Ung thư khoang miệng
Ung thư miệng là loại bệnh áctính xếp thứ 6 trong tổng số ung thư toàn thế giới, tỷ lệ mắc bệnh chiếm 6% tổng số các căn bệnh ung thư. Ung thư miệng có thể xuất hiện tại lưỡi, trong má, hàm, nướu…tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ giới 1,5 lần. Tỷ lệ mắc ung thư miệng có liên quan đến sự tăng lên của tuổi tác, tỷ lệ mắc bệnh sau độ tuổi 40 là đặc biệt cao. Theo sự gia tăng của dân số già trên thế giới, trong đó nguy cơ người lớn tuổi mắc bệnh ung thư miệng cũng tăng lên.
Triệu chứng ung thư khoang miệng
Ung thư khoang miệng là khối u ác tính trong khoang miệng thường gặp. Ung thư vòm họng giai đoạn đầu cũng khá giống với vết loét khoang miệng, rất nhiều bệnh nhân ung thư vòm giai đoạn đầu đã nhầm lẫn rằng bản thân đang bị nhiệt, loét miệng đơn thuần hoặc một căn bệnh về miệng khác, điều này đã dẫn đến việc bỏ lỡ mất cơ hội điều trị sớm và thích hợp nhất.
Ung thư khoang miệng có những triệu chứng gì?
1. Đau đớn: giai đoạn đầu thông thường không đau hoặc chỉ một chỗ nào đó trong miệng có cảm giác bất thường khi chạm vào, nếu như xuất hiện vết loét da miệng gây cảm giác đau, theo đà xâm lấn của khối u tới những dây thần kinh xung quanh, có thể dẫn đến đau trong tai và khoang mũi họng.
2. Thay đổi sắc da: Niêm mạc khoang miệng nếu như thay đổi màu sắc, màu nhợt hoặc màu đen lại, có nghĩa là khi đó tế bào biểu mô niêm mạc miệng đang thay đổi. Đặc biệt là niêm mạc miệng chuyển thô, dày hơn hoặc xơ cứng lại, xuất hiện niêm mạc miệng trắng bợt hoặc ban đỏ, rất có thể là biến chứng của ung thư.
3. Loét không khỏi: Vết loét miệng thông thường không thể quá 2 tuần mà không khỏi, nếu như có cảm giác nóng rát, đau quá thời gian 2 tuần vẫn không đỡ nên cảnh giác với ung thư khoang miệng.
4. Sưng hạch: ung thư hạch thường di căn đến vùng hạch cổ gần đó, có khi ổ bệnh nguyên phát rất nhỏ, thậm chỉ triệu chứng còn chưa rõ, nhưng hạch vùng cổ đã bị di căn. Do đó, khi hạch vùng cổ đột ngột sưng to, cần đi kiểm tra chụp CT, để kiểm tra có phải hạch do ung thư hay không.
5. Bên trong khoang miệng chảy máu: Chảy máu là một tín hiệu nguy hiểm lớn của bệnh ung thư khoang miệng. Vì khối u phát triển trong khoang miệng tiếp xúc nhẹ cũng sẽ gây chảy máu.
6. Chức năng gặp trở ngại: Khối u có thể xâm lấn cơ đóng mở miệng và xương cằm làm cho vận động đóng mở của cơ miệng bị giới hạn, gây ra hiện tượng ngậm mở miệng khó khăn.
7. Xương hàm và răng: một vị trí nào đó tại xương hàm sưng to, làm cho mặt bị lệch. Đột nhiên xuất hiện hiện tượng răng lung lay, rụng, khi nhai đồ ăn khó khăn, có cảm giác khó nhai như người lắp răng giả, vùng khoang mũi họng tê, đau, sau khi điều trị thì bệnh không có chuyển biến, nên cảnh giác là căn bệnh ung thư khoang miệng.
8. Vận động của lưỡi và tri giác: tính linh hoạt của lưỡi bị hạn chế, dẫn đến nhai, nuốt hoặc nói khó khăn, hoặc một bên lưỡi mất cảm giác, tê, tất cả đều cần kiểm tra xác định nguyên nhân sớm.
Ngoài ra còn xuất hiện các hiện tượng khác như sự bất thường ở thần kinh mặt, cảm giác tê, chảy máu mũi không rõ nguyên nhân…, cũng phải lập tức đến bệnh viện sớm để kiểm tra tìm nguyên nhân chính xác.
Chẩn đoán ung thư khoang miệng
Hình thành ung thư miệng là một quá trình bệnh lý mãn tính, trước khi có các biến chứng điển hình hoặc rõ ràng của ung thư, cần trải qua một quá trình chuyển biến vài năm, thậm chí đến mười mấy năm. Kiểm tra định kỳ vùng miệng giúp cho việc kịp thời phòng tránh sự chuyển biến thành ung thư.
1. Kiểm tra hình ảnh học
(1) Kiểm tra đồng vị phóng xạ có thể cho biết tình trạng tuyến giáp và di căn xương của ung thư miệng.
(2) Chụp Xquang và chụp cắt lớp, có thể giúp bác sỹ nắm được thông tin tương đối có giá trị về tình trạng bệnh khi ung thư miệng di căn đến xương hàm trên, hàm dưới, xoang mũi và các khoang cạnh mũi.
(3) Kiểm tra CT có thể quan sát kích thước, vị trí, phạm vi xâm lấn của khối u và sự liên quan của khối u đến động mạch cổ, đồng thời có thể giúp phát hiện có bị di căn hạch cổ hay không.
2. Xét nghiệm tế bào học và sinh thiết
(1)Xét nghiệm tế bào học phù hợp cho tiền ung thư chưa có triệu chứng hoặc ung thư giai đoạn đầu mà phạm vi xâm lấn của ung thư chưa rõ ràng, sử dụng cho những trường hợp kiểm tra sàng lọc, sau đó đối với những kết quả dương tính và hoài nghi ung thư sẽ tiếp tục tiến hành sinh thiết xác định chính xác bệnh.
(2)Đối với chuẩn đoán ung thư miệng biểu mô tế bào vảy thông thường áp dụng chọc hút hoặc cắt một phần khối u đi sinh thiết. Vì niêm mạc bề mặt thường loét hoặc không bình thường, vị trí nông, nên tránh tổ chức hoại tử, lấy tế bào tại nơi tiếp xúc giữa tổ chức ung thư với các tổ chức bình thường xung quanh, khiến cho những tiêu bản lấy được vừa có tế bào ung thư vừa có tế bào thường.
3. Tự kiểm tra
(1)Kiểm tra vùng đầu: Tiến hành quan sát sự đối xứng, chú ý sự thay đổi màu sắc da với vùng đầu và cổ.
(2) Kiểm tra vùng cổ: dùng tay kiểm tra, từ sau tai sờ đến xương hàm, chú ý khi sờ có thấy đau và sưng hay không.
(3) Kiểm tra môi: Trước tiên lật bên trong môi dưới, quan sát môi và niêm mạc trong môi, dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái lật môi dưới từ trong ra ngoài, từ bên trái qua bên phải, sau đó kiểm tra môi trên cũng giống như vậy, sờ xem có khối u hay không, quan sát xem có tổn thương gì hay không. Tiếp đó dùng phương pháp tương tự kiểm tra bên trong môi trên.
(4) Kiểm tra lợi: Kéo môi ra, quan sát lợi, và kiểm tra bằng cách sờ vùng má xem có bất thường gì không.
(5) Kiểm tra lưỡi: đưa lưỡi ra, quan sát màu sắc và kết cấu lưỡi, dùng gạc vô trùng bọc đầu lưỡi lại sau đó kéo lưỡi hướng sang phải, rồi sang trái để quan sát 2 bên cạnh của lưỡi.
(6) Kiểm tra vòm miệng phía trên : đối với kiểm tra vòm miệng cần dùng phần tay cầm của bàn chải đánh răng đè lưỡi bẹt xuống, đầu hơi ngả về phía sau, quan sát màu sắc và hình thái của ngạc mềm và ngạc cứng.
Để biết thêm thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:
Văn phòng thông tin y tế OSSC
VPGD OSC tại Hà Nội
Đ/c: 50 Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng – Hà Nội
Tel: 04 22153544/ 0985 809 162
Hotline: 0913 560 450 (VN)
Email: [email=info@ossc.com.vn]info@ossc.com.vn[/email]
Website: www.ossc.com.vn
VPGD OSSC tại TPHCM
Đ/c: R606, Block B, Indochina Park Tower
04 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 1 – TP HCM
Tel: 08-2220 2088; Fax: 08-2220 2089
Email: [email=hcm@ossc.com.vn]hcm@ossc.com.vn[/email]
Ung thư miệng là loại bệnh áctính xếp thứ 6 trong tổng số ung thư toàn thế giới, tỷ lệ mắc bệnh chiếm 6% tổng số các căn bệnh ung thư. Ung thư miệng có thể xuất hiện tại lưỡi, trong má, hàm, nướu…tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ giới 1,5 lần. Tỷ lệ mắc ung thư miệng có liên quan đến sự tăng lên của tuổi tác, tỷ lệ mắc bệnh sau độ tuổi 40 là đặc biệt cao. Theo sự gia tăng của dân số già trên thế giới, trong đó nguy cơ người lớn tuổi mắc bệnh ung thư miệng cũng tăng lên.
Triệu chứng ung thư khoang miệng
Ung thư khoang miệng là khối u ác tính trong khoang miệng thường gặp. Ung thư vòm họng giai đoạn đầu cũng khá giống với vết loét khoang miệng, rất nhiều bệnh nhân ung thư vòm giai đoạn đầu đã nhầm lẫn rằng bản thân đang bị nhiệt, loét miệng đơn thuần hoặc một căn bệnh về miệng khác, điều này đã dẫn đến việc bỏ lỡ mất cơ hội điều trị sớm và thích hợp nhất.
Ung thư khoang miệng có những triệu chứng gì?
1. Đau đớn: giai đoạn đầu thông thường không đau hoặc chỉ một chỗ nào đó trong miệng có cảm giác bất thường khi chạm vào, nếu như xuất hiện vết loét da miệng gây cảm giác đau, theo đà xâm lấn của khối u tới những dây thần kinh xung quanh, có thể dẫn đến đau trong tai và khoang mũi họng.
2. Thay đổi sắc da: Niêm mạc khoang miệng nếu như thay đổi màu sắc, màu nhợt hoặc màu đen lại, có nghĩa là khi đó tế bào biểu mô niêm mạc miệng đang thay đổi. Đặc biệt là niêm mạc miệng chuyển thô, dày hơn hoặc xơ cứng lại, xuất hiện niêm mạc miệng trắng bợt hoặc ban đỏ, rất có thể là biến chứng của ung thư.
3. Loét không khỏi: Vết loét miệng thông thường không thể quá 2 tuần mà không khỏi, nếu như có cảm giác nóng rát, đau quá thời gian 2 tuần vẫn không đỡ nên cảnh giác với ung thư khoang miệng.
4. Sưng hạch: ung thư hạch thường di căn đến vùng hạch cổ gần đó, có khi ổ bệnh nguyên phát rất nhỏ, thậm chỉ triệu chứng còn chưa rõ, nhưng hạch vùng cổ đã bị di căn. Do đó, khi hạch vùng cổ đột ngột sưng to, cần đi kiểm tra chụp CT, để kiểm tra có phải hạch do ung thư hay không.
5. Bên trong khoang miệng chảy máu: Chảy máu là một tín hiệu nguy hiểm lớn của bệnh ung thư khoang miệng. Vì khối u phát triển trong khoang miệng tiếp xúc nhẹ cũng sẽ gây chảy máu.
6. Chức năng gặp trở ngại: Khối u có thể xâm lấn cơ đóng mở miệng và xương cằm làm cho vận động đóng mở của cơ miệng bị giới hạn, gây ra hiện tượng ngậm mở miệng khó khăn.
7. Xương hàm và răng: một vị trí nào đó tại xương hàm sưng to, làm cho mặt bị lệch. Đột nhiên xuất hiện hiện tượng răng lung lay, rụng, khi nhai đồ ăn khó khăn, có cảm giác khó nhai như người lắp răng giả, vùng khoang mũi họng tê, đau, sau khi điều trị thì bệnh không có chuyển biến, nên cảnh giác là căn bệnh ung thư khoang miệng.
8. Vận động của lưỡi và tri giác: tính linh hoạt của lưỡi bị hạn chế, dẫn đến nhai, nuốt hoặc nói khó khăn, hoặc một bên lưỡi mất cảm giác, tê, tất cả đều cần kiểm tra xác định nguyên nhân sớm.
Ngoài ra còn xuất hiện các hiện tượng khác như sự bất thường ở thần kinh mặt, cảm giác tê, chảy máu mũi không rõ nguyên nhân…, cũng phải lập tức đến bệnh viện sớm để kiểm tra tìm nguyên nhân chính xác.
Chẩn đoán ung thư khoang miệng
Hình thành ung thư miệng là một quá trình bệnh lý mãn tính, trước khi có các biến chứng điển hình hoặc rõ ràng của ung thư, cần trải qua một quá trình chuyển biến vài năm, thậm chí đến mười mấy năm. Kiểm tra định kỳ vùng miệng giúp cho việc kịp thời phòng tránh sự chuyển biến thành ung thư.
1. Kiểm tra hình ảnh học
(1) Kiểm tra đồng vị phóng xạ có thể cho biết tình trạng tuyến giáp và di căn xương của ung thư miệng.
(2) Chụp Xquang và chụp cắt lớp, có thể giúp bác sỹ nắm được thông tin tương đối có giá trị về tình trạng bệnh khi ung thư miệng di căn đến xương hàm trên, hàm dưới, xoang mũi và các khoang cạnh mũi.
(3) Kiểm tra CT có thể quan sát kích thước, vị trí, phạm vi xâm lấn của khối u và sự liên quan của khối u đến động mạch cổ, đồng thời có thể giúp phát hiện có bị di căn hạch cổ hay không.
2. Xét nghiệm tế bào học và sinh thiết
(1)Xét nghiệm tế bào học phù hợp cho tiền ung thư chưa có triệu chứng hoặc ung thư giai đoạn đầu mà phạm vi xâm lấn của ung thư chưa rõ ràng, sử dụng cho những trường hợp kiểm tra sàng lọc, sau đó đối với những kết quả dương tính và hoài nghi ung thư sẽ tiếp tục tiến hành sinh thiết xác định chính xác bệnh.
(2)Đối với chuẩn đoán ung thư miệng biểu mô tế bào vảy thông thường áp dụng chọc hút hoặc cắt một phần khối u đi sinh thiết. Vì niêm mạc bề mặt thường loét hoặc không bình thường, vị trí nông, nên tránh tổ chức hoại tử, lấy tế bào tại nơi tiếp xúc giữa tổ chức ung thư với các tổ chức bình thường xung quanh, khiến cho những tiêu bản lấy được vừa có tế bào ung thư vừa có tế bào thường.
3. Tự kiểm tra
(1)Kiểm tra vùng đầu: Tiến hành quan sát sự đối xứng, chú ý sự thay đổi màu sắc da với vùng đầu và cổ.
(2) Kiểm tra vùng cổ: dùng tay kiểm tra, từ sau tai sờ đến xương hàm, chú ý khi sờ có thấy đau và sưng hay không.
(3) Kiểm tra môi: Trước tiên lật bên trong môi dưới, quan sát môi và niêm mạc trong môi, dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái lật môi dưới từ trong ra ngoài, từ bên trái qua bên phải, sau đó kiểm tra môi trên cũng giống như vậy, sờ xem có khối u hay không, quan sát xem có tổn thương gì hay không. Tiếp đó dùng phương pháp tương tự kiểm tra bên trong môi trên.
(4) Kiểm tra lợi: Kéo môi ra, quan sát lợi, và kiểm tra bằng cách sờ vùng má xem có bất thường gì không.
(5) Kiểm tra lưỡi: đưa lưỡi ra, quan sát màu sắc và kết cấu lưỡi, dùng gạc vô trùng bọc đầu lưỡi lại sau đó kéo lưỡi hướng sang phải, rồi sang trái để quan sát 2 bên cạnh của lưỡi.
(6) Kiểm tra vòm miệng phía trên : đối với kiểm tra vòm miệng cần dùng phần tay cầm của bàn chải đánh răng đè lưỡi bẹt xuống, đầu hơi ngả về phía sau, quan sát màu sắc và hình thái của ngạc mềm và ngạc cứng.
Để biết thêm thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:
Văn phòng thông tin y tế OSSC
VPGD OSC tại Hà Nội
Đ/c: 50 Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng – Hà Nội
Tel: 04 22153544/ 0985 809 162
Hotline: 0913 560 450 (VN)
Email: [email=info@ossc.com.vn]info@ossc.com.vn[/email]
Website: www.ossc.com.vn
VPGD OSSC tại TPHCM
Đ/c: R606, Block B, Indochina Park Tower
04 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 1 – TP HCM
Tel: 08-2220 2088; Fax: 08-2220 2089
Email: [email=hcm@ossc.com.vn]hcm@ossc.com.vn[/email]
