Chẩn đoán và điều trị vô sinh nữ
Nếu sau một năm một cặp vợ chồng có sinh hoạt tình dục đều đặn, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào mà vẫn không mang thai và sinh con được gọi là vô sinh. Bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân và hướng điều trị vô sinh thích hợp!.
Đối với các phụ nữ càng lớn tuổi càng nên lưu ý thời gian sớm hơn. Sau 35 tuổi nếu đã xây dựng gia đình trên nửa năm vẫn chưa mang thai, bạn đừng nên chậm trễ việc thăm khám.
Thống kê cho thấy tỉ lệ khoảng 40% vô sinh bắt nguồn từ nam giới, khoảng 40% do nữ, 10% do cả hai vợ chồng, 10% không rõ lý do.
Chữa vô sinh nữ
1. Các xét nghiệm thăm dò chẩn đoán:
- Xét nghiệm nội tiết: nội tiết tố hướng sinh dục (LH, FSH), nội tiết sinh dục (estrogen, progesterone), nội tiết thai nghén (HCG)...
- Thăm dò phóng noãn: đo thân nhiệt cơ sở, chỉ số cổ tử cung, chỉ số nhân đông, sinh thiết nội mạc tử cung định ngày...
- Chẩn đoán hình ảnh: siêu âm phụ khoa, siêu âm theo dõi sự phát triển nang noãn và phóng noãn, siêu âm thai sớm, chụp phim tử cung vòi trứng, chụp tuyến yên bằng X quang thường quy hoặc cắt lớp vi tính...
- Phẫu thuật nội soi: chẩn đoán các bất thường sinh dục, nội soi gỡ dính ống dẫn trứng, buồng trứng, bơm thông ống dẫn trứng, đốt điểm buồng trứng,...
- Xét nghiệm nhiễm sắc thể đồ phát hiện các bất thường di truyền
2. Chữa vô sinh nữ bằng phương pháp điều trị dùng thuốc
Việc điều trị tùy thuộc vào từng cá thể và nguyên nhân khác nhau. Nguyên tắc điều trị vô sinh là điều trị cả hai vợ chồng và điều trị toàn diện. Ngoài dùng thuốc chữa vô sinh điều trị nguyên nhân (như viêm nhiễm, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung...), đối với nữ điều trị hỗ trợ sinh sản bằng thuốc thường dùng các thuốc kích thích buồng trứng.
Kích thích buồng trứng là dùng các thuốc khác nhau theo nhiều phác đồ khác nhau nhằm tăng sự phát triển nang noãn, tăng trưởng thành và phóng noãn. Đồng thời kích thích buồng trứng cũng giúp điều chỉnh các rối loạn phóng noãn, thiểu năng giai đoạn hoàng thể. Chỉ định kích thích buồng trứng khi:
- Rối loạn phóng noãn: gồm không phóng noãn và ít phóng noãn, những trường hợp nang noãn kéo dài, không có đỉnh estradiol phù hợp, không có đỉnh LH phù hợp, thiểu năng giai đoạn hoàng thể.
- Kích thích buồng trứng trong hỗ trợ sinh sản nhằm tăng số lượng nang noãn phát triển, trưởng thành và phóng noãn tự nhiên hay chọc hút.
Một số loại thuốc có tác dụng kích thích buồng trứng có thể được sử dụng như: Clomiphene citrate, Gonadotropin, HMG, HCG...
3. Rủi ro khi sử dụng thuốc hỗ trợ sinh sản.
- Mang thai đôi hoặc đa thai. Càng có nhiều thai nguy cơ sinh non, sinh con nhẹ cân, có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ sau này.
- Hội chứng quá kích buồng trứng: trong quá trình dùng thuốc buồng trứng bị kích thích quá mức, nhiều nang trứng cùng phát triển, kích thước buồng trứng to hơn bình thường kèm theo tình trạng tràn dịch các khoang cơ thể (màng tim, màng bụng, màng phổi...).
4. Chữa vô sinh nữ bằng Phẫu thuật
Một số phẫu thuật có khả năng cải thiện khả năng sinh sản ở nữ như biện pháp bóc tách loại bỏ các tổ chức viêm dính, tổ chức lạc nội mạc tử cung, thông ống dẫn trứng trong trường hợp dính tắc, các phẫu thuật sửa chữa các dị dạng sinh dục...
Hiện nay nhờ kỹ thuật nội soi mà các phẫu thuật được tiến hành khá đơn giản, ít xâm lấn, ít ảnh hưởng tới sức khỏe bệnh nhân.
5. Chữa vô sinh nữ bằng thụ tinh ống nghiệm
Thụ tinh trong ống nghiệm là một phương pháp thụ tinh theo đó trứng được thụ tinh bằng tinh trùng bên ngoài cơ thể, trong ống nghiệm sau đó được cấy vào buồng tử cung. Đây là một phương pháp được áp dụng sau khi kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đã thất bại, được áp dụng cho những được dành cho những cặp vợ chồng hay những người phụ nữ đang ở độ tuổi sinh sản, vì bất kỳ lý do gì đó gây ra bệnh hiếm muộn vô sinh, tinh trùng không thể thụ tinh cho trứng bằng phương pháp tự nhiên.
6. Phòng chống vô sinh nữ
Nếu người phụ nữ có ý thức trong việc chăm sóc sức khỏe, thì các biện pháp sau đây góp phần tăng cường sức khỏe sinh sản, giúp ích để có một khả năng sinh sản bình thường, ngăn ngừahiếm muộn nữ một cách hiệu quả nhất:
- Duy trì một trọng lượng bình thường: thừa hay thiếu cân đều có nguy cơ rối loạn rụng trứng. Do đó nên duy trì một cân nặng trong giới hạn bình thường (theo chỉ số khối cơ thể BMI) bằng kiểm soát chế độ dinh dưỡng, luyện tập thể dục vừa sức.
- Bỏ hút thuốc: thuốc lá gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới khả năng sinh sản, chưa kể đến sức khỏe nói chung và sức khỏe của thai nhi. Nếu đang có kế hoạch sinh con, hãy bỏ thuốc lá ngay bây giờ.
- Hạn chế uống rượu: uống rượu nặng tám ly trở lên một tuần có thể dẫn đến giảm khả năng sinh sản.
- Giảm căng thẳng: một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng các cặp vợ chồng trải qua những căng thẳng tâm lý làm giảm hiệu quả điều trị bệnh vô sinh. Luôn cố gắng giữ tâm lý thoải mái, vui vẻ, tránh căng thẳng mệt mỏi.
- Hạn chế cà phê.
- Đặc biệt quan trọng là nên duy trì khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện một số bệnh lý phụ khoa có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản như viêm nhiễm phụ khoa, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, bất thường trong hệ thống sinh sản... để có hướng điều trị kịp thời.
Nếu sau một năm một cặp vợ chồng có sinh hoạt tình dục đều đặn, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào mà vẫn không mang thai và sinh con được gọi là vô sinh. Bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân và hướng điều trị vô sinh thích hợp!.
Đối với các phụ nữ càng lớn tuổi càng nên lưu ý thời gian sớm hơn. Sau 35 tuổi nếu đã xây dựng gia đình trên nửa năm vẫn chưa mang thai, bạn đừng nên chậm trễ việc thăm khám.
Chữa vô sinh nữ
1. Các xét nghiệm thăm dò chẩn đoán:
- Xét nghiệm nội tiết: nội tiết tố hướng sinh dục (LH, FSH), nội tiết sinh dục (estrogen, progesterone), nội tiết thai nghén (HCG)...
- Thăm dò phóng noãn: đo thân nhiệt cơ sở, chỉ số cổ tử cung, chỉ số nhân đông, sinh thiết nội mạc tử cung định ngày...
- Chẩn đoán hình ảnh: siêu âm phụ khoa, siêu âm theo dõi sự phát triển nang noãn và phóng noãn, siêu âm thai sớm, chụp phim tử cung vòi trứng, chụp tuyến yên bằng X quang thường quy hoặc cắt lớp vi tính...
- Phẫu thuật nội soi: chẩn đoán các bất thường sinh dục, nội soi gỡ dính ống dẫn trứng, buồng trứng, bơm thông ống dẫn trứng, đốt điểm buồng trứng,...
- Xét nghiệm nhiễm sắc thể đồ phát hiện các bất thường di truyền
2. Chữa vô sinh nữ bằng phương pháp điều trị dùng thuốc
Việc điều trị tùy thuộc vào từng cá thể và nguyên nhân khác nhau. Nguyên tắc điều trị vô sinh là điều trị cả hai vợ chồng và điều trị toàn diện. Ngoài dùng thuốc chữa vô sinh điều trị nguyên nhân (như viêm nhiễm, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung...), đối với nữ điều trị hỗ trợ sinh sản bằng thuốc thường dùng các thuốc kích thích buồng trứng.
Kích thích buồng trứng là dùng các thuốc khác nhau theo nhiều phác đồ khác nhau nhằm tăng sự phát triển nang noãn, tăng trưởng thành và phóng noãn. Đồng thời kích thích buồng trứng cũng giúp điều chỉnh các rối loạn phóng noãn, thiểu năng giai đoạn hoàng thể. Chỉ định kích thích buồng trứng khi:
- Rối loạn phóng noãn: gồm không phóng noãn và ít phóng noãn, những trường hợp nang noãn kéo dài, không có đỉnh estradiol phù hợp, không có đỉnh LH phù hợp, thiểu năng giai đoạn hoàng thể.
- Kích thích buồng trứng trong hỗ trợ sinh sản nhằm tăng số lượng nang noãn phát triển, trưởng thành và phóng noãn tự nhiên hay chọc hút.
Một số loại thuốc có tác dụng kích thích buồng trứng có thể được sử dụng như: Clomiphene citrate, Gonadotropin, HMG, HCG...
3. Rủi ro khi sử dụng thuốc hỗ trợ sinh sản.
- Mang thai đôi hoặc đa thai. Càng có nhiều thai nguy cơ sinh non, sinh con nhẹ cân, có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ sau này.
- Hội chứng quá kích buồng trứng: trong quá trình dùng thuốc buồng trứng bị kích thích quá mức, nhiều nang trứng cùng phát triển, kích thước buồng trứng to hơn bình thường kèm theo tình trạng tràn dịch các khoang cơ thể (màng tim, màng bụng, màng phổi...).
4. Chữa vô sinh nữ bằng Phẫu thuật
Một số phẫu thuật có khả năng cải thiện khả năng sinh sản ở nữ như biện pháp bóc tách loại bỏ các tổ chức viêm dính, tổ chức lạc nội mạc tử cung, thông ống dẫn trứng trong trường hợp dính tắc, các phẫu thuật sửa chữa các dị dạng sinh dục...
Hiện nay nhờ kỹ thuật nội soi mà các phẫu thuật được tiến hành khá đơn giản, ít xâm lấn, ít ảnh hưởng tới sức khỏe bệnh nhân.
5. Chữa vô sinh nữ bằng thụ tinh ống nghiệm
6. Phòng chống vô sinh nữ
Nếu người phụ nữ có ý thức trong việc chăm sóc sức khỏe, thì các biện pháp sau đây góp phần tăng cường sức khỏe sinh sản, giúp ích để có một khả năng sinh sản bình thường, ngăn ngừahiếm muộn nữ một cách hiệu quả nhất:
- Duy trì một trọng lượng bình thường: thừa hay thiếu cân đều có nguy cơ rối loạn rụng trứng. Do đó nên duy trì một cân nặng trong giới hạn bình thường (theo chỉ số khối cơ thể BMI) bằng kiểm soát chế độ dinh dưỡng, luyện tập thể dục vừa sức.
- Bỏ hút thuốc: thuốc lá gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới khả năng sinh sản, chưa kể đến sức khỏe nói chung và sức khỏe của thai nhi. Nếu đang có kế hoạch sinh con, hãy bỏ thuốc lá ngay bây giờ.
- Hạn chế uống rượu: uống rượu nặng tám ly trở lên một tuần có thể dẫn đến giảm khả năng sinh sản.
- Giảm căng thẳng: một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng các cặp vợ chồng trải qua những căng thẳng tâm lý làm giảm hiệu quả điều trị bệnh vô sinh. Luôn cố gắng giữ tâm lý thoải mái, vui vẻ, tránh căng thẳng mệt mỏi.
- Hạn chế cà phê.
- Đặc biệt quan trọng là nên duy trì khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện một số bệnh lý phụ khoa có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản như viêm nhiễm phụ khoa, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, bất thường trong hệ thống sinh sản... để có hướng điều trị kịp thời.