THƠ ĐƯỜNG

Gương danh nhân:

Thà làm quỉ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc:

TRẦN BÌNH TRỌNG

Sử vàng rực rỡ bậc hùng anh...
BÌNH -TRỌNG ngàn xưa rạng tiếng vinh
Đà- Mạc chặn thù ngăn Thát Đát
Thiên -Trường chống cướp giúp Vua Trần
“Làm vương đất Bắc?”- ôm chân giặc ?...
“...Thà quỷ nước Nam “- giữ đại danh...
Chữi địch mắng thù vang dội tiếng
Sử vàng rực rỡ bậc hùng anh...

Tú lang thang
----------------------------------
BÀI ĐỌC CHI TIẾT
Trần Bình Trọng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Trần Bình Trọng (chữ Hán: 陳平仲, 1259[1] - 1285) là danh tướng thời Trần, có công lớn hộ giá bảo vệ cho hai vua Trần (Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông) trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên-Mông lần thứ hai. Ông hy sinh khi chặn quân Nguyên ở bãi Thiên Mạc[2][3], được truy phong làm Bảo Nghĩa Vương.

Xuất thân

Trần Bình Trọng thuộc dòng dõi Đại Hành Hoàng Đế Lê Hoàn quê gốc ở vùng nay là huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa[1], sinh ở xã Bảo Thái, nay thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam[cần dẫn nguồn]. Vợ Trần Bình Trọng là công chúa Thụy Bảo (Thụy Bảo đã có một đời chồng trước là Uy Văn Vương Toại). Sau này, con gái của Trần Bình Trọng, Chiêu Hiến Hoàng thái hậu, là mẹ của Trần Minh Tông, vua thứ năm triều Trần. Sử sách không ghi chép cha mẹ ông là ai. Tuy nhiên, có tài liệu nói phụ thân ông là danh tướng thời Trần Thái Tông là Lê Phụ Trần. Lê Phụ Trần lập công lớn trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất, nên được vua gả công chúa Chiêu Thánh cho.

Trận đánh chiến lược

Tháng 1 năm 1285, 50 vạn quân Nguyên-Mông do Trấn Nam Vương Thoát Hoan, con trai của Hoàng đế nhà Nguyên Hốt Tất Liệt, cầm đầu chia quân làm hai cánh tấn công xâm lược Đại Việt. Quân Nguyên Mông là đạo quân cực kỳ thiện chiến, nhanh chóng chiếm ưu thế tuyệt đối trước quân Đại Việt, ít hơn và không quen chiến trận. Sau thất bại trong vài trận đánh mở màn, tổng tư lệnh quân Đại Việt, Quốc công tiết chế Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn quyết định lui quân về giữ Vạn Kiếp (nay thuộc vùng Vạn Yên, Chí Linh, Hải Dương). Sau đó, quân Đại Việt lui về Thăng Long, nhưng cũng không giữ được trước sức tấn công ồ ạt của quân Nguyên.
Hưng Đạo Vương quyết định rút khỏi Thăng Long, lui về Thiên Trường (nay là tỉnh Nam Định). Trần Bình Trọng được Hưng Đạo Vương và hai vua Trần giao cho một nhiệm vụ nặng nề: giữ vùng Đà Mạc - Thiên Mạc, ngăn chặn và cầm chân quân Nguyên, đảm bảo cho bộ chỉ huy quân kháng chiến rút lui an toàn và bí mật, không để lại dấu vết.
Tư lệnh quân Nguyên là Thoát Hoan đặc biệt ưu tiên cho cánh quân truy đuổi này với hai đạo cả thủy lẫn bộ đều do những tướng giỏi, hữu thừa Khoan Triệt và tả thừa Lý Hằng cùng Ô Mã Nhi, chỉ huy, đều dùng quân khinh kỵ và thuyền nhẹ để truy đuổi bằng được hai vua Trần.
Trần Bình Trọng đã tổ chức cuộc đánh chặn ngay tại bãi Thiên Mạc. Do sự chênh lệch quá lớn về quân số, Trần Bình Trọng bị bắt, nhưng trận đánh là một thắng lợi cực kỳ quan trọng về mặt chiến lược với cuộc kháng chiến khi kể từ đó, quân Nguyên hoàn toàn mất dấu bộ chỉ huy kháng chiến.
Anh dũng hy sinh
Sau khi bắt được Trần Bình Trọng, tướng Nguyên tìm mọi cách để khai thác thông tin, dọa nạt, dụ dỗ ông. Tuy nhiên, Trần Bình Trọng kiên quyết không khuất phục. Khi được hỏi có muốn làm vương đất bắc không, Trần Bình Trọng khẳng khái trả lời:
“
Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc. Ta đã bị bắt thì có một chết mà thôi, can gì mà phải hỏi lôi thôi[5][6].
”
Đó là một trong những câu nói nổi tiếng nhất trong lịch sử chống ngoại xâm cũng như lịch sử Việt Nam nói chung, trở thành một trong những biểu tượng của tinh thần yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc Việt. Không thể khuất phục được Trần Bình Trọng, quân Nguyên buộc phải giết ông vào ngày 21 tháng Giêng[7] năm Ất Dậu (26-2-1285)?[8][9], còn Đại Việt Sử ký Toàn thư (Bản kỷ quyển 5) và Khâm định Việt sử thông giám Cương mục (Chính biên quyển thứ 7) đều chép là tháng 2 (âm lịch) năm 1285. Năm đó, Trần Bình Trọng 26 tuổi.

Đánh giá

Trần Bình Trọng được các sử gia đời sau đánh giá rất cao vì lòng yêu nước và tinh thần chống ngoại xâm, trở thành một ví dụ điển hình cho các cuộc kháng chiến chống phương Bắc sau này.
Hiện nay ở hai thành phố lớn nhất Việt Nam là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đều có những con đường mang tên ông. Tên Trần Bình Trọng còn được lấy đặt cho nhiều địa danh khác trên khắp Việt Nam.
Trong các tác phẩm văn học
Có hai bài thơ nổi tiếng viết về Trần Bình Trọng của Trần Tuấn Khải và Phan Kế Bính.
Nội dung bài thơ của Phan Kế Bính như sau:

Giỏi thay Trần Bình Trọng!
Dòng dõi Lê Đại Hành.
Đánh giặc dư tài mạnh,
Thờ vua một tiết trung.
Bắc vương sống mà nhục,
Nam quỷ thác cũng vinh.
Cứng cỏi lòng trung nghĩa.
Ngàn thu tỏ đại danh.

Ngoài ra, còn có một tiểu thuyết, Bên bờ Thiên Mạc, của nhà văn Hà Ân viết về Trần Bình Trọng và trận đánh của ông.

( Trong BỨC TRANH BÀ TRIỆU XIN MẠN PHÉP XOÁ TIẾNG TÀU THẾ BẰNG TIẾNG VIỆT )

Cõi Thế Gian
Tự nhiên muốn khóc dạ nôn nao
Khóe mắt cay cay lệ muốn trào
Cứ tưởng thế gian là đối nghịch
Đâu ngờ nhân thế chốn tâm giao
Lòng trao, phận gởi tình thân ái
Tay bắt, mặt mừng ý khát khao
Khóe mắt cay cay ngời hạnh phúc
Tự nhiên muốn khóc dạ nao nao
Trần Mạnh Hùng

Cõi Thế Gian

Tự nhiên muốn khóc dạ nôn nao
Khóe mắt cay cay lệ muốn trào
Cứ tưởng thế gian là đối nghịch
Đâu ngờ nhân thế chốn tâm giao
Lòng trao, phận gởi tình thân ái
Tay bắt, mặt mừng ý khát khao
Khóe mắt cay cay ngời hạnh phúc
Tự nhiên muốn khóc dạ nao nao
Trần Mạnh Hùng

GIẢI NGHĨA TÌNH YÊU

Từ đâu hồn bỗng thấy nao nao?
Chẳng hận ai sao lệ ứa trào ?
Chẳng phải ghen sao lòng thổn thức ?
Thì ra yêu đấy dạ tương giao !
Vai kề má ấp môi say đắm !
Mặt thẹn tay chờ mắt khát khao !
Quả thật Ái Tình luôn rối rắm
Khi cười khi khóc lúc nôn nao...
 Tú lang thang

 
 

 

 
 

GHẸO TRẦN MẠNH HÙNG
Lão TRẦN hẳn MẠNH chí HÙNG ta
Lấp-ló đâu giờ mới thấy ra
Thơ phú lâu ra nên vắng bóng
Vần từ thoáng đọc thấy chưa già
 
Tình yêu vẫn mãi còn trai trẻ
Mái tóc cho dù đã tuyết pha
Thắm-đẵm lời yêu đầy thống-thiết
Xem chừng ngọn bút... có đâu tà
 
RĐinh

GIÁP NGỌ DONG CƯƠNG
CHÚC XUÂN BÁC LÁ
 
Xuân sang ghé bác Lá Chờ Rơi
Ngựa cưỡi dong cương tới tận nơi
Tám chục tuổi ngoài mong bác khỏe
Tròn trăm  năm vượt ước xuân tươi
 
Vần thơ tứ tuyệt luôn vang vọng
Câu vận Đường thi mãi rạng ngời
Giàu bạc, giầu thơ, giầu sức khỏe
Tết về chúc bác Lá Chờ Rơi
 
RĐinh
 
Thân họa
 
LỘC TRỜI ƠN CHÚA
 
Lộc Trời ơn Chúa Lá Chưa Rơi
Năm Ngựa theo kề đã đến nơi
Tuổi thọ luống mong hai chị tám (88)
Râu còi những ước một màu tươi.
Mắt mờ vẫn thấy đời tươi mát
Tai lảng không ưa tiếng chói ngời
Vui bạn với Đường thi Tứ tuyệt
Lộc Trời ơn Chúa Lá Chưa Rơi.
 
Lá chờ rơi 17/02/2014
(nếu bài nầy hiện ra 2 lần xin xóa bớt và thứ lỗi, vì sau khi post lần đầu không thấy nó đâu. Cám ơn quý bạn)

 
KHÓA VÀ CHÌA
 
Lủng-lẳng tòng-teng rõ một chùm
Cái dài, cái ngắn, móc tùm-lum
Chìa đơn - duyên phận luôn mong đợi
Khóa lẻ - tình chung vẫn ngóng tìm
 
Khóa tốt còn trông chìa chất lượng
Chìa han chẳng khứng khóa lùm-xùm
Chìa xa biền-biệt không về nữa
Ổ khóa then gài lưu tiếng thơm !
 
RĐinh
 

 

.
 
HƠI THU
 
Hơi thu nhè nhẹ thổi qua song
Lành lạnh heo may chạnh tấc lòng
Xào-xạc lá khô lăn mặt đất
Trơ trơ cành trụi vút tầng không
 
Người đi bỏ lại câu thề nguyện
Kẻ ở ôm cùng chữ thủy chung
Thu lại, thu qua đà mấy lượt
Hằng mong Thu với giấc mơ hồng
 
RĐinh 
 

.
BƯỚM HOA
 
Hoa bướm trong thơ ấy sự thường
Ngàn xưa tô đậm nét văn chương
Hoa tàn khó kiếm câu trìu mến
Bướm rũ khôn tìm tiếng luyến thương
 
Bướm đậu vườn xuân tươi cõi mộng
Hoa khoe nắng sớm nức rừng hương
Một mai bướm lạc hoa tìm bướm
Ánh mắt ngàn xa chỉ lệ vương !
 
RĐinh