Tình yêu và tuổi trẻ
Trong suốt nửa đầu thế kỷ hai mươi, Valery Larbaud là một khuôn mặt sáng ngời trên văn đàn Pháp, bên cạnh những André Gide, Jean Cocteau, Léon Paul Fargue,..với những công trình sáng tác (thơ, kịch, tiểu thuyết), phê bình cũng như dịch thuật, tất cả tạo cho ông một địa vị vững chắc và nhất là đã gây ảnh hưởng lớn lao trên nền văn chương Pháp hiện đại.
Trọn đời ông thể hiện qua hai mối đam mê :đi và đọc. Ông viết : "Càng lúc tiếng bánh xe đang chạy càng hòa quyện vào tư tưởng tôi". Câu nói thâu tóm khá đầy đủ tâm hồn nhà văn, hình ảnh của một du khách say mê và đau khổ, bởi không có chuyến tàu mang hắn đi xa, đến tận nơi hắn muốn tới, bởi "tất cả chỉ là một đem tối bao la". Và khi tất cả mọi con tàu đều đã bất lực, người du khách kia chỉ còn biết kêu gọi đến chữ nghĩa kỳ diệu để thực hiện chuyến đi khác không kém phần lý thú, chuyến đi vào vào chính vũ trụ tâm hồn của mình, , người du khách không đi nữa, hắn im lìm ở một chỗ, hắn nhìn vào nội giới hắn, bắt đầu một cuộc phiêu lưu khác, cuộc phiêu lưu khởi sự từ một ước muốn.
Có thể nói ông đã thổi vào văn học Pháp một luồng sinh khí mới với tinh thần phóng khoáng và mới mẻ thể hiện qua một ngôn ngữ văn chương hàm xúc và đầy rung động ngược hẳn với thứ lý luận của văn chương tượng trưng đã lỗi thời. Trong ý nghĩ đó ta có thể nói Fermina Márquet (Tình yêu và tuổi trẻ) một trong những tác phẩm điển hình nhất nếu không nói là kiệt tác của Valery Larbaud.Đó là câu chuyện xảy ra dưới một mái trường trung học trong một bầu không khí đầy thơ và mộng. Một cô nữ sinh Nam Mỹ, quý phái và thánh thiện, bị quyến rũ và phải lòng trước hai cậu thiếu niên.
Một cậu sành sõi, già dặn trong sự chinh phục và một cậu có tâm hồn đầy phức tạp, và đầy thao thức, bị xâu xé giữa những khát vọng sâu thẳm và âm u nhất. Câu chuyện của tuổi học trò, của thời niên thiếu. Có lẽ không phải là tình cờ mà Valery Larbaud đã chọn những tâm hồn niên thiếu làm nhân vật chính cho tác phẩm. bởi còn ai lạ gì, đó là lứa tuổi nhiều phép lạ nấht của đời người.Larbaud không mô tả, không phân tích, không kể trái lại ông gợi lên một thế giới, ông làm sống lại cái thế giới đó không phải dưới mắt mà ngay trong tâm hồn người đọc.
Vâng, Fermina Márquet chính là câu chuyện của mỗi người trong chúng ta, chính là cuộc "phiêu lưu" kỳ diệu của tâm hồn niên thiếu mãi mãi còn là tâm hồn bạn của mỗi người trong chúng ta. Cuốn truệyn này được biết bằng ngôi thứ nhất. Và khi xếp quyển sách lại, dường như người đọc không còn nhớ rõ hay phân biệt lúc nào ngôi thứ nhất đó là "tôi" và lúc nào nó là "chúng tôi" và có lẽ sau khi kết thúc câu chuyện kể, chính tác giả cũng không còn phân biệt được điều đó. Hơn thế nữa, cái "tôi" của tác giả cũng chính là cái "tôi" của người đọc. Và cái "chúng tôi" đã trở thành cái "chúng ta". Bởi từ lúc nào người ta đã không còn đóng vai khán giả nữa, người đọc đã thực sự bước vào sân khấu muôn đời của lứ tuổi thần tiên. Bạn đã có mặt trong ngôi trường trung học đó, đang ngồi trong lớp học, hoặc đứng cười khúc khích bên hàng rào sim, hoặc đang sánh bước bên nàng Fermina kiều diễm : bạn là Sanlos, bạn là Léniot, bạn là Camille Moulier, bạn là tất cả mọi người, bạn là từng người một. Bạn chuyện trò, nói năng, mơ ước, khát vọng..Lớp học kai là lớp học của bạn. Những tâm hồn bạn kia là những tâmhồn bạn của chính bạn. Và câu chuyện kia cũng là câu chuyện của bạn. Và lời kể kia không còn là lời kể của người kể chuệyn mà của chính người nghe chuyện. Hãy cám ơn Valery Larbaud đã cho chúng ta trở về lớp học ngày nào, ngồi vào chổ ngồi của chính mình. "Không có gì thay đổi, thêm một ít bụi trên các bàn học, chỉ có thế". Chỉ có thế. Mỗi người đều nhận ra điều đó, một sự thật vô cùng đơn giản nhưng cũng vô cùng khốc liệt. Bởi lớp bụi mỏng kia đã đủ vùi lấp một đoạn đời, một thế giới. Đó là cái gì còn lại khi thời gian đã vỗ cánh bay xa và cùng bay xa theo nó cả một lứa tuổi vàng. Ta vẫn ngồi đó, trong lớp học cũ, nơi bàn học cũ. tIếng bước đâu đây, tiếng cười đâu đó...Không, chỉ có mình ta thảng thốt kêu lên : Đâu mất cả rồi, những tâm hồn bạn trìu mến ngày nào, họ đã đi về đâu, ai còn, ai mất giữa dòng đời đầy bất trắc, tang thương ? "nhiều người đã chết, cậu ơi, nhiều người đã chết !".
Nhiều người đã chết như Léniot, người học sinh xuất sắc với tâm hồn tối tăm, đày ải, như bao người khác "đã chết cho tổ quốc"...Và những ai còn sống, họ trôi dạt về đâu ? Còn Fermina Márquet, nàng tiên đã từng ngự giữa "triều đình tình ái" ngày nào, nàng hiện sống ra sao dưới vòm trời Colombie xa lắc ? Hãy tưởng tượng rằng nàng hạnh phúc. Vâng, hãy tưởng tượng...Quyển sách xếp lại, dường như ta vẫn ngồi đó trong lớp học cũ, nơi bàn học cũ. Mãi mãi ngồi đó. Ngậm ngùi...
( he he mỗ cũng có cuốn này
![[:D]](/images/smiley/s2.gif)
)