Vào giữa thế kỷ III, nước ta bị đặt dưới ách đô hộ của nhà Đông Ngô(một trong ba nước thời Tam Quốc của Trung Hoa). Năm 248 Ngô chủ sai Lục Dận sang làm thứ sử Giao Châu(tức nước ta thời đó).
Ở quận Cửu Chân( huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa) có một cô gái tên là Triệu Thị Trinh mới 16 tuổi đã có sức khỏe và võ nghệ cao cường. Cha mẹ mất sớm, cô ở với người anh trai là Triệu Quốc Đạt. Đinh Nữ Vĩ, vợ Triệu Quốc Đạt, chị dâu của Triệu Thị Trinh, là một người đàn bà ác nghiệt, cứ muốn ép gả Trinh cho em trai của mụ là Đinh Vạn Ứnglàm nàng hầu. Thị Trinh vốn là con người khí phách, vô cùng bất bình, một hôm nói thẳng ý mình trước mặt mọi người:
- Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở bể Đôngđể cứu dân ra khỏi nơi đắm đuối,chứ không thèm bắt chước người đời cúi đầu, khom lưng làm tì thiếp người ta.
Câu nói của Triệu Thị Trinh khiến mọi người kiềng nể.
Trước cảnh giặc Ngô tàn ác, ức hiếp dân ta, triệu quốc đạt bèn khởi binh đánh quận Cửu Chân(năm 248). Triệu Thị Trinh cũng hăng hái giúp anh. Vợ Quốc Đạt lo sợ bị liên lụy liền báo cho quân Ngô đến bắt Trinh. Biết được âm mưu ấy, Triệu Thị Trinh vô cùng căm giận bèn rút gươm chém chết chị dâu rồi bỏ lên rừng. từ đó cả hai anh em cùng một lòng phất cao cờ nghĩa.
Mỗi khi ra trận, Triệu Thị Trinh thường đi guốc gà, mặc áo giáp vàng, chít khăn vàng cưỡi con voi một ngà dũng mãnh do bà thu phục. trong mắt nhân dân, hình ảnh bà Triệu hết sức phi thường. Bà chiến đấu vô cùng gan dạ, võ nghệ lại cực kì cao cườngkhiến quân Ngô khiếp sợ. Chúng bảo nhau rằng:

Ít lâu sau Quốc Đạt tử trận, nghĩa quân nhất trí suy tôn bà làm chủ tướng. Bà xưng là Nhụy kiều Tướng Quân, cầm đầu nghĩa quân đánh nhau với quân Ngô liên tiếp trong năm sáu tháng lập nhiều chiến công oanh liệt. Thứ sử Giao Châu là Lục Dận phải cầm quân đi đánh. Vì quân ít thế cô, bà Triệu đương không nổi, phải rút quân đến xã Bồ Điền rồi bà rút gươm tự vẫn.
Nhân dân ta cũng như các sĩ phu, thi nhân đã dành cho Nhụy Kiều Tướng Quân Triệu Thị Trinh lòng kính yêu vô bờ bến.
Bà Triệu đã đi vào ca dao:

Một đôi câu đối xưa rất ha ca ngợi bà Triệu:

Và một đôi câu đối Nôm khác đầy nghệ thuật lưu truyền ở quê hương bà:

"Trông bành voi, Ngô cũng lắc đầu, sợ uy Lệ Hải Bà Vương, những mướn bon chân về Bắc quốc;
Ngồi yên ngựa khách đi hòai cổ, tưởng sự Lạc Hồng nữ tướng,có chăng thẹn mặt đấng nam nhi".

Và những bài thơ tiêu biểu:

"Phải đánh vì chưng giặc đến nhà
Cờ đề chữ Triệu giục voi ra
Giận nòi giống Việt về tay nó
Cho tướng quân Ngô biết mặt bà
Tam quốc nhân tài, đây có một
Nhị Trưng nữ chúa nữa là ba
Còn trời còn đất còn non nước
Còn chuyện anh hùng gái nước ta"