TRÁI TIM…CHƯA YÊN ỔN BAO GIỜ
Về tập thơ Người tình trong mơ của Nguyệt Vũ, nxb Văn Học, 2011
Vũ Nho
Hai tập thơ Vũ điệu của trăng và Dấu yêu ơi, nhà kinh tế học cũng là một Bloger nổi bật kí tên Vũ Thị Minh Nguyệt. Trong hai tập thơ ấy, không ít những bài thơ tình. Nhưng lần này một tập thơ riêng về tình yêu mang tên Người tình trong mơ, tác giả không kí tên khai sinh nữa, mà kí bút danh Nguyệt Vũ. Dù tên kí có thay đổi, nhưng tình yêu vẫn là một chủ đề quan trọng, nhất quán và để lại nhiều ấn tượng cho người đọc.
Tôi nhớ Thi hào Nga A. Puskin có câu thơ nổi tiếng Trái tim không thể một ngày không yêu. Người đời cần tình yêu như nước uống, cơm ăn, như hơi thở để sống. Với những người phụ nữ làm thơ thì yêu như một dấu hiệu của sự tồn tại, của sự hiện hữu. Và thơ yêu nhiều hay ít phụ thuộc vào điều người ta muốn bày tỏ hay chỉ giữ kín trong lòng một mình mình biết một mình mình hay.
Nguyệt Vũ là người thích giãi bày, thích bộc bạch, thích tâm sự với bạn tình, với mọi người. Có lẽ tác giả quan niệm “Dẫu ai thì cũng là người đang yêu” ( Ngô Quân Miện – Nghe khúc hát Trương Chi). Mà những người đang yêu, đang trong tâm trạng ngất ngây hạnh phúc hoặc hụt hẫng đau khổ thì rất cần được sẻ chia, được nói lời than thở, được khoe phút ngất ngây, kể cả những đắm say hay đau đớn. Người đang yêu dễ đồng cảm mà! Nguyệt Vũ không hề giấu mình đã “Yêu như giông …như bão/ Ghen tuông cắn môi trời” ( Yêu). Giống như Nguyễn Thị Hồng Ngát , người đàn bà khát, Nguyệt Vũ cũng khát yêu, khát sống. Lúc thì khát mơn man, khi có khao khát, đọa đầy vì nhớ, khi nhìn trăng Vầng nguyệt tròn chơi vơi/men rượu môi/ khao khát. Lúc ngắm sao trong đêm Bay lên lấp lánh sao xa/không ánh lửa/sao môi hồng khao khát. Khi băn khoăn cùng biển Biển mặn hơn/môi se khát mặn hơn? Trong lúc nghe nhạc cũng liên tưởng cảm giác khát : Khi nghe điệu nhạc êm/ Nỗi nhớ trên môi mềm/ như tim yêu khao khát. Tập trung nhất cảm giác khát cháy trời trong bài thơ mang tên Khát:
Khát trùng dương, khát ngàn con sóng
Khát khơi xa, bờ cát vàng nóng bỏng
Khát bình yên, biển nổi sóng thần
Khát mưa rơi, nắng cháy bên thềm
Khát…
Đàn bà khát đàn ông –
đêm vắng…
Thật là nghịch lí, trớ trêu. Khát khơi xa thì chỉ có bờ cát vàng nóng bỏng. Khát bình yên thì biển nổi sóng thần. Khát mưa thì chỉ có nắng cháy. Bởi thế mà nỗi khát càng thêm bỏng rát! Nhất là khi nỗi khát ấy là nỗi khát của một nửa thế giới, những người đàn bà khát đàn ông.
Nguyệt Vũ hồn nhiên kể về quyền lực mềm của phụ nữ:
Quyến rũ anh bằng mắt, bằng môi
ánh mắt nâu nói lời im lặng
bờ môi dịu dàng đam mê nóng bỏng
yêu như say Người tình trong mơ
Khi đã có trong tay tình yêu của người mong đợi thì không chỉ hai người ngây ngất. Mà cả đất trời cũng say, cũng lặng đi:
Âm thanh vũ trụ yên bình
trăng sao mây gió
lặng trong hơi thở
ngập tràn hương hoa
Người tình trong mơ
Khi ấy, người được yêu bỗng nhiên trở thành hoàng tử trong cổ tích và dĩ nhiên sẽ có người thành công chúa xứng đôi:
Có một chàng phò mã
cưỡi con ngựa hí vang
lang thang cùng ánh trăng
trong cánh rừng cổ tích
Cổ tích mùa thu
Tình yêu diệu kì đem đến bao nhiêu là dịu ngọt đê mê, mơ mộng, nhưng nó cũng làm cho người yêu khốn đốn lao đao “đọa đầy vì nhớ/ Xa xót lặng buồn/giận hờn ghen…” ( Hạnh phúc).
Thơ tình yêu của Nguyệt Vũ thiên về kể, thiên về tả những cảm giác, ấn tượng, những cung bậc của tình yêu, của mối tình đang yêu hay mối tình đã thành kỉ niệm. Không lạ là những ánh mắt, bờ môi, vòng tay xiết, tim lửa cháy, lệ buồn rơi,… thường lặp lại, tất nhiên là có biến tấu. Tác giả có ý thức bứt phá trong biểu hiện tình yêu mãnh liệt, những cảm giác trực tiếp khi yêu. Có một điều như quy luật trong cuộc sống cũng như trong tình yêu là những hạnh phúc, nụ cười người ta thường mau quên hơn là những khổ đau, nước mắt. Bởi thế chăng nên hình như những “mùi thơm thân thể”, “đêm man dại”, hay trạng thái “si mê, say đắm, cuồng điên” ( Sợi nhớ); hoặc nữa : Anh chinh phục em như chinh phục đỉnh Everest/ đê mê đến từng xen ti mét/ Trái tim cồn cào bóp nghẹt/ Thân lả đi trong say đắm ngọt ngào ( Căn phòng thơm mùi hoa hồng) lại có vẻ không có sức lay động bằng câu thơ mộc, giản dị, như một tiếng kêu thảng thốt: Đàn bà cũng tựa bông hoa/ Bừng lên sắc thắm vỡ òa tàn phai ( Xế chiều). Hình như những khát vọng thẳm sâu, mạnh mẽ, đã được bộc lộ ở các tập thơ trước gần hết rồi. Bây giờ chỉ thấy hồi quang của hình ảnh người yêu “ Ngày đêm lơ đãng rối bời buồn vui” ( Hớp hồn), hoặc chỉ thấy sự hồi xuân trong những cảm xúc đột ngột : Bỗng dưng tim thổn thức… Bỗng dưng lòng xao xuyến… Bỗng dưng say ngất ngây ( Hồi xuân). Ngay một tuyên bố trọn đời yêu cũng nói bằng ngôn ngữ hiền lành, nhỏ nhẹ, thầm thì :
Trái tim mình nông nổi
Thờ phụng tình yêu thôi
Thầm thì đêm Giáng sinh
Và đây, lời thách thức của người không “tiệt được bệnh yêu” cũng chỉ thế này:
Thì thôi trên cõi đời này
Cứ yêu cho thỏa cứ say cho mềm
Cứ yêu
Khác biết bao nhiêu với những câu thơ trong Dấu yêu ơi:
Chợt chát chua, chợt ngọt lành
Chợt son sắt, chợt mong manh tơ trời
Cũng đành yêu chết thì thôi
Viết cho tình yêu
Tôi bỏ mặc tôi, giữa buổi chiều
Tôi bỏ mặc tôi chết vì yêu
Tôi bỏ mặc tôi
So kè khác biệt như vậy để thấy sự đa dạng trong biểu hiện tình yêu của tác giả. Thơ tình trong mỗi tập thơ của Nguyệt Vũ có một vẻ đẹp và sắc thái, giọng điệu riêng. Những bài thơ đã viết, đã in, và một phần những bài thơ tình đã dịch in trong tập Sương trắng Bạch dương, tất cả đều thấm đẫm tình yêu của một người đàn bà có trái tim chưa yên ổn bao giờ đang yêu thảng thốt và da diết gọi : Dấu yêu ơi!
Hà Nội, tháng 9/2011
Về tập thơ Người tình trong mơ của Nguyệt Vũ, nxb Văn Học, 2011
Vũ Nho
Hai tập thơ Vũ điệu của trăng và Dấu yêu ơi, nhà kinh tế học cũng là một Bloger nổi bật kí tên Vũ Thị Minh Nguyệt. Trong hai tập thơ ấy, không ít những bài thơ tình. Nhưng lần này một tập thơ riêng về tình yêu mang tên Người tình trong mơ, tác giả không kí tên khai sinh nữa, mà kí bút danh Nguyệt Vũ. Dù tên kí có thay đổi, nhưng tình yêu vẫn là một chủ đề quan trọng, nhất quán và để lại nhiều ấn tượng cho người đọc.
Tôi nhớ Thi hào Nga A. Puskin có câu thơ nổi tiếng Trái tim không thể một ngày không yêu. Người đời cần tình yêu như nước uống, cơm ăn, như hơi thở để sống. Với những người phụ nữ làm thơ thì yêu như một dấu hiệu của sự tồn tại, của sự hiện hữu. Và thơ yêu nhiều hay ít phụ thuộc vào điều người ta muốn bày tỏ hay chỉ giữ kín trong lòng một mình mình biết một mình mình hay.
Nguyệt Vũ là người thích giãi bày, thích bộc bạch, thích tâm sự với bạn tình, với mọi người. Có lẽ tác giả quan niệm “Dẫu ai thì cũng là người đang yêu” ( Ngô Quân Miện – Nghe khúc hát Trương Chi). Mà những người đang yêu, đang trong tâm trạng ngất ngây hạnh phúc hoặc hụt hẫng đau khổ thì rất cần được sẻ chia, được nói lời than thở, được khoe phút ngất ngây, kể cả những đắm say hay đau đớn. Người đang yêu dễ đồng cảm mà! Nguyệt Vũ không hề giấu mình đã “Yêu như giông …như bão/ Ghen tuông cắn môi trời” ( Yêu). Giống như Nguyễn Thị Hồng Ngát , người đàn bà khát, Nguyệt Vũ cũng khát yêu, khát sống. Lúc thì khát mơn man, khi có khao khát, đọa đầy vì nhớ, khi nhìn trăng Vầng nguyệt tròn chơi vơi/men rượu môi/ khao khát. Lúc ngắm sao trong đêm Bay lên lấp lánh sao xa/không ánh lửa/sao môi hồng khao khát. Khi băn khoăn cùng biển Biển mặn hơn/môi se khát mặn hơn? Trong lúc nghe nhạc cũng liên tưởng cảm giác khát : Khi nghe điệu nhạc êm/ Nỗi nhớ trên môi mềm/ như tim yêu khao khát. Tập trung nhất cảm giác khát cháy trời trong bài thơ mang tên Khát:
Khát trùng dương, khát ngàn con sóng
Khát khơi xa, bờ cát vàng nóng bỏng
Khát bình yên, biển nổi sóng thần
Khát mưa rơi, nắng cháy bên thềm
Khát…
Đàn bà khát đàn ông –
đêm vắng…
Thật là nghịch lí, trớ trêu. Khát khơi xa thì chỉ có bờ cát vàng nóng bỏng. Khát bình yên thì biển nổi sóng thần. Khát mưa thì chỉ có nắng cháy. Bởi thế mà nỗi khát càng thêm bỏng rát! Nhất là khi nỗi khát ấy là nỗi khát của một nửa thế giới, những người đàn bà khát đàn ông.
Nguyệt Vũ hồn nhiên kể về quyền lực mềm của phụ nữ:
Quyến rũ anh bằng mắt, bằng môi
ánh mắt nâu nói lời im lặng
bờ môi dịu dàng đam mê nóng bỏng
yêu như say Người tình trong mơ
Khi đã có trong tay tình yêu của người mong đợi thì không chỉ hai người ngây ngất. Mà cả đất trời cũng say, cũng lặng đi:
Âm thanh vũ trụ yên bình
trăng sao mây gió
lặng trong hơi thở
ngập tràn hương hoa
Người tình trong mơ
Khi ấy, người được yêu bỗng nhiên trở thành hoàng tử trong cổ tích và dĩ nhiên sẽ có người thành công chúa xứng đôi:
Có một chàng phò mã
cưỡi con ngựa hí vang
lang thang cùng ánh trăng
trong cánh rừng cổ tích
Cổ tích mùa thu
Tình yêu diệu kì đem đến bao nhiêu là dịu ngọt đê mê, mơ mộng, nhưng nó cũng làm cho người yêu khốn đốn lao đao “đọa đầy vì nhớ/ Xa xót lặng buồn/giận hờn ghen…” ( Hạnh phúc).
Thơ tình yêu của Nguyệt Vũ thiên về kể, thiên về tả những cảm giác, ấn tượng, những cung bậc của tình yêu, của mối tình đang yêu hay mối tình đã thành kỉ niệm. Không lạ là những ánh mắt, bờ môi, vòng tay xiết, tim lửa cháy, lệ buồn rơi,… thường lặp lại, tất nhiên là có biến tấu. Tác giả có ý thức bứt phá trong biểu hiện tình yêu mãnh liệt, những cảm giác trực tiếp khi yêu. Có một điều như quy luật trong cuộc sống cũng như trong tình yêu là những hạnh phúc, nụ cười người ta thường mau quên hơn là những khổ đau, nước mắt. Bởi thế chăng nên hình như những “mùi thơm thân thể”, “đêm man dại”, hay trạng thái “si mê, say đắm, cuồng điên” ( Sợi nhớ); hoặc nữa : Anh chinh phục em như chinh phục đỉnh Everest/ đê mê đến từng xen ti mét/ Trái tim cồn cào bóp nghẹt/ Thân lả đi trong say đắm ngọt ngào ( Căn phòng thơm mùi hoa hồng) lại có vẻ không có sức lay động bằng câu thơ mộc, giản dị, như một tiếng kêu thảng thốt: Đàn bà cũng tựa bông hoa/ Bừng lên sắc thắm vỡ òa tàn phai ( Xế chiều). Hình như những khát vọng thẳm sâu, mạnh mẽ, đã được bộc lộ ở các tập thơ trước gần hết rồi. Bây giờ chỉ thấy hồi quang của hình ảnh người yêu “ Ngày đêm lơ đãng rối bời buồn vui” ( Hớp hồn), hoặc chỉ thấy sự hồi xuân trong những cảm xúc đột ngột : Bỗng dưng tim thổn thức… Bỗng dưng lòng xao xuyến… Bỗng dưng say ngất ngây ( Hồi xuân). Ngay một tuyên bố trọn đời yêu cũng nói bằng ngôn ngữ hiền lành, nhỏ nhẹ, thầm thì :
Trái tim mình nông nổi
Thờ phụng tình yêu thôi
Thầm thì đêm Giáng sinh
Và đây, lời thách thức của người không “tiệt được bệnh yêu” cũng chỉ thế này:
Thì thôi trên cõi đời này
Cứ yêu cho thỏa cứ say cho mềm
Cứ yêu
Khác biết bao nhiêu với những câu thơ trong Dấu yêu ơi:
Chợt chát chua, chợt ngọt lành
Chợt son sắt, chợt mong manh tơ trời
Cũng đành yêu chết thì thôi
Viết cho tình yêu
Tôi bỏ mặc tôi, giữa buổi chiều
Tôi bỏ mặc tôi chết vì yêu
Tôi bỏ mặc tôi
So kè khác biệt như vậy để thấy sự đa dạng trong biểu hiện tình yêu của tác giả. Thơ tình trong mỗi tập thơ của Nguyệt Vũ có một vẻ đẹp và sắc thái, giọng điệu riêng. Những bài thơ đã viết, đã in, và một phần những bài thơ tình đã dịch in trong tập Sương trắng Bạch dương, tất cả đều thấm đẫm tình yêu của một người đàn bà có trái tim chưa yên ổn bao giờ đang yêu thảng thốt và da diết gọi : Dấu yêu ơi!
Hà Nội, tháng 9/2011