XXII
THOÁT KIẾP THỊ ĐỒNG
Chàng trai đã đi tới điểm cao mũi Thành quốc mà hoàng thân vẫn chưa dứt khỏi mối bận tâm.
Rõ ràng mối bận tâm này có lẽ do một trong những tính chất thường xảy ra của kí ức, ngược trở lại từ Rôbơc Stuya đến lá thư rơi từ cửa sổ điện Luvrơ mà hoàng thân vừa đọc nửa giờ trước đó dưới anh sáng bức tượng đức mẹ.
Dù nội dung của mối bận tâm của ông là gì thì ông đã bị dứt khỏi bởi tình huống bất ngờ mới.
Một chàng trai đầu trần, không áo chẽn, thở hổn hển, chạy từ điện Luvrơ qua quảng trường như thể chàng bị một con chó dại đuổi theo.
Hoàng thân đã nhận ra đó là chàng thị đồng của thống chế Xanh Ăngđrê mà ông đã trông thấy lần đầu trong quán trọ gần Xanh Đơnit, lần thứ hai ở trong vườn Xanh Clu.
- Này! - Hoàng thân kêu gọi khi ông thấy chàng trai cách ông mười bước chân - ông chạy đi đâu thế này, ông chủ trẻ của tôi?
Chàng trai đột ngột dừng lại như phải dừng bước trước một chướng ngại vật không thể vượt qua được.
- Chính đức ông phải không, thưa đức ông? - Chàng trai kêu lên khi đến lượt chàng nhận ra hoàng thân mặc dầu chiếc áo choàng xẫm màu trùm kín người ông và chiếc mũ rộng vành che khuất cả mắt ông.
- Tất nhiên! Phải, đúng là tôi mà cũng đúng là ông nếu tôi không lầm hả? Ông là Mêdie, chàng thị đồng trẻ của ngài Xanh Ăngđrê phải không?
- Vâng, thưa đức ông.
- Và hơn nữa, nếu tôi tin ở những biểu hiện bên ngoài thì ông là kẻ si mê tiểu thư Xanh Xaclôttơ - Hoàng thân nói thêm.
- Ồ ! Tôi đã là kẻ si tình, vâng, thưa đức ông, nhưng nay không còn là thế nữa.
- Được.
- Về chuyện này, tôi xin thề với đức ông đúng như vậy.
- Ông thật may mắn, chàng trai ạ - hoàng thân nói nửa vui nửa buồn - để có thể từ bỏ mối tình si của ông như vậy, nhưng tôi không chút nào tin chuyện này.
- Thế nào, thưa đức ông?
- Nếu ông không phải si tình như một kẻ điên hoặc điên như một kẻ si tình thì không có gì có thể giải thích cho tôi việc chạy điên cuồng như thế này giữa đêm khuya vào giờ này.
- Thưa đức ông - Chàng thị đồng nói - Tôi vừa phải nhận một sư lăng nhục chết người mà một người đàn ông chưa bao giờ phải nhận.
- Một người đàn ông - Hoàng thân mỉm cười nói - việc này do ai? Không phải do ông chứ?
- Tại sao không phải do tôi?
- Bởi vì ông chỉ là một đứa trẻ.
- Tôi nói với đức ông, thưa đức ông - Chàng trai nói tiếp- tôi nói với đức ông rằng tôi bị xử một cách kinh khủng nhất, người lớn hoặc trẻ con thì tôi thực sự có quyền đeo kiếm bên sườn, tôi sẽ trả thù việc này.
- Nếu ông có quyền đem kiếm bên sườn thì ông nên sử dụng nó.
- Tôi đã bị bọn gia nhân, đầy tớ bắt giữ, trói lại và…
Chàng trai ngừng lời với một cử chỉ tức giận cao độ và đôi mắt xanh của chàng như mắt thú về đêm, phóng ra những ánh chớp trong bóng tối.
Với dấu hiệu này, hoàng thân thừa nhận còn người này đầy hận thù và đòi nợ máu.
- Và sao nữa? - Hoàng thân nhắc.
- Và quật, thưa đức ông! - chàng trai kêu lên điên dại và nói.
- Vậy thì - Hoàng thân cười giễu và nói - ông thấy rõ rằng không phải người ta đối xử với ông như người lớn mà như với một đứa trẻ.
- Thưa đức ông, đức ông- Mêđie kêu lên - những đứa trẻ nhanh chóng trở thành người lớn khi chúng đã mười bảy tuổi và có một sự lăng nhục đến thế để trả thù.
- Hay quá! - Hoàng thân nói, lấy lại vẻ nghiêm chỉnh - Tôi thích người ta nói như vậy, chàng trai ạ. Như thể nào mà ông lại chuốc lấy sự lăng nhục như thế?
- Như đức ông vừa nói đó, thưa đức ông, tôi yêu si mê tiểu thư Xanh Ăngđrê đến điên dại. Hãy thứ lỗi cho tôi lời thú nhận này với đức ông, thưa đức ông.
- Tại sao tôi lại có điều gì để tha thứ cho ông?
- Vì đức ông là người hầu như đã yêu tiểu thư Xanh Ăngđrê như tôi.
- A!A! - Hoàng thân nói - Ông đã nhận thấy điều đó ư, chàng trai?
- Thưa hoàng thân, chưa bao giờ gây cho tôi một phần trăm điều xấu để làm tôi đau khổ cả.
- Nào ai biết?... Hãy nói tiếp đi.
- Tôi hiến dâng cả cuộc đời tôi cho nàng - chàng thị đồng thực lòng nói tiếp - dẫu rằng cái hàng rào ngăn cách dòng dõi đã đặt giữa nàng và tôi, tôi cảm thấy cuộc đời tôi được dành nếu không để sống thì ít ra cũng chết vì nàng.
- Tôi biết điều đó - Hoàng thân phác một cử chỉ bằng tay và mỉm cười nói - như vậy ông chỉ muốn lánh xa khỏi mình một đối tượng khó chịu chứ gì. Nói tiếp đi.
- Tôi rất yêu nàng, thưa hoàng thân, tôi có thể bằng lòng thấy nàng làm vợ một người khác với điều kiện là người ấy yêu nàng và tôn trọng nàng như tôi đã yêu và tôn trọng nàng. Vâng, biết nàng được yêu, sung sướng và được tôn trọng là đủ với tôi. Điều này để nói với đức ông, thưa đức ông, vì lẽ gì mà những cái nhìn thèm khát và những ham muốn yêu đương của tôi đã dừng lại.
- Này! - Hoàng thân nói -Có chuyện gì đã xảy ra?
- A! thưa đức ông, khi tôi biết nàng là tình nhân của nhà vua, khi tôi biết nàng không chỉ lừa dối tôi là người hơn cả tinh nhân của nàng tức là nô lệ của nàng! Không chỉ riêng tôi, tôi xin nói, còn ngài là ngựời đã tôn thờ nàng, còn ông Đờ Gioanhvin sắp cưới nàng, mà cả cung đình ở giữa cái tiểu đội gái trơ tráo vô xỉ và chết tiệt ấy lại tưởng nàng là một đứa trẻ trinh trắng, trong sạch, ngây thơ; khi tôi có được sự phát giác ấy, thưa đức ông, khi tôi biết nàng là tình nhân của một người đàn ông khác…
- Không phải một người đàn ông khác, thưa ông - Côngđê nói giọng khó tả - mà là một ông vua.
- được! một ông vua; dù người ấy thực sự là vua thì tôi cũng đã thực sự nảy ý tưởng giết chết người ấy.
- Quái nhỉ! Chàng thị đồng tệ hại của tôi - ông nói - ông nói mạnh thật! giết một nhà vua chỉ vì một cuộc phiêu lưu tình ái! Nếu người ta chỉ quật ông vì ý nghĩ ấy thôi thì ông đã lầm để than thân trách phận.
- Ôi! - Mêđie nói - không hề vì ý nghĩ ấy mà người ta quật tôi.
- Vậy vì sao? Ông có biết rằng câu chuyện của ông bắt đầu làm tôi thích thú không? chỉ có điều ông có chịu vừa đi vừa kể chuyện ấy cho tôi nghe không? trước hết vì đôi chân của tôi đã hoàn toàn tê cóng, sau nữa vì tôi có công việc ở cạnh pháp trường Grevơ.
- Đi đâu không can hệ gì với tôi cả, thưa đức ông - chàng trai nói - miễn là tôi rời xa Luvrơ.
- thế thì tuyệt - Hoàng thân nói trong lúc nện ủng kêu vang trên vỉa hè - lại đây với tôi, tôi nghe ông đây.
Rồi ông mỉm cười nhìn chàng trai và nói:
- Tuy nhiên ông hãy xem nỗi bất hanh chung là gì. Hôm qua ông tin chính tôi là kẻ được yêu và ông có ý định giết tôi. Hôm nay người ta yêu chính nhà vua, nỗi bất hạnh làm chúng ta sáp lại gần nhau và tôi đây là người tâm đắc của ông, tâm đắc trong sự ngay thẳng mà ông thật sự tin cậy để thú nhận với tôi là ông có ý định giết nhà vua. Cuối cùng, ông đã không giết nhà vua, có phải không?
- Không, chỉ có điều tôi trải qua một giờ trong buồng tối, bị giày vò bởi một cơn sốt mãnh liệt.
- Tốt! - Hoàng thân lẩm bẩm - Đúng như ta.
- chừng đúng hai giờ, không tìm được quyết định nào, tôi đã đến gõ cửa phòng tiểu thư Xanh Ăngđrê để trách cứ nàng về tư cách ô nhục của nàng.
- Cũng nha ta, - Hoàng thân lẩm bẩm .
- Tiểu thư Xanh Ăngđrê không có nhà.
- A! - hoàng thân nói, đến đây sự giông nhau biến mất - tôi đã may mắn hơn ông nhiều, tôi đây!
- Chính thống chế tiếp tôi. Thống chế yêu tôi lắm; ít ra là ông nói thế. Khi thấy mặt tôi tái xanh, ông sợ hãi.
- Có chuyện gì xảy đến với anh, Mêđie? - ông ta hỏi tôi.
- Không, thưa ngài - Tôi trả lời ông ta.
- vậy có chuyện gì đã gây cho anh xúc động đến mức này?
- Ôi! Thưa ngài, trái tim tôi tràn đầy cay đắng và uất hận.
- Uất hận ở độ tuổi anh ư, Mêđie? Sự uất hận trong độ tuổi yêu đương là tồi tệ đấy.
- Thưa ngài, tôi đã căm hờn, tôi muốn trả thù. Tôi đến hỏi ý kiến tiểu thư Xanh Ăngđrê.
- Hỏi con gái ta?
- Vâng, nhưng vì tiểu thư không có đây…
- Anh biết rồi đấy.
- Ý kiến này, tôi sẽ hỏi chính ngài.
- Hãy nói đi, con trai ta.
- Thưa ngài- tôi nói tiếp - tôi yêu nồng nhiệt một cô gái trẻ.
- Tốt quá, Mêđie! - thống chế cười và nói với tôi - hãy nói với ta về tình yêu của anh; những lời tình ái đến thật tự nhiên trên môi những người ở tuổi anh như hoa trong vườn đến vào mùa xuân, và anh có đựơc người mà anh yêu nông nhiệt đáp lại anh không?
- Thưa ngài, tôi không đòi hỏi gì trong chuyện này cả. Nàng thật sự ở trên tôi vì dòng dõi và địa vị của nàng, còn tôi, tự đáy lòng tôi chỉ tôn thờ nàng như một vị thánh mà tôi chỉ dám hôn lên gấu váy áo nàng thôi.
- Vậy đó là một mệnh phụ trong triều hả?
- Vâng, thưa ngài - tôi ấp úng trả lời.
- vậy ta biết người này chứ?
- Ôi! Vâng.
- Này, có chuyện gì xảy đến với anh thế; Mêđie? Vị thánh của anh sắp đi lấy chồng trở thành vợ một người khác và đó là điều làm anh xúc động phải không?
- Không, thưa ngài - tôi trả lời, trở nên quả cảm bởi sự tức giận do những lời ấy gợi nên trong tôi- không, người đàn bà mà tôi yêu sẽ không đi lấy chồng.
- tại sao thế? - thống chế nhìn tôi, e ngại hỏi.
- bởi vì người đàn bà mà tôi yêu công khai là tình nhân của một người khác.
Với những lời này, đến lượt thông chế bàng hoàng bối rối. Ông ta tái nhợt như một xác chết rồi tiến lên một bước nhìn thẳng vào tôi, mặt rắn đanh:
- Anh muốn nói tới ai? - ông hỏi tôi, giọng vỡ ra.
- A! ngài hắn biết rõ ai rồi, thưa ngài - tôi trả lời - và khi tôi đến nói với ngài về sự trả thù của tôi, chính vì tôi đoán rằng vào giờ này ngài tìm ai đó cho người ấy của ngài.
Trong lúc đó viên chỉ huy đội cận vệ bước vào.
- Im ngay! - thông chế nói với tôi - Liệu cái đầu anh, im ngay!
Rồi hầu như ông ta xét còn cần thận trọng hơn nữa để tôi hoàn toàn phải rời đi, ông ta quát:
- ra ngay!
Tôi hiểu, hay nói đúng hơn tôi tin là hiểu. Nếu bất hạnh xảy đến với nhà vua và bất hạnh ấy do tôi gây ra thì nếu viên chỉ huy đội cận vệ nhìn thấy thống chế nói chuyện với tôi thì hắn ông ta sẽ bị liên luỵ.
- Vâng, thưa ngài- tôi nói - tôi ra đây.
Và tôi lao qua một cửa ngách bên trong để không giáp mặt viên chỉ huy đôi cận vệ dù trong hành lang hoặc trong tiền phòng.
Chỉ khi ra khỏi căn phòng, đã ở ngoài tầm nhìn, tôi dừng lại rồi tôi nhón gót trở lại, áp tai vào tấm thảm rèm, vật trở ngại duy nhât ngăn tôi nhìn điều gì sắp xảy ra nhưng không ngăn nổi tôi nghe.
Hãy phán đoán sự kinh ngạc của tôi, sự phẫn nộ của tôi, thưa đức ông!
Đó là những lá thư đặc hứa chức chủ hiến ở Lyông mà người ta mang tới cho ông Xanh Ăngđrê.
Thống chế nhân danh vị này và những ưu đãi với sự hổ nhục của một bề tôi chịu ơn và người võ quan chịu trách nhiệm chuyển những lời tạ ơn của người cha cho tình nhân của con gái mình.
Khi người võ quan vừa ra khỏi, từ chỗ tôi ẩn nấp, chỉ một bước nhảy vọt, tôi đã đứng trước mặt thống chế.
Tôi không nhớ tôi đã nói với ông ta những gì, tôi không nhớ tôi đã xỉ vả thế nào đã làm chết lặng người cha ấy đã bán con gái mình, nhưng điều mà tôi biết, đó là sau cuộc đấu tranh tuyệt vọng mà tôi tìm kiếm, mà tôi đòi hỏi cái chết thì tôi thấy mình bị trói, cột chặt bởi tay những tên gia nhân, bị hứng những ngọn đòn roi và sự xỉ nhục!
Qua những dòng nước mắt, nói đúng hơn qua máu trào ra từ mắt tôi, tôi thấy thống chế từ cửa sổ căn hộ của ông nhìn tôi; lúc ấy tôi có một lời nguyền khủng khiếp: chính con ngừời này gây ra việc dùng roi gậy đánh kẻ vừa trình bày với lão là sẽ trả thù lão, chính con người này sẽ chết bởi tay tôi.
Tôi không biết có phải vì đau đớn hoặc tức giận mà tôi ngất xỉu.
Khi tôi tỉnh lại, tôi thấy mình đựơc tự do và tôi lao ra khỏi điện Luvrơ, nhắc lại lời thề khủng khiếp mà tôi đưa ra. Đức ông ơi! Đức ông - chàng thị đồng sôi nổi nói tiếp - tôi không biết tôi có thật là một đứa trẻ không; về mối tình của tôi, về lòng hận thù của tôi, tôi tin là khác kia! Đức ông là người lớn, đức ông! đức ông là một hoàng thân! Này, tôi xin nói với đức ông như lúc ấy tôi nói về người ấy: thống chế sẽ phải chết vì chính tay tôi!
- Chàng trai!
- Vẫn còn kém hơn việc ông ta đã sỉ nhục tôi, vậy ông ta phải nhận cái đó.
- Chàng trai ạ - Hoàng thân nói - ông có biết một lời thề nguyền như vậy là một sự xúc phạm không?
- Thưa đức ông - chàng thị đồng nói, hoàn toàn trong tư tưởng đang chế ngự chàng và hầu như chàng không nghe thấy những lời của hoàng thân - thưa đức ông, đó là những điều kì diệu mà thượng đế cho phép tôi khi ra khỏi Luvrơ là đức ông là người tôi gặp đầu tiên; thưa đức ông, tôi xin phụng sự đức ôgn; mối tình của chúng ta như nhau, nếu lòng hận thù của chúng ta không giống nhau, thưa đức ông, nhân danh mối tình chung ấy, tôi xin đức ông hãy nhận tôi là một trong số kẻ hầu của đức ông; đầu tôi, trái tim tôi, cánh tay tôi sẽ thuộc về đức ông và vào dịp đầu tiên, tôi dám chứng tỏ với đức ông rằng người ta không thể kết tội tôi là người bội bạc được. Đức ông có chấp nhận không, thưa đức ông?
Hoàng thân dừng lại suy nghĩ một lát.
- Này! Thưa đức ông! - chàng trai sốt ruột nhắc lại - đức ông có chấp nhận việc tôi dâng hiến đời tôi không?
- Có - Hoàng thân nắm lấy hai bàn tay chàng trai trong hai bàn tay ông và nói - nhưng với một điều kiện.
- điều kiện gì, thưa đức ông?
- Đó là ông phải từ bỏ ý định ám sát thống chế của ông.
- Ôi! tất cả những gì đức ông muốn, thưa đức ông - chàng trai tràn đầy kích động kêu lên- nhưng không phải việc này.
- Vậy thì không cần! Bởi đây là điều điện đầu tiên tôi đặt cho ông để tham dự vào những công việc của tôi.
- Ôi! Thưa đức ông, tôi xin quỳ gối van xin đức ông, xịn đừng đòi hỏi ở tôi một điều kiện như vậy.
- Nếu ông không thề với tôi về điều kiện tôi yêu cầu ông thì ông hãy rời khỏi tôi ngay lúc này, thưa ông, tôi không quen biết ông, tôi không muốn quen biết ông.
- Đức ông, Đức ông!
- Tôi chỉ huy những người lính chứ không phải những thích khách.
- Ôi! Thưa đức ông, làm sao một người có thể từ chối một người khác về quyền được trả thù một lời nguyền rủa xỉ vả tàn bạo không?
- Theo cách mà ông nói thì có đấy.
- Có cách nào khác ở trên đời này chứ?
- Có thể.
- Ôi! - chàng trai lắc đầu nói -không bao giờ thống chế lại bằng lòng đọ gươm với một trong số đầy tớ cũ của ông ta.
- tất nhiên - hoàng thân trả lời - trong cuộc đấu đôi bình thường thì không, nhưng có thể gặp nhau trong dịp nào đó mà thống chế không thể từ chối ông vinh dự ấy được.
- dịp nào?
- Giả thiết trong trường hợp mà ông giáp mặt ông ta trên chiến trường.
- một chiến trường!
- Này, cái ngày đó, Mêđie ạ, tôi cam kết với ông là sẽ nhường cho ông vị trí của tôi, ngay cả sẽ là tôi chứ không phải ông là ngừơi thấy tôi giáp mặt với ông ta.
- Phải chăng cái ngày ấy không bao giờ xuất hiện cả? - Chàng trai cuồng nhiệt hỏi - Liệu nó có xuất hiện không?
- Có thể sớm hơn ông nghĩ đấy - Hoàng thân trả lời.
- Ôi! nếu tôi tin chắc điều đó…! - chàng trai kêu lên.
- Ma quỷ nào biết chắc được chuyện gì trong cái thế giới này? Có những khả năng mà thôi.
Đến lượt chàng trai dừng một lát suy nghĩ.
- Xin đức ông hãy nghe đây - chàng nói - thưa đức ông, tôi không biết vì đâu tôi thực sự có linh cảm rằng có cái gì đó kì lạ và uy hiếp trong không trung; vả lại, người ta đã tiên đoán cho tôi rồi. Tôi xin chấp nhận, thưa đức ông.
- Và ông thề chứ?
- Là không hề ám sát thống chế một cách phản trắc, vâng, thưa đức ông, nhưng nếu tôi gặp ông ta trên chiến trường….
- ồ! Lúc ấy tôi sẽ nhường ông ta cho ông, tôi cho ông ông ta, ông ta sẽ là của ông, chỉ có điều hãy thận trong!
- về việc gì?
- thống chế là một người lính sắt đá.
- Ô! Điều này, thưa đức ông, đó là việc của tôi; mong rằng thần thiện hoặc ác thần dẫn tôi đến trước mặt ông ta, đó là tất cả những gì tôi cầu xin.
- vậy thì được rồi, với điều kiện ấy, ông là một trong số những ngừời của tôi.
- Ôi! Thưa đức ông!
Chàng trai lao vào hôn lên bàn tay hoàng thân.
Họ đã đi đến chiều cao cầu Máy xay; dọc bờ sông bắt đầu đầy ắp người hối hả đi về phía pháp trường Grevơ. Hoàng thân xét thấy cần thận trọng tách khỏi Mêđie như ông đã tách khỏi Rôbơc Stuya.
- Ông biết lâu đài Côngđê chứ? - hoàng thân nói với chàng trai.
- Vâng, thưa đức ông - chàng trai nói.
- vậy ông hãy đến đấy và nói rằng, kể từ giờ này ông là một thành viên của gia đình tôi và hãy hỏi lấy một phòng trong ngôi nhà chính dành cho các kỵ sĩ tuỳ tòng của tôi.
Rồi hoàng thân nói thêm với một nụ cười thú vị mà khi ông muốn, biến những kẻ thù thành bạn của ông mà những bạn bè của ông thành những kẻ cuồng tín.
- Ông thấy đấy, tối đối xử với ông như đối với người lớn vì tôi đã làm ông thoát kiếp thị đồng.
- Xin cảm ơn đức ông! - Mêđie kính cẩn đáp - Từ giờ phút này, đức ông hãy sử dụng tôi như một vật hoàn toàn thuộc về đức ông.

XXIII
CÁI ĐẦU HOÀNG THÂN CÔNGĐÊ ĐƯỢC CÂN NHẮC THẾ NÀO.
Trong khi hoàn tất những sự kiện mà chúng tôi đã kể trong những chương trên, có nghĩa là hai cuộc đối thoại giữa hoàng thân Côngđê với Rôbơc Stuya và Mêđie; chúng tôi xin nói một chút về chuyện diễn ra ở Luvrơ.
Chúng ta đã biết ông Côngđê đã từ giã nhà vua như thế nào và hoàng thân đã chia tay tiểu thư Xanh Ăngđrê ra sao rồi.
Ông Đờ Côngđê đi khỏi, thiếu nữ rã rời vì đau đớn nhưng như con hổ cái bị thương, trước hết bị ngã vì một đòn,dần dần hồi tỉnh, lắc và ngẩng đầu, vươn dài mình, ngắm nhìn móng vuốt của nó và đến con suối gần nhất để thoải mái tự ngắm xem có thật mình vẫn luôn là mình thì tiểu thư Xanh Ăngđrê cũng vậy, nàng lại chiếc gương của mình để xem trong cuộc đấu tranh khủng kiếp có thật nàng đã không chút nào để mất vẻ đẹp của mình và luôn tự thấy vẫn quyến rũ dưới nụ cười đáng gờm mà nàng che dấu lòng căm thù của mình, nàng không nghi ngờ gì nữa về sức mạnh của những vẻ duyên dáng của mình và quyết định đến chỗ ở của nhà vua.
Mỗi người đều biết tỏ tường sự kiện đêm hôm trước đến mức mọi cánh cửa đều được mở ra trước tiểu thư Xanh Ăngđrê và khi nàng ra hiệu là nàng không muốn được báo trước thì mọi võ quan và môn lại đều xếp hàng dựa lưng vào tường đành lòng lấy ngón tay chỉ vào phòng ngủ của nhà vua.
Nhà vua bận tâm sâu sắc và trầm tư trong ghế bành của mình.
Vừa mới quyết định làm vua thì gánh nặng vương quyền đã đè nặng lên vai ông và làm ôg rã rời.
Vì vậy tiếp sau cuộc bàn luận với hoàng thân Côngđê, ông đã cho người nói với mẹ ông để bà ra lệnh cho ông qua chỗ ở của bà hoặc bà ban ân huệ cho ông là đến chỗ ở của ông.
Vậy là ông chờ đợi, không dám nhìn ra cửa sợ phải nhìn thấy bộ mặt nghiêm khắc của mẫu hậu.
Thay cho bộ mặt nghiêm nghị ấy là khuôn mặt xinh đẹp của thiếu nữ hiện ra dưới tấm rèm thảm được vén lên.
Nhưng Frăngxoa không trông thấy nàng; ông quay mặt về phía đối diện với cửa ra vào, nghĩ rằng ông sẽ có đủ thời gian quay mình lại khi nghe thấy tiếng bước chân nặng nề của mẹ ông làm những ván sàn dưới tấm thảm kêu lên.
Bước chân của tiểu thư Xanh Ăngđrê không chút nào giống với bước chân của người làm ván sàn kêu.Như những nữ thuỷ thần, không khom mình, thiếu nữ xinh đẹp như chạy lướt trên đầu những ngọn cói lác, như những con kì nhông, nữ thần đứng ở trên trời, trên đỉnh cột khói.
Vậy là nàng bước vào phòng mà không để nghe thấy và nàng lại gần lại gần nhà vua trẻ, tình từ quàng đôi cánh tay quanh cổ nhà vua và vào lúc ông ngầng đầu lên, nàng ấp đôi môi nóng bỏng lên trán ông.
Đây không hề là bà Catơrin đờ Mêđixit, bà hoàng thái hậu không bao giờ có những sự âu yếm nồng nàn đến thế đối với con cái, hoặc giả có như thế thì bà chỉ dành tinh mẫu tử của mình cho kẻ được yêu mến nhất là Hăngri đệ tam mà thôi. Còn đối với Frăngxoa đệ nhị, đứa con này chỉ được đón nhận qua đơn thày thuốc, trong lúc khó ở hoặc ốm đau, sinh ra trên đời vốn yếu đuối bệnh hoạn, bà chỉ dành cho đứa con này tình thương của một kẻ trục lợi, đôi khi là vú nuôi mà thôi.
Vậy đây không phải là bà hoàng thái hậu.
Đây cũng không phải là hoàng hậu nhỏ Mari. Tiểu hoàng hậu Mari bị chồng hơi sao lãng, hai ngày trước bị thương do ngã ngựa hiện phải nằm trên một chiếc ghế dài theo lệnh của bác sĩ, đang lo sợ bị sẩy thai sau việc ngã ngựa ấy, tiểu hoàng hậu như người ta goi nàng thế, không thể trong thể trạng đến chỗ ở của chồng được mà cũng không có lí do gì để bộc lộ những sự vuốt ve mơn trớn thật nồng nàn mãnh liệt như thế này cho kẻ đón nhận chúng.
Vậy đây là tiểu thư Xanh Ăngđrê.
Vì vậy nhà vua không cần nhìn bộ mặt đang tươi cười trên bộ mặt ông để thốt lên:
- Xaclôttơ!
- Vâng, nhà vua yêu quý của em! - Xaclôttơ nói - chàng có thể nói Xaclôttơ của anh, ít ra là chàng cho phép em nói Frăngxoa của em chứ.
- Ồ! Luôn luôn! Luôn luôn! - ông hoảng trẻ nói, nhớ lại cái giá mà ông vừa mua cái quyền này trong cuộc tranh cãi khủng khiếp đã xảy ra với ông và mẹ ông.
- Này! Xaclôttơ của chàng đến hỏi chàng một việc.
- việc gì?
- Cân nhắc thế nào - thiếu nữ nói với nụ cười duyên dáng - cân nhắc thế nào cái đầu của một người đàn ông đã lăng nhục mình đến chết được.
Một ánh đỏ gắt lướt trên chiếc trán nhợt nhạt của Frăngxoa đệ nhị hầu như có sức sống đựơc một lúc.
- Một người đàn ông đã lăng nhục nàng chết được ư, người yêu của ta? - ông hỏi.
- Thật sự chết người được!
- A!A! đây là một ngày của những sự lăng nhục - Nhà vua nói - bởi một người đàn ông cũng đã lăng nhục anh chêt được, khốn thay anh không thể trả thù được. Vậy thì mặt xác cái kẻ của nàng, em xinh đẹp của anh:
- cảm ơn nhà vua của em! Em không nghi ngờ rằng cô gái đã hoàn toàn hiến dâng tất cả đã càng bị sỉ nhục thì chàng càng sẵn sàng góp phần vào danh dự của cô gái ấy.
- Em đòi hỏi hình phạt nào đối với kẻ phạm tội?
- Em đã chẳng nói với chàng sự lăng nhục là chết người sao?
- thế nào?
- Với sự lăng nhục chết người thì hình phạt là chết!
- Ồ! Ô! - Ông hoàng nói - cái ngày này không phải là ngày dành cho lòng nhân từ mà mọi người đều muốn cái chết của một người nào đó vào hôm nay. Em muốn đòi hỏi ở anh cái đầu nào, nào, người đẹp tàn bạo của anh?
- Em đã nói với chàng rồi, thưa bệ hạ, cái đầu của người đàn ông đã lăng nhục em.
- Nhưng ít ra, để cho em cái đầu của người đàn ông ấy - Frăngxoa đệ nhị cười nói - anh phải biết tên kẻ đó chứ?
- Em tin rằng cái cân của nhà vua chỉ có hai đĩa, một đĩa của cuộc sống và một đĩa của cái chết, một của kẻ vô tội và một của kẻ phạm tội.
- Nhưng kẻ tội phạm ít nhiều nặng hơn, kẻ vô tội ít nhiều nhẹ hơn chăng. Này, em nào, kẻ tôi phạm ấy là ai? Liệu có còn một pháp quan nào của pháp viện như cái kẻ khốn khổ Đuybuôc mà người ta sẽ hoả thiêu vào ngày mai chăng? Trong trường hợp này, điều đó diễn ra hoàn toàn riêng biệt; mẹ anh đang căm giận trong lúc này; người ta sẽ hoả thiêu hai thay vì một và không ai chỉ nhận thấy chỉ người thứ hai bị thiêu.
- Không, không phải là một luật gia, thưa bệ hạ, đó là một người cung kiếm.
- Miễn là người đó không thuộc người của các ông Đờ Ghidơ, kể cả ông Môngmôrăngxi, kể cả cha của nàng thì chúng ta sẽ đi tới cùng.
- Y không thuộc một trong số ba người ấy mà y còn là kẻ thù chí tử của họ.
- Được!- Nhà vua nói - Giờ đây mọi chuyện tuỳ thuộc vào địa vị của y.
- Địa vị của y ư?
- Phải.
- Em tin rằng không có những dịa vị đối với một nhà vua, mọi kẻ ở dưới ông ấy đều thuộc về ông ấy.
- Ôi! Nêmêxit xinh đẹp của ta, thật sự nàng muốn đi tới đó! Nàng có tin rằng mẹ anh là ở dưới anh chẳng hạn?
- Em không nói với chàng về mẹ chàng.
- Các ông Đờ Ghidơ ở dưới anh chăng?
- Em không nói với chàng về các ông Đờ Ghidơ.
- Thế ông Môngmôrăng hắn ở dưới anh?
- Không có vấn đề với vị đại thần này.
Một ý nghĩ lướt qua tâm trí nhà vua như ánh chớp.
- A! - Ông nói - Một người đàn ông mà nàng cho rằng vừa lăng nhục nàng phải không?
- Em không cho rằng mà em khẳng định.
- Việc này xảy ra khi nào?
- Vừa rồi.
- Ở đâu?
- Tại nhà em, y đã vào đấy sau khi ra khỏi chỗ ở của chàng.
- Được!- Nhà vua nói - anh hiểu rồi. Ta đang bàn về người anh họ của anh, ông Đờ Côngđê.
- Đúng thế, thưa bệ hạ.
- Nàng đến xin ta cái đầu ông Côngđê ư?
- Tại sao không?
- Ôn dich! Em thật sự muốn đạt được điều đó, em yêu của anh! Một hoàng thân.
- Một hoàng thân tệ hại.
- Người anh họ của ta.
- Y không hơn gì một tên tội phạm vì là một trong số người thuộc dòng họ chàng, thưa bệ hạ, thì y phải hết lòng kính trọng bệ hạ chứ!
- Em yêu của anh! Em yêu của anh, em đòi hỏi anh quá nhiều đấy!- Nhà vua nói.
- Ôi! Bởi vì chàng không biết những điều y đã làm.
- Có anh biết chứ.
- Chàng biết chuyện đó ư?
- Ừ.
- Vậy chàng hãy nói đi.
- Thì đây! Ông ấy đã tìm thấy tại những bậc thềm của điện Lurvơ chiếc khăn tay mà em đánh mất ở đấy.
- Sao nữa?
- Trong chiếc khăn tay ấy có lá thư của Lanu đã viết cho em.
- Sao nữa?
- Ông ấy đã trao lá thư ấy cho bà đô đốc.
- Sao nữa?
- Do độc ác hoặc sơ suất, bà đô đốc đã để rơi lá thư ở câu lạc bộ của hoàng thái hậu.
- Sao nữa?
- Ông Đờ Gioanhvin đã nhặt được lá thư và tưởng rằng nó thuộc của ai đó chứ không phải của em nên đã đưa cho hoàng thái hậu.
- Sao nữa?
- Từ đó, trò đùa độc ác đã được tiến hành dưới mắt em và vị hôn phu của em...
- Sao nữa?
- Thế nào! Sao nữa ư?
- Vâng.
- Không phải đã hết rồi sao?
- Trong thời gian ấy, ông Đờ Côngđê đã ở đâu?
- Anh không biết, ở lâu đài của ông ấy hoặc ông ấy đi tìm vận may.
- Ông ta không ở lâu đài của ông ta và cũng không đi tìm vận may.
- Trong mọi trường hợp, ông ta không hề nằm trong số những người vây quanh chúng ta.
- Không; mà ông ta ở trong phòng.
- Trong phòng chúng ta ư?
- Trong phòng chúng ta.
- Ở chỗ nào? Anh đã không thấy ông ấy.
- Nhưng ông ta đã trông thấy chúng ta, ông ta ấy! Nhưng ông ta đã trông thấy em, em ấy!
- ông ta nói với em thế à?
- Này, còn nhièu chuyện khác nữa chẳng hạn như ông ta đem lòng yêu em si mê.
- Ông ta yêu em si mê! - Ông hoàng đỏ mặt kêu lên.
- Ôi! Về chuyện này em biết rõ ông ta vì ông ta đã viết hoặc nói với em tới hai mươi lần.
Frăngxoa tái mét làm ta tưởng tượng ông ta sắp chết.
- Và từ sáu tháng nay - Tiểu thư Xanh Ăngđrê nói tiếp - tất cả mọi ngày, từ mười giờ đến nửa đêm, ông ta cứ dạo quanh dưới cửa sổ nhà em.
- A! Nhà vua nói giọng trầm đục và lau mồ hôi lấp lánh trên trán ông; đây lại là chuyện khác rồi.
- Thưa bệ hạ, thế thì cái đầu của hoàng thân Côngđê đã trở nên nhẹ hơn rồi chứ.
- Thật nhẹ đến mức ta không kìm mình, lửa của cơn giận dữ của ta sẽ tước đi cái phần trên vai y.
- Vậy vì sao bệ hạ lại kìm mình, bệ hạ?
- Xaclôttơ ạ, đây là một việc nghiêm trọng và anh không thể tự mình giải quyết được.
- Phải, chàng cần được phép của mẹ chàng, đứa con nít khốn khổ, một ông vua quấn tã!
Frăngxoa ném một cái nhìn hăm doạ cho kẻ vừa gây cho ông một sự xỉ nhục kép, nhưng ông ta gặp cái nhìn của thiếu nữ cũng thật uy hiếp làm ông quay mặt đi.
Điều phải đến đã đến trong một cuộc giáp chiến bằng vũ khí: tiếng rít của thép đẩy lui thép.
Kẻ mạnh hơn tước vũ khí của kẻ yếu hơn. Mà tất cả mọi người đều mạnh hơn Frăngxoa đệ nhị.
- Này! - Frăngxoa nói - Nếu anh cần phép ấy, anh sẽ xin phép, thế thôi.
- Và nếu hoàng thái hậu khước từ?
- Nếu bà khước từ anh điều này!... - Ông hoàng trẻ vừa nói vừa nhìn tình nhân của mình với vẻ làm ra dữ tợn mà người ta tin là con mắt của ông ta không sao đạt đựơc điều đó.
- Phải, nếu bà từ chối chàng về điều này?
Ông ta im lặng một lát. Rồi sau một lúc im lặng ấy, người ta nghe thấy tiếng rít như tiếng rít của con rắn độc.
Đây là câu trả lời của Frăngxoa đệ nhị:
- Anh sẽ vượt qua bà - Ông nói.
- Đúng như điều bệ hạ nói đấy chứ?
- Đúng y hệt anh muốn ông Côngđê phải chết.
- Và anh có hỏi em cần bao nhiêu phút để thực hiện dự định trả thù đẹp đẽ này không?
- A! Những dự định như thế này không thể đạt được trong vài phút, Xaclôttơ ạ.
- Vậy bao nhiêu giờ?
Frăngxoa suy nghĩ.
- Anh đề nghị một tháng- Ông ta nói.
- Một tháng kia ư?
- Phải.
- Có nghĩa là ba mươi ngày.
Frăngxoa đệ nhị định trả lời thì tấm rèm thảm được vén lên và viên võ quan cần vụ báo:
- Hoàng thái hậu tới!
Nhà vua chỉ cho tình nhân của mình chiếc cửa nhỏ ở phòng ngủ mở trong một văn phòng có lối ra hành lang.
Thiếu nữ, không hơn gì tình nhân của mình, không sẵn sàng đương đầu với sự có mặt của hoàng thái hậu, bèn lao theo hướng được chỉ; nhưng trước khi lẩn biến nàng còn đủ thời gian ném cho nhà vua những lời sau:
- Bệ hạ hãy giữ lời hứa, bệ hạ!
Tiếng ngân của những lời nói này chưa tắt thì hoàng thái hậu, lần thứ hai trong ngày bước qua ngưỡng cửa phòng ngủ của con trai bà.
*
Mười lăm phút sau cuôc hành hình Anơ Đuybuôc, pháp trường Xanh-Giăng tối tăm và hoang vắng, chỉ le lói sáng bởi những anh lửa cuối cùng của củi, thỉnh thoảng lại loé lên, có dáng dấp một nghĩa trang rộng lớn và những tàn lửa bay lên thật giống như khi người ta hình dung đấy là ánh lửa ma trơi đang nhảy múa trên những ngôi mộ trong những đêm đông dài.
Ảo giác này còn đựơc bổ sung bằng hai ngưòi đàn ông đi qua quảng trường thật chậm và thật lặng lẽ, trong họ giống như hai con quỷ.
Chắc chắn họ đã chờ đợi để bắt đầu cuộc dạo chơi trong đêm của họ sau khi đám đông dân chúng đã giải tán hết.
- Này! Hoàng thân - Một trong hai người hỏi khi họ dừng lại cách giàn hoả mười bước và buồn bã khoanh tay - Ông nói gì về việc vừa xảy ra?
- Tôi không biết trả lời ông thế nào, ông anh họ ạ - Người được hỏi dưới tước vị hoàng thân trả lời - những điều mà tôi biết, đó là tôi đã nhìn thấy khá nhiều sinh mạng con người bị chết; tôi đã dự nhiều cơn hấp hối đủ kiểu; tôi đã nghe tới hai mươi lần hơi thở hắt ra lần cuối của kẻ tử thương: này, ông đô đốc ạ, chưa bao giờ cái chết của một kẻ thù dũng cảm, cả cái chết của một người đàn bà, cái chết của một đứa trẻ đã gây trong tôi sự xúc động mà tôi cảm thấy vào lúc cái linh hồn này lìa khỏi trần gian.
- Đối với tôi, thưa ông - Đô đốc nói - kẻ nào mà không bị nghi ngờ khi kẻ ấy nói về lòng dũng cảm, còn tôi thì cảm thấy mắc một nỗi khiếp sợ khôn tả; và tôi sẽ ở vào địa vị kẻ bị kết án, máu tôi sẽ không bị đông đặc hơn nữa trong mạch máu. Nói tóm lại, ông em họ ạ - đô đốc nắm lấy cổ tay hoàng thân nói thêm - tôi đã sợ.
- Sợ ư, ông đô đốc! - Hoàng thân ngạc nhiên nhìn ông Côlinhi và nói - ông nói rằng ông đã sợ phải không? Hoặc giả tôi đã nghe không rõ.
- Tôi đã nói rõ như vậy và ông cũng đã nghe rõ, vâng, tôi đã sợ; vâng, có cái gì đã xảy ra trong tôi, tôi không biết có cái gì ớn lạnh trong mạch máu, một linh cảm u tối về sự kết thúc tới đây của cuộc đời tôi trong tim. Ông em họ ạ, tôi tin chắc rằng cả tôi nữa, tôi sẽ chết dữ đội.
- Vậy thì hãy đưa bàn tay cho tôi, ông đô đốc, bởi vì người ta cũng đã đoán trước cho tôi rằng tôi sẽ bị sát hại.
Một lát im lặng.
Cả hai người đứng bất động, bị nhuốm sắc đỏ phản chiếu bởi những ngọn lửa cuối cũng của giàn hoả.
Hoàng thân Côngđê hầu như đắm chìm trong cơn mơ màng u uất.
Đô đốc Côlinhi trầm tư sâu sắc.
Đột nhiên, một người đàn ông vóc dáng cao lớn khoác áo choàng rộng xuất hiện trước mặt họ; dẫu mối bận tâm của họ thật sâu sắc, họ vẫn nghe thấy tiếng chân bước.
- Ai đó? - Hai người đàn ông run người hỏi trong lúc máy móc đặt bàn tay lên đốc kiếm của họ
- Một người - Ngưòi mới đến trả lời - mà, thưa ông đô đốc, ông đã ban cho người ấy vinh dự về cuộc nói chuyện tối qua và có lẽ người ấy đã bị sát hại khi ra khỏi nhà ông nếu không được đức ông đây trợ giúp.
Nói xong, sau khi bỏ chiếc mũ dạ rộng vành cho đô đốc, người mới đến quay về phía hoàng thân Côngđê chào ông còn sâu sắc hơn chào đô đốc.
Hoàng thân và đô đốc đã nhận ra người mới đến.
- Nam tước La Rơnôđi! - Cả hai người cùng thốt lên.
La Rơnôđi rút cánh tay ra khỏi áo choàng và nhanh nhẹn giơ về phía đô đốc.
Nhưng thật nhanh, một bàn tay đã giơ ra trước bàn tay ông này. Đó là bàn tay hoàng thân Côngđê.
- Cha lầm rồi thưa cha - Ông nói với ông đô đốc- Chúng ta là ba.
- Đúng thế chứ, con trai của ta? - đô đốc thốt lên một tiêng reo vui và nói.
Trong ánh lửa cuối cùng của giàn hoả, người ta nhận thấy một nhóm người vừa ra khỏi cuối pháp trường.
- A! - Đô đốc nói - Đấy là ông Musi và những người của ông ta. Chúng ta hãy rút lui, các bạn, và chúng ta đừng bao giờ quên những gì mà chúng ta vừa trông thấy, cả những điều chúng ta vừa thề thốt.
Cũng do ánh lửa mà ba người âm mưu phản loạn đã nhìn thấy ông Musi. Ông Musi cũng đã trông thấy họ những không nhận ra họ vì họ được trùm kín trong những tấm áo choàng.
Ông ta ra lệnh cho những người của ông ta bước theo nhóm ngưòi khả nghi. Nhưng như thể chỉ đợi có cái lệnh đó để tắt nên ngọn lửa biến mất và pháp trường lại chìm trong bóng đêm mù mịt.
Và trong bóng tối ấy, bà thủ lính tương lại của giáo phái Tin lành cải cách biến mất để rồi họ sẽ phải ngã xuống, người này sau người kia, nạn nhân của lời thề mà họ vừa đưa ra.
Hết