽ làm cho tôi không bao giờ ốm đau hay lầm lỗi. Nhưng Fanchette, cô cho tôi biết cô có giận tôi không? Và cô tin lời tôi hứa với cô là sẽ hoàn toàn phục tùng cô không?
- Tôi tin, và trừ phi anh thay đổi ý kiến, sẽ yêu quý anh như thể là người anh em sinh đôi.
- Fanchon, nếu cô nghĩ như cô bảo tôi, thì nên thay đổi cách xưng hô, vì anh chị em sinh đôi không có lối xung hô trịnh trọng với nhau.
- Nào, Sylvain, anh ngồi dậy di, và hãy ăn uống, chuyện trò, dạo chơi và ngủ ngáy - Fadette vừa nói vừa đứng dậy - Đó là mệnh lệnh của em cho ngày hôm nay.  Ngày mai, anh sẽ làm việc.
- Và tới thăm em - Sylvinet nói.
- Vâng - Fadette đáp và vừa ra về vừa nhìn Sylvinet với ánh mắt thân ái và tha thứ. Trước ánh mắt ấy bỗng nhiên cậu ta cảm thấy có đủ sức lực, và muốn ròi bỏ chiếc giường khốn khổ và lười nhác của mình.

Chương XXXVIII
 
Bà Barbeau rất mực hoan hỉ về tài trí của cô bé Fadette , và tối hôm ấy, nói với chồng:
- Thế là Sylvinet nay khỏe mạnh hơn sáu tháng về trước. Hôm nay, món ăn nào, nó cũng ăn hết, không còn nhăn mặt, bĩu môi như trước. Và điều hết sức khó tưởng tượng là nó nói về cô bé Fadette như nói về Chúa lòng lành. Nó nói với tôi mọi điều tốt đẹp về cô gái, và rất mong ngày em nó trở về làm lễ thành hôn. Nhu thể một phép màu, và tôi không biết mình ngủ hay thức nữa.
- Phép màu hay không - ông lão Barbeau đáp - thì cô gái ấy cũng có bộ óc lớn, và tôi tin chắc gia đình nào có được cô ta là một diễm phúc.
Ba ngày sau, Sylvinet đi Athon gặp em trai. Cậu ta yêu cầu ông bố và cả Fadette dành cho mình như một phần thưởng lớn, niềm vui được làm người đầu tiên đi báo niềm hạnh phúc cho Landry.
- Thế là mọi miềm hạnh phúc đến với em cùng một lúc - Landry nói và như thể ngất đi trong vòng tay Sylvinet - vì chính anh đến tìm em, và anh cũng tỏ ra vui mừng như em.
 Hai anh em cùng nhau trở về mà không vui chơi dọc đường như người ta có thể nghĩ, và toàn thể gia đình Bessonnière hết sức sung sướng khi cùng quây quần xung quanh bữa ăn tối, có cả cô bé Fadette và chú bé Jeanet cùng dự.
Cuộc sống của họ thật sự êm đềm trong suốt nửa năm: cô bé Nanette cũng đính hôn với cậu út Caillaud, vốn là người bạn thân thiết nhất của Landry. Và người ta quyết định hai cuộc hôn lễ sẽ cùng tiến hành một lúc. Sylvinet rất mực quý mến Fadette và không làm gì mà không hỏi ý kiến cô gái, và nàng có ảnh hưởng lớn tới mức cậu ta tưởng chừng xem như chị gái mình. Cậu ta không còn ốm đau nữa, còn chuyện ganh tị thì khỏi phải bàn tới nữa. Nếu thỉnh thoảng cậu ta còn có vẻ âu sầu và như đang mơ mơ màng màng, thì bị Fadette la rầy, và ngay lập tức, trở nên tươi cười và cởi mở.
Hai cuộc hôn nhân được tổ chức trong cùng một ngày và theo cùng một lễ Mixa. Đám cưới tưng bừng náo nhiệt, và ngày thứ ba, ông lão Caillaud có vẻ ngà ngà tuy suốt đời chua bao giớ mất tỉnh táo. Không có gì ảnh hưởng tới niềm vui của Landry và của gia đình, và thậm chí có thể nói của cả vùng, vì hai gia đình vốn giàu có, và cô bé Fadette với tài sản bằng tài sản của cả hai gia đình cộng lại, tổ chức chiêu đãi mọi người một cách hào phóng và làm nhiều việc từ thiện có ý nghĩa. Fanchon, với tấm lòng nhân hậu, muốn lấy ân trả oán đối với tất cà những ai đã đánh giá mình sai. Thậm chí về sau, sau khi Landry tậu một dinh cơ đẹp đẽ và qủan lý nó hết sức thành công với tri thức của hai vợ chồng, nàng cho xây một ngôi nhà đẹp đẽ, đón nhận tất cả trẻ em nghèo khổ trong xã suốt bốn tiếng mỗi ngày trong tuần. và tự bản thân mình, cùng với chú em Jeanet, chịu khó dạy dỗ chúng, giáo dục cho chúng lòng sùng dạo đích thực, và trợ giúp những người khó khăn nhất trong hoạn nạn. Nàng nhớ lại mình từng là một đứa trẻ bất hạnh, bị bỏ rơi. Và những đứa con kháu khỉnh nàng sinh hạ, sớm được rèn luyện để trở nên hòa nhã và có lòng trắc ẩn đối với những đứa trẻ không sinh ra trong gìau có và cũng không được nuông chiều.
Nhưng những gì đã xảy ra đối với Sylvinet giữa niềm hạnh phúc của gia đình? Một điều mà không ai có thể hiểu và khiến ông lão Barbeau phải suy nghĩ rất nhiều. Khoảng một tháng sau khi em trai và em gái lập gia đình, và khi được ông bố khuyến khích tìm người yêu và lấy vợ, chàng trả lời là không có chút hứng thú nào đối với chuyện hôn nhân, nhưng từ lâu nay có một ý nghĩ muốn thực hiện, là tình nguyte65n tòng quân.
Các gia đình trong vùng chúng tôi không đông nam giới, và đồng ruộng không đủ nhân lực nên hầu như chưa bao giờ có chuyện tự nguyện nhập ngũ. Vì vậy ai nấy đều sửng sốt trước quyết định ấy và Sylvinet không tìm được một lý do nào để giải thích, trừ phi một sở thích bất thường và một năng khiếu quân sự mà chưa ai tìm thấy ở chàng. Bố, mẹ, anh chị em chỉ biết nói như vậy, và bản thân Landry cũng không thể làm chàng thay đi ý định, đành buộc phải báo tin cho fanchon, người có đầu óc tỉnh táo nhất và là cố vấn có uy tín nhất trong gia đình.
Nàng trò chuyện với Sylvinet trong suốt hai tiếng đồng hồ, và người ta thấy khi họ chia tay, Sylvinet đã khóc, cả cô em dâu cũng vậy; nhưng cả hai đều có vẻ bình tĩnh và kiên quyết nên không còn ai có ý kiến phản đối lúc Sylvinet bảo chàng vẫn giữ vững ý định, được Fanchon tán thành, và nàng tiên đoán một tương lai tốt đẹp cho người anh chồng.
Vì không biết chắc nàng có những tri thức còn lớn lao hơn những tri thức đã từng tỏ rõ hay không, nên không ai dám phản đối, và bản thân bà Barbeau cũng đành lòng tuy không phải không khóc lóc tức tưởi. Landry hết sức buồn bã, nhưng được Fadette an ủi:
- Đấy là ý muốn của Chúa và bổn phận chúng ta là dể Sylvinet ra đi. Anh hãy tin là em biết rõ điều em nói với anh, và đừng hỏi em nhiều hơn.
Landry tiễn anh trên một quãng đường rất xa, và khi trao trả túi hành lý mà từ lúc nãy chàng muốn khoác mãi trên vai, chàng có cảm giác như thể mình trao chính cả trái tim mình cho anh mang theo. Chàng trở về nhà sống trong sự chăm sóc của vợ, vì suốt một tháng, ốm đau thật sự vì buồn phiền.
Còn Sylvain thì không ốm đau gì hết và lên đường tới tận biên giới, vì đang vào thời kỳ những cuộc chiến trang oanh liệt của hoàng đến Napoleon. Và mặc dù chưa bao giờ ưa thích binh nghiệp, chàng điều khiển ý chí của mình hết sức thành công và được xem là một người lính tốt, dũng cảm trong chiến trận như một người chỉ tìm cơ hội để bị giết chết, nhưng lại hiền lành và tuân thủ kỷ luật tựa một đứa trẻ, đồng thời rất nghiêm khắc với chính bản thân mình như những binh sĩ lâu năm nhấrt. Chẳng bao lâu chàng được thăng chức, và sau mười năm gian truân, dũng cảm và giữ vững phẩm chất, chàng trở thành đại úy và được tặng huân chương.
- A! Giá rốt cuộc nó được trở về - bà Barbeau thốt lên với chồng tối hôm nhận được bức thư chan chứa yêu thương của Sylvinet gửi bố mẹ, Landry, Fanchon và mọi người già, trẻ trong gia điình - nó sắp được lên tướng rồi và đã đến lúc nó đáng được nghỉ ngơi thôi.
- Cấp bậc của nó như hiện nay cũng tốt lắm rồi - ông lão Barbeau đáp - và cũng không phải là một vinh dự nhỏ đối với một gia đình nông dân!
- Fadette đã tiên đoán tình hình như vậy - bà Barbeau nói tiếp - Quả là nó đã báo trước!
- Còn tôi thì không bao giờ hiểu nỗi vì sao bỗng nhiên nó hướng về phía ấy và vì sao lại có sự thay đổi như vậy trong khí chất của nó, vì nó vốn hết sức tĩnh lặng và ưa thích những sự thoải mái nho nhỏ.
- Ông ơi, con dâu chúng ta biết rõ việc ấy nhiều hơn, chứ không phải chỉ như nó muốn nói, nhưng người ta không lừa phỉnh nổi một người mẹ như tôi đâu, và tôi tin tôi cũng biết rõ như con dâu Fadette của chúng ta.
- Đã đến lúc phải nói ra cho tôi biết rồi đấy - ông lãi Barbeau nói tiếp.
- Úi dà! - bà Barbeau đáp - con bé Fanchon của chúng ta quả là có tài mê hoặc và đã mệ hoặc Sylvinet quá cả lòng mong ước của nó. Khi thấy tác dụng mê hoặc quá nhanh, nó muốn kìm hãm lại hay giảm bớt, nhưng không được, và thấy mình nghĩ quá nhiều tới vợ của em. Sylvain của chúng ta đã ra đi vì danh dự và đạo lý và được Fanchon tán thành và ủng hộ.
- Nếu quả như vậy - ông lão Barbeau vừa nói vừa gãi tai - tôi sợ nó sẽ không bao giờ lấy vợ vì trước kia, bà pháp sư ở Clavières đã bảo là khi nó say đắm một người phụ nữ, thì nó sẽ không còn quấn quít như điên như dại bên cậu em nữa,  nhưng suốt đời nó, nó chỉ yêu một người thôi, vì trái tim nó quá nhạy cảm và quá đam mê.
 
HẾT

Truyện đã mang vào thư viện

Chúc HanAn một năm mới an khang, thịnh vượng