Cá khoai sinh sống ở vùng biển vùng nước cạn. Cá có thân hình thon dài, có nơi gọi là cá cháo do thịt cá có màu trắng trong suốt, khi nấu chín, cả xương thịt mềm nhũn như cháo. Từ một loại cá thường dùng làm món ănquen thuộc của nhà nghèo hồi trước, bây giờ cá khoai đã trở thành một món đặc sản, được ưa chuộng từ nông thôn cho đến thành thị. Nếu những nơi sang trọng thường chế biến cá khoai với đủ các món ngon như lăn bột, lẩu, cháo, nướng... thì ở những làng chài yên bình, các bà nội trợ thường chỉ chế biến hai món dân dã: cá khoai nấu canh hoặc phơi khô.
 
 

Cá khoai và rau tần ô chuẩn bị nấu canh - Ảnh: Tuy An
 
Riêng món canh cá khoaicũng tùy theo mùa. Mùa nắng thì cá khoai nấu canh chua ngon với các phụ liệu cà chua, thơm chín, me, ớt...; lúc cuối đông thì thường nấu canh cá với các loại rau vì mùa này thời tiết thuận lợi, rau rất nhiều, mà ngon nhất là rau tần ô (có nơi còn gọi là cải cúc).
Cá khoai mua từ chợ về còn dính cát biển, con nào con nấy tươi trong, làm sạch ướp sơ với ít gia vị. Mùa này rau tần ô vườn nhà xanh mướt, chỉ một chốc ra vườn là ta đã có cả một rổ rau non ưng ý. Đã chuẩn bị xong cá và rau thì có thể nấu bất cứ lúc nào cũng được nhưng ngon nhất, muốn ăn nóng cho ấm lòng thì chỉ nấu trước bữa ăn độ vài ba phút. Những người ăn kiêng dầu mỡ có thể nấu canh cá với rau, không cần tao cá trước với dầu, nồi canh vẫn ngon như thường. Cách nấu cực kỳ đơn giản: khi nồi nước trên bếp đã sôi, người nấu chỉ cho phần cá đã chuẩn bị vào nồi, đợi một lát cho nước sôi bùng, cá chín rồi trút phần rau tần ô xắt nhỏ vào, nêm nếm gia vị. Vì cá khoai thịt mềm nên trong khi nấu, không khuấy nhiều, tránh để cá bị nát.
Nhìn về hình thức, nồi canh cá khoai nấu với rau tần ô có màu xanh trong dìu dịu khá đẹp mắt. Về chất lượng thì không cần phải bàn chi nữa, mười người ăn đều ngon miệng cả mười. Đó là vị beo béo ngọt thanh của cá, vị the nhẹ nồng nồng của rau tần ô, tất cả hòa quyện, quyến rũ hơn bất cứ món gì. Ngoài ra, ăn canh cá khoai nấu rau tần ô còn mát, bổ, lành tính, có tác dụng giải nhiệt, nhuận tràng; canh cũng thích hợp cho trẻ em hoặc người mới ốm dậy.
 Tuy An