Hải Hồ
Hải đảo xa xôi
ở một căn nhà nhỏ miền quê xa, sáng sáng mẹ đi chợ vắng, em gái nhỏ thơ thẩn chơi quanh nhà với bà. Bà già lắm, tóc bạc trắng và mắt kém, bà phải vừa nhìn vừa sờ tay mới thấy. Bà thương yêu em gái lắm, chẳng muốn rời một bước. Em gái nhỏ chỉ chơi ra khỏi vườn một tí thôi là bà đã gọi: "ới Nụ! Nụ ơi! Cái Nụ của bà đâu rồi?" Em gái nhỏ quả như một cái nụ hoa xinh đẹp của bà thật. Môi em đỏ mọng, má trắng mịn thoảng phớt hồng như quả đào sắp chín, mái tóc mềm gió thổi nhẹ một chút cũng bay bay. Những lúc vắng vẻ chỉ có hai bà cháu ở nhà, bà hay kể chuyện "Ngày xưa" cho cái Nụ nghe. Nhiều chuyện "Ngày xưa" lắm! Cái Nụ chẳng nhớ hết: Chuyện ngày xưa có thằng bé Cuội chăn trâu. Ngày xưa có ông Bụt giả vờ ăn mày; rồi ngày xưa có con chó đá... Chuyện nào cái Nụ cũng thích. Có hôm bà kể cả chuyện "Ngày xưa bà đi ở khổ lắm..." Chuyện ấy thì buồn buồn, bà hay chảy nước mắt. Thương bà quá! Thường kể hết một chuyện bà hay ôm lấy cái Nụ, tay bà gầy gầy sờ sẫm lên chỏm tóc Nụ mà hỏi:
-Cái Nụ cháu ai?
-Cháu bà. Thế rồi bà cứ êm ái hỏi tiếp, cháu lại thỏ thẻ trả lời những câu mà cả hai bà cháu đã thuộc làu trong bụng. Như là:
-Nụ bà con ai? -Con mẹ con cha.
-Mẹ đâu? -Mẹ đi chợ vắng.
-Cha đâu? -Cha đi bộ đội, hòa bình. Bà bằng lòng lắm. ừ! ừ! Cha Nụ đi bộ đội giữ hòa bình.
-"Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh..." Cứ hai chữ một, giọng nỉ non bà dạy tiếp:
-"Cha đi... bộ đội... thức canh... đất trời..." Khi bà cháu thủ thỉ trước thềm nhà như thế thì ở tít ngọn tre vồng có con chích chòe đậu. Gió đung đưa, con chích chòe hót réo rắt, nó lại rung cánh nhìn xuống hai bà cháu kêu:
-Chuých! Tu chuých! Chòe chòe! Bà bảo với Nụ rằng:
-Nó nói: "Tao thích! Tao thích múa xòe!" Thế là cái Nụ đứng dậy bắt chước các bạn múa tay quanh bà cho chim xem. Bà khen, bà cười móm mém. Chim khen, chim hót thánh thót. Đây là những sớm mai nhẹ nhàng trong sáng của hai bà cháu. Gió đã đổi mùa, hơi se lạnh, cái lạnh ngòn ngọt đầu thu. Nắng vàng dịu đi, thếp vàng trên cây, trên lá, trên cả mình chú chích chòe hay hót. Sương cũng óng ánh giống những hạt ngọc tí xíu xinh xinh.
Cảnh và người êm ả tươi mát như tranh. Tranh hòa bình của quê hương em gái nhỏ, có bà kể chuyện "Ngày xưa", có mẹ sớm hôm làm đồng hợp tác, có cha đi bộ đội, giữ hòa bình. Cha ở xa, xa lắm, em gái nhỏ không thể biết được. Nơi ấy cha em và những chiến sĩ đồng đội tháng ngày vật lộn với sóng dữ biển khơi, da sạm đi vì nhuộm nắng trời và biển mặn. Một hôm từ nơi xa xa ấy người cha gửi về cho em gái nhỏ một gói quà. ạ này! Thích chưa! Đôi mắt tròn đen của em mở to long lanh. Những thứ này ở quê chẳng hề thấy bao giờ cả. Đấy là những con ốc kỳ lạ. Con thì tròn xoe, trắng muốt lại điểm lấm tấm đỏ đỏ xanh xanh. Con thì dài dài mà đầu nhọn hoắt. Này những vỏ con trai, con hến trắng tinh, kẻ vân, kẻ vi. Có cái mỏng mảnh tròn tròn như một cái quạt tí hon, soi lên nắng nhấp nháy có màu ngũ sắc. Lại những hòn đá cuội màu xanh cũng có, màu đỏ cũng có mà trắng muốt cũng có. Hòn tròn như cái cánh chim, hòn lại vuông vắn bốn góc, có hòn thì dẹt như chiếc mâm tí xíu. Thế này mà chơi bày cỗ thì thích biết mấy. Còn bông hoa đá nữa kia. Hoa gì mà xù xì, lại cứng thế nhỉ? Hoa này thì chẳng bao giờ héo rụng, tha hồ mà chơi rước kiệu. Mẹ đan ngay cho Nụ chiếc giỏ tre con. Bỏ ốc và đá cuội vào giỏ xách tung tăng. Chỉ khẽ lắc lắc nó kêu lóc xóc đến vui. Bà cũng khen đẹp, mẹ cũng khen đẹp, con chim chích chòe cũng ríu rít như thèm như ghen. Sao nơi cha ở đấy cũng đẹp hơn con chim vẫn đậu trên ngọn tre trước ngõ kia thôi. Nơi ấy là đâu thế nhỉ? Mẹ đọc thư cha gửi về nói cha đóng quân ở ngoài hải đảo. si! Hải đảo! Cha ở hải đảo! Cái tên buồn cười nhỉ! Hải đảo là đâu mà nhiều thứ đẹp như thế! Hỏi bà, bà cũng không biết. Bà chỉ bảo hải đảo là ở ngoài biển khơi. Bà kể biển có nhiều nước lắm, nước xanh và nhiều như trời xanh trên đầu hai bà cháu. Nhiều đến nỗi cứ nhìn xa mãi thì thấy trời và nước chập vào với nhau. ờ! Thế thì cha ở xa lắm! Ngồi xếp những con ốc xinh xinh, hòn cuội tròn tròn vào lòng bàn tay bà, em gái nhỏ còn hình dung ra vô khối những thứ xinh đẹp khác mà chắc ngoài nơi hải đảo lạ lùng cha ở có nhiều lắm. Em thốt lên ao ước:
-Bà ơi! Bà cháu ta mà được ra xem thì sung sướng quá bà nhỉ? Biết bao ý nghĩ đẹp đẽ về hải đảo nảy nở trong trí óc của em gái nhỏ.
* * *
Ngay tối hôm ấy, một câu chuyện kỳ diệu về hải đảo của cha em đã đến trong giấc mơ em gái nhỏ. Một giấc mơ thật đẹp đẽ. Này đây! Con chim chích chòe ban sáng bỗng dưng tới đậu bên em. Nó hót ríu rít và khoe với em gái:
-Cô Nụ ơi! Chim có đẹp không? -Đẹp lắm! Chim đẹp hơn ban sáng nhiều. Mỏ chim đỏ và cánh chim biếc xanh thế kia. Con chim hót lên vui sướng và nó lại mách:
-Cô Nụ ơi! Chim đẹp vì chim đã bay qua biển xanh, bay đến hót ở hải đảo. ở đấy có cha cô Nụ.
-Thật thế ư chim? -Em gái nhỏ vui sướng reo lên:
-Chim kể đi nào. Hải đảo làm cho chim đẹp thế kia ư? Chim rung đuôi, vẫy cánh, chim nhảy tót vào lòng bàn tay xinh em bé rồi chim thánh thót kể:
-Hải đảo đẹp! Đẹp lắm cô bé ạ! Đấy là một hòn núi đá ngũ sắc long lanh nổi lên giữa biển cả. Khi ửng nắng và những tối có trăng, từ xa trông hòn núi ấy trong suốt như ngọc. Trên núi có vô khối là của quý. Nào hoa quả muôn màu thơm ngào thơm ngạt. Nào lụa hoa để may áo mặc vừa đẹp vừa xinh. Đồ chơi thì vô khối, còn đẹp gấp mấy mươi cái giỏ ốc với đá cuội của cô Nụ nữa kia! Em gái mê say nghe, em nghĩ thầm:
-Chao! Em mà ra được ngoài ấy em sẽ hái một bông hoa rõ đẹp cài lên tóc. Sẽ bứt một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn. Sẽ lấy một tấm lụa nhiều hoa nhất đem về mẹ may áo đẹp đến Tết mà mặc. Em sẽ rủ cha cùng về quê thăm bà, thăm mẹ. Chao ôi! Hẳn là bà và mẹ thấy hai cha con về thì vui biết mấy. Nghĩ rồi em bé hỏi chim:
-Này bạn chim ơi: "Cha làm gì ở ngoài ấy thế? Chắc cha cũng đẹp lắm phải không chim? Cha nhớ Nụ lắm đấy nhỉ?"
-Đẹp lắm cô Nụ ạ! ở đấy cha của Nụ có đôi mắt sáng như hai chấm sao, đêm đêm cha dõi nhìn ra biển rộng. Những con cu, con vọ lén lút trong tối thẳm đều lẩn trốn bỏ chạy. ở đấy cha của Nụ có hai cánh tay khỏe và to lắm. Cánh tay dang rộng ra chắn giữ những cồn sóng bể lưỡi dài hay giận dữ cứ đòi chồm lên chực nuốt cả đảo đi. Chính mặt trời cũng say mê cha cô, sáng sáng trước tiên mặt trời đến đảo chào nụ cười của cha cô sớm nhất rồi mặt trời mới đi về các ngả. ở đấy muôn ngàn loài chim đẹp chúng tôi bay về làm tổ trên đỉnh núi và suốt ngày hót lên bài hát hay nhất của loài chim tự do: bài ca "Vinh quang trên đôi cánh". Cha cô cũng thuộc bài ca đó và lúc hát hai cánh tay cha cô múa lên xòe rộng như đôi cánh chim. Đẹp! Đẹp lắm kia! Em gái thốt reo lên thèm muốn: "Nụ muốn đến với cha Nụ quá! Có xa lắm không chim ơi?"
-Xa lắm! Cô Nụ ạ! Phải đi đến bờ biển xanh, đi theo con đường mà cha Nụ đã đi có mưa, có gió. Rồi qua giữa biển cả mới tới hải đảo! Mắt em gái nhỏ đã dấp dính nước mắt, em lo lắng:
-Làm thế nào mà em đi tới được đấy? Bỗng nhiên từ trong giỏ tre có tiếng những con ốc tròn xinh xinh gọi:
-Cô Nụ ơi! Cô hãy chịu khó đưa chúng em ra bờ biển. Gặp biển xanh chúng em sẽ thành chiếc thuyền đẹp chở cô gái bé nhỏ của chúng em tới đảo bình yên. Cô bằng lòng chứ? Con trai bé xinh như cái quạt tí hon cũng thủ thỉ:
-Chị ốc làm thuyền. Còn em, em sẽ xòe rộng như một cánh buồm trắng đón gió biển đưa chị đi thật nhanh trên sóng. Chị bằng lòng chứ? Chim xòe cánh vui mừng nhảy nhót đậu lên quai giỏ:
-Thế thì vui quá! Chim sẽ bay dẫn đường ra tới bờ biển. Cũng xa đấy! Cô Nụ phải đi đến rõ mỏi chân mới tới, đi như cha cô đã đi. Nhưng không sao. Chim sẽ hát cho Nụ vui tai quên hết vất vả mệt nhọc, Nụ bằng lòng chứ? Em gái nhỏ sung sướng, má em đỏ hồng lên, em đứng dậy quả quyết:
-Cám ơn các bạn! Thế thì chúng ta đi ngay thôi. Mệt nhọc mấy Nụ cũng đi! Nụ chẳng sợ đường xa. Nhưng kìa, những chú đá cuội đã nhảy tót ra khỏi giỏ tre:
-Hỡi cô gái dũng cảm. Chớ lo, con đường có mưa, có gió, con đường gồ ghề cha cô đi qua đã san bằng cho cô rồi. Cô hãy buộc chúng tôi vào dưới bàn chân xinh đẹp kia đi. Chúng tôi sẽ biến thành những bánh xe nhỏ đi nhanh như bay và không hề vấp ngã bao giờ cả. Cô bằng lòng chứ? Em gái nhỏ chập hai tay vào ngực cảm động:
-ôi chao! Thế thì sướng quá. Em với thúng quần áo của mẹ lấy dây vải đỏ buộc những hòn cuội nhỏ vào chân. Em xách giỏ đồ chơi mạnh dạn bước ra khỏi cửa. này lạ chưa! Sao em đi nhẹ nhàng như lướt trên mặt cỏ. Nhanh quá. Gió hát ù ù bên tai, gió thổi bay mái tóc mềm mại của em. Mát quá! Trước mặt em nắng sáng tưng bừng trời xanh. Một loáng em gái nhỏ đã vượt khỏi cánh đồng lúa thu của quê hương em. Tre xanh và đồng lúa dạt dào vẫy chào tiễn biệt. Bướm trắng và chuồn chuồn đỏ bay theo tiễn chân rõ xa mới thôi. Em phải đi qua nhiều làng mạc xa lạ, nhiều cánh đồng bát ngát, qua những dãy đồi cỏ mượt như nhung nối tiếp nhau và qua cả những khu rừng xanh thăm thẳm. Kìa, bờ biển xanh đã ngay trước mặt rồi. Em gái nhỏ dừng chân trên bãi cát trắng mịn. Rặng thông già phía sau lưng em là biển cả mênh mông, biển rộng quá, xanh quá, y như bà đã kể với em. Em chỉ thấy trời và nước, nước không nằm im như trời. Nước như nổi sóng xô nhau vào bờ ăn cát và muốn xô dần đến cả chân em như chực nuốt em đi. Chim liệng quanh một vòng đậu trên vai em và giục:
-Nào cô Nụ! Hãy thả ốc và trai xuống nước biển đi. Thả nhanh lên thôi! Em gái nhỏ vừa cúi xuống thì bỗng dưng có tiếng hát réo rắt vẳng đến, gió không thổi nữa và sóng cũng tan dần đi, biển xanh bằng lặng như một tấm gương lớn trong suốt. Trước mặt em từ ngoài xa xuất hiện những nàng tiên xinh đẹp kỳ lạ. Họ bay nhanh đến quanh em gái nhỏ. Những tà áo lụa đủ màu quấn lấy em. Nàng tiên lớn nhất bế bổng em gái nhỏ lên và bảo:
-Em Nụ ơi! Em muốn ra hải đảo đấy ư? -Vâng! Em ra với cha em. Chim bảo cha ở ngoài ấy, đẹp lắm!
-Phải! Cha em ở ngoài ấy. Ngoài hải đảo xa tít kia kìa. Em gái nhỏ ngửng nhìn theo tay trỏ và em thấy giữa biển nổi lên một hòn núi óng ánh.
-Em gái nhỏ ơi! Em muốn ra đảo để làm gì cơ chứ? Em gái ngoan ngoãn trả lời như em đã nói với chim:
-Em bảo cha em hái cho một bông hoa rõ đẹp gài lên tóc. Sẽ bứt một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn, sẽ lấy một tấm lụa nhiều hoa nhất đem về mẹ may áo đẹp cho em mặc. Những nàng tiên cười rộ lên. Nàng tiên lớn nhất chỉ các nàng tiên khác bảo:
-Này! Em gái nhỏ! Thế thì các chị là những nàng tiên "Mùa xuân" đây!
-Và nàng nói.
-Em có biết cha em đã làm gì ở ngoài đó không? Em nói cho chị nghe thử nào. Em gái nhỏ ấp đầu vào ngực nàng tiên thủ thỉ:
-Em biết ạ! Cha em có đôi mắt sáng săn đuổi những con cú, con dơi trong tối. Cha em lấy tay chặn hết sóng dữ ngoài bể rồi cha em cùng chim múa hát. Chim nói cho em biết thế đấy cô tiên ạ! Nàng tiên xoa lên mái tóc mềm mại của em khen:
-Em gái bé nhỏ ơi! Em thật là thông minh và ngoan ngoãn. Chúng ta sẽ đưa em tới gặp cha em ngoài hải đảo đẹp đẽ mà em hằng mơ ước. Em hãy nghe ta kể đây: ở ngoài đó cha em đã ngày đêm vất vả để trồng một thứ cây có nhiều hoa thơm và nặng đầy trái ngọt. Cây đó là cây "Hạnh phúc" đấy em ạ! Nhưng cha em phải chăm bón vất vả lắm. Cha em đã phải trồng cây trên đỉnh núi cao chót vót, phải hứng nắng trời tưới cho hoa cây thắm đẹp. Hôm nay ngoài hải đảo chim muông, ong bướm đang mở hội hót mừng công việc của cha em. Em xứng đáng được ta đưa tới đó. Em gái nhỏ nhoẻn cười hỏi thơ ngây:
-Có vui như Tết không ạ? -Vui hơn chứ. Chính ở đấy cha em làm ra Tết cho em và quê em đấy. Nói rồi nàng tiên lớn khoát tay vẫy các nàng tiên xung quanh:
-Nào! Chúng ta hãy kết vòng lụa đào đưa cô em gái bé nhỏ ra gặp người cha "Vinh quang" mà em yêu quý chờ mong từ lâu. Khi những nàng tiên tung vạt áo lụa lên đỡ lấy em gái nhỏ thì bỗng dưng nắng trời dịu đi và mây hồng tụ lại quanh em. Em gái nhỏ ôm chiếc võng tre vào lòng và những nàng tiên nâng nhẹ chiếc giỏ lụa bay lên cao, cao mãi và hướng ra ngoài biển cả mênh mông. Chim lượn vòng trên đầu em và bắt đầu hót bài ca "Vinh quang trên đôi cánh". Ngồi trong chiếc võng đẹp, lòng em bé mát rượi, mái tóc em lại bay bay, em nghĩ đến cha đang chờ em bên cây "Hạnh phúc". Hôm về em sẽ kể cho bà nghe cuộc đi chơi vui thích này. Chuyện của em kể chắc vui thích như những chuyện "Ngày xưa" của bà nhưng nhất định không buồn như câu chuyện "Ngày xưa bà đi ở..." Em bé sung sướng như thấy mình bay cao, bay bổng mãi... Lúc đó chính vào độ nửa đêm, gió ngoài vườn cây thổi mạnh. Người mẹ tỉnh giấc chạy ra khép cửa quanh nhà cho gió lạnh khỏi lùa vào. Khi soi đèn bên màn bà mẹ nhìn thấy đứa con gái nhỏ yêu quý của mình đang ngủ thiêm thiếp, ngon lành, nụ cười tươi tắn khẽ máy động. Người mẹ sung sướng khẽ ôm lấy con và đặt chiếc hôn thật dịu trên má. Bà mẹ sẽ ru câu ru quen thuộc: Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh Cha đi bộ đội thức canh đất trời.
Lời ru nhẹ nhàng bay bổng, bay thật xa xa tít mãi. Cùng lúc ấy ngoài tít xa cái quê hương êm đẹp ấy, bão biển vẫn nổi giận quanh những hải đảo chênh vênh. Ngọn đèn biển chập chờn quay quay lóe sáng. Nhưng trong gió bão ấy, từ hải đảo tiến ra khơi, tàu đi tuần vẫn chồm lên mặt sóng dữ mà xuyên vào đêm tối mù mịt. Đấy là công việc nặng nề và vinh dự nhất mà đất nước đã giao cho những chiến sĩ hải đảo. Họ lùng săn bọn biệt kích, lũ cướp biển với ý thức cảnh giác cao, tinh thần chiến đấu dũng cảm. Trong đội ngũ chiến đấu đó có người cha của em gái nhỏ. Người cha to lớn có đôi tay rắn chắc, có màu da xạm cháy vì nắng trời và biển mặn. Sóng gió vẫn bao bổ gầm thét quanh mình người cha. Biển vẫn mênh mông dữ dội. Tiếng ru của người mẹ vẫn hòa bay trong khoảng không bao la. Khi gió bốc lên từng không cao vút thì gió rời sóng rời biển cứ dịu nhẹ dần trong giọng ru êm ái. Khi gió về tới khu vườn quê hương em gái và lẻn nhẹ vào nhà thì chỉ còn như tơ phảng phất rất nhẹ mơn man trên đôi má trắng mịn của em gái nhỏ đang mơ. Giấc mơ kỳ diệu ấy vẫn giữ vẹn và tiếp diễn êm ái lạ lùng!
1960
Chuyện Chú Trống Choai
1
Một ngày vui ở quê hương mùa xuân
-Kéc! Kè... Ke... ke... e...e! Các bạn có nghe tiếng gì đó không? Chính là tiếng hát của Trống Choai đấy. Chú ta đang ngất ngưởng trên đống củi ở góc sân kia kìa. Bây giờ đuôi chú đã có dáng cong cong chứ không đuồn đuột như hồi nhỏ nữa. Bộ cánh cũng có duyên lắm rồi. Đôi cánh chưa được cứng cáp, nhưng cũng đủ sức giúp chú phốc một cái nhảy tót lên đống củi gọn gàng hơn trước nhiều. Mỗi lần chú ta phốc lên đứng ở cành chanh, dù chỉ mới ở cành thấp thôi, lũ Gà Chiếp em út lại kháo nhỏ với nhau: "Tuyệt! Tuyệt! Tuyệt!" tỏ vẻ thán phục lắm. Rõ ràng Trống Choai của chúng ta đã hết tuổi bé bỏng thơ ngây rồi. Chú chẳng còn phải quẩn quanh chân mẹ nữa rồi. Chú lớn nhanh như thổi. Mỗi ngày nom chú một phổng hao, hoạt bát hẳn lên. Độ này cái gì cũng khiến Trống Choai say mê, yêu thích. Thích gì, chú hăm hở học cho kỳ được. Lại thế này nữa. Chú ta còn có một ước mơ rất đẹp đẽ kia! Chả là vì Trống Choai thường nghe kể có nhiều bạn cùng lứa tuổi như Choai được cùng các anh bộ đội sống ở các trận địa cao xạ pháo. Choai vẫn hằng mong sẽ được sống như vậy. ở đấy hẳn Choai sẽ tận mắt nhìn thấy lũ quạ diều Mỹ tan xác, rơi rụng xuống đất đen. Choai sẽ hát thật to thật hay để mừng trận chiến thắng. Rồi lại những cuộc hành quân đi khắp đây đó để săn lùng bọn quạ Mỹ. Trống Choai vẫn mong ngày mong đêm sao cho mình lớn thật nhanh, sức thật khỏe và tiếng hát thật vang xa để được đi theo bộ đội. Phải rồi! Mẹ Mái Nâu đã từng khuyên Trống Choai như thế này:
-Con trai quý của mẹ! Con còn quá non trẻ! Muốn đạt ước mơ, con phải chăm tập tành. Phải gắng học hành! Chóng lớn, chóng khôn! Thật khỏe mạnh hơn mới đi theo bộ đội được.
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e. Đấy, Trống Choai của chúng ta lại lên tiếng đấy! Nghe rõ vui chưa! Chả là dạo này chú ta đang tập hát mà! Chú tập rất hăng, không sợ mệt đâu nhé! Chú cũng tự biết giọng mình chưa hay. Mà thật thế! Chú đã vỡ hết giọng đâu! Giọng chú còn non nớt lắm. Nghe khe khé lại ngắn hơi nữa. Nó cụt lủn, chưa đủ sức ngân vang như giọng Trống Cồ được. Trống Choai đang thèm muốn có giọng hát như Trống Cồ, cũng như muốn có sức nhảy cao như Mèo thông minh và có đôi tai tinh tường như chú Mực siêng năng... nhưng trước hết, đối với họ nhà gà, phải là giọng gáy, tiếng hát! Kìa, Trống Cồ đã cất giọng:
-Cúc! Cù! Cu! Cu! Chao ơi! Giọng thế mới thú chứ! To khỏe, đĩnh dạc, lại ngân vang biết bao. Mà chẳng riêng gì Trống Choai ao ước đâu nhé! Cứ mỗi lần Trống Cồ đứng chót vót trên đỉnh cây rơm cao tít, cất tiếng "Cúc... cù... cu..." là cả xóm đều lặng im. Ai cũng muốn lắng nghe khúc nhạc vang lừng đó. Lúc ấy, mấy chị Vịt Bầu lắm lời dù có mải bàn cãi râm ran cũng tạm ngừng chuyện. Anh chàng Mèo thông minh ngừng nhảy nhót leo trèo. Dưới mái lầu xinh đẹp, mấy cô Bồ Câu thầm thì tán thưởng. Đến mức ả Xề béo phục phịch cũng nén thở phì phò, nằm lim dim mắt. Còn chú Mực siêng năng thì chững bước tuần tra đâu đó. Chú nghênh đầu đắc ý giây lát rồi mới tiếp tục phận sự quan trọng của mình. Trống Choai quyết chí tập bằng được. Mỗi lần cất giọng xong, Trống Choai lại chạy tới bên gốc cau, hỏi anh bạn Mèo thông minh:
-Cậu nghe đã khá hơn chưa? Mèo thông minh vẫn nghiêm nghị mở tròn mắt, lắc đầu:
-Nghèo!... Nghèo... èo... Giọng cậu còn rất nghèo. Nghe cũn cỡn chói tai lắm. Cố nhiều nữa bạn ơi! Thế là Trống Choai lại nhảy phốc tới đống củi kiên nhẫn tập. Biết Mèo thông minh thính tai nên Trống Choai tin tưởng nhờ bạn nghe hộ đấy mà! Trống Choai đang hết sức cất cao giọng thì Trống Cồ khoan thai bước tới. Cồ gật gù khen ba tiếng liền:
-Tốt! Tốt! Tốt! Chăm học thế rất tôốt! Trống Choai được khen thích lắm nhưng vẫn băn khoăn lo lắng. Chú hỏi:
-Liệu Choai tôi có được giọng hay không ạ? Trống Cồ gật gật nhắc liền ba tiếng:
-Học! Học! Học! Kiên nhẫn học ắt thành công. Nói xong, Trống Cồ bảo:
-Nào! Hơi choông chân ra một chút cho bụng thoải mái, dễ lấy hơi. Trống Choai làm theo ngay tức khắc.
-Tốt! Tốt! Ngửng cao đầu lên. Trống Choai nghe theo ngửng phắt đầu. Trống Cồ lại dặn:
-Trước hết vỗ mấy nhịp cánh cho máu chuyển động mạnh đã! Thót bụng vào! Vươn thật cao cổ mới bật nhiều hơi. Nào! Hãy xem đây! Trống Cồ thong thả làm từng động tác mẫu rồi cất tiếng dõng dạc:
-Cúc! Cù! Cu! Cu... Trống Choai sướng quá liền hát tiếp luôn theo:
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e... e...
-Tốt! Cố nữa nào! Cúc! Cù! Cu! Cu... cu...
-Kéc! Kè... ke... ke... e... e...
-Cúc! Cù... cu... cu... u... u... Cả hai cất tiếng gióng giả một thôi ba hồi liên tiếp. Một bản song ca rộn ràng, có giọng thanh hòa nhịp với giọng trầm hay tuyệt. Mấy chị Vịt Bầu lạch bạch bước tới khen ngợi râm ran. Anh chàng Mèo thông minh cao hứng nhảy ngay điệu vũ "Bắt bóng rỡn trăng", một điệu vũ cổ truyền của dòng họ nhà chú. Mấy cô Bồ Câu cũng rủ nhau tung đôi cánh lẹ làng uyển chuyển giữa bầu trời. Các cô bay thành đội hình chữ O rồi cả chữ V nữa. Nom các cô đẹp như một phi đội phản lực cất cánh bảo vệ bầu trời xanh vậy. ả Xề hay nằm cũng phải nhỏm dậy nghếch mũi trước lan can, cười híp cả đôi mắt lại. Còn bác Ngan khó tính, bốn mùa đội tân hoẻn chiếc mũ nhung đỏ, cũng gật lấy gật để. Bác ta cất tiếng khàn khàn:
-Được mà! Được mà! Vui, vui, vui... Lúc này Trống Cồ đã trở lại đỉnh cây rơm cao tít. Trống Cồ vừa lắng nghe Trống Choai tập vừa đỡ giọng:
-Cúc! Cù! Cu! Cu... cu...
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e... e... Chú Mực siêng năng không dám lơi là công việc tuần tra đây đó. Chú chỉ ngó xem giây lát rồi lại đếm bước thầm khen:
-Hừ! Hừ! Như một lão tướng đang luyện tập ba quân ấy! Trống Choai cũng khá lắm! Hôm đó Trống Choai tập một bữa ra trò. Chú tập mải miết tới lúc mệt lử lừ mới thôi. Mệt lắm nhưng Trống Choai vui thích vô cùng. Chú hí hửng ngỏ lời với bạn:
-Mèo thông minh ơi! Mình muốn có ngay cái giọng thật vang. Cả tiếng vỗ cánh cũng phải to, khỏe nữa. Chao ơi! Tiếng vỗ cánh của Trống Cồ nghe mới phát thèm chứ! Rộp! Rộp! Rộp! Còn mình thì đập mạnh đến mấy cũng chỉ đèn đẹt. Tức quá đi mất thôi! Mèo thông minh nghe vậy cười ngất một thôi dài:
-Hì! Hì! Gừ... gừ... Phải thật khỏe mạnh đã, lông cánh to dày đã, bạn ơi!
-Mà mình còn muốn sao nhảy được thật cao tít trên đỉnh cây rơm nữa kia! Đống củi thì thấp quá! ở trên chót vót kia chắc nhìn rộng thấy nhiều nhỉ? -Tất nhiên! Tất nhiên! Trên cao ắt tầm mắt nhìn xa thấy rộng nhiều. Trống Choai năn nỉ:
-Thế dạy cho mình nhảy được thật cao như cậu nhớ! Còn hát thì nhờ Trống Cồ! Ai giỏi cái gì, mình nhờ dạy cái đó.
-Sẵn sàng! Cốt nhất là cậu dũng cảm và gan dạ!
-Lại thế nữa kia!
-Đúng thế!
-Mèo thông minh phân bua.
-Tập hát thì cần kiên tâm không ngại khó. Còn tập nhảy thì phải có tính dũng cảm. Nếu nhát gan, chưa nhảy đã sợ đau thì khó tập lắm. Mèo thông minh còn dọa đùa bạn:
-Tớ đây này! Ngã đến tẹt cả mũi ra mà tớ vẫn không sợ tí nào. Trống Choai nhìn thật kỹ bạn thấy đúng là cái mũi có tẹt, liền hăng hái bảo:
-Mình cũng không sợ tẹt mũi! Mình dũng cảm gan dạ được! Cậu dạy luôn đi! Mèo thông minh lắc đầu:
-Hôm nay cậu mệt rồi. Nghỉ đã, không nên nóng vội mà hỏng việc. Sáng mai hẵng hay! Trống Choai háo hức muốn tập luôn. Chú ta năn nỉ mãi mà Mèo thông minh vẫn từ chối. Chú đành chịu chờ đến sáng mai vậy.
2
Trống Choai hăng hái lên đường Bây giờ thì chú Trống Choai của chúng ta đã lớn khôn thêm một bước. Ban ngày chú tập hát rồi tập nhảy cao. Thấm thoắt chú đã nhảy được lên nóc bếp. Chú cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ề ê... Thế là giọng chú đã bớt khé... Nó vỡ thêm ra một chút nữa rồi. Đêm đêm chú được ngủ cạnh Trống Cồ để tập thói quen thức giấc vào đúng lúc sang canh. Tất nhiên là nhiều đêm chú còn ngủ quên đấy! Nếu Trống Cồ không lay gọi ắt chú ta kéo một giấc liền tù tì tới sáng mất! Nhưng không sao! Miễn là Trống Choai của chúng ta chịu khó. Mọi việc đều phải luyện dần đã, có đâu dễ dàng chỉ muốn là được ngay! Ngày lại ngày, Trống Choai say sưa luyện tập. Chú mong mỏi chóng đạt được ước mơ. Nhưng các bạn ơi! Đột nhiên có một việc hệ trọng đã xảy đến với Trống Choai đấy! Câu chuyện đó thực ra chỉ rất đơn giản như thế này! Anh bộ đội con bà chủ nhà vừa về phép. Anh ta là một chiến sĩ lái xe rất cừ. Cuộc sống của anh là ở trên những chặng đường khói lửa. Anh vốn ở một đơn vị vận tải quân sự chuyên tiếp hàng ra tiền tuyến. Một buổi sáng anh bộ đội đứng trước thềm ngắm cảnh. Lúc ấy Trống Choai đang vỗ mạnh mấy nhịp cánh. Chú vươn dài cổ cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ề ê...
-A! Chú gà mới vỡ giọng. Hăng tuyệt! Anh nảy ý định sẽ xin mẹ mình chú gà non này. Anh bước tới gần ngắm kỹ Trống Choai rồi quay vào nhà nói với mẹ:
-Con xin mẹ con gà trống non kia... Bà mẹ nhìn ra sân cười:
-ờ! Cả đàn đấy! Con muốn lấy con nào mang đi cũng được.
-Con thích chú gà trống choai ngồ ngộ đó, mẹ ạ! Con sẽ mang nó đi theo! Có chú gà sớm sớm gáy ở nóc xe trên đường ra trận cũng vui, mẹ nhỉ! Bà mẹ gật đầu:
-ờ! Thế thì chọn con đó! Giống gà tía mau lớn lắm! Mẹ để ý thấy nó mới tập ít hôm nay thôi mà đã tốt giọng ra dáng. Lúc này Mèo thông minh đang nằm xoài cẳng lim dim mắt bên ngưỡng cửa. Nghe lỏm được câu chuyện nọ, Mèo liền vểnh tai kêu "meo" một tiếng, nhảy phốc một cái ra tít đống củi. Chú reo to:
-Thôi! Nghỉ tập đã! Cậu sướng mê tơi rồi, mê tơi rồi! Vừa reo Mèo thông minh vừa lộn tùng phèo mấy cái liền. Trống Choai nghênh đầu ngơ ngác hỏi dồn:
-Tin gì đấy! Nói cho rõ một tí đã nào! Mèo thông minh vênh mặt, vuốt vuốt ria mép:
-Cậu được theo anh bộ đội đi xa, đi rất xa. Trống Choai nhảy phốc ngay tới trước mặt bạn, hỏi vội:
-Có thật không? Đúng thế thật không? -Thật chứ! Tai tớ đã nghe thì không sai vào đâu được. Mèo thông minh bèn kể lại tỉ mỉ câu chuyện cho Trống Choai nghe. Trống Choai lim dim mắt. Nghe xong chú khoái quá vỗ mạnh cánh hét to: Kếc! Kề! Kê! Kê! Thế thì sướng ghê, Choai này rất thích ra đi. Chú liền nói với bạn:
-Bạn thông minh ơi! Thật là hợp với ý định của mình. Bấy lâu mình vẫn ước mơ đi khắp nơi cho biết đó biết đây. Mình sẽ theo anh bộ đội ngay không chút do dự. Giọng hát mình dù còn kém cỏi nhưng Choai cũng xin cất tiếng gáy vang trên khắp nẻo đường ra trận. Chuyện Trống Choai sẽ lên đường đi xa chẳng mấy chốc đã lan truyền khắp xóm Mùa Xuân. Cả xóm rộn ràng náo nhiệt hẳn! Bác Ngan khó tính cũng trở nên vui vẻ, bác đưa ý kiến:
-Liên hoan! Hãy liên hoan! Cứ nói xong mỗi câu, bác Ngan già lại trịnh trọng gật đầu hỉ hả. ý kiến của bác được cả xóm hoan nghênh. Các chị Vịt Bầu bàn riêng với nhau sẽ góp quà tặng Trống Choai. Còn bọn Gà Chiếp em út thích quá cứ reo ầm lên:
-Tiệc! Tiệc! Xóm ta có tiệc đấy! Bọn Chiếp không bám quanh chân mẹ Mái Nâu như mọi ngày nữa. Chúng kéo nhau xoắn xuýt gần Trống Choai. Chúng ngắm nghía khen anh Trống Choai hết lời. Cuộc liên hoan tiễn Trống Choai lên đường đã diễn ra ngay ở trong vườn. Trống Cồ trịnh trọng lên tiếng:
"Thưa cùng các bạn thân mến! Ngày mai Trống Choai của chúng ta sẽ lên đường đi xa, ra nơi trận tuyến xa xôi. Sẽ có rất nhiều thử thách đến với anh bạn trẻ! Nhưng chúng ta tin rằng anh bạn Trống Choai dũng cảm sẽ vượt qua được. Một ngày nào đó Trống Choai sẽ trở về xóm Mùa Xuân tươi vui này. Trống Choai sẽ kể cho chúng ta nghe chuyện chiến thắng. Chúng ta tin rằng anh bạn trẻ rất hăng hái, yêu học hỏi của chúng ta sẽ trưởng thành. Tất cả chúng ta hãy vui lên. Vui lên chúc mừng Trống Choai: "Ra đi thắng lợi, ngày về vinh quang!" Tôi xin mở đầu cuộc liên hoan bằng bài hát quen thuộc "Cúc! Cù! Cu! Cu... Cúc! Cù! Cu! Cu..." Khúc hát vang lừng của Trống Cồ chấm dứt. Bỗng trên tít cao cành xoan, lanh lảnh tiếng hát của Chích Chòe và Họa Mi. Rồi lại thêm giọng trầm của chàng Cu Gáy dặt dìu phụ họa. Bản đồng ca nghe mới thánh thót du dương làm sao. Mấy cô Bồ Câu nghiêng đầu nghe nhạc, nhưng mắt thì dịu dàng ngắm chú Trống Choai. Các cô đều cảm thấy hôm nay Trống Choai đẹp thêm nhiều lắm. Mèo thông minh mừng bạn thân bằng điệu vũ "Sư tử hí cầu". Nhịp điệu khỏe khoắn, nhanh nhẹn tuyệt vời. Chú Mực siêng năng nói riêng mấy lời với Trống Choai trước giờ đi tuần tra:
-Hề! Anh bạn thứ lỗi nhé! Tớ không dự hết cuộc vui được! Lúc này tớ càng không được lơi là cảnh giác. Nhưng tớ không hề quên cậu đâu, không quên đâu! ả Xề cũng đã rời căn nhà, ục ịch ra dự cuộc vui từ bao giờ! Vui quá, ả cười tít và chốc chốc lại kêu tướng lên:
-Tết! Tê... ếc! Hôm nay vui như tết! Riêng phần Trống Choai cảm động quá đỗi. Chú ta chẳng biết làm gì nữa. Mọi ngày Trống Choai nhanh nhẹn hăng hái là thế, vậy mà lúc này chú lúng túng vô cùng. Mấy lần mẹ Mái Nâu đến bên giục chú ta:
-Bà con cô bác! Con phải cảm ơn bà con cô bác chứ! Phần bâng khuâng luyến nhớ quê nhà, phần háo hức ra đi, Trống Choai không nói nổi lên lời. Gặp ai cũng khe khẽ một câu:
-Xin cảm ơn! Xin cảm ơn ạ!... Tinh mơ sáng hôm sau, khi Trống Cồ cất tiếng gọi báo thức, Trống Choai thực sự lên đường. Anh bộ đội để chú đứng trong một chiếc lồng tre hình bầu dục. Anh vui vẻ nói:
-Chú bạn đường bé nhỏ ơi! Chúng ta cùng đi đánh Mỹ nhớ! Tớ sẽ vững tay lái. Chú mày sẽ cất tiếng hát yêu đời trên dặm đường khói lửa. Đồng ý không? Hãy thử một hồi cho vui trước khi lên đường nào! Trống Choai đồng ý ngay. Đứng thẳng trong chiếc lồng xinh xắn, chú cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê... Anh bộ đội thú vị cười giòn. Anh xách bổng chiếc lồng. Cả hai từ giã quê hương ra đi. Cũng từ đây một cuộc sống đầy thử thách gian nan đến với Trống Choai thân yêu của chúng ta. Cơ mà rất lý thú các bạn ạ!
3
Năm anh em nhà Sóc gặp anh bạn xứ lạ C ác bạn thân mến, Thế là sau mấy ngày đường, anh bộ đội nọ đưa Trống Choai về tới đơn vị. Họ ở trong khu rừng già, bạt ngàn cây to bóng cả. Đứng ngoài xa cứ ngỡ đấy là khu rừng hoang im lìm. Khi vào giữa lòng rừng, Trống Choai mới thấy bao nhiêu là xe ô tô cùng vô số lều lán. Anh bộ đội đưa Trống Choai đến bên một chiếc xe. Anh vui vẻ nói:
-Đây! Nhà của chúng ta đây. Ngôi nhà lưu động, chú mày hiểu chưa? Anh lái phụ đang hí hoáy dưới gầm xe, chui vội ra reo lên:
-A! Về rồi à! Chui cha, mong mãi ông bạn! Hai người ôm chầm lấy nhau quay tròn. Họ cười vang cả rừng. Trống Choai thầm nghĩ:
-Chà! Sau này trở về xóm Mùa Xuân, mình cũng ôm chầm lấy bạn Mèo thông minh thân thiết như thế này mới được! Mãi một lúc sau sực nhớ ra, anh bộ đội mới xách bổng chiếc lồng lên. Anh khoe với bạn:
-Đây! Giới thiệu với cậu. Thêm một anh bạn nhỏ tham gia chiến đấu với chúng ta!
-ái chà chà! Chú gà nhóc!
-Anh lái phụ reo lên. Anh ngắm nghía Trống Choai rồi chép miệng.
-Liệu nó có chịu được xăng dầu khói lửa không đây!
-ồ! Rồi cu cậu quen đi chứ! Gáy hăng ra phết đấy! Anh lái phụ gật gù:
-Nom cũng được!
Anh tháo lồng, ôm lấy Trống Choai. Anh vừa bước quanh chiếc xe vừa giới thiệu:
-Nhớ lấy nhé! Xe của chúng ta là xe "Din" ba cầu. Nó từng vượt qua trăm cuộc đường trường khói lửa. Chắn bùn méo mất một tí này! Số xe QY.8653 này! Nhớ lấy nhé! Anh ta đặt Trống Choai trước mũi xe, vòng tay ngắm nghía. Anh bảo Trống Choai:
-Bây giờ chú mày thử hát lên một bài ca cho vui vẻ nào! Chẳng ngại ngần, Trống Choai vỗ mạnh đôi cánh, ngửng cao đầu cất giọng giòn giã:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê...
-Thêm một hồi nữa chú mày ơi!
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê... Anh lái phụ thú vị lắm, cười vang:
-Khá, khá! Chú mày làm lính nhà xe được. Yêu đời lắm. Ha! Ha! Ha! Suốt ngày hôm ấy hai anh bộ đội lo chất hàng, lau chùi máy móc. Còn Trống Choai ung dung dạo ngắm phong cảnh. Chà! Chà! Trước kia Trống Choai cứ ngỡ mảnh vườn ở quê hương Mùa Xuân rộng lớn nhất. Giờ tới khu rừng này Trống Choai mới biết mảnh vườn kia chẳng thấm tháp gì. si chao! Cây ở đâu mà lắm thế nhỉ? Sau về mình sẽ kể chuyện khu rừng khổng lồ này cho Mèo thông minh nghe. Anh bạn sẽ tròn xoe mắt ra mà ngạc nhiên thôi! Mải nghĩ vẩn vơ Trống Choai không hề biết trên cành cây có những chú Sóc đang nhìn mình. Chúng thầm thì bàn tán với nhau nhiều lắm. Cuối cùng một chú cất tiếng làm quen:
-Anh bạn lạ ơi! Anh ở đâu đến đây thế? Trống Choai ngửng nhìn. Một tốp năm chú Sóc hiền lành cũng đang đổ dồn mắt nhìn khách lạ, chờ đợi. Nhưng kìa! Vừa nhác thấy họ, Trống Choai đã nổi giận:
-Hừ! Lũ chuột ranh kia! Không biết chính ta là bạn thân của Mèo thông minh ư? Cả năm chú Sóc liền cười ầm lên:
-! ! Anh bạn nhầm rồi!
-! ! Chúng tôi không phải là Chuột! Chúng tôi có ăn ở bẩn thỉu đâu, chúng tôi rất sạch sẽ kia mà! Vừa nói các chú Sóc vừa phe phẩy những chiếc đuôi to xù duyên dáng như những cái chổi mềm mại. Các chú quét đi quét lại trên các cành cây. Các chú vừa quét vừa múa hát vui vẻ:
-Là! Lá! La! Rừng của chúng ta
Cây cao bóng cả. Nào, tổng vệ sinh! Quét dọn cho nhanh, Cây rừng thêm đẹp, Lá rừng thêm xanh, Nhanh! Nhanh! Nhanh! Thái độ hồn nhiên vui tươi của các chú Sóc đã khiến cơn giận của Trống Choai tan biến. ừ! Những anh bạn nhỏ này chẳng giống lũ chuột tí nào. Trống Choai ngắm nghía kỹ hơn. à! Mỗi chú lại đeo ở ngực một cái yếm. Nom các chú nhỏ sạch sẽ lắm. Đúng là mình nhầm rồi. Trống Choai vui vẻ vẫy các chú sóc:
-Xin lỗi. Tớ nhầm! Tớ nhầm! Các bạn hãy xuống đây, ta làm quen với nhau nào! Mấy chú Sóc liếc nhau rồi cùng nhảy tót xuống. Các chú vây quanh lấy Trống Choai, nhao nhao hỏi:
-Anh ở đâu đến thế? -Tên anh là gì nào? -Anh ở dòng họ Chim Xanh, đúng không nào? Trống Choai gật lia lịa tự giới thiệu:
-Tớ là Trống Choai. Tớ ở xa lắm. ở quê hương Mùa Xuân đến. Chú Sóc lớn nhất cũng trịnh trọng giới thiệu:
-Chúng tôi là "anh em nhà Sóc". Mẹ tôi gọi tôi là Sóc Nhớn, chú này là Sóc Vừa, thứ ba là Sóc Nhỡ, em Sóc Nhỏ và bé Sóc út. Sóc Nhớn vừa tuần tự giới thiệu xong, bé Sóc út đã lau chau hỏi:
-Thế anh Trống Choai đến đây làm gì thế? Trống Choai trả lời:
-à! Đến để đi ra tiền tuyến! Sóc Nhớn ra vẻ thông thạo:
-Thế thì đúng rồi! Anh Trống Choai đi với các chú bộ đội lái xe ở đằng kia chứ gì? Trống Choai chưa kịp gật đầu, Sóc Vừa đã xoắn xuýt hỏi:
-Anh Trống Choai ơi! Như thế nào thì được đi ra tiền tuyến nhỉ? Trống Choai càng cảm thấy tự hào:
-Quê hương Mùa Xuân đã tín nhiệm cử tớ đi trước tiên. Sóc út nghe phục lắm, reo to:
-Thế thì anh giỏi ghê! Trống Choai thích thú kể lại cho anh em nhà Sóc nghe tất cả mọi việc xảy ra tại quê hương.
Nào lúc Trống Choai bất ngờ được tin ra tiền tuyến, lúc cả xóm liên hoan tiễn chân chú ta lên đường. Vừa kể chú vừa làm điệu bộ thật tỉ mỉ, say sưa. Anh em nhà Sóc xúm xít quanh Trống Choai, lắng nghe không sót một lời. Sóc Nhỏ ríu rít khen:
-ôi! Quê hương của anh vui quá nhỉ! Sóc út thì ao ước:
-Bao giờ đi tiền tuyến về anh Trống Choai cho Sóc út về chơi quê hương Mùa Xuân với nhớ! Cả Sóc Nhỏ, Sóc Nhỡ, Sóc Vừa cũng tranh nhau dặn. Trống Choai gật đầu lia lịa:
-Nhất định! Nhất định! Quê hương tớ sẽ tiếp các cậu thật hậu hĩ. Tớ sẽ mời các cậu chén những thứ ngon nhất trong vườn. Cam đường ngọt lử lừ, bưởi chín vàng óng, lại cả những quả chanh thơm phức. Còn táo nữa! Các cậu chỉ khẽ đụng vào cành một tí là rụng như mưa rào. Nghe kể tới những hoa quả hiếm đó, Sóc út luôn miệng kêu:
-úi giời! úi giời! Thế thì thích quá! Mặc cho lũ em xuýt xoa về những thứ hoa quả, riêng Sóc Nhớn nghĩ khác. Nó muốn được đi ra tiền tuyến với Trống Choai kia! Nó liền hỏi:
-Sao anh lại được chọn đi thế? Đang mải ca ngợi quê hương, bị hỏi bất ngờ Trống Choai ngẩn ra. Hừ! Câu này hỏi oái oăm thật! Đang bí, Trống Choai sực nhớ đã có lần Trống Cồ kể về đặc tính của giòng giống nhà mình, Trống Choai vụt trở nên vui vẻ. Chú ta đàng hoàng dõng dạc cất liền ba hồi: "Kếc! Kề! Kê! Kê!" váng cả rừng. Sau đó chú hỏi anh em nhà Sóc:
-Giọng tớ nghe cũng tạm được chứ các bạn? Sóc út và Sóc Nhỏ cùng reo:
-Hay lắm! Vui lắm...
-Thế mà giọng tớ không phải chỉ để nghe vui tai đâu! Bắt chước y hệt như lời lẽ Trống Cồ đã từng dạy dỗ mình, Trống Choai nói với giọng trang nghiêm:
-Bao đời nay dòng họ nhà tớ chuyên lo việc cầm canh ở xóm Mùa Xuân đấy! Chính Choai đây đã được cùng bác Trống Cồ làm công việc cần mẫn này. Bác ấy bảo rằng:
Mỗi đêm, chúng ta cất tiếng lần thứ nhất để báo cho cả xóm biết: "Bà con ơi! Hãy ngủ cho ngon giấc nhé! Đã khuya rồi, đừng ai chơi bời thức khuya nữa!" Sang lần thứ hai chính là tiếng gáy báo hiệu trời sắp sáng: "Ai cần dậy sớm làm việc xin hãy tỉnh giấc" Còn lần thứ ba là trời đã sáng tỏ: "Đừng ai lười biếng ngủ trưa nữa, một ngày mới đã bắt đầu rồi! Hãy dậy đi! Hãy bắt tay vào công việc của mình, chớ chậm trễ!"
-Thế có bao giờ anh ngủ quên không?
Sóc Nhỏ vụt hỏi vậy, Trống Choai đang mải nói rất trịnh trọng nghe Sóc Nhỏ hỏi độp một câu như thế, chú ta lúng túng chưa biết trả lời ra sao. Quả tình hồi ở nhà đã có đêm chú ngủ quên, Trống Cồ phải gọi mà! May thay Sóc Vừa đã mắng em:
-Mày dốt thế! Đã gọi là cầm canh báo thức, ai lại ngủ quên!
-Đúng! Quên sao được!
-Trống Choai quả quyết vậy. Chú ta còn nói thêm
-Trống Cồ vẫn dặn tớ thế này: "Choai ơi! Cả xóm Mùa Xuân đã tin ở chúng ta. Vậy ta lo sao tiếng hát vang xa khắp chốn. Ban ngày nó là tiếng nhạc reo vui, lúc đêm khuya nó là tiếng kẻng cầm canh không hề sai sót một lá tích tắc!" Anh em nhà Sóc nghe vậy đều muốn biết tài của Trống Choai. Chúng liền nhao nhao hẹn ước:
-Được rồi, tối nay chúng tôi chờ nghe anh Trống Choai báo thức nhớ! Trống Choai gật gù:
-Chỉ sợ các cậu ngủ say quá quên tịt mất thôi! Chứ tớ ấy à, đúng giấc ghê lắm! Sóc út vội dặn kỹ:
-Cơ mà anh phải hát thật to kia, to khắp rừng ấy, anh Trống Choai nhé!
4
Trên con đường dặm dài khói lửa N ăm anh em nhà Sóc thao thức mãi. Chúng chẳng hề nghe tiếng Trống Choai hát gọi. Chúng giận lắm, bàn nhau không chơi với anh chàng nói dối đó nữa. Thật oan uổng cho Trống Choai vô cùng! Trống Choai đã phải rời xa khu rừng từ chập tối rồi. Đoàn xe vận tải quân sự được lệnh gấp rút chở chuyến hàng quan trọng ra tiền tuyến. Hai anh bộ đội đã buộc vội chiếc lồng có Trống Choai vào phía sau xe. Ra khỏi khu rừng đoàn xe nối nhau phóng rất nhanh trên con đường đất đỏ, một con đường xuyên rừng làm gấp nên còn xấu. Xe phóng nhanh khiến Trống Choai luôn bị xóc tung. Chiếc lồng cứ lắc lư lúng liếng hoài. Nhiều lúc chú tưởng bị ném bật văng xuống mặt đường mất. Từ bé tới giờ Trống Choai chưa hề gặp nỗi gian nan như thế này. Trống Choai phải luôn quặp chặt ngón chân vào nan lồng cho khỏi ngã. Bụng chú đau quặn như có ai lộn mề, cào xới ruột gan vậy. Trống Choai đau đến ứa nước mắt. Chú ta thầm nghĩ:
-Con đường ra trận gay go thật.
-Và chú chợt hiểu
-Thảo nào, hôm ra đi Trống Cồ đã bảo riêng mình những lời chí thiết: "Anh bạn trẻ ạ! Được ra tiền tuyến là điều vinh dự, nhưng chú em ơi, con đường ra trận không phải là con đường đi dạo chơi phong cảnh. Chú sẽ gặp nhiều gian khổ và cả nỗi hiểm nguy đấy! Lúc đó, chú nản chí một chút là sẽ trở nên hèn nhát; chú sẽ khiếp đảm trước mọi thử thách mà trốn chạy. Kẻ hèn nhát sẽ phải sống cảnh lẩn lút hèn kém; hắn như lũ gián nhơ bẩn, như loài sâu bọ dưới lớp đất rác mục...".
-"Không! Không! Trống Choai tôi không bao giờ hèn nhát!". Đúng rồi! Lúc ấy chính Trống Choai đã kêu lên như vậy. Chú đã hứa với Trống Cồ sẽ vượt qua mọi khó khăn, chú sẽ trở về xóm Mùa Xuân trong tư thế chiến thắng kia! Các bạn ơi! Mỗi khi nhớ lại ngày ra đi như thế, Trống Choai đã quên bớt cơn đau xóc đấy! Chú ta tự cảm thấy mình sẽ khỏi dần. Chú bíu chặt lấy chiếc lồng, áp chặt người xuống, lựa chiều nghiêng theo đà xe chạy. Quả nhiên cơn xóc có giảm rất nhiều. Xe cứ tiếp tục chạy và chẳng bao lâu Trống Choai đã quen. Chú không đau xóc nữa, chỉ còn mệt mỏi thôi. Thế mới biết khi đã có nghị lực là ta dễ vượt qua được mọi khó khăn, các bạn nhỉ! Đêm khuya dần. Đoàn xe vẫn nối nhau đi, bon nhanh... hối hả. Bây giờ Trống Choai đã có thể tranh thủ lim dim mắt ngủ. Ngoài trời tối đen như mực. Trống Choai không hề biết đoàn xe đang đi trên một chặng đường rất hiểm nghèo. Chỗ này đèo núi gấp khúc quanh co. Chỗ kia tưởng như xe leo ngược lên trời cao. Có lúc xe lao nhanh xuống dốc dài thăm thẳm. Lại kìa, một bên vách đá dựng đứng, một bên vực sâu, thác đổ ầm ầm. Nếu anh bộ đội lái xe thiếu bình tĩnh một chút, non tay lái một chút là lập tức chiếc xe lao xuống vực thẳm, vỡ vụn ra từng mảnh. Trống Choai chưa hiểu hết được điều đó. Trong lúc chú ngủ gà gật thì các anh bộ đội lái xe dũng cảm và mưu trí đã phải căng mắt thức suốt đêm. Các anh lo tập trung hết sức lực vào tay lái. Trong đêm tối, xe chỉ bật đèn gầm, ánh đèn chỉ đủ soi một quãng sáng nhỏ mờ mờ trước mũi xe. Vậy mà cả đoàn vẫn nối nhau lao vun vút. Các anh bộ đội lái xe cừ thật! Các bạn thân mến! Nếu như chuyến đi của Trống Choai chỉ đơn giản có việc bị xóc và sau đó chú ngủ cho tới sáng thì quả thật chẳng có gì đáng kể. Không! Trống Choai của chúng ta lại gặp cơn thử thách mới đấy.
Pụp! Pụp! Pụp!... Rầm... ầm... Víu... Rầm... ầm... Một loạt pháo sáng bay lơ lửng trên trời cùng tiếng máy bay giặc nhào lượn sục tìm mục tiêu. Cảnh yên tĩnh của rừng đêm bị phá toang. Đoàn xe đang vượt qua một đoạn đèo gấp khúc chữ chi. Những chiến sĩ lái xe dận ga tăng nhanh tốc độ. Họ quyết vượt ra khỏi vùng đèo nguy hiểm. Trống Choai choàng tỉnh dậy. Chú ta lóa mắt vì ba bề bốn bên sáng lựng. Sáng quá! Tưởng như thấy rõ được cả chiếc kim rơi trên mặt đường.
-ạ! Sáng rồi cơ à! Trưa quá rồi! Trống Choai cứ ngỡ mình ngủ quên không báo thức nên các anh bộ đội vẫn cho xe chạy chăng!
-Sáng rồi! Đỗ lại! Đỗ lại! Chú ta kêu lên rất to và đã vỗ cả cánh rất mạnh để báo hiệu cho hai anh lái. Tiếc rằng tuy chú đã cố sức nhưng giọng còn non, sức còn yếu nên cứ bị tiếng xe nổ máy át mất! Và kìa, bốn chiếc phản lực Mỹ dường như đã tìm thấy mục tiêu đang lao sà xuống:
-ầm! Rầm... rầm... Víu... víu... Tiếng bom nổ chói chát, chớp lóa giật nhằng nhịt. Đoàn xe đã gặp bọn máy bay giặc Mỹ tới bắn phá. Đây chính là lũ diều hâu kẻ cướp mà tất cả loài người căm ghét vô cùng. Đoàn xe phóng nhanh. Trống Choai bị hất tung, té sấp, té ngửa. Về sau này chú mới hiểu: Muốn thắng địch, người lái xe phải có gan phóng nhanh khỏi tầm bom đạn! Loạt bom đầu của bọn giặc không rơi trúng tim đường. Bom nổ bừa bãi và khoét thành những hố sâu hoắm. Đoàn xe vẫn còn đang trên đỉnh đèo. Một loạt pháo sáng nữa nở bung. Một loạt bom nổ theo. Bom phá nổ choáng tai, bom bi kéo một tràng dài. Khói bom nồng khét khiến Trống Choai sặc sụa, tức thở:
-Quẹc! Quẹc! Lũ diều hâu Mỹ ác độc thật! Trống Choai nằm rạp mình xuống. Những mảnh bom lẫn đất đá văng vèo vèo, đập vào thành xe chan chát. Trống Choai nghé mắt nhìn. Thật mừng rỡ xiết bao! Kìa! Từ hai bên sườn núi những cụm hoa lửa vun vút bay lên. Hoa lửa đan chéo vào nhau trên trời. Hoa lửa như một cánh lưới đỏ che lấy đoàn xe.
-à! Phải rồi! Đạn của những trận địa pháo bắn lên xua đuổi lũ diều quạ Mỹ đấy. Hồi còn ở nhà, chú đã nghe kể rất nhiều về những trận địa pháo! ừ! Có thế chứ! Đâu có phải lũ quạ diều Mỹ kia muốn làm gì thì làm! Trong các buồng lái, những anh bộ đội cũng reo lên:
-Các đồng chí pháo binh đang bắn bọn địch!
-Vượt nhanh qua đèo các bạn ơi!
-Cảm ơn các đồng chí pháo! Tiến lên!
Đoàn xe mở hết tốc độ băng qua những hố bom còn nồng khét. Xe băng qua những quãng đường rực cháy. Chẳng mấy chốc xe đã xuống tới chân đèo. Cả đoàn xuyên khuất vào đoạn đường ẩn kín giữa khu rừng già. Bọn giặc cũng đã rút chạy. Đường rừng trở lại yên tĩnh. Đoàn xe vẫn tiếp tục tiến. Hai anh bộ đội hát vang trong buồng lái: "Xe ta băng băng. Vững cầm tay lái. Ta vượt biết bao đường dài..."
-à Các anh bộ đội hát mừng đợt chiến đấu thắng lợi đấy! Thế thì ta cũng hát lên tiếng hát của ta chứ! Trống Choai nghĩ vậy. Chú thấy phấn chấn lạ! Chú cũng đứng thẳng, ngửng cao đầu, cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! Gian khổ đâu hề chi! Kếc! Kề! Kê! Kê! Bom lửa ta vẫn đi! Kếc! Kề! Kê! Kê! ... Hai anh bộ đội cười vang. Xe lại dận mạnh ga hơn. Họ cùng khen:
-Hay! Chú bạn nhỏ của chúng ta cừ ghê! Nó chẳng sợ bom đạn Mỹ. Khá! Khá!
-Kếc! Kề! Kê! Kê!... Tiếng của Trống Choai vang lên lảnh lót giữa đường rừng. ở những chiếc xe nối sau, người ta cũng khen:
-Tuyệt! Chú gà hay tuyệt! Tiếng gà trên đường ra trận nghe thú vị thật.
5
Qua cơn sóng gió càng nhớ bạn vịt nhỏ Trong quãng đời thơ ấu của Trống Choai có một kỷ niệm đáng nhớ. Đó là tình bạn giữa chú ta và Vịt Nhỏ. Hồi đó Trống Choai còn bé tí xíu mới nhú đuôi tôm. Chú Vịt Nhỏ thì lùn tịt chuyên đóng bộ quần áo cộc mượt như tơ vàng. Hai chú bé thân nhau lắm. Chúng rủ nhau chạy lon ton khắp vườn. Ngày ấy chơi gì Trống Choai cũng trội hơn Vịt Nhỏ. Thi chạy, thi nhảy đến kéo co giằng nhau một chú giun đất, Trống Choai đều được. Duy có món bơi lội là Trống Choai đành chịu thua. Cứ mỗi lần đuổi nhau, Vịt Nhỏ lại chạy tới mé ao. Hấp! Chú lội tuột xuống nước. Trống Choai đành ngẩn tò te trên bờ mà nhìn. Chẳng là Trống Choai rất sợ nước mà! Vịt Nhỏ vốn là chú bạn rất tốt, chú ta không muốn giấu bạn điều gì. Lúc thân tình, Vịt Nhỏ thường rủ Trống Choai ra ao tập bơi:
-Dễ lắm cơ Choai ạ! Cứ khỏa hai chân cho thật đều thật dẻo như thế này này... Trống Choai chỉ một mực lắc đầu:
-Eo ơi! Tớ không bơi.
-Biết bơi lợi lắm chứ! Tập đi! Mình dạy cho.
-Chả cần bơi! Tớ chạy nhanh là được. Trống Choai cứ chối đây đẩy; mãi sau nể bạn, Trống Choai đành hứa:
-Mai tớ sẽ tập. Nghe theo Vịt Nhỏ, Trống Choai đã lội xuống mép ao thử khỏa hai chân. Nhưng việc này đối với Trống Choai khó hơn Vịt Nhỏ nhiều. Chân của Trống Choai không có cái màng dính ngón nọ vào ngón kia nên chẳng điều khiển được bàn chân nhẹ nhàng như bạn. Khó quá Trống Choai càng ngại. Cho tới khi đã nhớn phổng lên rồi Trống Choai cũng vẫn chưa hề biết bơi đấy. Thỉnh thoảng có nghĩ tới, Trống Choai lại lắc đầu:
-Quẹc! Mình không ra bờ ao thì thôi. Cần gì tập bơi! Cứ nhảy thật cao, cứ chạy thật nhanh cũng giỏi chán! Các bạn thân mến! Chắc các bạn nghĩ: Sao lại kể cái chuyện vớ vẩn tự nảo nào giữa lúc Trống Choai đang trên đường ra trận! Không, các bạn ơi, chính kỷ niệm bé thơ ấy có liên quan tí chút tới cuộc hành trình của Trống Choai đấy! Mời các bạn tiếp tục theo dõi nhé! Đêm đó, đoàn xe vẫn mải miết tiến về phía trước. Bom quạ Mỹ đã rình đuổi theo mấy đợt nữa nhưng đều thất bại. Chúng chẳng ngăn cản được bước tiến của đoàn xe ra trận. Gần sáng, đoàn xe đi tới bến một con suối lớn chảy dưới chân đèo. Chưa phải mùa nước lũ nên mực nước không cao lắm. ở đây các anh bộ đội công binh đã xếp đá hộc ngang lòng suối thành một chiếc cầu ngầm. Xe vượt qua suối rất nhanh. Bọn quạ Mỹ cũng đã đánh hơi thấy đấy! Đêm nào chúng cũng dở trò phá hoại. Chúng thường ập đến thả bom hai đầu bến, thả cả giữa lòng suối để phá cầu đá ngầm. Trước khi đoàn xe tới, chúng đã thả trúng giữa ngầm một quả bom phá. Bom khoét lớn một khúc ngầm. Bây giờ các anh bộ đội công binh đang khuân đá lấp vào chỗ bị sụt hỏng. Mấy phút sau chiếc cầu đã sửa xong. Đoàn xe được lệnh nối nhau vượt qua ngầm thật nhanh. Đến lượt xe của Trống Choai qua suối. Trời ơi! Từ bé tới giờ, Trống Choai chưa hề gặp cảnh sông nước như thế này. Vốn sợ nước nên Trống Choai phấp phỏng lo lắng vô cùng. Con suối to rộng. Nó réo chảy rì rào trong đêm tối. Chiếc xe lao xuống, nước bắn té xối xả, nước ngàu bọt đập hai bên thành xe. Con suối giận dữ sôi sục, chỉ muốn nuốt chửng tất cả. Nước ngập sát chiếc lồng của Trống Choai. Chú ta rợn mình, khắp người nổi gai ốc. Nước suối réo dữ dội. Nước toan kéo bứt phăng chiếc lồng và
Trống Choai ra khỏi xe. Và này, các bạn ơi! Có ai tránh được hết những điều bất ngờ trên con đường của người ra trận! Chiếc xe vượt hết đoạn suối và ngóc đầu lên bến. Lúc đó tất nhiên đít xe bị ngập xuống nước. Chả là bến xe nơi rừng núi đều dốc mà! ấy thế là nguy cơ ập đến. Trống Choai bị dìm nghỉm dưới nước mất vài phút. Chưa xong! Chiếc lồng cả đêm lắc lư nên dây buộc vào xe bị rão, bây giờ bị sức nước cuốn bứt mạnh nên tuột ra. Chao! Dòng nước tai quái đã cướp được chiếc lồng và Trống Choai đi! si! Nguy hiểm biết chừng nào. Chiếc lồng bập bềnh chệch ra khỏi đoạn ngầm, trôi tuột xuống phía dưới. Trong buồng lái hai anh bộ đội không hề biết nỗi nguy hiểm ở phía sau. Họ cứ rú ga cho xe lên bến. Trống Choai vừa sặc nước, vừa bị cuốn đi xa. Chú vỗ mạnh đôi cánh và kêu lên:
-Quéc!... Chết! Tôi chết... Cứu... cứu... May thay, có một anh bộ đội công binh đứng giữa suối giữ hướng cho xe qua ngầm. Anh thoáng nghe tiếng kêu hối hả của Trống Choai. Trong ánh đêm lờ mờ những vì sao thưa, anh đã nhìn thấy một vật gì trôi bập bềnh phía dưới. Anh nghĩ bụng:
-Hừ! Hàng trong xe bị xóc ra đây! Không ngần ngại anh lội ùa theo. Lúc đó Trống Choai vừa bị hút tới giữa dòng nước xoáy. Anh công binh túm được chiếc lồng; anh reo trong đêm tối:
-A ha! Chú gà! Chú gà ra trận của chiếc xe nào đây? ấy thế là Trống Choai thoát nạn. Chú được cấp cứu ngay lập tức. Lạ thay! Khi Trống Choai tỉnh dậy, chú thấy mình nằm trong buồng lái cạnh hai anh lái xe khác. Hơi ấm trong buồng lái đã sưởi cho chú ta khỏi ướt át rét lạnh. Chú khỏe khoắn lại ngay. Chiếc xe phóng rất nhanh. Trống Choai lim dim mắt nghĩ: "ạ! Tại sao mình lại ở đây nhỉ!". Có gì đâu! Khi anh công binh cứu được Trống Choai thì chiếc xe kia đã đi khỏi bến. Anh liền gửi Trống Choai vào xe sau. Họ vui lòng đón nhận Trống Choai ngay. Họ cẩn thận để Trống Choai cùng ở trong buồng lái.
-ồ! Chú gà ra trận.
-Chính chú ta vẫn hát rộn ràng sau mỗi trận chiến đấu trên dọc đường đấy! Họ khen Trống Choai như vậy. Trời hửng sáng dần... Cả đoàn xe giấu mình nghỉ lại trong một khu rừng già. Lập tức Trống Choai được trao trả lại hai anh lái xe ở chiếc xe trước. Hai anh bộ đội mừng rỡ khi gặp lại Trống Choai. Chú ta cũng mừng, mừng đến ứa nước mắt. Nhưng chú đã làm thinh. Chú giận dỗi mà!
-ồ! ồ! Bọn tớ khuyết điểm, quên khuấy mất cái lúc xe qua suối! Anh lái phụ vừa nói, vừa vuốt nhẹ lên mình Trống Choai. Anh dỗ dành an ủi:
-Chú mày bị một trận gay go hả! Anh lái chính hứa hẹn:
-Thôi từ nay để chú mày trong buồng lái nhé!
-Đừng dỗi nữa, vui vẻ lên nào! Đêm qua chúng ta đã thắng bọn quạ Mỹ sáu keo liền. Cả đoàn an toàn vượt qua các quãng đường chúng bắn phá. Chú mày cũng góp phần chiến thắng đấy! Vui lên anh bạn nhỏ! Cả hai anh thay nhau chăm sóc Trống Choai. Chú quên phứt ngay cơn giận dỗi. Chú vươn mình đứng thẳng trên nóc xe, hát vang:
-Kếc! Kề! Kê! Kê... Đúng, Trống Choai của chúng ta rất vui tính mà! Chú làm nũng một chút thôi! Chú hiểu là hai anh bộ đội rất mến chú. Ai mà tính trước được những chuyện bất ngờ. Chính Trống Choai lại giận mình khi nhớ lại thuở ấu thơ:
-ò! ò! Giá hồi đó mình đừng ngại khó, mình tập bơi giỏi, tập lặn giỏi như Vịt Nhỏ thì đâu đến nỗi uống nước no! ở đời biết thêm được điều gì đều có ích cả. Càng nghĩ, Trống Choai càng thấy quý tình bạn của Vịt Nhỏ. Chú nhớ anh bạn ấu thơ đó vô kể:
-Vịt Nhỏ thân yêu ơi! Từ nay bất kỳ một việc gì tớ cũng không ngại khó nữa đâu!
6
Trống Choai hạ thủ tên rết gộc dữ tợn Chúng ta hãy tạm trở lại khu rừng với năm anh em nhà Sóc một chút đã. Anh em nhà Sóc giận Trống Choai lắm. Chính cô giáo Gõ Kiến vẫn thường dặn: "Học sinh ngoan không bao giờ nói dối! Nếu có lỡ phạm điều gì sai ư? Tốt hơn hết là thành thật nhận lỗi để sửa chữa. Phải dũng cảm nhận lỗi! Nói dối xấu lắm các em ạ!" Cũng xin giới thiệu với các bạn nhé! Cô giáo Gõ Kiến vốn nổi tiếng là yêu nghề nhất ở đây. Cô thường mặc chiếc áo nâu giản dị. Cô rất chăm chỉ làm việc. Các chú Sóc mải nghịch, nói chuyện ồn ào ư? Cô chỉ gõ một hồi vào thân cây: "Tờ rúc! Tờ rúc! Rúc... rúc... rúc...". Vậy là các chú Sóc trở lại trật tự ngay tức khắc. Mấy chú Sóc bảo nhau nhất định không thèm chơi với Trống Choai nữa. Chúng tới chỗ ô tô để nói cho Trống Choai biết. Khi chúng lân la tới nơi thì tịnh không còn bóng dáng một chiếc ô tô, một chú bộ đội nào nữa,.
-à! Họ ra tiền tuyến đấy nhé! Sóc Nhớn bảo với các em vậy. Sóc Vừa nói theo:
-Thế thì anh Trống Choai cũng đi mất rồi. Cả bọn thơ thẩn tìm kiếm. si! Các lều lán hoang vắng quá! Bỗng Sóc Nhỏ trông thấy những dòng chữ viết trên một chiếc lá to bản. Nó gọi rối rít:
-Ai viết đây này! Viết đây này! Chả là Sóc Nhỏ chỉ mới học vỡ lòng. Nó chưa đọc thạo mà! Mấy anh em nhà Sóc ùa lại. Sóc Nhớn đọc to. Đây là những lời Trống Choai gửi lại trước lúc vội vã ra đi. Một bức thư ngắn ngủi, nét chữ nguệch ngoạc. Hồi còn ở xóm Mùa Xuân, Trống Choai vẫn bị chê là viết chữ xấu nhất lớp đấy! Sóc Nhớn đọc to cho các em cùng nghe: "Các bạn Sóc mới quen thân mến! Trống Choai xin lỗi các bạn nhé! Vì được lệnh lên đường gấp, Trống Choai không thể ở lại để báo thức các bạn được. Thật rất tiếc phải sai hẹn! Chúc các bạn vui vẻ. Hẹn lần gặp gỡ sau." Thân mến Trống Choai
-ờ! Thế là anh Trống Choai không nói dối. Sóc út reo lên. Cả bọn đồng ý ngay. Sóc Nhỡ khoát tay:
-Đúng! Chúng ta viết thư cho Trống Choai đi.
-Cơ mà chúng em chưa biết viết. Cả Sóc Nhỏ lẫn Sóc út đều nhao lên như vậy. Hai đứa đều rưng rưng nước mắt như sợ mất phần. Sóc Nhớn dỗ hai em:
-Không sao! Để anh viết chung một cái thôi mà! Năm anh em nhà Sóc vui vẻ hát vang rừng. Chúng kéo nhau trở về nhà để viết gấp lá thư gửi người bạn tốt. Các bạn thân mến! Trống Choai của chúng ta chưa thể nhận được lá thư đâu! Sáng đó, Trống Choai đang cùng đoàn xe nghỉ ngơi dưỡng sức tại một khu rừng khác. Tối đến họ còn phải tiếp tục ra đi nữa kia mà. Đêm đi, ngày nghỉ. Đấy là công việc của lính nhà xe thời chiến, các bạn ạ! Nào! Ta hãy hướng về khu rừng họ nghỉ ngơi xem sao nào! Đây rồi, nom thật thú vị biết bao! Hai anh bộ đội lái xe đang ngủ say trên võng. Còn Trống Choai! Chú đứng vắt vẻo trên một cành cây ngay sát đó. Chú muốn canh cho hai anh bộ đội ngủ đấy! Đêm qua chú cũng gà gật được ít nhiều rồi. Các anh ấy có chợp mắt được tí nào đâu! Lúc này mặt trời đã lên cao. ánh nắng lọc qua những kẽ lá rậm rạp của rừng cây. Nắng rơi thả xuống võng, thả vào người hai anh bộ đội những đốm hình mỏng mịn óng vàng. Cả khu rừng rực rỡ như bừng nở hoa nắng. Khắp đây đó những chú chim rừng bắt đầu ca hát. Mặc! Họ vẫn ngủ say. Nhưng nắng rừng đã làm tên Rết Gộc tỉnh giấc. Hắn ngủ li bì suốt đêm trong một cái hố lấp kín lá mục. ánh nắng soi qua lớp lá làm hắn tỉnh dậy. Hắn ngọ nguậy chui ra khỏi hố.
-Chà! Trưa lắm rồi! Ta đói bụng ghê! Rết Gộc lẩm bẩm một mình như vậy. Hắn uể oải vươn cả hai mươi bốn chiếc chân nghều ngào trườn trên nền đất. Hắn đi thong thả, không vội vàng lắm. Bỗng hắn ngửng phắt đầu huơ tít hai chiếc râu:
-ử! Có mùi thì thơm khiếp! Hắn rất thính mũi mà! Hắn đã ngửi thấy mùi mồ hôi chua nồng. Hai anh bộ đội chưa kịp tắm giặt! Thế là hắn rắp tâm lên cho tới. Hắn đã đến được gốc cây.
-ối chà! Trên võng thế nào cũng có cái gì chén được. Thơm quá! Tên Rết Gộc ác độc rón rén bò lên. Hắn đã lần tới đầu dây võng ở phía chân anh lái chính. Hắn mừng, nghĩ:
-Mùi thơm gớm! Chắc họ giấu thức ăn ngon trong áo. Ta mà không tìm thấy ta nghiến cho một miếng thủng rốn. Hắn chúa là tên hay cắn trộm. Hắn vừa lần tới thì bị Trống Choai trông thấy ngay. Chú ta quát to:
-Cút! Tên kia! Rết Gộc giật mình xuýt rơi khỏi dây. Hắn ngửng đầu thấy Trống Choai. Hắn gườm gườm giơ bốn chiếc chân trước lên dọa:
-Y à! Y à! Thằng nhóc kia, tao cắn gãy đùi non mày bây giờ. Rết Gộc rừng đây! Đâu phải loại nhỏ bé ở vườn nhà mày! Bước! Lúc này Trống Choai mới kịp ngắm kỹ tên Rết Gộc. Chà! Hắn to bằng chiếc đũa cả ấy! Mình hắn khoác một tấm áo giáp rất cứng, bóng nhẵn màu gụ. Hai mươi bốn cái chân dài nghêu! Hai chiếc răng nanh to kềnh, nghiến vào nhau kêu "Cờ... rẹt! Cờ... rẹt!" Kể cũng chợn hắn thật! Hắn có thể cắn buốt xương thịt mình mất! Tên Rết Gộc tưởng đã dọa già được đối thủ, hắn liền lên giọng đe thêm:
-Khôn hồn đứng im! Ta làm gì mặc ta, nghe chưa! Hắn cứ men theo dây võng bò xuống. Nhưng hắn lầm, Trống Choai đâu phải loại hèn nhát! Dù có chết cũng không thể để tên Rết Gộc kia làm hại hai anh bộ đội. Chú ta quát to:
-Đồ ác kia! Coi đây! Chú phóng tới đầu võng, toan nện cho Rết Gộc một cú vào đầu nhưng hắn đã kịp buông chân khỏi sợi dây nhào xuống đất. Trống Choai cũng nhảy phốc xuống. Tên Rết Gộc dựng đứng nửa người. Hắn hoa tít cái đầu. Hắn giơ năm sáu chiếc chân nghều ngào. Hắn nghiến răng: "Cờ... rẹt... Kẹt!"
-Tao cắn nát mày, cắn nát mày! Trống Choai lùi lại thu hai chân về phía sau giữ miếng. Cổ chú xù ra:
-Quéc sợ! Tao mổ vỡ sọ mày! Coi đây! Hét xong, chú vỗ mạnh cánh, lùi xa lấy đà rồi nhảy vọt lên. Nhanh như cắt, chú nhằm thẳng tên Rết Gộc nện một đòn "côốp!" Trống Choai tấn công nhanh quá, Rết Gộc không kịp tránh, bị một cú vào lưng đau điếng. Nhờ có cái áo giáp khá cứng che thân không thì hắn đã gãy đôi người. Hắn quay loăng quăng để tránh đòn. Hắn giận sôi lên, nghĩ thầm:
-ông sẽ quắp cẳng mày! ông sẽ nghiến nát! ông sẽ nhả nọc độc vào xương thịt mày! Thật là một tên thù hiểm ác. Trống Choai cũng biết rõ ác ý của Rết Gộc. Chú luôn nhảy nhót, tránh né. Chú đã từng học được nhiều miếng đá, cú mổ hiểm hóc của Trống Cồ, học được tài nhảy cao của Mèo thông minh nữa. Giờ phút này chú ta nhanh nhẹn tuyệt vời. Chú luôn phốc cao lấy thế lợi đánh bổ xuống. Lúc đầu Trống Choai còn đá lung tung vào khắp người Rết Gộc. Lối đánh đó mất nhiều sức mà không mạnh. Trống Choai nảy ra một ý hay. Chú rình miếng chỉ nhằm đánh vào đầu tên Rết Gộc. Bị đòn thứ nhất Rết Gộc còn giơ nanh cười nhạo:
-Khéo không gãy mỏ đấy tên Gà Nhóc ạ! Đến quả thứ hai hắn thấy ê ẩm đầu óc. Nhưng Rết Gộc cũng không vừa. Hắn liền dở mẹo hiểm, giả vờ trườn chạy. Hắn lừa cho Trống Choai đắc ý đuổi theo rồi bất ngờ vật quăng trở lại đớp lấy cẳng. Trống Choai mắc mưu thật. Nhưng khi Rết Gộc vừa bám được vào đầu ngón chân Trống Choai, chú nhanh nhẹn dùng hết sức đá tung lên. Tên Rết Gộc văng lộn ra tít xa. Lập tức cả hai hăng tiết lao vào nhau. Cuộc chiến đấu tiếp diễn rất ác liệt dữ dội. Lá mục và bụi bậm bay tung. Tiếng đập cánh và la hét "Quyết! Quyết!" của Trống Choai khiến anh lái phụ thức giấc. Anh nhỏm dậy dụi mắt. Anh đã nhìn rõ Trống Choai đang đánh nhau với Rết Gộc. Anh kêu lên:
-ôi! Rết rừng to quá! Trống Choai dũng cảm lắm! Đánh đi! A ha! Đánh! Tuyệt lắm! Vừa nói anh vừa nhảy xuống nhặt chiếc gậy to. Lúc này Trống Choai đã nện được vào đầu tên Rết Gộc miếng đòn thứ tư. Hắn đau long óc không chịu được nữa phải vùng chạy. Lần này hắn chạy thực sự. Hắn chúi đầu trốn xuống lớp lá mục. Nhưng anh lái xe đã gảy tung lá lên. Anh nện cho hắn một gậy bẹp dí đầu xuống đất. Anh lái chính cũng vừa tỉnh, liền hỏi to:
-Gì thế? Đứa nào bắt Trống Choai của chúng ta hả? -Dậy! Dậy mà xem! Trống Choai đã cứu chúng ta. Con rết rừng khiếp chưa! Anh lái phụ và nói vừa giơ tên Rết Gộc nằm gập ngửa ở đầu gậy cho bạn xem
-ối cha cha! Chú bạn đường dũng cảm. Khá ! Khá! Nói xong anh lái chính nhảy phăng tới ôm lấy Trống Choai. Chú đang mệt lử lừ, há miệng thở dốc. Đôi mắt chú sáng long lanh. Chú ta vui chiến thắng. Sau đó xác tên Rết Gộc bị treo ngược lủng lẳng trên cành cây. Đáng kiếp tên độc ác. Hai anh lái xe hí húi nhóm lửa nấu cơm. Còn Trống Choai, chú ung dung đứng trên tít cao nóc xe hát bài hát quen thuộc của mình:
-Kếc! Kề! Kê! Kê... Ta yêu đời! Đi chiến đấu, Vui hả hê! Kếc! Kề! Kê! Kê... Ta yêu đời! Muôn gian khó Đâu hề chi! Kếc! Kề! Kê! Kê!
Hải đảo xa xôi
ở một căn nhà nhỏ miền quê xa, sáng sáng mẹ đi chợ vắng, em gái nhỏ thơ thẩn chơi quanh nhà với bà. Bà già lắm, tóc bạc trắng và mắt kém, bà phải vừa nhìn vừa sờ tay mới thấy. Bà thương yêu em gái lắm, chẳng muốn rời một bước. Em gái nhỏ chỉ chơi ra khỏi vườn một tí thôi là bà đã gọi: "ới Nụ! Nụ ơi! Cái Nụ của bà đâu rồi?" Em gái nhỏ quả như một cái nụ hoa xinh đẹp của bà thật. Môi em đỏ mọng, má trắng mịn thoảng phớt hồng như quả đào sắp chín, mái tóc mềm gió thổi nhẹ một chút cũng bay bay. Những lúc vắng vẻ chỉ có hai bà cháu ở nhà, bà hay kể chuyện "Ngày xưa" cho cái Nụ nghe. Nhiều chuyện "Ngày xưa" lắm! Cái Nụ chẳng nhớ hết: Chuyện ngày xưa có thằng bé Cuội chăn trâu. Ngày xưa có ông Bụt giả vờ ăn mày; rồi ngày xưa có con chó đá... Chuyện nào cái Nụ cũng thích. Có hôm bà kể cả chuyện "Ngày xưa bà đi ở khổ lắm..." Chuyện ấy thì buồn buồn, bà hay chảy nước mắt. Thương bà quá! Thường kể hết một chuyện bà hay ôm lấy cái Nụ, tay bà gầy gầy sờ sẫm lên chỏm tóc Nụ mà hỏi:
-Cái Nụ cháu ai?
-Cháu bà. Thế rồi bà cứ êm ái hỏi tiếp, cháu lại thỏ thẻ trả lời những câu mà cả hai bà cháu đã thuộc làu trong bụng. Như là:
-Nụ bà con ai? -Con mẹ con cha.
-Mẹ đâu? -Mẹ đi chợ vắng.
-Cha đâu? -Cha đi bộ đội, hòa bình. Bà bằng lòng lắm. ừ! ừ! Cha Nụ đi bộ đội giữ hòa bình.
-"Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh..." Cứ hai chữ một, giọng nỉ non bà dạy tiếp:
-"Cha đi... bộ đội... thức canh... đất trời..." Khi bà cháu thủ thỉ trước thềm nhà như thế thì ở tít ngọn tre vồng có con chích chòe đậu. Gió đung đưa, con chích chòe hót réo rắt, nó lại rung cánh nhìn xuống hai bà cháu kêu:
-Chuých! Tu chuých! Chòe chòe! Bà bảo với Nụ rằng:
-Nó nói: "Tao thích! Tao thích múa xòe!" Thế là cái Nụ đứng dậy bắt chước các bạn múa tay quanh bà cho chim xem. Bà khen, bà cười móm mém. Chim khen, chim hót thánh thót. Đây là những sớm mai nhẹ nhàng trong sáng của hai bà cháu. Gió đã đổi mùa, hơi se lạnh, cái lạnh ngòn ngọt đầu thu. Nắng vàng dịu đi, thếp vàng trên cây, trên lá, trên cả mình chú chích chòe hay hót. Sương cũng óng ánh giống những hạt ngọc tí xíu xinh xinh.
Cảnh và người êm ả tươi mát như tranh. Tranh hòa bình của quê hương em gái nhỏ, có bà kể chuyện "Ngày xưa", có mẹ sớm hôm làm đồng hợp tác, có cha đi bộ đội, giữ hòa bình. Cha ở xa, xa lắm, em gái nhỏ không thể biết được. Nơi ấy cha em và những chiến sĩ đồng đội tháng ngày vật lộn với sóng dữ biển khơi, da sạm đi vì nhuộm nắng trời và biển mặn. Một hôm từ nơi xa xa ấy người cha gửi về cho em gái nhỏ một gói quà. ạ này! Thích chưa! Đôi mắt tròn đen của em mở to long lanh. Những thứ này ở quê chẳng hề thấy bao giờ cả. Đấy là những con ốc kỳ lạ. Con thì tròn xoe, trắng muốt lại điểm lấm tấm đỏ đỏ xanh xanh. Con thì dài dài mà đầu nhọn hoắt. Này những vỏ con trai, con hến trắng tinh, kẻ vân, kẻ vi. Có cái mỏng mảnh tròn tròn như một cái quạt tí hon, soi lên nắng nhấp nháy có màu ngũ sắc. Lại những hòn đá cuội màu xanh cũng có, màu đỏ cũng có mà trắng muốt cũng có. Hòn tròn như cái cánh chim, hòn lại vuông vắn bốn góc, có hòn thì dẹt như chiếc mâm tí xíu. Thế này mà chơi bày cỗ thì thích biết mấy. Còn bông hoa đá nữa kia. Hoa gì mà xù xì, lại cứng thế nhỉ? Hoa này thì chẳng bao giờ héo rụng, tha hồ mà chơi rước kiệu. Mẹ đan ngay cho Nụ chiếc giỏ tre con. Bỏ ốc và đá cuội vào giỏ xách tung tăng. Chỉ khẽ lắc lắc nó kêu lóc xóc đến vui. Bà cũng khen đẹp, mẹ cũng khen đẹp, con chim chích chòe cũng ríu rít như thèm như ghen. Sao nơi cha ở đấy cũng đẹp hơn con chim vẫn đậu trên ngọn tre trước ngõ kia thôi. Nơi ấy là đâu thế nhỉ? Mẹ đọc thư cha gửi về nói cha đóng quân ở ngoài hải đảo. si! Hải đảo! Cha ở hải đảo! Cái tên buồn cười nhỉ! Hải đảo là đâu mà nhiều thứ đẹp như thế! Hỏi bà, bà cũng không biết. Bà chỉ bảo hải đảo là ở ngoài biển khơi. Bà kể biển có nhiều nước lắm, nước xanh và nhiều như trời xanh trên đầu hai bà cháu. Nhiều đến nỗi cứ nhìn xa mãi thì thấy trời và nước chập vào với nhau. ờ! Thế thì cha ở xa lắm! Ngồi xếp những con ốc xinh xinh, hòn cuội tròn tròn vào lòng bàn tay bà, em gái nhỏ còn hình dung ra vô khối những thứ xinh đẹp khác mà chắc ngoài nơi hải đảo lạ lùng cha ở có nhiều lắm. Em thốt lên ao ước:
-Bà ơi! Bà cháu ta mà được ra xem thì sung sướng quá bà nhỉ? Biết bao ý nghĩ đẹp đẽ về hải đảo nảy nở trong trí óc của em gái nhỏ.
* * *
Ngay tối hôm ấy, một câu chuyện kỳ diệu về hải đảo của cha em đã đến trong giấc mơ em gái nhỏ. Một giấc mơ thật đẹp đẽ. Này đây! Con chim chích chòe ban sáng bỗng dưng tới đậu bên em. Nó hót ríu rít và khoe với em gái:
-Cô Nụ ơi! Chim có đẹp không? -Đẹp lắm! Chim đẹp hơn ban sáng nhiều. Mỏ chim đỏ và cánh chim biếc xanh thế kia. Con chim hót lên vui sướng và nó lại mách:
-Cô Nụ ơi! Chim đẹp vì chim đã bay qua biển xanh, bay đến hót ở hải đảo. ở đấy có cha cô Nụ.
-Thật thế ư chim? -Em gái nhỏ vui sướng reo lên:
-Chim kể đi nào. Hải đảo làm cho chim đẹp thế kia ư? Chim rung đuôi, vẫy cánh, chim nhảy tót vào lòng bàn tay xinh em bé rồi chim thánh thót kể:
-Hải đảo đẹp! Đẹp lắm cô bé ạ! Đấy là một hòn núi đá ngũ sắc long lanh nổi lên giữa biển cả. Khi ửng nắng và những tối có trăng, từ xa trông hòn núi ấy trong suốt như ngọc. Trên núi có vô khối là của quý. Nào hoa quả muôn màu thơm ngào thơm ngạt. Nào lụa hoa để may áo mặc vừa đẹp vừa xinh. Đồ chơi thì vô khối, còn đẹp gấp mấy mươi cái giỏ ốc với đá cuội của cô Nụ nữa kia! Em gái mê say nghe, em nghĩ thầm:
-Chao! Em mà ra được ngoài ấy em sẽ hái một bông hoa rõ đẹp cài lên tóc. Sẽ bứt một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn. Sẽ lấy một tấm lụa nhiều hoa nhất đem về mẹ may áo đẹp đến Tết mà mặc. Em sẽ rủ cha cùng về quê thăm bà, thăm mẹ. Chao ôi! Hẳn là bà và mẹ thấy hai cha con về thì vui biết mấy. Nghĩ rồi em bé hỏi chim:
-Này bạn chim ơi: "Cha làm gì ở ngoài ấy thế? Chắc cha cũng đẹp lắm phải không chim? Cha nhớ Nụ lắm đấy nhỉ?"
-Đẹp lắm cô Nụ ạ! ở đấy cha của Nụ có đôi mắt sáng như hai chấm sao, đêm đêm cha dõi nhìn ra biển rộng. Những con cu, con vọ lén lút trong tối thẳm đều lẩn trốn bỏ chạy. ở đấy cha của Nụ có hai cánh tay khỏe và to lắm. Cánh tay dang rộng ra chắn giữ những cồn sóng bể lưỡi dài hay giận dữ cứ đòi chồm lên chực nuốt cả đảo đi. Chính mặt trời cũng say mê cha cô, sáng sáng trước tiên mặt trời đến đảo chào nụ cười của cha cô sớm nhất rồi mặt trời mới đi về các ngả. ở đấy muôn ngàn loài chim đẹp chúng tôi bay về làm tổ trên đỉnh núi và suốt ngày hót lên bài hát hay nhất của loài chim tự do: bài ca "Vinh quang trên đôi cánh". Cha cô cũng thuộc bài ca đó và lúc hát hai cánh tay cha cô múa lên xòe rộng như đôi cánh chim. Đẹp! Đẹp lắm kia! Em gái thốt reo lên thèm muốn: "Nụ muốn đến với cha Nụ quá! Có xa lắm không chim ơi?"
-Xa lắm! Cô Nụ ạ! Phải đi đến bờ biển xanh, đi theo con đường mà cha Nụ đã đi có mưa, có gió. Rồi qua giữa biển cả mới tới hải đảo! Mắt em gái nhỏ đã dấp dính nước mắt, em lo lắng:
-Làm thế nào mà em đi tới được đấy? Bỗng nhiên từ trong giỏ tre có tiếng những con ốc tròn xinh xinh gọi:
-Cô Nụ ơi! Cô hãy chịu khó đưa chúng em ra bờ biển. Gặp biển xanh chúng em sẽ thành chiếc thuyền đẹp chở cô gái bé nhỏ của chúng em tới đảo bình yên. Cô bằng lòng chứ? Con trai bé xinh như cái quạt tí hon cũng thủ thỉ:
-Chị ốc làm thuyền. Còn em, em sẽ xòe rộng như một cánh buồm trắng đón gió biển đưa chị đi thật nhanh trên sóng. Chị bằng lòng chứ? Chim xòe cánh vui mừng nhảy nhót đậu lên quai giỏ:
-Thế thì vui quá! Chim sẽ bay dẫn đường ra tới bờ biển. Cũng xa đấy! Cô Nụ phải đi đến rõ mỏi chân mới tới, đi như cha cô đã đi. Nhưng không sao. Chim sẽ hát cho Nụ vui tai quên hết vất vả mệt nhọc, Nụ bằng lòng chứ? Em gái nhỏ sung sướng, má em đỏ hồng lên, em đứng dậy quả quyết:
-Cám ơn các bạn! Thế thì chúng ta đi ngay thôi. Mệt nhọc mấy Nụ cũng đi! Nụ chẳng sợ đường xa. Nhưng kìa, những chú đá cuội đã nhảy tót ra khỏi giỏ tre:
-Hỡi cô gái dũng cảm. Chớ lo, con đường có mưa, có gió, con đường gồ ghề cha cô đi qua đã san bằng cho cô rồi. Cô hãy buộc chúng tôi vào dưới bàn chân xinh đẹp kia đi. Chúng tôi sẽ biến thành những bánh xe nhỏ đi nhanh như bay và không hề vấp ngã bao giờ cả. Cô bằng lòng chứ? Em gái nhỏ chập hai tay vào ngực cảm động:
-ôi chao! Thế thì sướng quá. Em với thúng quần áo của mẹ lấy dây vải đỏ buộc những hòn cuội nhỏ vào chân. Em xách giỏ đồ chơi mạnh dạn bước ra khỏi cửa. này lạ chưa! Sao em đi nhẹ nhàng như lướt trên mặt cỏ. Nhanh quá. Gió hát ù ù bên tai, gió thổi bay mái tóc mềm mại của em. Mát quá! Trước mặt em nắng sáng tưng bừng trời xanh. Một loáng em gái nhỏ đã vượt khỏi cánh đồng lúa thu của quê hương em. Tre xanh và đồng lúa dạt dào vẫy chào tiễn biệt. Bướm trắng và chuồn chuồn đỏ bay theo tiễn chân rõ xa mới thôi. Em phải đi qua nhiều làng mạc xa lạ, nhiều cánh đồng bát ngát, qua những dãy đồi cỏ mượt như nhung nối tiếp nhau và qua cả những khu rừng xanh thăm thẳm. Kìa, bờ biển xanh đã ngay trước mặt rồi. Em gái nhỏ dừng chân trên bãi cát trắng mịn. Rặng thông già phía sau lưng em là biển cả mênh mông, biển rộng quá, xanh quá, y như bà đã kể với em. Em chỉ thấy trời và nước, nước không nằm im như trời. Nước như nổi sóng xô nhau vào bờ ăn cát và muốn xô dần đến cả chân em như chực nuốt em đi. Chim liệng quanh một vòng đậu trên vai em và giục:
-Nào cô Nụ! Hãy thả ốc và trai xuống nước biển đi. Thả nhanh lên thôi! Em gái nhỏ vừa cúi xuống thì bỗng dưng có tiếng hát réo rắt vẳng đến, gió không thổi nữa và sóng cũng tan dần đi, biển xanh bằng lặng như một tấm gương lớn trong suốt. Trước mặt em từ ngoài xa xuất hiện những nàng tiên xinh đẹp kỳ lạ. Họ bay nhanh đến quanh em gái nhỏ. Những tà áo lụa đủ màu quấn lấy em. Nàng tiên lớn nhất bế bổng em gái nhỏ lên và bảo:
-Em Nụ ơi! Em muốn ra hải đảo đấy ư? -Vâng! Em ra với cha em. Chim bảo cha ở ngoài ấy, đẹp lắm!
-Phải! Cha em ở ngoài ấy. Ngoài hải đảo xa tít kia kìa. Em gái nhỏ ngửng nhìn theo tay trỏ và em thấy giữa biển nổi lên một hòn núi óng ánh.
-Em gái nhỏ ơi! Em muốn ra đảo để làm gì cơ chứ? Em gái ngoan ngoãn trả lời như em đã nói với chim:
-Em bảo cha em hái cho một bông hoa rõ đẹp gài lên tóc. Sẽ bứt một quả cam thật ngọt đem về bà bổ cho ăn, sẽ lấy một tấm lụa nhiều hoa nhất đem về mẹ may áo đẹp cho em mặc. Những nàng tiên cười rộ lên. Nàng tiên lớn nhất chỉ các nàng tiên khác bảo:
-Này! Em gái nhỏ! Thế thì các chị là những nàng tiên "Mùa xuân" đây!
-Và nàng nói.
-Em có biết cha em đã làm gì ở ngoài đó không? Em nói cho chị nghe thử nào. Em gái nhỏ ấp đầu vào ngực nàng tiên thủ thỉ:
-Em biết ạ! Cha em có đôi mắt sáng săn đuổi những con cú, con dơi trong tối. Cha em lấy tay chặn hết sóng dữ ngoài bể rồi cha em cùng chim múa hát. Chim nói cho em biết thế đấy cô tiên ạ! Nàng tiên xoa lên mái tóc mềm mại của em khen:
-Em gái bé nhỏ ơi! Em thật là thông minh và ngoan ngoãn. Chúng ta sẽ đưa em tới gặp cha em ngoài hải đảo đẹp đẽ mà em hằng mơ ước. Em hãy nghe ta kể đây: ở ngoài đó cha em đã ngày đêm vất vả để trồng một thứ cây có nhiều hoa thơm và nặng đầy trái ngọt. Cây đó là cây "Hạnh phúc" đấy em ạ! Nhưng cha em phải chăm bón vất vả lắm. Cha em đã phải trồng cây trên đỉnh núi cao chót vót, phải hứng nắng trời tưới cho hoa cây thắm đẹp. Hôm nay ngoài hải đảo chim muông, ong bướm đang mở hội hót mừng công việc của cha em. Em xứng đáng được ta đưa tới đó. Em gái nhỏ nhoẻn cười hỏi thơ ngây:
-Có vui như Tết không ạ? -Vui hơn chứ. Chính ở đấy cha em làm ra Tết cho em và quê em đấy. Nói rồi nàng tiên lớn khoát tay vẫy các nàng tiên xung quanh:
-Nào! Chúng ta hãy kết vòng lụa đào đưa cô em gái bé nhỏ ra gặp người cha "Vinh quang" mà em yêu quý chờ mong từ lâu. Khi những nàng tiên tung vạt áo lụa lên đỡ lấy em gái nhỏ thì bỗng dưng nắng trời dịu đi và mây hồng tụ lại quanh em. Em gái nhỏ ôm chiếc võng tre vào lòng và những nàng tiên nâng nhẹ chiếc giỏ lụa bay lên cao, cao mãi và hướng ra ngoài biển cả mênh mông. Chim lượn vòng trên đầu em và bắt đầu hót bài ca "Vinh quang trên đôi cánh". Ngồi trong chiếc võng đẹp, lòng em bé mát rượi, mái tóc em lại bay bay, em nghĩ đến cha đang chờ em bên cây "Hạnh phúc". Hôm về em sẽ kể cho bà nghe cuộc đi chơi vui thích này. Chuyện của em kể chắc vui thích như những chuyện "Ngày xưa" của bà nhưng nhất định không buồn như câu chuyện "Ngày xưa bà đi ở..." Em bé sung sướng như thấy mình bay cao, bay bổng mãi... Lúc đó chính vào độ nửa đêm, gió ngoài vườn cây thổi mạnh. Người mẹ tỉnh giấc chạy ra khép cửa quanh nhà cho gió lạnh khỏi lùa vào. Khi soi đèn bên màn bà mẹ nhìn thấy đứa con gái nhỏ yêu quý của mình đang ngủ thiêm thiếp, ngon lành, nụ cười tươi tắn khẽ máy động. Người mẹ sung sướng khẽ ôm lấy con và đặt chiếc hôn thật dịu trên má. Bà mẹ sẽ ru câu ru quen thuộc: Hòa bình, mẹ cấy lúa xanh Cha đi bộ đội thức canh đất trời.
Lời ru nhẹ nhàng bay bổng, bay thật xa xa tít mãi. Cùng lúc ấy ngoài tít xa cái quê hương êm đẹp ấy, bão biển vẫn nổi giận quanh những hải đảo chênh vênh. Ngọn đèn biển chập chờn quay quay lóe sáng. Nhưng trong gió bão ấy, từ hải đảo tiến ra khơi, tàu đi tuần vẫn chồm lên mặt sóng dữ mà xuyên vào đêm tối mù mịt. Đấy là công việc nặng nề và vinh dự nhất mà đất nước đã giao cho những chiến sĩ hải đảo. Họ lùng săn bọn biệt kích, lũ cướp biển với ý thức cảnh giác cao, tinh thần chiến đấu dũng cảm. Trong đội ngũ chiến đấu đó có người cha của em gái nhỏ. Người cha to lớn có đôi tay rắn chắc, có màu da xạm cháy vì nắng trời và biển mặn. Sóng gió vẫn bao bổ gầm thét quanh mình người cha. Biển vẫn mênh mông dữ dội. Tiếng ru của người mẹ vẫn hòa bay trong khoảng không bao la. Khi gió bốc lên từng không cao vút thì gió rời sóng rời biển cứ dịu nhẹ dần trong giọng ru êm ái. Khi gió về tới khu vườn quê hương em gái và lẻn nhẹ vào nhà thì chỉ còn như tơ phảng phất rất nhẹ mơn man trên đôi má trắng mịn của em gái nhỏ đang mơ. Giấc mơ kỳ diệu ấy vẫn giữ vẹn và tiếp diễn êm ái lạ lùng!
1960
Chuyện Chú Trống Choai
1
Một ngày vui ở quê hương mùa xuân
-Kéc! Kè... Ke... ke... e...e! Các bạn có nghe tiếng gì đó không? Chính là tiếng hát của Trống Choai đấy. Chú ta đang ngất ngưởng trên đống củi ở góc sân kia kìa. Bây giờ đuôi chú đã có dáng cong cong chứ không đuồn đuột như hồi nhỏ nữa. Bộ cánh cũng có duyên lắm rồi. Đôi cánh chưa được cứng cáp, nhưng cũng đủ sức giúp chú phốc một cái nhảy tót lên đống củi gọn gàng hơn trước nhiều. Mỗi lần chú ta phốc lên đứng ở cành chanh, dù chỉ mới ở cành thấp thôi, lũ Gà Chiếp em út lại kháo nhỏ với nhau: "Tuyệt! Tuyệt! Tuyệt!" tỏ vẻ thán phục lắm. Rõ ràng Trống Choai của chúng ta đã hết tuổi bé bỏng thơ ngây rồi. Chú chẳng còn phải quẩn quanh chân mẹ nữa rồi. Chú lớn nhanh như thổi. Mỗi ngày nom chú một phổng hao, hoạt bát hẳn lên. Độ này cái gì cũng khiến Trống Choai say mê, yêu thích. Thích gì, chú hăm hở học cho kỳ được. Lại thế này nữa. Chú ta còn có một ước mơ rất đẹp đẽ kia! Chả là vì Trống Choai thường nghe kể có nhiều bạn cùng lứa tuổi như Choai được cùng các anh bộ đội sống ở các trận địa cao xạ pháo. Choai vẫn hằng mong sẽ được sống như vậy. ở đấy hẳn Choai sẽ tận mắt nhìn thấy lũ quạ diều Mỹ tan xác, rơi rụng xuống đất đen. Choai sẽ hát thật to thật hay để mừng trận chiến thắng. Rồi lại những cuộc hành quân đi khắp đây đó để săn lùng bọn quạ Mỹ. Trống Choai vẫn mong ngày mong đêm sao cho mình lớn thật nhanh, sức thật khỏe và tiếng hát thật vang xa để được đi theo bộ đội. Phải rồi! Mẹ Mái Nâu đã từng khuyên Trống Choai như thế này:
-Con trai quý của mẹ! Con còn quá non trẻ! Muốn đạt ước mơ, con phải chăm tập tành. Phải gắng học hành! Chóng lớn, chóng khôn! Thật khỏe mạnh hơn mới đi theo bộ đội được.
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e. Đấy, Trống Choai của chúng ta lại lên tiếng đấy! Nghe rõ vui chưa! Chả là dạo này chú ta đang tập hát mà! Chú tập rất hăng, không sợ mệt đâu nhé! Chú cũng tự biết giọng mình chưa hay. Mà thật thế! Chú đã vỡ hết giọng đâu! Giọng chú còn non nớt lắm. Nghe khe khé lại ngắn hơi nữa. Nó cụt lủn, chưa đủ sức ngân vang như giọng Trống Cồ được. Trống Choai đang thèm muốn có giọng hát như Trống Cồ, cũng như muốn có sức nhảy cao như Mèo thông minh và có đôi tai tinh tường như chú Mực siêng năng... nhưng trước hết, đối với họ nhà gà, phải là giọng gáy, tiếng hát! Kìa, Trống Cồ đã cất giọng:
-Cúc! Cù! Cu! Cu! Chao ơi! Giọng thế mới thú chứ! To khỏe, đĩnh dạc, lại ngân vang biết bao. Mà chẳng riêng gì Trống Choai ao ước đâu nhé! Cứ mỗi lần Trống Cồ đứng chót vót trên đỉnh cây rơm cao tít, cất tiếng "Cúc... cù... cu..." là cả xóm đều lặng im. Ai cũng muốn lắng nghe khúc nhạc vang lừng đó. Lúc ấy, mấy chị Vịt Bầu lắm lời dù có mải bàn cãi râm ran cũng tạm ngừng chuyện. Anh chàng Mèo thông minh ngừng nhảy nhót leo trèo. Dưới mái lầu xinh đẹp, mấy cô Bồ Câu thầm thì tán thưởng. Đến mức ả Xề béo phục phịch cũng nén thở phì phò, nằm lim dim mắt. Còn chú Mực siêng năng thì chững bước tuần tra đâu đó. Chú nghênh đầu đắc ý giây lát rồi mới tiếp tục phận sự quan trọng của mình. Trống Choai quyết chí tập bằng được. Mỗi lần cất giọng xong, Trống Choai lại chạy tới bên gốc cau, hỏi anh bạn Mèo thông minh:
-Cậu nghe đã khá hơn chưa? Mèo thông minh vẫn nghiêm nghị mở tròn mắt, lắc đầu:
-Nghèo!... Nghèo... èo... Giọng cậu còn rất nghèo. Nghe cũn cỡn chói tai lắm. Cố nhiều nữa bạn ơi! Thế là Trống Choai lại nhảy phốc tới đống củi kiên nhẫn tập. Biết Mèo thông minh thính tai nên Trống Choai tin tưởng nhờ bạn nghe hộ đấy mà! Trống Choai đang hết sức cất cao giọng thì Trống Cồ khoan thai bước tới. Cồ gật gù khen ba tiếng liền:
-Tốt! Tốt! Tốt! Chăm học thế rất tôốt! Trống Choai được khen thích lắm nhưng vẫn băn khoăn lo lắng. Chú hỏi:
-Liệu Choai tôi có được giọng hay không ạ? Trống Cồ gật gật nhắc liền ba tiếng:
-Học! Học! Học! Kiên nhẫn học ắt thành công. Nói xong, Trống Cồ bảo:
-Nào! Hơi choông chân ra một chút cho bụng thoải mái, dễ lấy hơi. Trống Choai làm theo ngay tức khắc.
-Tốt! Tốt! Ngửng cao đầu lên. Trống Choai nghe theo ngửng phắt đầu. Trống Cồ lại dặn:
-Trước hết vỗ mấy nhịp cánh cho máu chuyển động mạnh đã! Thót bụng vào! Vươn thật cao cổ mới bật nhiều hơi. Nào! Hãy xem đây! Trống Cồ thong thả làm từng động tác mẫu rồi cất tiếng dõng dạc:
-Cúc! Cù! Cu! Cu... Trống Choai sướng quá liền hát tiếp luôn theo:
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e... e...
-Tốt! Cố nữa nào! Cúc! Cù! Cu! Cu... cu...
-Kéc! Kè... ke... ke... e... e...
-Cúc! Cù... cu... cu... u... u... Cả hai cất tiếng gióng giả một thôi ba hồi liên tiếp. Một bản song ca rộn ràng, có giọng thanh hòa nhịp với giọng trầm hay tuyệt. Mấy chị Vịt Bầu lạch bạch bước tới khen ngợi râm ran. Anh chàng Mèo thông minh cao hứng nhảy ngay điệu vũ "Bắt bóng rỡn trăng", một điệu vũ cổ truyền của dòng họ nhà chú. Mấy cô Bồ Câu cũng rủ nhau tung đôi cánh lẹ làng uyển chuyển giữa bầu trời. Các cô bay thành đội hình chữ O rồi cả chữ V nữa. Nom các cô đẹp như một phi đội phản lực cất cánh bảo vệ bầu trời xanh vậy. ả Xề hay nằm cũng phải nhỏm dậy nghếch mũi trước lan can, cười híp cả đôi mắt lại. Còn bác Ngan khó tính, bốn mùa đội tân hoẻn chiếc mũ nhung đỏ, cũng gật lấy gật để. Bác ta cất tiếng khàn khàn:
-Được mà! Được mà! Vui, vui, vui... Lúc này Trống Cồ đã trở lại đỉnh cây rơm cao tít. Trống Cồ vừa lắng nghe Trống Choai tập vừa đỡ giọng:
-Cúc! Cù! Cu! Cu... cu...
-Kéc! Kè! Ke! Ke... e... e... Chú Mực siêng năng không dám lơi là công việc tuần tra đây đó. Chú chỉ ngó xem giây lát rồi lại đếm bước thầm khen:
-Hừ! Hừ! Như một lão tướng đang luyện tập ba quân ấy! Trống Choai cũng khá lắm! Hôm đó Trống Choai tập một bữa ra trò. Chú tập mải miết tới lúc mệt lử lừ mới thôi. Mệt lắm nhưng Trống Choai vui thích vô cùng. Chú hí hửng ngỏ lời với bạn:
-Mèo thông minh ơi! Mình muốn có ngay cái giọng thật vang. Cả tiếng vỗ cánh cũng phải to, khỏe nữa. Chao ơi! Tiếng vỗ cánh của Trống Cồ nghe mới phát thèm chứ! Rộp! Rộp! Rộp! Còn mình thì đập mạnh đến mấy cũng chỉ đèn đẹt. Tức quá đi mất thôi! Mèo thông minh nghe vậy cười ngất một thôi dài:
-Hì! Hì! Gừ... gừ... Phải thật khỏe mạnh đã, lông cánh to dày đã, bạn ơi!
-Mà mình còn muốn sao nhảy được thật cao tít trên đỉnh cây rơm nữa kia! Đống củi thì thấp quá! ở trên chót vót kia chắc nhìn rộng thấy nhiều nhỉ? -Tất nhiên! Tất nhiên! Trên cao ắt tầm mắt nhìn xa thấy rộng nhiều. Trống Choai năn nỉ:
-Thế dạy cho mình nhảy được thật cao như cậu nhớ! Còn hát thì nhờ Trống Cồ! Ai giỏi cái gì, mình nhờ dạy cái đó.
-Sẵn sàng! Cốt nhất là cậu dũng cảm và gan dạ!
-Lại thế nữa kia!
-Đúng thế!
-Mèo thông minh phân bua.
-Tập hát thì cần kiên tâm không ngại khó. Còn tập nhảy thì phải có tính dũng cảm. Nếu nhát gan, chưa nhảy đã sợ đau thì khó tập lắm. Mèo thông minh còn dọa đùa bạn:
-Tớ đây này! Ngã đến tẹt cả mũi ra mà tớ vẫn không sợ tí nào. Trống Choai nhìn thật kỹ bạn thấy đúng là cái mũi có tẹt, liền hăng hái bảo:
-Mình cũng không sợ tẹt mũi! Mình dũng cảm gan dạ được! Cậu dạy luôn đi! Mèo thông minh lắc đầu:
-Hôm nay cậu mệt rồi. Nghỉ đã, không nên nóng vội mà hỏng việc. Sáng mai hẵng hay! Trống Choai háo hức muốn tập luôn. Chú ta năn nỉ mãi mà Mèo thông minh vẫn từ chối. Chú đành chịu chờ đến sáng mai vậy.
2
Trống Choai hăng hái lên đường Bây giờ thì chú Trống Choai của chúng ta đã lớn khôn thêm một bước. Ban ngày chú tập hát rồi tập nhảy cao. Thấm thoắt chú đã nhảy được lên nóc bếp. Chú cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ề ê... Thế là giọng chú đã bớt khé... Nó vỡ thêm ra một chút nữa rồi. Đêm đêm chú được ngủ cạnh Trống Cồ để tập thói quen thức giấc vào đúng lúc sang canh. Tất nhiên là nhiều đêm chú còn ngủ quên đấy! Nếu Trống Cồ không lay gọi ắt chú ta kéo một giấc liền tù tì tới sáng mất! Nhưng không sao! Miễn là Trống Choai của chúng ta chịu khó. Mọi việc đều phải luyện dần đã, có đâu dễ dàng chỉ muốn là được ngay! Ngày lại ngày, Trống Choai say sưa luyện tập. Chú mong mỏi chóng đạt được ước mơ. Nhưng các bạn ơi! Đột nhiên có một việc hệ trọng đã xảy đến với Trống Choai đấy! Câu chuyện đó thực ra chỉ rất đơn giản như thế này! Anh bộ đội con bà chủ nhà vừa về phép. Anh ta là một chiến sĩ lái xe rất cừ. Cuộc sống của anh là ở trên những chặng đường khói lửa. Anh vốn ở một đơn vị vận tải quân sự chuyên tiếp hàng ra tiền tuyến. Một buổi sáng anh bộ đội đứng trước thềm ngắm cảnh. Lúc ấy Trống Choai đang vỗ mạnh mấy nhịp cánh. Chú vươn dài cổ cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ề ê...
-A! Chú gà mới vỡ giọng. Hăng tuyệt! Anh nảy ý định sẽ xin mẹ mình chú gà non này. Anh bước tới gần ngắm kỹ Trống Choai rồi quay vào nhà nói với mẹ:
-Con xin mẹ con gà trống non kia... Bà mẹ nhìn ra sân cười:
-ờ! Cả đàn đấy! Con muốn lấy con nào mang đi cũng được.
-Con thích chú gà trống choai ngồ ngộ đó, mẹ ạ! Con sẽ mang nó đi theo! Có chú gà sớm sớm gáy ở nóc xe trên đường ra trận cũng vui, mẹ nhỉ! Bà mẹ gật đầu:
-ờ! Thế thì chọn con đó! Giống gà tía mau lớn lắm! Mẹ để ý thấy nó mới tập ít hôm nay thôi mà đã tốt giọng ra dáng. Lúc này Mèo thông minh đang nằm xoài cẳng lim dim mắt bên ngưỡng cửa. Nghe lỏm được câu chuyện nọ, Mèo liền vểnh tai kêu "meo" một tiếng, nhảy phốc một cái ra tít đống củi. Chú reo to:
-Thôi! Nghỉ tập đã! Cậu sướng mê tơi rồi, mê tơi rồi! Vừa reo Mèo thông minh vừa lộn tùng phèo mấy cái liền. Trống Choai nghênh đầu ngơ ngác hỏi dồn:
-Tin gì đấy! Nói cho rõ một tí đã nào! Mèo thông minh vênh mặt, vuốt vuốt ria mép:
-Cậu được theo anh bộ đội đi xa, đi rất xa. Trống Choai nhảy phốc ngay tới trước mặt bạn, hỏi vội:
-Có thật không? Đúng thế thật không? -Thật chứ! Tai tớ đã nghe thì không sai vào đâu được. Mèo thông minh bèn kể lại tỉ mỉ câu chuyện cho Trống Choai nghe. Trống Choai lim dim mắt. Nghe xong chú khoái quá vỗ mạnh cánh hét to: Kếc! Kề! Kê! Kê! Thế thì sướng ghê, Choai này rất thích ra đi. Chú liền nói với bạn:
-Bạn thông minh ơi! Thật là hợp với ý định của mình. Bấy lâu mình vẫn ước mơ đi khắp nơi cho biết đó biết đây. Mình sẽ theo anh bộ đội ngay không chút do dự. Giọng hát mình dù còn kém cỏi nhưng Choai cũng xin cất tiếng gáy vang trên khắp nẻo đường ra trận. Chuyện Trống Choai sẽ lên đường đi xa chẳng mấy chốc đã lan truyền khắp xóm Mùa Xuân. Cả xóm rộn ràng náo nhiệt hẳn! Bác Ngan khó tính cũng trở nên vui vẻ, bác đưa ý kiến:
-Liên hoan! Hãy liên hoan! Cứ nói xong mỗi câu, bác Ngan già lại trịnh trọng gật đầu hỉ hả. ý kiến của bác được cả xóm hoan nghênh. Các chị Vịt Bầu bàn riêng với nhau sẽ góp quà tặng Trống Choai. Còn bọn Gà Chiếp em út thích quá cứ reo ầm lên:
-Tiệc! Tiệc! Xóm ta có tiệc đấy! Bọn Chiếp không bám quanh chân mẹ Mái Nâu như mọi ngày nữa. Chúng kéo nhau xoắn xuýt gần Trống Choai. Chúng ngắm nghía khen anh Trống Choai hết lời. Cuộc liên hoan tiễn Trống Choai lên đường đã diễn ra ngay ở trong vườn. Trống Cồ trịnh trọng lên tiếng:
"Thưa cùng các bạn thân mến! Ngày mai Trống Choai của chúng ta sẽ lên đường đi xa, ra nơi trận tuyến xa xôi. Sẽ có rất nhiều thử thách đến với anh bạn trẻ! Nhưng chúng ta tin rằng anh bạn Trống Choai dũng cảm sẽ vượt qua được. Một ngày nào đó Trống Choai sẽ trở về xóm Mùa Xuân tươi vui này. Trống Choai sẽ kể cho chúng ta nghe chuyện chiến thắng. Chúng ta tin rằng anh bạn trẻ rất hăng hái, yêu học hỏi của chúng ta sẽ trưởng thành. Tất cả chúng ta hãy vui lên. Vui lên chúc mừng Trống Choai: "Ra đi thắng lợi, ngày về vinh quang!" Tôi xin mở đầu cuộc liên hoan bằng bài hát quen thuộc "Cúc! Cù! Cu! Cu... Cúc! Cù! Cu! Cu..." Khúc hát vang lừng của Trống Cồ chấm dứt. Bỗng trên tít cao cành xoan, lanh lảnh tiếng hát của Chích Chòe và Họa Mi. Rồi lại thêm giọng trầm của chàng Cu Gáy dặt dìu phụ họa. Bản đồng ca nghe mới thánh thót du dương làm sao. Mấy cô Bồ Câu nghiêng đầu nghe nhạc, nhưng mắt thì dịu dàng ngắm chú Trống Choai. Các cô đều cảm thấy hôm nay Trống Choai đẹp thêm nhiều lắm. Mèo thông minh mừng bạn thân bằng điệu vũ "Sư tử hí cầu". Nhịp điệu khỏe khoắn, nhanh nhẹn tuyệt vời. Chú Mực siêng năng nói riêng mấy lời với Trống Choai trước giờ đi tuần tra:
-Hề! Anh bạn thứ lỗi nhé! Tớ không dự hết cuộc vui được! Lúc này tớ càng không được lơi là cảnh giác. Nhưng tớ không hề quên cậu đâu, không quên đâu! ả Xề cũng đã rời căn nhà, ục ịch ra dự cuộc vui từ bao giờ! Vui quá, ả cười tít và chốc chốc lại kêu tướng lên:
-Tết! Tê... ếc! Hôm nay vui như tết! Riêng phần Trống Choai cảm động quá đỗi. Chú ta chẳng biết làm gì nữa. Mọi ngày Trống Choai nhanh nhẹn hăng hái là thế, vậy mà lúc này chú lúng túng vô cùng. Mấy lần mẹ Mái Nâu đến bên giục chú ta:
-Bà con cô bác! Con phải cảm ơn bà con cô bác chứ! Phần bâng khuâng luyến nhớ quê nhà, phần háo hức ra đi, Trống Choai không nói nổi lên lời. Gặp ai cũng khe khẽ một câu:
-Xin cảm ơn! Xin cảm ơn ạ!... Tinh mơ sáng hôm sau, khi Trống Cồ cất tiếng gọi báo thức, Trống Choai thực sự lên đường. Anh bộ đội để chú đứng trong một chiếc lồng tre hình bầu dục. Anh vui vẻ nói:
-Chú bạn đường bé nhỏ ơi! Chúng ta cùng đi đánh Mỹ nhớ! Tớ sẽ vững tay lái. Chú mày sẽ cất tiếng hát yêu đời trên dặm đường khói lửa. Đồng ý không? Hãy thử một hồi cho vui trước khi lên đường nào! Trống Choai đồng ý ngay. Đứng thẳng trong chiếc lồng xinh xắn, chú cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê... Anh bộ đội thú vị cười giòn. Anh xách bổng chiếc lồng. Cả hai từ giã quê hương ra đi. Cũng từ đây một cuộc sống đầy thử thách gian nan đến với Trống Choai thân yêu của chúng ta. Cơ mà rất lý thú các bạn ạ!
3
Năm anh em nhà Sóc gặp anh bạn xứ lạ C ác bạn thân mến, Thế là sau mấy ngày đường, anh bộ đội nọ đưa Trống Choai về tới đơn vị. Họ ở trong khu rừng già, bạt ngàn cây to bóng cả. Đứng ngoài xa cứ ngỡ đấy là khu rừng hoang im lìm. Khi vào giữa lòng rừng, Trống Choai mới thấy bao nhiêu là xe ô tô cùng vô số lều lán. Anh bộ đội đưa Trống Choai đến bên một chiếc xe. Anh vui vẻ nói:
-Đây! Nhà của chúng ta đây. Ngôi nhà lưu động, chú mày hiểu chưa? Anh lái phụ đang hí hoáy dưới gầm xe, chui vội ra reo lên:
-A! Về rồi à! Chui cha, mong mãi ông bạn! Hai người ôm chầm lấy nhau quay tròn. Họ cười vang cả rừng. Trống Choai thầm nghĩ:
-Chà! Sau này trở về xóm Mùa Xuân, mình cũng ôm chầm lấy bạn Mèo thông minh thân thiết như thế này mới được! Mãi một lúc sau sực nhớ ra, anh bộ đội mới xách bổng chiếc lồng lên. Anh khoe với bạn:
-Đây! Giới thiệu với cậu. Thêm một anh bạn nhỏ tham gia chiến đấu với chúng ta!
-ái chà chà! Chú gà nhóc!
-Anh lái phụ reo lên. Anh ngắm nghía Trống Choai rồi chép miệng.
-Liệu nó có chịu được xăng dầu khói lửa không đây!
-ồ! Rồi cu cậu quen đi chứ! Gáy hăng ra phết đấy! Anh lái phụ gật gù:
-Nom cũng được!
Anh tháo lồng, ôm lấy Trống Choai. Anh vừa bước quanh chiếc xe vừa giới thiệu:
-Nhớ lấy nhé! Xe của chúng ta là xe "Din" ba cầu. Nó từng vượt qua trăm cuộc đường trường khói lửa. Chắn bùn méo mất một tí này! Số xe QY.8653 này! Nhớ lấy nhé! Anh ta đặt Trống Choai trước mũi xe, vòng tay ngắm nghía. Anh bảo Trống Choai:
-Bây giờ chú mày thử hát lên một bài ca cho vui vẻ nào! Chẳng ngại ngần, Trống Choai vỗ mạnh đôi cánh, ngửng cao đầu cất giọng giòn giã:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê...
-Thêm một hồi nữa chú mày ơi!
-Kếc! Kề! Kê! Kê! ... ê... Anh lái phụ thú vị lắm, cười vang:
-Khá, khá! Chú mày làm lính nhà xe được. Yêu đời lắm. Ha! Ha! Ha! Suốt ngày hôm ấy hai anh bộ đội lo chất hàng, lau chùi máy móc. Còn Trống Choai ung dung dạo ngắm phong cảnh. Chà! Chà! Trước kia Trống Choai cứ ngỡ mảnh vườn ở quê hương Mùa Xuân rộng lớn nhất. Giờ tới khu rừng này Trống Choai mới biết mảnh vườn kia chẳng thấm tháp gì. si chao! Cây ở đâu mà lắm thế nhỉ? Sau về mình sẽ kể chuyện khu rừng khổng lồ này cho Mèo thông minh nghe. Anh bạn sẽ tròn xoe mắt ra mà ngạc nhiên thôi! Mải nghĩ vẩn vơ Trống Choai không hề biết trên cành cây có những chú Sóc đang nhìn mình. Chúng thầm thì bàn tán với nhau nhiều lắm. Cuối cùng một chú cất tiếng làm quen:
-Anh bạn lạ ơi! Anh ở đâu đến đây thế? Trống Choai ngửng nhìn. Một tốp năm chú Sóc hiền lành cũng đang đổ dồn mắt nhìn khách lạ, chờ đợi. Nhưng kìa! Vừa nhác thấy họ, Trống Choai đã nổi giận:
-Hừ! Lũ chuột ranh kia! Không biết chính ta là bạn thân của Mèo thông minh ư? Cả năm chú Sóc liền cười ầm lên:
-! ! Anh bạn nhầm rồi!
-! ! Chúng tôi không phải là Chuột! Chúng tôi có ăn ở bẩn thỉu đâu, chúng tôi rất sạch sẽ kia mà! Vừa nói các chú Sóc vừa phe phẩy những chiếc đuôi to xù duyên dáng như những cái chổi mềm mại. Các chú quét đi quét lại trên các cành cây. Các chú vừa quét vừa múa hát vui vẻ:
-Là! Lá! La! Rừng của chúng ta
Cây cao bóng cả. Nào, tổng vệ sinh! Quét dọn cho nhanh, Cây rừng thêm đẹp, Lá rừng thêm xanh, Nhanh! Nhanh! Nhanh! Thái độ hồn nhiên vui tươi của các chú Sóc đã khiến cơn giận của Trống Choai tan biến. ừ! Những anh bạn nhỏ này chẳng giống lũ chuột tí nào. Trống Choai ngắm nghía kỹ hơn. à! Mỗi chú lại đeo ở ngực một cái yếm. Nom các chú nhỏ sạch sẽ lắm. Đúng là mình nhầm rồi. Trống Choai vui vẻ vẫy các chú sóc:
-Xin lỗi. Tớ nhầm! Tớ nhầm! Các bạn hãy xuống đây, ta làm quen với nhau nào! Mấy chú Sóc liếc nhau rồi cùng nhảy tót xuống. Các chú vây quanh lấy Trống Choai, nhao nhao hỏi:
-Anh ở đâu đến thế? -Tên anh là gì nào? -Anh ở dòng họ Chim Xanh, đúng không nào? Trống Choai gật lia lịa tự giới thiệu:
-Tớ là Trống Choai. Tớ ở xa lắm. ở quê hương Mùa Xuân đến. Chú Sóc lớn nhất cũng trịnh trọng giới thiệu:
-Chúng tôi là "anh em nhà Sóc". Mẹ tôi gọi tôi là Sóc Nhớn, chú này là Sóc Vừa, thứ ba là Sóc Nhỡ, em Sóc Nhỏ và bé Sóc út. Sóc Nhớn vừa tuần tự giới thiệu xong, bé Sóc út đã lau chau hỏi:
-Thế anh Trống Choai đến đây làm gì thế? Trống Choai trả lời:
-à! Đến để đi ra tiền tuyến! Sóc Nhớn ra vẻ thông thạo:
-Thế thì đúng rồi! Anh Trống Choai đi với các chú bộ đội lái xe ở đằng kia chứ gì? Trống Choai chưa kịp gật đầu, Sóc Vừa đã xoắn xuýt hỏi:
-Anh Trống Choai ơi! Như thế nào thì được đi ra tiền tuyến nhỉ? Trống Choai càng cảm thấy tự hào:
-Quê hương Mùa Xuân đã tín nhiệm cử tớ đi trước tiên. Sóc út nghe phục lắm, reo to:
-Thế thì anh giỏi ghê! Trống Choai thích thú kể lại cho anh em nhà Sóc nghe tất cả mọi việc xảy ra tại quê hương.
Nào lúc Trống Choai bất ngờ được tin ra tiền tuyến, lúc cả xóm liên hoan tiễn chân chú ta lên đường. Vừa kể chú vừa làm điệu bộ thật tỉ mỉ, say sưa. Anh em nhà Sóc xúm xít quanh Trống Choai, lắng nghe không sót một lời. Sóc Nhỏ ríu rít khen:
-ôi! Quê hương của anh vui quá nhỉ! Sóc út thì ao ước:
-Bao giờ đi tiền tuyến về anh Trống Choai cho Sóc út về chơi quê hương Mùa Xuân với nhớ! Cả Sóc Nhỏ, Sóc Nhỡ, Sóc Vừa cũng tranh nhau dặn. Trống Choai gật đầu lia lịa:
-Nhất định! Nhất định! Quê hương tớ sẽ tiếp các cậu thật hậu hĩ. Tớ sẽ mời các cậu chén những thứ ngon nhất trong vườn. Cam đường ngọt lử lừ, bưởi chín vàng óng, lại cả những quả chanh thơm phức. Còn táo nữa! Các cậu chỉ khẽ đụng vào cành một tí là rụng như mưa rào. Nghe kể tới những hoa quả hiếm đó, Sóc út luôn miệng kêu:
-úi giời! úi giời! Thế thì thích quá! Mặc cho lũ em xuýt xoa về những thứ hoa quả, riêng Sóc Nhớn nghĩ khác. Nó muốn được đi ra tiền tuyến với Trống Choai kia! Nó liền hỏi:
-Sao anh lại được chọn đi thế? Đang mải ca ngợi quê hương, bị hỏi bất ngờ Trống Choai ngẩn ra. Hừ! Câu này hỏi oái oăm thật! Đang bí, Trống Choai sực nhớ đã có lần Trống Cồ kể về đặc tính của giòng giống nhà mình, Trống Choai vụt trở nên vui vẻ. Chú ta đàng hoàng dõng dạc cất liền ba hồi: "Kếc! Kề! Kê! Kê!" váng cả rừng. Sau đó chú hỏi anh em nhà Sóc:
-Giọng tớ nghe cũng tạm được chứ các bạn? Sóc út và Sóc Nhỏ cùng reo:
-Hay lắm! Vui lắm...
-Thế mà giọng tớ không phải chỉ để nghe vui tai đâu! Bắt chước y hệt như lời lẽ Trống Cồ đã từng dạy dỗ mình, Trống Choai nói với giọng trang nghiêm:
-Bao đời nay dòng họ nhà tớ chuyên lo việc cầm canh ở xóm Mùa Xuân đấy! Chính Choai đây đã được cùng bác Trống Cồ làm công việc cần mẫn này. Bác ấy bảo rằng:
Mỗi đêm, chúng ta cất tiếng lần thứ nhất để báo cho cả xóm biết: "Bà con ơi! Hãy ngủ cho ngon giấc nhé! Đã khuya rồi, đừng ai chơi bời thức khuya nữa!" Sang lần thứ hai chính là tiếng gáy báo hiệu trời sắp sáng: "Ai cần dậy sớm làm việc xin hãy tỉnh giấc" Còn lần thứ ba là trời đã sáng tỏ: "Đừng ai lười biếng ngủ trưa nữa, một ngày mới đã bắt đầu rồi! Hãy dậy đi! Hãy bắt tay vào công việc của mình, chớ chậm trễ!"
-Thế có bao giờ anh ngủ quên không?
Sóc Nhỏ vụt hỏi vậy, Trống Choai đang mải nói rất trịnh trọng nghe Sóc Nhỏ hỏi độp một câu như thế, chú ta lúng túng chưa biết trả lời ra sao. Quả tình hồi ở nhà đã có đêm chú ngủ quên, Trống Cồ phải gọi mà! May thay Sóc Vừa đã mắng em:
-Mày dốt thế! Đã gọi là cầm canh báo thức, ai lại ngủ quên!
-Đúng! Quên sao được!
-Trống Choai quả quyết vậy. Chú ta còn nói thêm
-Trống Cồ vẫn dặn tớ thế này: "Choai ơi! Cả xóm Mùa Xuân đã tin ở chúng ta. Vậy ta lo sao tiếng hát vang xa khắp chốn. Ban ngày nó là tiếng nhạc reo vui, lúc đêm khuya nó là tiếng kẻng cầm canh không hề sai sót một lá tích tắc!" Anh em nhà Sóc nghe vậy đều muốn biết tài của Trống Choai. Chúng liền nhao nhao hẹn ước:
-Được rồi, tối nay chúng tôi chờ nghe anh Trống Choai báo thức nhớ! Trống Choai gật gù:
-Chỉ sợ các cậu ngủ say quá quên tịt mất thôi! Chứ tớ ấy à, đúng giấc ghê lắm! Sóc út vội dặn kỹ:
-Cơ mà anh phải hát thật to kia, to khắp rừng ấy, anh Trống Choai nhé!
4
Trên con đường dặm dài khói lửa N ăm anh em nhà Sóc thao thức mãi. Chúng chẳng hề nghe tiếng Trống Choai hát gọi. Chúng giận lắm, bàn nhau không chơi với anh chàng nói dối đó nữa. Thật oan uổng cho Trống Choai vô cùng! Trống Choai đã phải rời xa khu rừng từ chập tối rồi. Đoàn xe vận tải quân sự được lệnh gấp rút chở chuyến hàng quan trọng ra tiền tuyến. Hai anh bộ đội đã buộc vội chiếc lồng có Trống Choai vào phía sau xe. Ra khỏi khu rừng đoàn xe nối nhau phóng rất nhanh trên con đường đất đỏ, một con đường xuyên rừng làm gấp nên còn xấu. Xe phóng nhanh khiến Trống Choai luôn bị xóc tung. Chiếc lồng cứ lắc lư lúng liếng hoài. Nhiều lúc chú tưởng bị ném bật văng xuống mặt đường mất. Từ bé tới giờ Trống Choai chưa hề gặp nỗi gian nan như thế này. Trống Choai phải luôn quặp chặt ngón chân vào nan lồng cho khỏi ngã. Bụng chú đau quặn như có ai lộn mề, cào xới ruột gan vậy. Trống Choai đau đến ứa nước mắt. Chú ta thầm nghĩ:
-Con đường ra trận gay go thật.
-Và chú chợt hiểu
-Thảo nào, hôm ra đi Trống Cồ đã bảo riêng mình những lời chí thiết: "Anh bạn trẻ ạ! Được ra tiền tuyến là điều vinh dự, nhưng chú em ơi, con đường ra trận không phải là con đường đi dạo chơi phong cảnh. Chú sẽ gặp nhiều gian khổ và cả nỗi hiểm nguy đấy! Lúc đó, chú nản chí một chút là sẽ trở nên hèn nhát; chú sẽ khiếp đảm trước mọi thử thách mà trốn chạy. Kẻ hèn nhát sẽ phải sống cảnh lẩn lút hèn kém; hắn như lũ gián nhơ bẩn, như loài sâu bọ dưới lớp đất rác mục...".
-"Không! Không! Trống Choai tôi không bao giờ hèn nhát!". Đúng rồi! Lúc ấy chính Trống Choai đã kêu lên như vậy. Chú đã hứa với Trống Cồ sẽ vượt qua mọi khó khăn, chú sẽ trở về xóm Mùa Xuân trong tư thế chiến thắng kia! Các bạn ơi! Mỗi khi nhớ lại ngày ra đi như thế, Trống Choai đã quên bớt cơn đau xóc đấy! Chú ta tự cảm thấy mình sẽ khỏi dần. Chú bíu chặt lấy chiếc lồng, áp chặt người xuống, lựa chiều nghiêng theo đà xe chạy. Quả nhiên cơn xóc có giảm rất nhiều. Xe cứ tiếp tục chạy và chẳng bao lâu Trống Choai đã quen. Chú không đau xóc nữa, chỉ còn mệt mỏi thôi. Thế mới biết khi đã có nghị lực là ta dễ vượt qua được mọi khó khăn, các bạn nhỉ! Đêm khuya dần. Đoàn xe vẫn nối nhau đi, bon nhanh... hối hả. Bây giờ Trống Choai đã có thể tranh thủ lim dim mắt ngủ. Ngoài trời tối đen như mực. Trống Choai không hề biết đoàn xe đang đi trên một chặng đường rất hiểm nghèo. Chỗ này đèo núi gấp khúc quanh co. Chỗ kia tưởng như xe leo ngược lên trời cao. Có lúc xe lao nhanh xuống dốc dài thăm thẳm. Lại kìa, một bên vách đá dựng đứng, một bên vực sâu, thác đổ ầm ầm. Nếu anh bộ đội lái xe thiếu bình tĩnh một chút, non tay lái một chút là lập tức chiếc xe lao xuống vực thẳm, vỡ vụn ra từng mảnh. Trống Choai chưa hiểu hết được điều đó. Trong lúc chú ngủ gà gật thì các anh bộ đội lái xe dũng cảm và mưu trí đã phải căng mắt thức suốt đêm. Các anh lo tập trung hết sức lực vào tay lái. Trong đêm tối, xe chỉ bật đèn gầm, ánh đèn chỉ đủ soi một quãng sáng nhỏ mờ mờ trước mũi xe. Vậy mà cả đoàn vẫn nối nhau lao vun vút. Các anh bộ đội lái xe cừ thật! Các bạn thân mến! Nếu như chuyến đi của Trống Choai chỉ đơn giản có việc bị xóc và sau đó chú ngủ cho tới sáng thì quả thật chẳng có gì đáng kể. Không! Trống Choai của chúng ta lại gặp cơn thử thách mới đấy.
Pụp! Pụp! Pụp!... Rầm... ầm... Víu... Rầm... ầm... Một loạt pháo sáng bay lơ lửng trên trời cùng tiếng máy bay giặc nhào lượn sục tìm mục tiêu. Cảnh yên tĩnh của rừng đêm bị phá toang. Đoàn xe đang vượt qua một đoạn đèo gấp khúc chữ chi. Những chiến sĩ lái xe dận ga tăng nhanh tốc độ. Họ quyết vượt ra khỏi vùng đèo nguy hiểm. Trống Choai choàng tỉnh dậy. Chú ta lóa mắt vì ba bề bốn bên sáng lựng. Sáng quá! Tưởng như thấy rõ được cả chiếc kim rơi trên mặt đường.
-ạ! Sáng rồi cơ à! Trưa quá rồi! Trống Choai cứ ngỡ mình ngủ quên không báo thức nên các anh bộ đội vẫn cho xe chạy chăng!
-Sáng rồi! Đỗ lại! Đỗ lại! Chú ta kêu lên rất to và đã vỗ cả cánh rất mạnh để báo hiệu cho hai anh lái. Tiếc rằng tuy chú đã cố sức nhưng giọng còn non, sức còn yếu nên cứ bị tiếng xe nổ máy át mất! Và kìa, bốn chiếc phản lực Mỹ dường như đã tìm thấy mục tiêu đang lao sà xuống:
-ầm! Rầm... rầm... Víu... víu... Tiếng bom nổ chói chát, chớp lóa giật nhằng nhịt. Đoàn xe đã gặp bọn máy bay giặc Mỹ tới bắn phá. Đây chính là lũ diều hâu kẻ cướp mà tất cả loài người căm ghét vô cùng. Đoàn xe phóng nhanh. Trống Choai bị hất tung, té sấp, té ngửa. Về sau này chú mới hiểu: Muốn thắng địch, người lái xe phải có gan phóng nhanh khỏi tầm bom đạn! Loạt bom đầu của bọn giặc không rơi trúng tim đường. Bom nổ bừa bãi và khoét thành những hố sâu hoắm. Đoàn xe vẫn còn đang trên đỉnh đèo. Một loạt pháo sáng nữa nở bung. Một loạt bom nổ theo. Bom phá nổ choáng tai, bom bi kéo một tràng dài. Khói bom nồng khét khiến Trống Choai sặc sụa, tức thở:
-Quẹc! Quẹc! Lũ diều hâu Mỹ ác độc thật! Trống Choai nằm rạp mình xuống. Những mảnh bom lẫn đất đá văng vèo vèo, đập vào thành xe chan chát. Trống Choai nghé mắt nhìn. Thật mừng rỡ xiết bao! Kìa! Từ hai bên sườn núi những cụm hoa lửa vun vút bay lên. Hoa lửa đan chéo vào nhau trên trời. Hoa lửa như một cánh lưới đỏ che lấy đoàn xe.
-à! Phải rồi! Đạn của những trận địa pháo bắn lên xua đuổi lũ diều quạ Mỹ đấy. Hồi còn ở nhà, chú đã nghe kể rất nhiều về những trận địa pháo! ừ! Có thế chứ! Đâu có phải lũ quạ diều Mỹ kia muốn làm gì thì làm! Trong các buồng lái, những anh bộ đội cũng reo lên:
-Các đồng chí pháo binh đang bắn bọn địch!
-Vượt nhanh qua đèo các bạn ơi!
-Cảm ơn các đồng chí pháo! Tiến lên!
Đoàn xe mở hết tốc độ băng qua những hố bom còn nồng khét. Xe băng qua những quãng đường rực cháy. Chẳng mấy chốc xe đã xuống tới chân đèo. Cả đoàn xuyên khuất vào đoạn đường ẩn kín giữa khu rừng già. Bọn giặc cũng đã rút chạy. Đường rừng trở lại yên tĩnh. Đoàn xe vẫn tiếp tục tiến. Hai anh bộ đội hát vang trong buồng lái: "Xe ta băng băng. Vững cầm tay lái. Ta vượt biết bao đường dài..."
-à Các anh bộ đội hát mừng đợt chiến đấu thắng lợi đấy! Thế thì ta cũng hát lên tiếng hát của ta chứ! Trống Choai nghĩ vậy. Chú thấy phấn chấn lạ! Chú cũng đứng thẳng, ngửng cao đầu, cất tiếng:
-Kếc! Kề! Kê! Kê! Gian khổ đâu hề chi! Kếc! Kề! Kê! Kê! Bom lửa ta vẫn đi! Kếc! Kề! Kê! Kê! ... Hai anh bộ đội cười vang. Xe lại dận mạnh ga hơn. Họ cùng khen:
-Hay! Chú bạn nhỏ của chúng ta cừ ghê! Nó chẳng sợ bom đạn Mỹ. Khá! Khá!
-Kếc! Kề! Kê! Kê!... Tiếng của Trống Choai vang lên lảnh lót giữa đường rừng. ở những chiếc xe nối sau, người ta cũng khen:
-Tuyệt! Chú gà hay tuyệt! Tiếng gà trên đường ra trận nghe thú vị thật.
5
Qua cơn sóng gió càng nhớ bạn vịt nhỏ Trong quãng đời thơ ấu của Trống Choai có một kỷ niệm đáng nhớ. Đó là tình bạn giữa chú ta và Vịt Nhỏ. Hồi đó Trống Choai còn bé tí xíu mới nhú đuôi tôm. Chú Vịt Nhỏ thì lùn tịt chuyên đóng bộ quần áo cộc mượt như tơ vàng. Hai chú bé thân nhau lắm. Chúng rủ nhau chạy lon ton khắp vườn. Ngày ấy chơi gì Trống Choai cũng trội hơn Vịt Nhỏ. Thi chạy, thi nhảy đến kéo co giằng nhau một chú giun đất, Trống Choai đều được. Duy có món bơi lội là Trống Choai đành chịu thua. Cứ mỗi lần đuổi nhau, Vịt Nhỏ lại chạy tới mé ao. Hấp! Chú lội tuột xuống nước. Trống Choai đành ngẩn tò te trên bờ mà nhìn. Chẳng là Trống Choai rất sợ nước mà! Vịt Nhỏ vốn là chú bạn rất tốt, chú ta không muốn giấu bạn điều gì. Lúc thân tình, Vịt Nhỏ thường rủ Trống Choai ra ao tập bơi:
-Dễ lắm cơ Choai ạ! Cứ khỏa hai chân cho thật đều thật dẻo như thế này này... Trống Choai chỉ một mực lắc đầu:
-Eo ơi! Tớ không bơi.
-Biết bơi lợi lắm chứ! Tập đi! Mình dạy cho.
-Chả cần bơi! Tớ chạy nhanh là được. Trống Choai cứ chối đây đẩy; mãi sau nể bạn, Trống Choai đành hứa:
-Mai tớ sẽ tập. Nghe theo Vịt Nhỏ, Trống Choai đã lội xuống mép ao thử khỏa hai chân. Nhưng việc này đối với Trống Choai khó hơn Vịt Nhỏ nhiều. Chân của Trống Choai không có cái màng dính ngón nọ vào ngón kia nên chẳng điều khiển được bàn chân nhẹ nhàng như bạn. Khó quá Trống Choai càng ngại. Cho tới khi đã nhớn phổng lên rồi Trống Choai cũng vẫn chưa hề biết bơi đấy. Thỉnh thoảng có nghĩ tới, Trống Choai lại lắc đầu:
-Quẹc! Mình không ra bờ ao thì thôi. Cần gì tập bơi! Cứ nhảy thật cao, cứ chạy thật nhanh cũng giỏi chán! Các bạn thân mến! Chắc các bạn nghĩ: Sao lại kể cái chuyện vớ vẩn tự nảo nào giữa lúc Trống Choai đang trên đường ra trận! Không, các bạn ơi, chính kỷ niệm bé thơ ấy có liên quan tí chút tới cuộc hành trình của Trống Choai đấy! Mời các bạn tiếp tục theo dõi nhé! Đêm đó, đoàn xe vẫn mải miết tiến về phía trước. Bom quạ Mỹ đã rình đuổi theo mấy đợt nữa nhưng đều thất bại. Chúng chẳng ngăn cản được bước tiến của đoàn xe ra trận. Gần sáng, đoàn xe đi tới bến một con suối lớn chảy dưới chân đèo. Chưa phải mùa nước lũ nên mực nước không cao lắm. ở đây các anh bộ đội công binh đã xếp đá hộc ngang lòng suối thành một chiếc cầu ngầm. Xe vượt qua suối rất nhanh. Bọn quạ Mỹ cũng đã đánh hơi thấy đấy! Đêm nào chúng cũng dở trò phá hoại. Chúng thường ập đến thả bom hai đầu bến, thả cả giữa lòng suối để phá cầu đá ngầm. Trước khi đoàn xe tới, chúng đã thả trúng giữa ngầm một quả bom phá. Bom khoét lớn một khúc ngầm. Bây giờ các anh bộ đội công binh đang khuân đá lấp vào chỗ bị sụt hỏng. Mấy phút sau chiếc cầu đã sửa xong. Đoàn xe được lệnh nối nhau vượt qua ngầm thật nhanh. Đến lượt xe của Trống Choai qua suối. Trời ơi! Từ bé tới giờ, Trống Choai chưa hề gặp cảnh sông nước như thế này. Vốn sợ nước nên Trống Choai phấp phỏng lo lắng vô cùng. Con suối to rộng. Nó réo chảy rì rào trong đêm tối. Chiếc xe lao xuống, nước bắn té xối xả, nước ngàu bọt đập hai bên thành xe. Con suối giận dữ sôi sục, chỉ muốn nuốt chửng tất cả. Nước ngập sát chiếc lồng của Trống Choai. Chú ta rợn mình, khắp người nổi gai ốc. Nước suối réo dữ dội. Nước toan kéo bứt phăng chiếc lồng và
Trống Choai ra khỏi xe. Và này, các bạn ơi! Có ai tránh được hết những điều bất ngờ trên con đường của người ra trận! Chiếc xe vượt hết đoạn suối và ngóc đầu lên bến. Lúc đó tất nhiên đít xe bị ngập xuống nước. Chả là bến xe nơi rừng núi đều dốc mà! ấy thế là nguy cơ ập đến. Trống Choai bị dìm nghỉm dưới nước mất vài phút. Chưa xong! Chiếc lồng cả đêm lắc lư nên dây buộc vào xe bị rão, bây giờ bị sức nước cuốn bứt mạnh nên tuột ra. Chao! Dòng nước tai quái đã cướp được chiếc lồng và Trống Choai đi! si! Nguy hiểm biết chừng nào. Chiếc lồng bập bềnh chệch ra khỏi đoạn ngầm, trôi tuột xuống phía dưới. Trong buồng lái hai anh bộ đội không hề biết nỗi nguy hiểm ở phía sau. Họ cứ rú ga cho xe lên bến. Trống Choai vừa sặc nước, vừa bị cuốn đi xa. Chú vỗ mạnh đôi cánh và kêu lên:
-Quéc!... Chết! Tôi chết... Cứu... cứu... May thay, có một anh bộ đội công binh đứng giữa suối giữ hướng cho xe qua ngầm. Anh thoáng nghe tiếng kêu hối hả của Trống Choai. Trong ánh đêm lờ mờ những vì sao thưa, anh đã nhìn thấy một vật gì trôi bập bềnh phía dưới. Anh nghĩ bụng:
-Hừ! Hàng trong xe bị xóc ra đây! Không ngần ngại anh lội ùa theo. Lúc đó Trống Choai vừa bị hút tới giữa dòng nước xoáy. Anh công binh túm được chiếc lồng; anh reo trong đêm tối:
-A ha! Chú gà! Chú gà ra trận của chiếc xe nào đây? ấy thế là Trống Choai thoát nạn. Chú được cấp cứu ngay lập tức. Lạ thay! Khi Trống Choai tỉnh dậy, chú thấy mình nằm trong buồng lái cạnh hai anh lái xe khác. Hơi ấm trong buồng lái đã sưởi cho chú ta khỏi ướt át rét lạnh. Chú khỏe khoắn lại ngay. Chiếc xe phóng rất nhanh. Trống Choai lim dim mắt nghĩ: "ạ! Tại sao mình lại ở đây nhỉ!". Có gì đâu! Khi anh công binh cứu được Trống Choai thì chiếc xe kia đã đi khỏi bến. Anh liền gửi Trống Choai vào xe sau. Họ vui lòng đón nhận Trống Choai ngay. Họ cẩn thận để Trống Choai cùng ở trong buồng lái.
-ồ! Chú gà ra trận.
-Chính chú ta vẫn hát rộn ràng sau mỗi trận chiến đấu trên dọc đường đấy! Họ khen Trống Choai như vậy. Trời hửng sáng dần... Cả đoàn xe giấu mình nghỉ lại trong một khu rừng già. Lập tức Trống Choai được trao trả lại hai anh lái xe ở chiếc xe trước. Hai anh bộ đội mừng rỡ khi gặp lại Trống Choai. Chú ta cũng mừng, mừng đến ứa nước mắt. Nhưng chú đã làm thinh. Chú giận dỗi mà!
-ồ! ồ! Bọn tớ khuyết điểm, quên khuấy mất cái lúc xe qua suối! Anh lái phụ vừa nói, vừa vuốt nhẹ lên mình Trống Choai. Anh dỗ dành an ủi:
-Chú mày bị một trận gay go hả! Anh lái chính hứa hẹn:
-Thôi từ nay để chú mày trong buồng lái nhé!
-Đừng dỗi nữa, vui vẻ lên nào! Đêm qua chúng ta đã thắng bọn quạ Mỹ sáu keo liền. Cả đoàn an toàn vượt qua các quãng đường chúng bắn phá. Chú mày cũng góp phần chiến thắng đấy! Vui lên anh bạn nhỏ! Cả hai anh thay nhau chăm sóc Trống Choai. Chú quên phứt ngay cơn giận dỗi. Chú vươn mình đứng thẳng trên nóc xe, hát vang:
-Kếc! Kề! Kê! Kê... Đúng, Trống Choai của chúng ta rất vui tính mà! Chú làm nũng một chút thôi! Chú hiểu là hai anh bộ đội rất mến chú. Ai mà tính trước được những chuyện bất ngờ. Chính Trống Choai lại giận mình khi nhớ lại thuở ấu thơ:
-ò! ò! Giá hồi đó mình đừng ngại khó, mình tập bơi giỏi, tập lặn giỏi như Vịt Nhỏ thì đâu đến nỗi uống nước no! ở đời biết thêm được điều gì đều có ích cả. Càng nghĩ, Trống Choai càng thấy quý tình bạn của Vịt Nhỏ. Chú nhớ anh bạn ấu thơ đó vô kể:
-Vịt Nhỏ thân yêu ơi! Từ nay bất kỳ một việc gì tớ cũng không ngại khó nữa đâu!
6
Trống Choai hạ thủ tên rết gộc dữ tợn Chúng ta hãy tạm trở lại khu rừng với năm anh em nhà Sóc một chút đã. Anh em nhà Sóc giận Trống Choai lắm. Chính cô giáo Gõ Kiến vẫn thường dặn: "Học sinh ngoan không bao giờ nói dối! Nếu có lỡ phạm điều gì sai ư? Tốt hơn hết là thành thật nhận lỗi để sửa chữa. Phải dũng cảm nhận lỗi! Nói dối xấu lắm các em ạ!" Cũng xin giới thiệu với các bạn nhé! Cô giáo Gõ Kiến vốn nổi tiếng là yêu nghề nhất ở đây. Cô thường mặc chiếc áo nâu giản dị. Cô rất chăm chỉ làm việc. Các chú Sóc mải nghịch, nói chuyện ồn ào ư? Cô chỉ gõ một hồi vào thân cây: "Tờ rúc! Tờ rúc! Rúc... rúc... rúc...". Vậy là các chú Sóc trở lại trật tự ngay tức khắc. Mấy chú Sóc bảo nhau nhất định không thèm chơi với Trống Choai nữa. Chúng tới chỗ ô tô để nói cho Trống Choai biết. Khi chúng lân la tới nơi thì tịnh không còn bóng dáng một chiếc ô tô, một chú bộ đội nào nữa,.
-à! Họ ra tiền tuyến đấy nhé! Sóc Nhớn bảo với các em vậy. Sóc Vừa nói theo:
-Thế thì anh Trống Choai cũng đi mất rồi. Cả bọn thơ thẩn tìm kiếm. si! Các lều lán hoang vắng quá! Bỗng Sóc Nhỏ trông thấy những dòng chữ viết trên một chiếc lá to bản. Nó gọi rối rít:
-Ai viết đây này! Viết đây này! Chả là Sóc Nhỏ chỉ mới học vỡ lòng. Nó chưa đọc thạo mà! Mấy anh em nhà Sóc ùa lại. Sóc Nhớn đọc to. Đây là những lời Trống Choai gửi lại trước lúc vội vã ra đi. Một bức thư ngắn ngủi, nét chữ nguệch ngoạc. Hồi còn ở xóm Mùa Xuân, Trống Choai vẫn bị chê là viết chữ xấu nhất lớp đấy! Sóc Nhớn đọc to cho các em cùng nghe: "Các bạn Sóc mới quen thân mến! Trống Choai xin lỗi các bạn nhé! Vì được lệnh lên đường gấp, Trống Choai không thể ở lại để báo thức các bạn được. Thật rất tiếc phải sai hẹn! Chúc các bạn vui vẻ. Hẹn lần gặp gỡ sau." Thân mến Trống Choai
-ờ! Thế là anh Trống Choai không nói dối. Sóc út reo lên. Cả bọn đồng ý ngay. Sóc Nhỡ khoát tay:
-Đúng! Chúng ta viết thư cho Trống Choai đi.
-Cơ mà chúng em chưa biết viết. Cả Sóc Nhỏ lẫn Sóc út đều nhao lên như vậy. Hai đứa đều rưng rưng nước mắt như sợ mất phần. Sóc Nhớn dỗ hai em:
-Không sao! Để anh viết chung một cái thôi mà! Năm anh em nhà Sóc vui vẻ hát vang rừng. Chúng kéo nhau trở về nhà để viết gấp lá thư gửi người bạn tốt. Các bạn thân mến! Trống Choai của chúng ta chưa thể nhận được lá thư đâu! Sáng đó, Trống Choai đang cùng đoàn xe nghỉ ngơi dưỡng sức tại một khu rừng khác. Tối đến họ còn phải tiếp tục ra đi nữa kia mà. Đêm đi, ngày nghỉ. Đấy là công việc của lính nhà xe thời chiến, các bạn ạ! Nào! Ta hãy hướng về khu rừng họ nghỉ ngơi xem sao nào! Đây rồi, nom thật thú vị biết bao! Hai anh bộ đội lái xe đang ngủ say trên võng. Còn Trống Choai! Chú đứng vắt vẻo trên một cành cây ngay sát đó. Chú muốn canh cho hai anh bộ đội ngủ đấy! Đêm qua chú cũng gà gật được ít nhiều rồi. Các anh ấy có chợp mắt được tí nào đâu! Lúc này mặt trời đã lên cao. ánh nắng lọc qua những kẽ lá rậm rạp của rừng cây. Nắng rơi thả xuống võng, thả vào người hai anh bộ đội những đốm hình mỏng mịn óng vàng. Cả khu rừng rực rỡ như bừng nở hoa nắng. Khắp đây đó những chú chim rừng bắt đầu ca hát. Mặc! Họ vẫn ngủ say. Nhưng nắng rừng đã làm tên Rết Gộc tỉnh giấc. Hắn ngủ li bì suốt đêm trong một cái hố lấp kín lá mục. ánh nắng soi qua lớp lá làm hắn tỉnh dậy. Hắn ngọ nguậy chui ra khỏi hố.
-Chà! Trưa lắm rồi! Ta đói bụng ghê! Rết Gộc lẩm bẩm một mình như vậy. Hắn uể oải vươn cả hai mươi bốn chiếc chân nghều ngào trườn trên nền đất. Hắn đi thong thả, không vội vàng lắm. Bỗng hắn ngửng phắt đầu huơ tít hai chiếc râu:
-ử! Có mùi thì thơm khiếp! Hắn rất thính mũi mà! Hắn đã ngửi thấy mùi mồ hôi chua nồng. Hai anh bộ đội chưa kịp tắm giặt! Thế là hắn rắp tâm lên cho tới. Hắn đã đến được gốc cây.
-ối chà! Trên võng thế nào cũng có cái gì chén được. Thơm quá! Tên Rết Gộc ác độc rón rén bò lên. Hắn đã lần tới đầu dây võng ở phía chân anh lái chính. Hắn mừng, nghĩ:
-Mùi thơm gớm! Chắc họ giấu thức ăn ngon trong áo. Ta mà không tìm thấy ta nghiến cho một miếng thủng rốn. Hắn chúa là tên hay cắn trộm. Hắn vừa lần tới thì bị Trống Choai trông thấy ngay. Chú ta quát to:
-Cút! Tên kia! Rết Gộc giật mình xuýt rơi khỏi dây. Hắn ngửng đầu thấy Trống Choai. Hắn gườm gườm giơ bốn chiếc chân trước lên dọa:
-Y à! Y à! Thằng nhóc kia, tao cắn gãy đùi non mày bây giờ. Rết Gộc rừng đây! Đâu phải loại nhỏ bé ở vườn nhà mày! Bước! Lúc này Trống Choai mới kịp ngắm kỹ tên Rết Gộc. Chà! Hắn to bằng chiếc đũa cả ấy! Mình hắn khoác một tấm áo giáp rất cứng, bóng nhẵn màu gụ. Hai mươi bốn cái chân dài nghêu! Hai chiếc răng nanh to kềnh, nghiến vào nhau kêu "Cờ... rẹt! Cờ... rẹt!" Kể cũng chợn hắn thật! Hắn có thể cắn buốt xương thịt mình mất! Tên Rết Gộc tưởng đã dọa già được đối thủ, hắn liền lên giọng đe thêm:
-Khôn hồn đứng im! Ta làm gì mặc ta, nghe chưa! Hắn cứ men theo dây võng bò xuống. Nhưng hắn lầm, Trống Choai đâu phải loại hèn nhát! Dù có chết cũng không thể để tên Rết Gộc kia làm hại hai anh bộ đội. Chú ta quát to:
-Đồ ác kia! Coi đây! Chú phóng tới đầu võng, toan nện cho Rết Gộc một cú vào đầu nhưng hắn đã kịp buông chân khỏi sợi dây nhào xuống đất. Trống Choai cũng nhảy phốc xuống. Tên Rết Gộc dựng đứng nửa người. Hắn hoa tít cái đầu. Hắn giơ năm sáu chiếc chân nghều ngào. Hắn nghiến răng: "Cờ... rẹt... Kẹt!"
-Tao cắn nát mày, cắn nát mày! Trống Choai lùi lại thu hai chân về phía sau giữ miếng. Cổ chú xù ra:
-Quéc sợ! Tao mổ vỡ sọ mày! Coi đây! Hét xong, chú vỗ mạnh cánh, lùi xa lấy đà rồi nhảy vọt lên. Nhanh như cắt, chú nhằm thẳng tên Rết Gộc nện một đòn "côốp!" Trống Choai tấn công nhanh quá, Rết Gộc không kịp tránh, bị một cú vào lưng đau điếng. Nhờ có cái áo giáp khá cứng che thân không thì hắn đã gãy đôi người. Hắn quay loăng quăng để tránh đòn. Hắn giận sôi lên, nghĩ thầm:
-ông sẽ quắp cẳng mày! ông sẽ nghiến nát! ông sẽ nhả nọc độc vào xương thịt mày! Thật là một tên thù hiểm ác. Trống Choai cũng biết rõ ác ý của Rết Gộc. Chú luôn nhảy nhót, tránh né. Chú đã từng học được nhiều miếng đá, cú mổ hiểm hóc của Trống Cồ, học được tài nhảy cao của Mèo thông minh nữa. Giờ phút này chú ta nhanh nhẹn tuyệt vời. Chú luôn phốc cao lấy thế lợi đánh bổ xuống. Lúc đầu Trống Choai còn đá lung tung vào khắp người Rết Gộc. Lối đánh đó mất nhiều sức mà không mạnh. Trống Choai nảy ra một ý hay. Chú rình miếng chỉ nhằm đánh vào đầu tên Rết Gộc. Bị đòn thứ nhất Rết Gộc còn giơ nanh cười nhạo:
-Khéo không gãy mỏ đấy tên Gà Nhóc ạ! Đến quả thứ hai hắn thấy ê ẩm đầu óc. Nhưng Rết Gộc cũng không vừa. Hắn liền dở mẹo hiểm, giả vờ trườn chạy. Hắn lừa cho Trống Choai đắc ý đuổi theo rồi bất ngờ vật quăng trở lại đớp lấy cẳng. Trống Choai mắc mưu thật. Nhưng khi Rết Gộc vừa bám được vào đầu ngón chân Trống Choai, chú nhanh nhẹn dùng hết sức đá tung lên. Tên Rết Gộc văng lộn ra tít xa. Lập tức cả hai hăng tiết lao vào nhau. Cuộc chiến đấu tiếp diễn rất ác liệt dữ dội. Lá mục và bụi bậm bay tung. Tiếng đập cánh và la hét "Quyết! Quyết!" của Trống Choai khiến anh lái phụ thức giấc. Anh nhỏm dậy dụi mắt. Anh đã nhìn rõ Trống Choai đang đánh nhau với Rết Gộc. Anh kêu lên:
-ôi! Rết rừng to quá! Trống Choai dũng cảm lắm! Đánh đi! A ha! Đánh! Tuyệt lắm! Vừa nói anh vừa nhảy xuống nhặt chiếc gậy to. Lúc này Trống Choai đã nện được vào đầu tên Rết Gộc miếng đòn thứ tư. Hắn đau long óc không chịu được nữa phải vùng chạy. Lần này hắn chạy thực sự. Hắn chúi đầu trốn xuống lớp lá mục. Nhưng anh lái xe đã gảy tung lá lên. Anh nện cho hắn một gậy bẹp dí đầu xuống đất. Anh lái chính cũng vừa tỉnh, liền hỏi to:
-Gì thế? Đứa nào bắt Trống Choai của chúng ta hả? -Dậy! Dậy mà xem! Trống Choai đã cứu chúng ta. Con rết rừng khiếp chưa! Anh lái phụ và nói vừa giơ tên Rết Gộc nằm gập ngửa ở đầu gậy cho bạn xem
-ối cha cha! Chú bạn đường dũng cảm. Khá ! Khá! Nói xong anh lái chính nhảy phăng tới ôm lấy Trống Choai. Chú đang mệt lử lừ, há miệng thở dốc. Đôi mắt chú sáng long lanh. Chú ta vui chiến thắng. Sau đó xác tên Rết Gộc bị treo ngược lủng lẳng trên cành cây. Đáng kiếp tên độc ác. Hai anh lái xe hí húi nhóm lửa nấu cơm. Còn Trống Choai, chú ung dung đứng trên tít cao nóc xe hát bài hát quen thuộc của mình:
-Kếc! Kề! Kê! Kê... Ta yêu đời! Đi chiến đấu, Vui hả hê! Kếc! Kề! Kê! Kê... Ta yêu đời! Muôn gian khó Đâu hề chi! Kếc! Kề! Kê! Kê!
Chán đời đi lang thang !
