Trở về căn nhà tồi tàn vào nửa đêm, Marc và Lucien thấy Vandoosler đang đợi họ ở phòng ăn. Mệt mỏi, không thể sắp xếp những thông tin thu hoạch được, Marc hy vọng ông bác đỡ đầu không giữ anh quá lâu. Bởi vì rõ ràng Vandoosler chờ đợi bản báo cáo. Lucien trái lại có vẻ hoàn toàn khỏe khoắn. Anh thận trọng lấy trong túi ra mười hai kilô và tự rót cho mình một cốc để uống. Anh hỏi những niên bạ ở đâu.
- Trong hầm - Marc nói - Chúng dùng để kê chèn bàn thợ.
Người ta nghe thấy một tiếng ầm ở tầng hầm và Lucien trở lại vẻ hớn hở, kẹp nách một cuốn niên bạ.
- Buồn thật - Anh nói - Tất cả đổ hết.
Anh ngồi ở đầu chiếc bàn lớn với cốc rượu của mình và tra cứu cuốn niên bạ.
- Gia đình René de Frémonville - Anh nói - Không thể có họ ở những núi non đó. Với vận may, gã ở Paris dễ làm nhà phê bình sân khấu và nhạc kịch, việc đó có vẻ chí lý.
- Các cậu tìm gì? - Vandoosler hỏi.
- Chính cậu ấy tìm - Marc nói - Không phải cháu. Cậu ấy muốn tìm một nhà phê bình mà người bố đã ghi lại tất cả cuộc chiến tranh của ông ta trong những cuốn sổ tay nhỏ. Cái đó làm cậu ấy thích thú. Cậu ấy cầu nguyện mọi vị thần hiện tại và quá khứ để người bố là nông dân. Hình như chuyện đó quá hiếm. Cậu ấy cầu nguyện suốt chuyến đi.
- Việc đó không thể chờ đợi được ư? - Vandoosler hỏi.
- Bác biết rõ rằng - Marc nói - đối với Lucien, Đại chiến không thể chờ đợi được. Để tự hỏi có phải mình dược biết nó kết thúc thật không. Cháu không chịu nổi cuộc chiến tranh tệ hại của cậu ấy nữa. Chỉ có những sự bạo hành làm cậu ấy quan tâm. Cậu nghe mình nói chứ, Lucien? Không phải cậu làm lịch sử nữa!
- Anh bạn ạ. - Lucien nói mà không ngẩng đầu trong lúc lấy ngón tay theo dõi một cột ở cuốn niên bạ, “cuộc tìm kiếm những cực điểm buộc phải đương đầu với cái chủ yếu thường được che giấu”.
Marc là người không ác ý, nghiêm chỉnh suy nghĩ về câu này. Câu này làm anh dao động. Anh tự hỏi trong chừng mực nào khuynh hướng của anh làm về cái thông thường thuộc thời Trung Đại hơn là về những sự chuyển động cực điểm có thể làm anh xa rời cái chủ yếu thường bị che giấu. Cho đến nay, anh luôn nghĩ rằng những sự vật nhỏ bé không biểu lộ rõ trong những sự vật lớn và những sự vật lớn không biểu lộ rõ trong những sự vật nhỏ bé, trong lịch sử cũng như trong cuộc sống. Anh đang nhận định những cuộc khủng hoảng tôn giáo hoặc những bệnh dịch làm choáng người dưới một góc độ khác thì ông bác đỡ đầu ngắt dòng suy nghĩ của anh.
- Những điều mơ mộng hão huyền về lịch sử của cháu cũng đang chờ - Vandoosler nói - Cháu đã đặt tay vào cái gì chưa, có hay chết tiệt?
Marc giật mình. Anh vượt qua chín thế kỷ trong có vài giây và ngồi đối mặt với Vandoosler, cái nhìn hơi bị dày vò qua chuyến đi.
- Alexandra sao rồi? - Anh hỏi giọng mập mờ - Cuộc thẩm vấn đã diễn ra thế nào?
- Như mọi cuộc thẩm vấn một người đàn bà không ở nhà mình trong đêm có vụ giết người.
- Leguennec thấy được việc đó à?
- Ừ. Chiếc xe màu đỏ đã đổi chỗ. Alexandra đã phải rút lại lời khai ban đầu của cô ấy, cô ấy đã nghiêm chỉnh tự xỉ vả mình và đã thú nhận vắng mặt từ mười một giờ mười lăm tối đến ba giờ sáng. Dạo chơi bằng ô-tô. Hơn ba giờ đồng hồ phải là một chặng đường dài, phải không?
- Chiều hướng xấu - Marc nói - Cuộc dạo chơi ấy đi về đâu?
- Theo cô ta là tới Arras, theo đường trục ô-tô. Nhưng vì cô ta đã nói dối... Họ đã tinh tế xác định giờ của vụ giết người. Giữa không giờ ba mươi phút và hai giờ sáng, đúng trong khoảng ấy.
- Chiều hướng xấu. - Marc nhắc lại.
- Rất xấu. Ta không nên hối thúc Leguennec để ông ta điều tra cẩu thả và trao những kết luận của ông ta cho thẩm phán thẩm cứu.
- Trước hết không hối thúc.
- Không cần nói với ta điều đó. Ta nắm giữ ông ta lại chừng nào ta có thể. Nhưng việc đó trở nên khó khăn. Thế nào, cháu đã có chất liệu chứ?
- Tất cả ở trong máy vi tính của Lucien - Marc hất cằm chỉ cái túi và nói - Cậu ấy đã ghi hình tất cả mớ giấy tờ lộn xộn.
- Khéo đấy - Vandoosler nói - Những giấy tờ nào?
- Dompierre đã tra cứu một cặp hồ sơ liên quan tới việc biểu diễn vở Elektra năm một nghìn chín trăm bảy mươi tám. Cháu tóm tắt cho bác cái đó. Có những chuyện vặt lý thú.
- Xong rồi - Lucien ngắt lời trong lúc gấp cuốn niên bạ một cách ầm ĩ - René de Frémonville ở trong túi ấy. Đây là một bước tiến tới thắng lợi.
Marc nói tiếp bản tóm tắt của anh dài hơn dự kiến vì Vandoosler không ngừng ngắt lời anh. Lucien đã uống cạn cốc rượu thứ hai và lên gác ngủ.
- Vậy - Marc nói - việc cần làm đầu tiên là biết có phải Christophe Dompierre đúng là người thuộc gia đình Daniel Dompierre không và ở mức độ nào. Bác sẽ chịu trách nhiệm về việc này vào những giờ đầu. Nếu đúng thế, ta có thể tin rằng nhà phê bình đã đặt ngón tay vào sự bẩn thỉu nào đó liên quan tới vở nhạc kịch ấy và gã đã để mánh khóe ấy trong gia đình. Sự bẩn thỉu nào? Việc làm duy nhất thoát khỏi sự thông thường, đó là cuộc tấn công Sophia. Cần phải biết tên hai người đóng vai phụ đã không trở lại rạp hát vào ngày hôm sau. Hầu như không thể được. Vì vào thời kỳ ấy, Sophia đã từ chối khiếu kiện nên không có cuộc điều tra.
Thật kỳ lạ. Cái kiểu từ chối ấy hầu như vẫn là một nguyên nhân: người bị tấn công biết kẻ tấn công là chồng, anh em họ, bạn trai và bà ấy không muốn việc gây tai tiếng.
- Relivaux tấn công vợ mình trong lô ghế của bà ta thì có lợi gì chứ?
Vandoosler nhún vai.
- Hầu như chúng ta không biết gì hết - Ông nói - Vậy ta có thể giả thiết tất cả. Relivaux, Stelyos...
- Nhà hát đã đóng cửa trước công chúng.
- Sophia có thể cho ai vào mà bà ta muốn. Vả lại có Julien ấy. Gã đóng vai phụ trong vở diễn ấy, đúng thế chứ? Tên họ gã là gì?
- Moreaux. Julien Moreaux. Gã có vẻ là một con cừu già. Gã ít hơn mười tuổi, cháu thấy gã làm chó sói được.
- Cháu không biết gì hết về những con cừu. Chính cháu đã nói với ta rằng Julien theo đuổi Sophia trong những vòng đi của bà ta từ năm năm rồi.
- Sophia thử quảng cáo cho gã. Dẫu sao gã cũng là con rể của bố bà ấy. Bà ấy có thể gắn bó với gã.
- Hoặc gã gắn bó với bà ta. Cháu nói rằng gã ghim những bức ảnh của bà ta lên những bức tường ở phòng gã. Sophia lúc ấy ba mươi lăm tuổi, xinh đẹp và nổi tiếng. Vì lẽ gì các cháu dễ dàng bỏ qua một gã trai hai mươi lăm tuổi. Lòng đam mê bị bóp nghẹt, thất vọng. Một ngày nào đó, gã vào lô của bà ta... Tại sao lại không?
- Sophia bịa ra câu chuyện chiếc mũ chụp chỉ hở mắt ư?
- Không thể không tránh khỏi. Gã Julien ấy có thể tiến hành sự xung năng của gã với bộ mặt che giấu. Trái lại, rất có thể Sophia biết sự say mê quá đáng của gã trai, không nghi ngờ lí lịch của kẻ tấn công, dù bịt mặt hay không bịt mặt. Một cuộc điều tra dẫn tới một vụ gây tai tiếng tồi tệ. Đối với bà ta tốt hơn cả là dập vụ này đi và không nói tới nữa. Đối với Julien, gã đã bỏ đóng vai phụ sau cái ngày đó.
- Vâng - Marc nói - Rất có thể. Nhưng việc đó không giải thích được gì về vụ giết hại Sophia.
- Gã có thể tái phạm mười lăm năm sau đó. Và chuyện đó xoay sang chiều hướng xấu. Về chuyến thăm của Dompierre hẳn làm cho gã hốt hoảng. Gã bèn đi trước.
- Chuyện đó không lý giải được cái cây.
- Vẫn là cái cây ấy ư?
Marc đứng trước lò sưởi, bàn tay áp vào lanh tô cửa, nhìn đống than hồng tàn.
- Có một việc mà cháu không hiểu - Anh nói - Đó là Christophe Dompierre đã đọc lại những bài báo của bố ông ta mà cháu nắm được. Nhưng vì sao không phải những bài báo của Frémonville? Những điểm chung duy nhất giữa những bài báo ấy là họ chỉ trích thậm tệ lời thề của Sophia.
- Dompierre và Frémonville tất nhiên là bạn, có thể là bạn tâm tình. Điều đó giải thích được sự đồng quan điểm của họ về âm nhạc.
- Cháu muốn biết kẻ nào đó rất có thể dựng họ lên chống Sophia.
Marc tiến về phía một cửa sổ lớn và rình rập đêm tối.
- Cháu nhìn gì thế?
- Cháu tìm xem có phải chiếc xe của Lex ở đó tối nay không.
- Không có gì nguy hiểm - Vandoosler nói - cô ta sẽ không nhúc nhích đâu.
- Bác tin chắc rằng cô ấy ngừng nhúc nhích chứ?
- Ta không thử. Ta đã kê một chiếc guốc vào bánh xe của cô ta rồi.
Vandoosler cười.
- Một chiếc guốc ư? Bác có loại thủ đoạn ấy ư?
- Tất nhiên. Ngày mai ta sẽ lấy lại guốc vào đầu giờ. Cô ta sẽ không hay biết gì về việc này, tất nhiên trừ phi cô ta thử cố ra đi.
- Bác thực sự có những biện pháp của cảnh sát. Nhưng nếu hôm qua bác nghĩ tới việc này, cô ấy sẽ ở tình trạng ngoại phạm. Bác tỉnh lại hơi muộn đấy.
- Ta đã nghĩ tới việc này - Vandoosler nói - Nhưng ta không làm gì hết.
Marc quay lại và ông bác đỡ đầu khoát tay ngăn anh lại trước khi anh nổi giận.
- Đừng hăng tiết thế. Ta đã nói thường là tốt cứ để cho đường đi tiến hành. Nếu không ta làm bó tay hết, ta không biết gì hết và tất cả con thuyền đánh cá voi chìm vào sóng cả.
Ông mỉm cười chỉ cho anh đồng năm frăng đóng vào cái xà nhà. Marc lo lắng nhìn ông bỏ đi và trèo lên bốn tầng gác. Anh luôn không hiểu ông bác đỡ đầu có thể mưu toan điều gì và nhất là, anh không tin chắc họ săn cá ở cùng một mạn tàu. Anh cầm lấy cái xẻng và vun một đống tro nhỏ thật khéo để phủ than hồng. Người ta khó mà dập tắt, than vẫn cháy âm ỉ ở dưới. Cái đó thấy rất rõ khi ta tắt ánh sáng. Việc Marc làm là, chính như thế mà anh ngủ. Anh trở lại phòng mình vào bốn giờ sáng, mệt rã rời và rét cóng. Anh không có can đảm cởi quần áo. Quãng bảy giờ, anh nghe thấy tiếng Vandoosler đi xuống. À phải. Chiếc guốc. Ngái ngủ, anh mở máy tính mà Lucien đặt trong văn phòng của anh...

 
Không còn ai trong căn nhà tồi tàn khi Marc tắt máy vi tính vào mười một giờ. Ông già Vandoosler đã đi lấy tin tức. Mathias đã biến mất và Lucien lao vào con đường của bảy cuốn sổ tay thời chiến. Trong bốn giờ, Marc cho lướt trên màn hình mọi mảnh báo cắt rời, đọc đi đọc lại từng bài báo, ghi lại trong trí nhớ những lời lẽ và những chi tiết của họ, nhận xét những sự đồng nhất và những sự khác nhau của họ.
Mặt trời tháng sáu đứng vững và lần đầu tiên anh có ý nghĩ đem tách cà phê ra bên ngoài và ngồi trên cỏ, hy vọng khí trời buổi sáng làm anh hết cơn nhức đầu. Mảnh vườn được trả lại sự hoang dã. Marc giẫm chân lên một mét vuông cỏ, tìm được một ván gỗ và ngồi lên đó, mặt hướng về phía mặt trời. Anh không thấy tiến lên thế nào nữa. Giờ đây anh thuộc lòng những tư liệu. Trí nhớ của anh rất tốt giữ lại cho anh tất cả, con người ngu ngốc ấy, bao gồm cả những điều vụn vặt hoặc những kỷ niệm thất vọng. Marc xếp chân bằng tròn trên tấm ván như một thầy tu khổ hạnh. Việc đi qua Dourdan không mang lại điều gì đáng kể. Dompierre đã chết với câu chuyện nhỏ của ông ta và ta không biết tiến hành thế nào để biết chuyện đó. Ta cũng không biết chuyện đó có thật thú vị không.
Alexandra đi qua trong phố với túi thực phẩm và Marc vẫy tay ra hiệu cho cô. Anh thử hình dung cô là kẻ giết người và điều đó làm anh đau đớn. Cô đã đi làm gì hơn ba giờ với chiếc xe của cô?
Marc cảm thấy mình vô tích sự, bất lực và vô bổ. Anh có cảm giác bỏ lỡ việc gì đó. Từ khi Lucien nói cái mánh khóe ấy về điều chủ yếu biểu lộ trong việc tìm kiếm những cực điểm, anh thấy không thoải mái. Chuyện ấy làm anh bối rối cả trong cái cách tiến hành những việc nghiên cứu của anh về thời Trung cổ lẫn cái cách anh suy nghĩ về việc này. Mệt mỏi về những ý tưởng quá yếu đuối, quá lờ mờ, Marc rời khỏi tấm ván, đứng lên quan sát mặt trận phía Tây. Thật kỳ lạ là cái thói kỳ quặc ấy của Lucien lại lọt vào đầu óc họ. Không ai nghĩ tới gọi cái nhà này khác hơn là mặt trận phía Tây. Chắc chắn Relivaux sẽ không xuất hiện lại, ông bác đỡ đầu nói với anh như vậy. Liệu cảnh sát có thể tin chắc vào thời gian biểu của ông ta ở Toulon.
Marc đặt tách cà phê lên tấm ván và nhẹ nhàng ra khỏi mảnh vườn. Từ ngoài phố, anh dò xét mặt trận phía Tây. Hầu như chị giúp việc chỉ đến vào ngày thứ ba và thứ tư. Hôm nay là thứ mấy? Thứ năm. Hầu như không có gì động tĩnh trong nhà cả. Anh xem xét hàng rào song sắt cao được giữ gìn cẩn thận không gỉ hết như ở nhà họ, và những mũi nhọn đâm tua tủa có vẻ rất có hiệu quả. Mọi sự là leo lên trên đó mà khi qua không để bị mũi song sắt đâm vào người, Marc nhìn sáng trái, sang phải cái phố nhỏ vắng vẻ. Anh rất thích cái phố nhỏ này. Anh lại gần thùng rác cao và như Lucien đã làm đêm nọ, anh trèo lên trên. Anh bám lấy những thanh nhỏ và, với những tiếng xẹt xẹt, anh tới được chiều cao của hàng rào song sắt và bước qua không có gì khó khăn.
Sự khéo léo của riêng anh làm anh vui. Anh buông mình xuống phía bên kia hàng rào trong lúc nghĩ rằng quả thật anh sẽ làm một kẻ hái lượm chứ không nhải săn bắt hoàn toàn mạnh mẽ và tinh tế. Anh hớn hở đặt lại những chiếc nhẫn bạc vào đúng vị trí do trong lúc trèo hơi bị xoay đi rồi anh nhẹ bước về phía cây sồi non. Để làm gì? Tại sao lại làm cho mình hết sức vất vả chỉ để xem cái cây ngu xuẩn câm lặng này ư? Không để làm gì cả, nhưng vì anh đã hứa và anh đã làm bù đầu để lún sâu vào chuyện này trong đó việc cứu Alexandra trở nên mỗi ngày một không chắc hơn. Cô gái ngu ngốc mà kiêu hãnh này làm sai lệch hết.
Marc đặt bàn tay này rồi bàn tay kia lên thân cây tươi mát. Cái cây còn khá non nên có thể ôm vòng thân cây bằng hai bàn tay. Ôm như vậy anh muốn bóp chết cái cây, xiết cổ nó cho tới khi nó kể giữa hai cái nấc rằng nó đến mảnh vườn này để làm gì. Anh buông thõng hai cánh tay, nản lòng. Người ta không bóp cổ cái cây. Một cái cây ngậm miệng, câm lặng, còn tồi tệ hơn con cá chép vì nó còn không làm sủi bọt khí. Nó chỉ tạo ra những cái lá, gỗ và rễ thôi. Có đấy, nó cũng tạo ra khí ôxy, điều đó khá thực tiễn. Ngoài cái đó ra, không có gì hết. Câm lặng. Câm lặng như Mathias thử làm cho hàng đống đá lửa và hài cốt nói lên: một kẻ câm nói chuyện với những vật câm. Đó là trọn vẹn. Mathias cam đoan rằng mình biết nghe chúng, đủ để biết ngôn ngữ của chúng và nghe chúng nói. Marc chỉ thích những lời lẽ ba hoa của những bài văn, của bản thân anh và của những người khác, không thể hiểu nổi loại nói chuyện thầm lặng ấy. Tuy nhiên Mathias rốt cuộc cũng tìm được những mánh khoé, việc đó không thể phủ nhận được.
Anh ngồi bên cái cây. Cỏ còn chưa mọc tốt quanh anh khi người ta hai lần làm bật rễ của chúng. Việc đó tạo thành một chiếc chăn nhỏ cỏ thưa và anh lấy lòng bàn tay vuốt ve nó. Chiếc chăn này sớm lớn mạnh và người ta sẽ không thấy gì ở đó nữa. Người ta sẽ quên cái cây và mảnh đất của nó. Bất bình, Marc nhổ từng túm cỏ mới. Có cái gì đó không thích hợp. Đất sẫm màu, màu mỡ, hầu như đen. Anh nhớ rõ hai ngày mà họ đào lên và lấp cái hào vô bổ này. Anh lại nhìn thấy Mathias lún sâu trong hào tới tận đùi nói rằng thế là đủ rồi, dừng lại thôi vì những lớp đất dưới nguyên vẹn. Anh lại nhìn thấy đôi bàn chân trần của cậu ta trong đôi dép trát đầy đất. Nhưng là thứ đất đầy bùn màu vàng nâu, tơi xốp. Đất còn có ở trong nõ tẩu thuốc trắng mà cậu ấy lượm được trong lúc lẩm bẩm là “thế kỷ thứ mười tám”. Một thứ đất sáng màu, dễ tơi vụn. Và khi họ lấp các hào lại, họ đã trộn đất mùn với đất sáng màu. Sáng màu nhưng không một chút nào giống thứ đất mà anh đang lấy các ngón tay bóp vụn. Đã là một thứ mùn mới ư? Marc cào sâu hơn. Vẫn là đất đen. Anh đi vòng quanh cây và xem xét lớp đất cặn xung quanh nó. Không nghi ngờ gì nữa, người ta đã động đến lớp đất dưới. Những lớp đất không còn như những lớp đất họ để lại nữa. Nhưng những người cảnh sát đã đào sau họ. Có thể họ đào sâu hơn, có thể họ đã đụng vào lớp đất đen ở dưới. Có thể thế lắm. Họ không biết phân biệt những lớp đất nguyên vẹn và đã đào sâu vào lớp đất đen rồi rải lên mặt đất trong lúc lấp chiếc hào. Không thể có sự giải thích nào khác. Không có ích lợi gì.
Marc ngồi lại đấy một lúc lấy những ngón tay vạch xuống đất. Anh nhặt lấy một mảnh sành nhỏ có vẻ ở thế kỷ thứ mười sáu hơn là mười tám. Nhưng anh không biết gì đáng kể về chuyện này và anh bỏ nó vào túi. Anh đứng lên, vỗ vào thân cây để báo cho nó biết rằng anh bỏ đi và lại leo lên hàng rào song sắt. Anh vừa chạm chân vào thùng rác thì anh trông thấy ông bác đỡ đầu đi đến.
- Rất thận trọng đấy! - Vandoosler nói.
- Thế rồi sao nữa? - Marc nói trong lúc xoa hai bàn tay vào quần - Cháu vừa đến xem cái cây.
- Nó nói gì với cháu?
- Rằng những cảnh sát của Leguennec đã đào quá sâu hơn chúng cháu, tới tận thế kỷ thứ mười sáu. Mathias hoàn toàn không nhầm lẫn, đất có thể nói. Còn bác thế nào?
- Hãy bước xuống khỏi thùng rác, để tránh cho ta kêu lên. Christophe Dompierre đúng là con trai nhà phê bình Daniel Dompierre. Đó là một điểm được xác định. Về phía Leguennec, ông ta bắt đầu đọc những hồ sơ ở nhà Siméonidis nhưng ông ta trượt chân như chúng ta thôi. Điều hài lòng duy nhất của ông ta là mười tám con tàu bị mất tích ở Bretagne đều trở về cảng. Trong lúc qua vườn, Marc lấy lại tách càphê của mình. Chỉ còn một giọt cà phê lạnh ở đáy tách mà anh đã uống.
- Hầu như giữa trưa rồi - Anh nói - Cháu đang tẩy não và cháu đi nuốt một miếng tại tiệm Tonneau đây.
- Đó là xa xỉ. - Vandoosler nói.
- Vâng nhưng hôm nay là thứ năm. Để tỏ lòng kính trọng Sophia.
- Cháu liệu có tin chắc rằng đó không phải là để gặp Alexandra chứ? Hoặc vì miếng thịt bê thái mỏng hử?
- Đó không phải là điều cháu nói. Bác có muốn đến không?
* * * * *
Alexandra ngồi ở chiếc bàn quen thuộc của mình và khó nhọc cho đứa con trai ăn vì nó có vẻ hờn dỗi. Marc lùa bàn tay vào mái tóc Cyrille và để nó chơi với những chiếc nhẫn của anh. Nó thích những chiếc nhẫn của Thánh Marc. Marc nói với nó rằng đó là một nhà ảo thuật đã cho anh những chiếc nhẫn ấy, rằng chúng có điều bí mật nhưng anh chưa bao giờ thấy gì. Nhà ảo thuật đã bay đi vào giờ nghỉ trước khi nói với anh điều bí mật ấy. Cyrille cọ xát, xoay những chiếc nhẫn, nó thổi lên trên nhưng không có gì xảy ra cả. Marc đến bắt tay Mathias đứng sững ở sau quầy.
- Có chuyện gì thế? - Marc hỏi - Cậu có vẻ sững sờ.
- Mình không sững sờ mà bị bó tay. Mình mặc đủ bộ, sơmi, gilê, nơ con bướm, nhưng mình quên giày. Juliette nói mình không thể đi dép phục vụ được. Thật kỳ lạ, về việc này cô ấy rất nghiêm túc.
- Mình hiểu cô ấy - Marc nói - Mình sẽ đi tìm giày cho cậu. Hãy chuẩn bị cho mình món thịt bê thái mỏng.
Năm phút sau, Marc trở lại với đôi giày và chiếc tẩu thuốc trắng.
- Cậu có nhớ chiếc tẩu và đất này không? - Anh hỏi Mathias.
- Tất nhiên.
- Sáng nay, mình đã chào cái cây. Đất ở trên mặt không còn như đất trước nữa. Nó đen và là đất sét.
- Như dưới những móng tay của cậu hử?
- Đúng thế.
- Điều đó có nghĩa là những cảnh sát đã đào sâu hơn chúng ta.
- Phải. Đó là điều mình đã nghĩ tới.
Marc bỏ nõ tẩu vào túi và cảm thấy dưới những ngón tay mình là miếng mảnh sành. Marc trút từ túi này sang túi khác nhiều thứ vô ích mà sau đó anh không sao tống chúng đi được. Những chiếc túi của anh tạo cho anh vẫn hành động ấy như trí nhớ của anh, chúng không để anh yên.
Sau khi đi giày, Mathias xếp Marc và Vandoosler ngồi vào bàn của Alexandra, cô nói việc này không làm cô bối rối. Vì cô không nói tới chuyện ấy, Marc tránh hỏi cô về cuộc thẩm vấn mà cô phải chịu đựng hôm trước. Alexandra hỏi những tin về chuyến đi Dourdan và sức khỏe bố cô thế nào. Marc đưa mắt nhìn ông bác đỡ đầu và ông kín đáo gật đầu. Anh hối hận đã tìm kiếm sự tán đồng của ông trước khi nói với Lex và anh hiểu rằng sự nghi ngờ đã gây cho anh quá nhiều khó khăn hơn anh tưởng. Anh trình bày với cô chi tiết nội dung cặp hồ sơ năm một nghìn chín trăm bảy mươi tám, không biết anh làm việc này do chân thành hay là “để thả ra con đường” để chộp được những phản ứng của cô. Nhưng Alexandra, khá lờ đờ, vẫn không phản ứng. Cô chỉ nói cô phải đi thăm ông cô vào ngày nghỉ cuối tuần này.
- Tôi khuyên cô đừng làm thế trong lúc này. - Vandoosler nói.
Alexandra cau mày, hất cằm lên :
- Đến mức ấy ư? Họ muốn buộc tội cháu sao? - Cô khẽ hỏi để không làm Cyrille lo lắng.
- Cứ cho rằng Leguennec bực dọc đi. Cô đừng nhúc nhích. Cứ ở tại căn nhà nhỏ, đến trường, tiệm Tonneau, công viên còn không có việc gì khác.
Alexandra nhăn nhó. Marc nghĩ rằng cô không thích người ta ra lệnh cho cô và làm anh nghĩ tới ông anh trong chốc lát. Cô có thể làm ngược lại những điều Vandoosler yêu cầu chỉ vì niềm vui đơn giản là không nghe lời.
Juliette đến dọn bàn và Marc ôm hôn cô ta. Anh tóm tắt cho cô vài lời về chuyến đi Dourdan. Anh bắt đầu chán ngấy cặp tài liệu năm một nghìn chín trăm bảy mươi tám ấy chỉ làm phức tạp những sự việc mà không làm sáng tỏ dù chỉ một việc. Alexandra mặc quần áo cho Cyrille để đưa nó đến trường thì Lucien vào tiệm Tonneau, hụt hơi vì mệt và đóng sập cửa lại. Anh ngồi vào chỗ của Alexandra, tỏ vẻ không cả nhìn cô đi, và yêu cầu Mathias đem cho anh một cốc vang to.
- Đừng lo - Marc nói với Juliette - Đó là Đại chiến làm cậu ấy thế. Việc đó qua đi, trở lại, lại qua đi. Vấn đề thói quen thôi.
- Ngu ngốc! - Lucien nói trong lúc thở.
Với giọng nói của Lucien, Marc cảm thấy mình lầm. Không phải chuyện Đại chiến. Lucien không có vẻ sung sướng mà việc phát hiện những cuốn sổ tay thời chiến tranh của một người lính nông dân mang lại cho cậu ấy. Cậu ấy lo lắng và đẫm mồ hôi. Chiếc càvạt của cậu ấy xô lệch và hai mảng đỏ mọc trên trán cậu ấy. Lucien còn thở không ra hơi, đưa mắt nhìn những khách ở tiệm Tonneau đang ãn trưa và ra hiệu yêu cầu Vandoosler và Marc ghé sát mặt họ vào nhau.
- Sáng nay - Lucien bắt đầu nói giữa hai nhịp thở - tôi đã gọi điện thoại tới nhà René de Frémonville. Lão đã đổi số điện thoại. Thế là mình đi thẳng tới nhà lão.
Lucien uống một ngụm vang to trước khi nói tiếp.
- Vợ lão ở nhà. R. de Frémonville, đó là vợ lão Rachelz một bà già bảy mươi tuổi. Tôi yêu cầu gặp chồng bà ta.
- Cậu nói chuyện tầm bậy. Cậu hãy tự kiềm chế, Marc ạ, Frémonville đã chết từ lâu lắm rồi.
- Thế rồi sao nữa? - Marc nói.
- Lão đã bị giết, ông bạn ạ. Rắc, hai viên đạn vào đầu một tối tháng chín năm một nghìn chín trăm bảy mươi chín. Khoan đã, lão ta không phải chỉ có một mình. Lão ở cùng với người bạn cũ của lão là Daniel Dompierre. Rắc, hai viên đạn cả với lão này. Hai nhà phê bình bị bắn.
- Chết tiệt! - Marc nói.
- Cậu có thể nói thế, bởi vì những cuốn sổ tay thời chiến của mình đã biến đi trong lúc chuyển nhà tiếp sau. Bà vợ Frémonville không cần. Bà ta không thể biết chúng có thể qua đâu.
- Về việc này, lão ta là nông dân, là lính hả? - Marc hỏi.
Lucien nhìn bạn với vẻ ngạc nhiên.
- Giờ đây chuyện đó làm cậu quan tâm chứ?
- Không. Nhưng chuyện đó hết sức thấm vào mình.
- Thế thì đúng - Lucien sôi nổi nói - Lão ta là nông dân. Thế nào, cậu thấy chứ? Chuyện đó không phải là điều kỳ diệu chứ? Ít ra...
- Hãy đọc lướt qua những sổ tay thời chiến tranh ấy - Vandoosler ra lệnh - Nói tiếp đi. Hẳn đã có một cuộc điều tra về việc này, có không?
- Tất nhiên - Lucien nói - Đó là điều gay go nhất để biết. Rachel de Frémonville lẩn tránh và không muốn nói tới chuyện này. Nhưng tôi đã hết sức khéo léo và thuyết phục. Frémonvilie cung cấp co-ca-in cho thị trường sân khấu ở Paris. Tất nhiên, bạn lão là Dompierre cũng thế. Cảnh sát đã tìm thấy một lô hàng dưới sàn ván tại nhà Frémonville, tại đây hai nhà phê bình đã bị bắn hạ. Cuộc điều tra kết luận là việc thanh toán tiền giữa những kẻ buôn bán lớn. Vụ việc dễ nhận ra về sự liên quan của Frémonville nhưng những chứng cứ chống Dompierre lại nghèo nàn. Cảnh sát chỉ tìm thấy ở nhà gã có vài túi nhỏ ma tuý chèn sau một tấm ốp ở lò sưởi.
Lucien uống cạn cốc rượu của mình và yêu cầu Mathias cho một cốc nữa. Thay cho cốc rượu, Mathias mang cho anh món thịt bê thái mỏng.
- Ăn đi. - Anh nói.
Lucien nhìn bộ mặt cương quyết của Mathias và bắt đầu ăn món thịt bê.
- Rachel nói với mình rằng vào thời ấy, Dompierre con tức là Christophe đã từ chối tin vào bất cứ điều gì thuộc loại này của bố gã. Người mẹ và con trai gây gổ kịch liệt với cảnh sát nhưng việc đó không thay đổi gì hết. Vụ giết người kép được xếp vào mục buôn lậu ma tuý. Chưa bao giờ họ đặt tay vào kẻ giết người.
Lucien bình tĩnh lại. Hơi thở của anh trở lại điều hoà. Vandoosler lấy vẻ mặt cảnh sát của mình, cái mũi nhô ra, đôi mắt ẩn sâu sau cặp lông mày. Ông phá hỏng những miếng bánh mì mà Mathias mang tới trong một cái giỏ.
- Dẫu sao - Marc nói, thử sắp xếp rất nhanh những ý nghĩ của mình - việc đó không liên quan tới việc của chúng ta. Hai kẻ đó đã bị vấp hơn một năm sau buổi biểu diễn vở Elektra. Hơn nữa là vụ buôn bán ma tuý. Tôi cho rằng cảnh sát biết họ nói gì rồi.
- Đừng nói chuyện ngu ngốc ấy. Marc - Lucien sốt ruột nói - Gã trai Christophe Dompierre khône tin vào chuyện đó. Đạo làm con mù quáng ư? Có thể. Nhưng mười lăm năm sau, khi Sophia để mình bị giết, gã lại xuất hiện, gã tìm một con đường mới. Cậu có nhớ gã đã nói gì không? Về “niềm tin nhỏ bé khốn khổ” của gã, phải không?
- Nếu gã lầm tới mười lăm năm - Marc nói - thì gã còn có thể lầm trong ba ngày.
- Trừ phi - Vandoosler nói - gã để mình bị giết. Người ta không giết kẻ lầm lẫn. Người ta giết kẻ tìm ra.
Lucien gật đầu và chấm vào đĩa của mình bằng cử chỉ khoáng đạt. Marc thở dài. Anh thấy tinh thần mình thời gian gần đây chậm chạp và anh lo ngại về việc này.
- Dompierre đã tìm ra - Lucien khẽ nói tiếp - Vậy là gã có lý sau mười lăm năm.
- Tìm ra cái gì?
- Biết một kẻ đóng vai phụ đã tấn công Sophia. Và nếu cậu muốn biết ý kiến của mình thì bố gã biết kẻ đó là ai, và đã nói với gã. Có lẽ ông ta đã gặp y khi y chạy ra khỏi lô, tay cầm chiếc mũ chụp. Sự việc là ngày hôm sau y không trở lại. Y sợ bị nhận ra. Đó hẳn là điều duy nhất mà Christophe biết là bố gã biết kẻ tấn công Sophia. Và nếu Frémonville buôn lậu ma tuý thì không phải là trường hợp của Daniel Dompierre. Ba gói nhỏ sau tấm ốp ở lò sưởi là hơi lớn phải không? Người con trai đã kể chuyện này cho cảnh sát. Nhưng giai thoại cảnh cũ này đã hơn một năm không làm cho cảnh sát quan tâm. Đội điều tra coi như việc đã qua và vụ tấn công Sophia Siméonidis không còn quan trọng gì nữa. Vậy là Dompierre còn phải bỏ qua. Nhưng khi Sophia đến lượt mình để bị giết, gã lại nổi nóng. Vụ án tiếp tục. Gã luôn nghĩ rằng bố gã và Frémonville bị giết, không phải vì ma tuý, mà vì sự ngẫu nhiên làm cho họ lại gặp con đường của kẻ tấn công - hãm hiếp. Và kẻ này đã bắn họ để họ ngậm miệng. Việc đó hẳn hết sức quan trọng đối với gã.
- Lập luận của cậu không đứng vững - Marc nói - Vì sao gã đó không bắn họ ngay?
- Bởi vì gã này chắc chắn mang tên diễn viên sân khấu. Nếu cậu tên là Roger Bondin, cậu có lợi khi đổi tên cậu là Frank Delner chẳng hạn, hoặc bất kể tên gì có tiếng vang đối với tai của một đạo diễn. Vậy là gã đó chuồn di dưới cái tên giả và gã bình yên. Cậu muốn là người đoán Frank Delner chính là Roger Boudin hả?
- Được và rồi sao nữa, chết tiệt?
- Hôm nay cậu dễ bị kích động, Marc ạ. Vậy cậu hãy nghĩ rằng hơn một năm sau, gã đó gặp Dompierre và lần này dưới cái tên thật của gã chứ? Đó, không có sự lựa chọn nào hơn: gã bắn họ, gã và bạn gã, trong vòng bí mật. Gã biết rằng Frémonville là một người buôn bán và việc đó được sắp đặt chính xác. Gã giấu ba gói nhỏ ma tuý tại nhà Dompierre, cảnh sát ngậm đắng nuốt cay và vụ việc biến khỏi.
- Tại sao Boudin-Delner của cậu lại giết Sophia mãi mười bốn năm sau, vì dù sao, Sophia đã không nhận dạng được gã?
Lucien lại hăng lên, nhao vào cái túi bằng chất dẻo mà anh đặt trên ghế.
- Đừng động đậy, anh bạn, đừng nhúc nhích.
Anh lục lọi một lúc trong đống giấy tờ và lấy ra một cuộn được cất ở trong túi chất dẻo. Vandoosler nhìn anh, tỏ rõ sự khâm phục. Sự ngẫu nhiên đã giúp Lucien, nhưng Lucien đã chộp được sự ngẫu nhiên này một cách tức cười.
- Sau đó - Lucien nói - mình mất phương hướng, vả lại, bà Rachel cũng thế. Việc đó đã lay động bà ta lục tìm những kỷ niệm. Bà ta không biết vụ giết hại Christophe Dompierre và cậu hẳn nghĩ rằng mình không nói gì hết với bà ta. Chúng tôi uống một chút cà phê lúc
mười giờ để lấy lại tinh thần. Và rồi tất cả câu chuyện ấy thật hay, nhưng mình luôn nghĩ tới những cuốn sổ tay thời chiến của mình. Bản chất con người mà, cậu hiểu chứ.
- Mình hiểu. - Marc nói.
- Rachel de Frémonville bỏ nhiều công sức, vào những cuốn sổ tay thời chiến ấy, nhưng tốn công vô ích, chúng thực sự bị lạc đường. Trong lúc uống càphê, bà ta khẽ reo lên. Cậu biết không, những tiếng reo ma thuật ấy, như trong bộ phim cũ. Bà ta nhớ lại rằng chồng mình, người rất gắn bó với những cuốn sổ tay ấy, đã thận trọng cho in ra qua phóng viên nhiếp ảnh báo chí của lão. Bởi vì chất lượng giấy ở những cuốn sổ tay ấy rất tồi và bắt đầu bị thủng lỗ chỗ như ren. Bà ấy nói với mình rằng với sự may mắn, người chụp ảnh có thể giữ được những bản in thử và âm bản của những bức ảnh của những cuốn sổ tay, về những bức ảnh ấy, ông ta gặp rất nhiều khó khăn, sổ được viết bằng bút chì không dễ in. Bà ta cho mình biết địa chỉ của người chụp ảnh, may thay là ở Paris và mình đi thẳng tới nhà ông ta. Ông ta ở đấy, lấy ra những bản in thử. Ông ta trạc năm mươi tuổi và vẫn hành nghề ảnh. Hãy yên trí, ông bạn Marc ạ, ông ta còn giữ những âm bản ảnh của những cuốn sổ tay và ông ta rửa phim hiện hình cho mình! Không nói đùa đâu.
- Tuyệt vời - Marc nói, giọng cáu kỉnh - Mình nói với cậu về vụ giết Sophia chứ không phải về những cuốn sổ tay của cậu.
Lucien ngoảnh mặt về phía Vandoosler trong lúc chỉ Marc.
- Cậu ấy thực sự bị kích động, hử? Sốt ruột ư?
- Khi hắn còn bé - Vandoosler nói - và khi hắn làm rơi quả bóng từ bao lơn xuống dưới sân, hắn giậm chân khóc lóc cho tới khi ta đi lấy lại cho hắn quả bóng. Hắn chỉ có chuyện đó là đáng kể. Ta đã làm cho hắn đi đi về về. Vì những quả bóng mút nhỏ chẳng ra gì, còn hơn thế.
Lucien cười. Anh lại có vẻ sung sướng, nhưng mái tóc nâu của anh luôn đẫm mồ hôi dính bết lại. Marc cũng cười. Anh hoàn toàn quên chuyện nói móc về những quả bóng mút.
- Mình nói tiếp - Lucien luôn nói thầm thì - Cậu đã hiểu người chụp ảnh ấy theo dõi Frémonville trong những bài phóng sự của gã chứ? Rằng gã làm bìa ảnh quảng cáo những buổi biểu diễn chứ? Mình nghĩ rằng có thể gã giữ những bản in thử. Gã biết tin về cái chết của Sophia nhưng không biết cái chết của Dompierre. Mình nói vài lời với ông ta về chuyện đó và vụ này làm ông ta thấy khá nghiêm trọng nên ông ta tìm hồ sơ của mình về vở Elektra. Và đây, Lucien nói trong lúc lắc cuộn giấy dưới mắt Marc. Những tấm ảnh. Và không phải ảnh của Sophia. Những bức ảnh về sân khấu, về nhóm diễn viên.
- Đưa đây xem! - Marc nói.
- Hãy kiên nhẫn. - Lucien nói.
Anh từ từ tháo cuộn giấy và thận trọng rút ra một bản ảnh in và trải lên bàn.
- Cả đoàn ra chào tối diễn đầu tiên - Anh nói trong lúc lấy những miếng kính chặn ở mỗi góc bức ảnh - Có đủ mọi người. Sophia ở giữa, vây quanh là những diễn viên giọng nam cao và nam trung. Tất nhiên tất cả bọn họ đều hóa trang và mặc y phục diễn xuất. Nhưng cậu không nhận ra ai phải không? Còn bác, bác Cảnh sát trưởng, bác nhận ra ai?
Marc và Vandoosler lần lượt cúi xuống bức ảnh. Những bộ mặt hóa trang nhỏ bé nhưng rõ nét. Một bức ảnh tốt. Từ một lúc lâu, Marc cảm thấy mất sự nhanh nhẹn so với những sự chớp nhoáng của Lucien, cảm thấy bỏ hết mọi năng khiếu của mình. Đầu óc rối mù, lúng túng, anh xem xét những bộ mặt nhỏ bé trắng mà không bộ mặt nào gợi cho anh bất kỳ ai. Có đấy, kẻ này chính là Julien Moreaux rất trẻ, rất mảnh khảnh.
- Tất nhiên - Lucien nói - Cái này chẳng có gì đáng ngạc nhiên cả. Tiếp tục.
Marc lắc đầu, hầu như bị sỉ nhục. Không, anh không thấy gì hết. Vandoosler cũng phật ý, nhăn mặt. Tuy nhiên ông chỉ ngón tay vào một bộ mặt.
-Kẻ này - Ông nói nhẹ nhàng - Nhưng ta không thể gọi tên y được.
Lucien gật đầu.
- Chính xác - Anh nói - Kẻ này. Riêng cháu, cháu có thể nói tên y.
Anh nhìn nhanh về phía quầy, về phía gian phòng rồi anh ghé sát mặt anh vào mặt Marc và Vandoosler.
- Georges Gosselin, em trai của Juliette - Anh thầm thì.
Vandoosler nắm chặt hai bàn tay lại.
- Quy tắc cộng thêm, Thánh Marc - Ông nói vắn tắt - Chúng ta trở về ngay căn nhà tồi tàn. Hãy nói với Thánh Mathias trở về gặp chúng ta ngay sau khi xong việc.

 
Mathias vò mái tóc dày hoe vàng của mình và còn làm rối bù lên. Những người kia vừa cho anh biết tin và anh bàng hoàng. Anh còn chưa cởi bỏ bộ quần áo phục vụ. Lucien cho rằng anh đã làm hơn phần mình và với vẻ hăng hái, anh quyết định để những người kia lúng túng với tất cả chuyện đó mà chuyển sang việc khác. Trong lúc chờ đợi gặp lại người chụp ảnh của anh vào sáu giờ, với những bản in của cuốn sổ tay thứ nhất mà ông ta đã hứa với anh, anh quyết định đánh xi bóng chiếc bàn gỗ to ở phòng ăn. Chiếc bàn này do chính anh mang về và anh muốn nó không bị làm ẩu bởi những người đầu tiên hoặc những người cẩu thả như Marc. Vậy là anh phủ xi lên trên, lần lượt nhấc khuỷu tay của Vandoosler, của Marc và Mathias để lùa qua dưới một chiếc giẻ to. Không một ai phản đối, ý thức rằng việc đó hoàn toàn vô ích. Ngoài tiếng sột soạt của chiếc giẻ cọ vào gỗ, sự im lặng đè nặng lên phòng ăn, mỗi người lựa chọn và nghiền ngẫm trong đầu về những sự kiện mới.
- Nếu tôi hiểu rõ - Cuối cùng Mathias nói - Georges Gosselin đã tấn công và toan hãm hiếp Sophia trong phòng của bà ấy cách đây mười lăm năm. Sau đó gã chuồn đi và Daniel Dompierre đã nhìn thấy gã. Sophia không nói gì hết, nghĩ rằng đó là Julien, đúng thế chứ? Hơn một năm sau, nhà phê bình gặp và nhận ra Gosselin là kẻ đó, chính vì thế bắn hạ ông ta cùng bạn ông ta là Frémonville. Theo tôi, việc bắn hạ hai con người là nghiêm trọng hơn bị buộc tội đánh đập và hãm hiếp. Việc giết hai người cùng một lúc là ngu xuẩn và quá mức.
- Đó là dưới mắt cháu - Vandoosler nói - Nhưng với một kẻ yếu đuối và khéo giả vờ, bị lừa đảo vì đánh đập, và cưỡng hiếp có thể tỏ vẻ không vượt qua nổi. Mất hình ảnh, thanh danh, việc làm và sự bình yên của mình. Và nếu y không thể chịu đựng được việc người ta nhìn y đúng với con người y là một kẻ súc sinh, một kẻ hiếp dâm thì sao? Lúc ấy, đó là sự thoát thân, sự hoảng loạn và y bắn hạ hai gã ấy.
- Y đến ở phố Chasle từ khi nào? - Marc hỏi - Người ta có biết y không?
- Mình nghĩ việc đó hẳn tới mười năm - Mathias nói - Từ khi ngươi ông trồng củ cải để lại tiền cho y. Dẫu sao, Juliette đã có tiệm Tonneau từ quãng mười năm nay. Tôi cho rằng họ mua ngôi nhà cùng một lúc.
- Có nghĩa là năm năm sau vở diễn Cyrille và vụ tấn công - Marc nói - Và bốn năm sau vụ giết hại hai nhà phê bình. Và tại sao, sau suốt thời gian ấy, y lại ở gần nhà Sophia? Tại sao đến áp sát bà ấy?
- Ta cho là sự ám ảnh - Vandoosler nói - Nỗi ám ảnh. Trở lại gần người mà y muốn đánh và cưỡng hiếp. Trở lại gần nguyên nhân của sự xung năng của y, gọi thế như ý cháu. Trở lại, giám sát, rình mò. Mười năm rình rập, với những tư tưởng rạo rực và thầm kín. Và một ngày thích hợp, giết người đó. Hoặc giả lại thử rồi giết người đó. Một kẻ điên gàn dưới dáng vẻ kín đáo và nhu nhược.
- Việc đó đã được xem xét đầy đủ chưa? - Mathias hỏi.
- Tất nhiên - Vandoosler nói - ta đã bắt giam ít ra năm gã cùng một giuộc ấy. Kẻ giết người chậm chạp, tâm trạng tước đoạt được nghiền ngẫm, sự xung động được hoãn lại, vẻ ngoài bình thản.
- Xin lỗi. - Lucien nói trong lúc nâng hai cánh tay to lớn của Mathias.
Lúc này, Lucien đánh bóng chiếc bàn bằng bàn chải và hết sức sôi sục, thờ ơ với câu chuyện. Marc nghĩ mình rõ ràng không bao giờ hiểu nổi kẻ này. Tất cả bọn họ đều nghiêm trang, kẻ giết người ở cách họ có vài bước chân, còn cậu ta chỉ nghĩ tới cọ sạch chiếc bàn gỗ của mình. Vậy là không có cậu ấy, toàn bộ vụ án sẽ bị ngừng lại. Hầu như đó là công việc của anh và cậu ấy không cần.
- Giờ đây, mình hiểu rõ hơn. - Mathias nói.
- Gì cơ? - Marc hỏi.
- Không có gì, cái nóng. Mình hiểu rõ hơn.
- Ta phải làm gì? - Marc hỏi ông bác đỡ đầu. Báo cho Leguennec chăng? Nếu xảy ra một khó khăn khác và người ta không bỏ qua điều gì thì chúng ta sẽ bị coi là tòng phạm trong chuyện này.
- Và chứa chấp thông tin có thể góp phần giúp cho công lý - Vandoosler thở dài nói thêm - Chúng ta sẽ vượt qua Leguennec nhưng không phải ngay lúc này. Một viên xỉ nhỏ làm ta rối loạn trong bộ máy này. Ta thiếu một chi tiết. Thánh Matthieu, cháu vui lòng tìm Juliette cho ta chứ? Dù cô ấy đang ở bếp tối nay, hãy bảo cô ấy lại đây. Việc cần lắm. Còn tất cả các người - Ông cất cao giọng - không nói một lời với bất cứ ai, hiểu chứ? Ngay cả với Alexandra. Nếu chỉ một mẩu nhỏ trong tất cả chuyện này đến tai Gosselin, ta lột da các người đấy. Vậy hãy ngậm miệng lại cho tới khi có lệnh mới.
Vandoosler ngừng lời và nắm lấy cánh tay Lucien đã bỏ bàn chải chuyển sang giẻ lau mềm miết kỹ để đánh bóng gỗ, mắt dán sát mặt bàn xem có thật bóng không.
- Cháu có nghe ta không đấy - Thánh Luc - Vandoosler nói - Việc đó cũng tính cả cháu đấy. Không nói một lời. Ít ra cháu không nói gì với người chụp ảnh của cháu chứ?
- Không ạ - Lucien nói - Cháu không ngu ngốc đâu. Cháu đánh bóng bàn nhưng cháu vẫn nghe hết.
- Thật may mắn cho cháu - Vandoosler nói - Đôi khi ta thực sự nghĩ cháu có một nửa là thiên tài một nửa là đần độn. Thật đau buồn, hãy tin ta.
Mathias thay quần áo trước khi đi gặp Juliette. Marc lặng lẽ nhìn cái bàn. Đúng là giờ đây mặt bàn bóng láng. Anh đưa ngón tay xoa mặt bàn.
- Mát dịu chứ? - Lucien nói.
Marc lắc đầu. Anh thực sự không muốn nói tới cái bàn. Anh tự hỏi Vandoosler dành cho Juliette điều gì và và cô ta sẽ phản ứng thế nào. Ông bác đỡ đầu có thể dễ dàng làm toáng lên, điều này thì anh hiểu rõ ông. Ông luôn dùng tay để bóp vỡ vỏ quả, ghê tởm dùng cái bóp quả. Ngay cả với những quả tươi, vỏ rắn chắc hơn. Nhưng chuyện đó không có gì liên quan tới việc này.
Mathias đưa Juliette tới và hầu như đặt cô ngồi lên chiếc ghế dài. Miette không có vẻ vững tâm. Đây là lần đầu tiên ông Cảnh sát trưởng già cho hỏi cô một cách chính thức thế này. Cô thấy ba nhà truyền giáo ngồi quanh bàn, mắt hướng về cô và điều đó không làm cô thoải mái lắm. Riêng cái nhìn của Lucien đang cẩn thận gấp chiếc giẻ tẩm xi làm cô thoải mái.
Vandoosler châm một điếu thuốc lá rúm ró luôn bỏ trong túi, không có vỏ bao, không hiểu vì sao.
- Marc đã cho cô biết chuyện đi Dourdan chứ? - Vandoosler nhìn thẳng vào Juliette hỏi - về vở Elektra diễn năm bảy mươi tám ở Toulouse, về cuộc tấn công Sophia phải không?
- Vâng - Juliette nói - Anh ấy nói rằng việc đó phức tạp không rõ ràng.
- Thế thì việc đó đúng là rõ ràng rồi. Thánh Luc đưa cho ta bức ảnh kia.
Lucien làu bàu, đi lục túi và đưa bức ảnh cho cựu Cảnh sát trưởng. Vandoosler đặt bức ảnh trước mặt Juliette.
- Người thứ tư tính từ trái sang, hàng thứ năm, ảnh người này có nói với cô điều gì không?
Marc bực bội. Chưa bao giờ ông bác anh lại có những cử chỉ thuộc loại này.
Juliette nhìn bức ảnh, đôi mắt khó hiểu.
- Không - Cô nói - Thế nào mà bác lại muốn bức ảnh này nói với cháu điều gì? Đây là dàn diễn viên vở nhạc kịch với Sophia, đúng thế chứ? Trong đời cháu, chưa bao giờ cháu nhìn thấy bức ảnh này.
- Đấy là em trai cô - Vandoosler nói - Cô hẳn biết rõ hắn như chúng ta.
Marc nghĩ đây là một cú đập vỡ vỏ chỉ bằng một bàn tay. Anh thấy nước mắt dâng lên trên đôi mắt Juliette.
- Rất đúng - Cô nói, giọng nói và hai bàn tay run rẩy. Đó là Georges. Thế rồi sao nữa? Có điều gì xấu ở đây?
- Thật sự xấu nếu ta gọi Leguennec, ông ta sẽ giám sát anh ta ngay trước mặt trong một giờ nữa. Vậy hãy kể đi, Juliette. Cô biết rằng như thế tốt hơn. Điều đó có lẽ sẽ tránh những ý nghĩ được chuẩn bị sẵn.
Juliette lau nước mắt, hít một hơi dài và ngồi im lặng. Như ngày nọ ở tiệm Tonneau về việc của Alexandra, Mathias lại gần cô, đặt bàn tay lên vai cô và nói điều gì đó vào tai cô. Và như ngày nọ, Juliette quyết định nói. Marc tự hẹn một ngày nào đó dám hỏi Mathias rằng cậu ấy sử dụng cái trò gì. Việc đó có thể giúp ích nhiều trong mọi lĩnh vực.
- Không có gì xấu cả - Juliette nhắc lại - Khi cháu xuống ở Paris, Geoges đi theo cháu. Hắn luôn theo cháu. Còn cháu, cháu làm công việc nội trợ và hắn không làm gì cả. Trong đầu óc hắn luôn nghĩ đến làm diễn viên. Chuyện đó có thể làm bác cười cợt, nhưng hắn khá đẹp trai và có những thành công trên sân khấu trong nhóm ở trường trung học của hắn.
- Và với những cô gái chứ? - Vandoosler nói.
- Ít hơn - Juliette nói - Hắn đã tìm kiếm một chút trong mọi hướng và đã tìm được việc đóng một số vai phụ nhỏ. Hắn nói rằng hắn cần phải bắt đầu qua việc đó. Dẫu sao, chúng cháu không có gì trả tiền học ở trường sân khấu. Khi đã được đóng vai phụ, người ta biết khá nhanh những trình tự các bậc phải qua. Georges tự xoay xở không tồi. Nhiều lần hắn được diễn trong những vở nhạc kịch trong đó Sophia đóng vai chính.
- Hắn quen biết Julien Moreaux, con rể của Siméonidis chứ?
- Tất nhiên là có. Hắn còn năng giao du với anh ta hy vọng mình sẽ được che chở. Năm bảy mươi tám, Georges đóng vai phụ cuối cùng. Hắn đóng vai phụ được bốn năm nhưng không đi đến đâu. Hắn nản lòng. Qua một người bạn ở một nhóm mà cháu không biết nhóm nào, hắn đã kiếm được vị trí nhân viên chạy vặt ở một Nhà xuất bản. Hắn ở lại đó và trở thành đại diện giao dịch. Thế thôi.
- Chưa hết đâu - Vandoosler nói - Tại sao hắn lại ở phố Chasle? Đừng nói với ta rằng đó là sự ngẫu nhiên tuyệt vời, ta sẽ không tin cô đâu.
- Nếu bác nghĩ rằng Georges có chuyện gì đó trong vụ tấn công Sophia - Juliette bực tức nói - thì bác hoàn toàn lầm lẫn đấy. Việc đó làm hắn ghê tởm, xúc động, cháu nhớ rất rõ chuyện đó. Georges là đứa liều lĩnh, nhút nhát. Ở làng cháu phải thúc đẩy để hắn nói chuyện với các cô gái.
- Xúc động? Vì sao lại xúc động.
Juliette thở dài, bộ mặt khổ sở, ngần ngại để vượt qua bước khó khăn.
- Hãy nói cho ta phần tiếp theo trước khi Leguennec moi ở cô ra chuyện đó - Vandoosler nói dịu dàng - Với cảnh sát, ta có thể đưa ra những chuyện chọn lọc. Nhưng với ta, hãy nói hết ra để sau đó ta sẽ lựa chọn việc cần nói.
Juliette đưa mắt nhìn Mathias.
- Rất tốt - Cô ta nói - Georges rơi vào trạng thái điên dại vì Sophia. Hắn không kể gì hết với cháu nhưng cháu không khá ngu ngốc để không biết. Việc đó cho thấy lớn như trái núi. Hắn từ chối bất kỳ vai phụ nào được trả thù lao cao hơn để không làm hỏng mùa diễn của Sophia. Hắn thực sự điên đại vì bà ấy. Một tối, cháu đã làm cho hắn nói ra chuyện đó.
- Còn bà ấy? - Marc hỏi.
- Bà ấy ư? Bà ấy lấy chồng, sung sướng, hạnh phúc và còn lâu mới nghi ngờ Georges quỳ dưới chân bà ấy. Cho dù bà ấy biết chuyện ấy thì cháu không nghĩ rằng bà ấy có thể yêu hắn, con người ì ạch, thô cục và lúng túng như hắn. Hắn đã không thành đạt nhiều, không. Cháu không hiểu hắn làm thế nào để thực tế, những người đàn bà còn không nhận ra hắn khá đẹp trai. Hắn luôn cúi đầu cam chịu. Dẫu sao, Sophia yêu Pierre và còn yêu ông ta trước khi bà ấy chết, dù bà ấy có nói gì chăng nữa.
- Hắn đã làm gì? - Vandoosler hỏi.
- Georges ư? Không làm gì cả - Juliette nói - Hắn có thể làm gì được chứ? Hắn lặng lẽ đau khổ, như người ta nói, thế thôi.
- Nhưng ngôi nhà?
Juliette nhăn nhó.
- Khi hắn bỏ đóng vai phụ, cháu tự nhủ rằng hắn sẽ quên nữ ca sĩ ấy, rằng hắn sẽ gặp những người đàn bà khác. Cháu thấy khuây khoả. Nhưng cháu lầm. Hắn mua những đĩa hát của bà ấy, hắn đi xem bà ấy diễn ờ nhà hát nhạc kịch khi bà ấy qua, dù là ở tỉnh. Cháu không thể nói rằng việc đó làm cháu vui lòng.
- Vì sao?
- Việc đó làm hắn buồn và không đi đến đâu cả. Rồi một hôm, ông cháu bị ốm. Nhiều tháng sau ông mất và chúng cháu đuợc hưởng thừa kế. Georges đến tìm cháu, mắt dán xuống đất. Hắn nói với cháu rằng có một ngôi nhà kèm mảnh vườn ở ngay giữa Paris được rao bán đã ba tháng. Hắn thường đi xe máy qua trước ngôi nhà ấy. Riêng cháu, mảnh vườn hấp dẫn cháu. Khi ta sinh ra ở nông thôn, ta khó mà bỏ qua cỏ được. Cháu cùng hắn đến xem ngôi nhà và chúng cháu đã quyết định. Cháu rất thích nhất là cháu nhận thấy nó ở rất gần nơi mà cháu có thể mở tiệm ăn. Rất thích... cho tới ngày cháu biết tên người láng giềng của mình.
Juliette xin Vandoosler một điếu thuốc lá. Cô ta hầu như không hút bao giờ. Nét mặt cô ta buồn bã, mệt mỏi. Mathias đưa cho cô một cốc nước ngọt to.
- Tất nhiên, cháu đã giải thích cho Georges - Juliette nói tiếp - Chúng cháu cãi nhau. Cháu muốn bán lại hết. Nhưng không thể được. Với những công việc đã khởi sự ở nhà và ở tiệm Tonneau, chúng cháu không còn cách lùi. Hắn thề với cháu là hắn không yêu bà ấy nữa, rốt cuộc hầu như không yêu nữa, đúng là hắn chỉ muốn có thể thỉnh thoảng trông thấy bà ấy và có thể trở thành bạn bà ấy. Cháu đã nhượng bộ. Dẫu sao, cháu không có sự lựa chọn. Hắn đã buộc cháu hứa không nói chuyện ấy với bất cứ ai, nhất là nói với Sophia.
- Hắn sợ ư?
- Hắn xấu hổ. Hắn không muốn Sophia đoán được hắn theo bà ấy đến tận đây, cũng không muốn cả phường xen vào chuyện này và coi thường hắn. Việc đó thật tự nhiên. Chúng cháu thỏa thuận cùng nói rằng chính cháu tìm được căn nhà nếu có người hỏi chúng cháu. Nhưng không có ai hỏi tới chuyện này. Khi Sophia nhận ra Georges, chúng cháu tỏ vẻ ngạc nhiên, chúng cháu cười nhiều và nói rằng đó là sự trùng hợp không tưởng tượng nổi.
- Bà ấy có tin không? - Vandoosler hỏi.
- Hình như có - Juliette nói - Sophia chưa bao giờ tỏ vẻ nghi ngờ bất cứ điều gì. Nhìn bà ấy lần đầu, cháu đã hiểu tâm trạng của Georges. Bà ấy tuyệt vời. Người ta rõ ràng mê say bà ấy. Ban đầu, bà ấy thường không ở đây mà có những chuyến đi lưu diễn. Nhưng cháu cố gặp bà ấy luôn, làm cho bà ấy đến tiệm ăn.
- Để làm gì? - Marc hỏi.
- Thực tế, tôi hy vọng giúp Georges, quảng cáo cho hắn từng tí một. Làm một chút bà mối. Có lẽ việc đó không đẹp đẽ gì nhưng đó là em trai tôi. Việc ấy thất bại. Sophia nhã nhặn chào Georges khi bà ấy gặp hắn, tóm lại chỉ có vậy thôi. Cuối cùng hắn đành chấp nhận như vậy. Do đó, ý nghĩ của hắn về căn nhà không thật ngu ngốc. Còn tôi trái lại, chính vì thế mà tôi trở thành bạn thân của Sophia.
Juliette uống cạn cốc nước ngọt và lần lượt nhìn họ. Những bộ mặt lặng lẽ, có vẻ lo lắng. Mathias ngọ ngoạy những ngón chân trong đôi dép của anh.
- Hãy nói cho tôi biết, Juliette - Vandoosler nói - Liệu cô có biết em trai cô ở đây hay đi đâu vào ngày thứ năm mùng ba tháng sáu?
- Ngày mùng ba tháng sáu ư? Ngày phát hiện thi hài Sophia phải không? Có ích gì chứ?
- Không ích gì. Tôi muốn biết sự thật.
Juliette nhún vai và vơ lấy túi xách tay. Cô lấy ra cuốn sổ nhật ký nhỏ.
- Cháu ghi tất cả những chuyến đi của hắn - Cô nói - Để biết khi nào hắn về để chuẩn bị bữa ăn cho hắn. Hắn đi sáng mùng ba và ngày hôm sau trở về ăn trưa. Hắn ở Caen.
- Anh ta ở đó trong đêm mùng hai đến mùng ba à?
- Vâng - Cô nói - Ông cũng biết như cháu. Lúc này cháu đã kể hết chuyện cho bác rồi. Bác sẽ không gây thảm kịch cho hắn chứ? Đây chỉ là một chuyện tình khốn khổ đã kéo dài quá lâu của một gã trai. Và cũng không có gì hơn để nói cả. Và hắn không có liên quan gì trong vụ tấn công ấy. Hắn vẫn không phải là người đàn ông duy nhất trong đoàn!
- Nhưng anh ta là người duy nhất bám sát bà ấy những năm sau - Vandoosler nói - Tôi không biết Leguennec sẽ nhận định chuyện này thế nào.
Juliette đột ngột đứng lên.
- Hắn diễn dưới một biệt danh - Cô nói và thét lên - Nếu bác và các anh không nói gì hết với Leguennec thì ông ta không có cách gì để biết Georges có tham gia trong năm đó.
- Cảnh sát luôn có những cách - Vandoosler nói - Leguennec sẽ tìm trong danh sách những người đóng vai phụ ấy.
- Ông ta không thể tìm ra hắn! - Juliette kêu lên - Và Georges không làm gì hết!
- Phải chăng anh ta đã không trở lại sân khấu sau vụ tấn công ấy? - Vandoosler hỏi.
Juliette bối rối.
- Cháu không nhớ. - Cô ta nói.
Đến lượt Vandoosler đứng lên. Rất căng thẳng, Marc nhìn đầu gối mình còn Mathias đứng áp vào một cửa sổ. Lucien đã lẩn mất mà không ai thấy. Anh đi hướng tới những cuốn sổ tay thời chiến của mình.
- Cô nhớ chuyện đó - Vandoosler khẳng định - Cô biết anh ta không trở lại đoàn diễn. Anh ta trở về Paris và hắn đã kê cho cô việc đó đã quá dày vò anh ta, phải không?
Juliette nhìn vẻ hốt hoảng. Cô nhớ rõ.
Cô chạy đi và đóng sập cửa lại.
- Cô ta sẽ suy sụp. - Vandoosler nhận xét.
Marc nghiến hai hàm lại. Georges là kẻ sát nhân, hắn đã giết bốn người, và Vandoosler là một kẻ tàn ác và vô lại.
- Bác sẽ nói chuyện này với Leguennec chứ? - Anh rít răng hỏi thật khẽ.
- Thật cần thiết - Vào tối nay.
Ông bỏ chiếc ảnh vào túi và đi ra.
Marc cảm thấy không có can đảm giáp mặt với ông bác đỡ đầu tối nay. Việc bắt giữ Georges Gosselin sẽ cứu Alexandra. Nhưng anh xấu hổ đến chết được. Chết tiệt, người ta không đập vỡ vỏ quả cứng bằng tay trần.
Ba giờ sau, Leguennec và hai người của ông ta sẽ có mặt tại nhà Juliette để đưa Gosselin đi nhằm giám sát ngay trước mặt. Nhưng hắn đã bỏ trốn mà Juliette không biết ở đâu.

 
Mathias kém ngủ. Bảy giờ sáng, anh mặc chiếc áo “pun” và quần nhẹ nhàng lẻn ra ngoài để đến gõ cửa nhà Juliette. Cửa mở toang. Anh thấy cô ta ngồi suy sụp trên chiếc ghế tựa ở giữa ba người cảnh sát đang sục sạo tanh bành căn nhà với hy vọng phát hiện Georges Gosselin ẩn ở chỗ nào đó. Những người khác cũng làm như vậy ở tiệm Tonneau. Những hầm rượu, nhà bếp đều bị lục soát. Mathias đứng, buông thõng hai cánh tay dọc theo thân, đưa mắt nhìn cảnh hỗn độn không tưởng tượng nổi trong một giờ. Leguennec đến vào quãng tám giờ, ra lệnh đi khám soát căn nhà ở Normandie.
- Cô có muốn chúng tôi giúp cô dọn dẹp không? - Mathias hỏi sau khi những viên cảnh sát đã đi rồi.
Juliette lắc đầu và nói :
- Không, tôi không muốn gặp những người kia nữa. Họ đã ném Georges cho Leguennec.
Mathias xoắn hai bàn tay vào nhau.
- Anh có một ngày nghỉ. Chúng ta sẽ không mở cửa tiệm Tonneau. - Juliette nói.
- Vậy tôi có thể thu dọn chứ?
- Anh ư? Vâng - Cô nói - Hãy giúp tôi.
Trong lúc dọn dẹp, Mathias thử nói chuyện với Juliette giải thích cho cô những sự việc, chuẩn bị tinh thần cho cô, trấn an cô. Việc đó có vẻ làm cô nguôi đi.
- Này - Cô nói - Nhìn kìa: Leguennec dẫn Vandoosler đi. Liệu ông già còn nói gì nữa với ông ta?
- Đừng lo lắng. Nhu thường lệ, ông già sẽ lựa lời.
Đứng ở cửa sổ, Marc trông thấy Vandoosler đi với Leguennec. Anh tìm cách để không gặp ông sáng nay. Mathias đang ở nhà Juliette; cậu ấy hẳn lựa lời nói chuyện với cô ta. Anh lên gác gặp Lucien. Rất bận rộn sao chép những trang ở cuốn sổ tay thời chiến số một từ tháng chín năm một nghìn chín trăm mười bốn đến tháng hai năm một nghìn chín trăm mười lăm, Lucien ra hiệu cho Marc dừng gây ồn. Anh quyết định có thêm một ngày nghỉ, hy vọng một cơn cảm cúm trong hai ngày là không đáng tin. Nhìn Lucien mài miệt làm việc với vẻ hết sức thờ ơ với thế giới bên ngoài, Marc tự nhủ thực ra, có lẽ cả anh nữa, làm như vậy là tốt hơn. Chiến tranh đã chấm dứt. Vậy thì lại dóng cày thời Trung cổ của anh, mặc dầu không ai đòi hỏi anh việc này. Làm việc không vì ai cả và không vì việc gì cả, tìm lại những lãnh chúa và nông dân của anh. Marc lại đi xuống và mở những hồ sơ của anh mà không tin chắc. Sẽ có vụ án, thế thôi. Alexandra sẽ không có gì phải lo sợ và sẽ tiếp tục vẫy tay chào anh trong phố. Phải, thế kỷ thứ XI xứng đáng hơn là chờ đợi điều đó.
* * * * *
Leguennec chờ đợi được ở trong văn phòng mình, đóng kín cửa để nổi khùng.
- Thế nào? - Ông hét lên - Anh hài lòng về công việc của anh chứ?
- Tàm tạm - Vandoosler nói - Anh bắt giữ tên tội phạm của anh, phải không?
- Tôi sẽ bắt giữ y nếu anh không cho phép y chuồn! Anh đã biến chất, Vandoosler, thối tha!
- Chúng ta hãy nói rằng tôi đã để cho y ba giờ để trở lại. Đó là cái ít nhất mà ta có thể đem cho một con người.
Leguennec vỗ hai bàn tay lên bàn giấy của ông.
- Nhưng mắc dịch, vì sao? - Ông kêu lên - Cái gã ấy không là gì với anh cả! Tại sao anh làm thế?
- Để xem - Vandoosler nói giọng uể oải - Không nên chặn những sự kiện lại. Việc đó luôn là sai lầm của anh.
- Anh có biết thủ đoạn nhỏ nhặt của anh có thể bắt anh phải trả giá không?
- Tôi biết điều đó. Nhưng anh sẽ không làm gì chống tôi.
- Anh tưởng thế ư?
- Tôi tin như vậy. Bởi vì anh mắc một sai lầm lớn, đó là điều tôi nói với anh.
- Anh không thấy anh ở địa vị không thích đáng để nói tới sai lầm chứ?
- Còn anh thì sao? Không có Marc, anh không bao giờ tạo được mối quan hệ giữa cái chết của Sophia với cái chết của Christophe Dompierre. Và không có Lucien, anh không bao giờ ghép đôi được vụ sát hại hai nhà phê bình và anh không bao giờ nhận dạng được kẻ đóng vai phụ Georges Gosselin.
- Và không có anh, y sẽ ở trong văn phòng này vào giờ này!
- Đúng thế. Ta chơi bài trong lúc chờ đợi nhé? - Vandoosler đề nghị.
Một viên phó thanh tra trẻ mở ào cửa ra.
- Anh có thể gõ cửa chứ - Leguennec hét lên.
- Không có thì giờ - Chàng trai tạ lỗi - Có một người muốn gặp ông gấp, vì vụ Siméonidis-Dompierre.
- Vụ này đã xếp lại rồi! Hãy tống cổ gã ra ngoài!
- Trước hết hãy hỏi người đó là ai đã - Vandoosler gợi ý.
- Gã đó là ai?
- Một chàng trai ở khách sạn Danube cùng thời gian với Christophe Dompierre. Người đã lái xe đi vào buổi sáng mà vẫn không trông thấy thi hài ở bên cạnh.
- Cho anh ta vào. - Vandoosler rít răng nói.
- Leguennec ra hiệu và viên phó thanh tra trẻ gọi trong hành lang.
- Sau đây ta sẽ chơi bài. - Leguennec nói.
Người đàn ông vào và ngồi trước khi Leguennec mời. Anh ta có vẻ quá căng thẳng.
- Về vấn đề gì? - Leguennec hỏi - Nói nhanh lên. Tôi có một gã trai đang trốn. Tên ông, nghề nghiệp?
- Eric Masson, trưởng phòng Công ty Sodeco ở Grenoble.
- Chúng tôi không cần - Leguennec nói - Cái đó để làm gì chứ?
- Tôi ở khách sạn Danube - Masson nói - Ngôi nhà này chẳng ra vẻ gì nhưng tôi quen ở đấy vì nó rất gần Sodeco ở Paris.
- Chúng tôi không cần. - Leguennec nhắc lại.
Vandoosler ra hiệu cho ông ta xử sự mềm dẻo hơn nên Leguennec ngồi xuống, mời Masson một điếu thuốc lá và tự mình châm một điếu.
- Tôi nghe ông đây. - Ông nói giọng thấp hơn.
- Tôi ở đó trong đêm mà ông Dompierre bị giết. Điều tồi tệ là tôi lái xe đi buổi sáng mà không nghi ngờ gì hết trong khi thi hài ông ta ở ngay cạnh tôi theo người ta sau này cho tôi biết.
- Đúng, thế rồi sao nữa?
- Đó là sáng thứ tư. Tôi đi thẳng tới trụ sở Sodeco và đỗ xe ở bãi đỗ xe ngầm.
- Chúng tôi cũng không cần. - Leguennec nói.
- Không cần sao! - Masson đột nhiên nổi nóng - Nếu tôi cho ông những chi tiết này thì vì chúng có tầm quan trọng lớn lao!
- Xin lỗi - Leguennec nói - Tôi mệt nhoài rồi. Thế rồi sao nữa?
- Hôm sau, thứ năm, tôi cũng làm như vậy. Đó là lớp tập huấn trong ba ngày. Tôi cho xe vào bãi đỗ ngầm và sau khi ăn tối cùng những người dự tập huấn, tôi trở về khách sạn vào ban đêm. Xe của tôi màu đen, đó là chiếc Renault 19, thùng xe rất thấp.
Vandoosler lại ra hiệu cho Leguennec trước khi ông này chỉ nói rằng mình không cần.
- Lớp tập huấn kết thúc chiều hôm qua. Sáng nay tôi chỉ còn việc thanh toán tiền ăn ở khách sạn và trở lại Grenoble không vội vã gì. Tôi lấy xe ra và dừng lại ở ga-ra ô-tô gần nhất để đổ xăng. Đây là ga-ra có những bình bơm xăng ở bên ngoài.
- Hãy bình tĩnh, lạy Chúa. - Vandoosler thầm thì với Leguennec.
- Lúc ấy - Masson nói tiếp - kể từ sáng thứ tư, đây là lần đầu tiên tôi đi vòng quanh xe giữa ban ngày để mở bình xăng. Bình xăng được đặt ở bên phải như mọi xe. Chính tại đây, tôi đã nhìn thấy.
- Gì? - Leguennec hỏi, đột nhiên vẻ quan tâm.
- Chữ ghi. Trong lớp bụi ở cửa xe trước bên phải, ở chỗ rất thấp, có câu ghi viết bằng ngón tay. Lúc đầu tôi nghĩ rằng một đứa trẻ đã viết. Nhưng thông thường, những đứa trẻ thường viết lên kính chắn gió và chúng viết chữ “Bẩn”. Lúc ấy tôi ngồi xổm xuống và đọc. Xe của tôi màu đen lại bám bụi nên chữ ghi rất rõ, như viết lên bảng. Thế là tôi hiểu. Chính ông Dompierre ấy đã viết lên xe tôi trước khi chết. Ông ta không chết ngay, phải không?
Ngả người về đằng trước, Leguennec thực sự nín thở.
- Không - Ông nói - ông ta chết sau vài phút.
- Vậy thì, nằm dài dưới đất, ông ta có thì giờ sức lực, giơ tay ra và viết, viết lên xe tôi tên kẻ giết ông ta. May sao từ hôm đó, trời không mưa.
Hai phút sau, Leguennec gọi người chụp ảnh của Sở Cảnh sát và đi gấp tới phố mà Masson đã đỗ chiếc Renault màu đen và bẩn của ông ta.
- Một chút nữa. - Masson chạy đằng sau ông kêu lên
- Tôi cho chuyển xe đến phố Lavomatic. Cuộc sống thật không tưởng tượng nổi, phải không?
- Ông điên gàn hay sao mà để một tang chứng như vậy ở ngoài phố? Bất cứ ai cũng có thể xóa chữ do vô ý!
- Ông có nghĩ rằng người ta không cho tôi đỗ xe trong sân Sở Cảnh sát của ông chứ. Họ nói rằng đó là việc cấm.
Ba người đàn ông quỳ xuống đất trước cánh phải của chiếc xe. Người chụp ảnh yêu cầu họ lùi lại để anh ta có thể chụp ảnh.
- Một bức ảnh - Vandoosler nói với Leguennec - Tôi muốn có một bức ảnh khi có thể.
- Để làm gì? - Leguennec nói.
- Anh không phải là người duy nhất làm về vụ này và anh biết rất rõ điều đó.
- Tôi biết quá rõ. Anh sẽ có một bức ảnh. Hãy ghé qua trong nửa giờ nữa.
* * * * *
Quãng hai giờ, Vandoosler về căn nhà tồi tàn bằng tắc-xi. Tốn tiền nhưng từng phút cũng đáng kể. Ông vội vào phòng ăn vắng vẻ và vớ lấy cán chổi luồn không được móc giẻ lau. Ông gõ bảy tiếng thật vang to vào trần nhà. Bảy tiếng có nghĩa là “tất cả những nhà truyền giáo đều phải xuống”. Một tiếng là để gọi Thánh Matthieu, hai tiếng là gọi Thánh Marc, ba tiếng là Thánh Luc, bốn tiếng là gọi chính ông. Bảy tiếng là gọi chung tất cả mọi người. Chính Vandoosler đã nghĩ ra cách này vì mọi người chán ngấy phải bước xuống trèo lên những cầu thang một cách vô tích sự.
Mathias trở về sau khi ăn trưa một cách bình thản tại nhà Juliette, nghe thấy bảy tiếng gõ bèn gõ lại cho Marc trước khi bước xuống. Marc gõ dội lại cho Lucien. Lucien bứt ra khỏi việc đọc các cuốn sổ của mình, lẩm bẩm “Lời kêu gọi lên tuyến đầu. Thi hành nhiệm vụ”.
Một phút sau, cả ba người đã ở trong phòng ăn. Cái cách gõ cán chổi này quả là có hiệu lực. Ngoài việc làm hỏng trần thì nó không cho phép thông tin với bên ngoài như điện thoại.
- Xong rồi chứ? - Marc hỏi - Người ta đã bắt được Gosselin hoặc hắn tự bắn trước.
Vandoosler uống một cốc nước to trước khi nói.
- Hãy xem một kẻ vừa bị đâm bằng những nhát dao, ai biết được y sắp chết. Nếu y còn sức và có những cách để lại một lời trối trăng thì y viết gì.
- Tên kẻ sát nhân. - Lucien nói.
- Tất cả mọi người đồng ý chứ? - Vandoosler hỏi.
- Đó là sự hiển nhiên rồi. - Marc nói.
Mathias gật đầu.
- Đúng - Vandoosler nói - Ta nghĩ như các cháu. Ta đã thấy nhiều trường hợp như vậy trong cuộc đời sự nghiệp của ta. Nạn nhân, nếu có thể, nếu biết được, luôn viết tên kẻ sát nhân. Luôn như vậy.
Vandoosler vẻ mặt lo lắng, lấy từ túi áo vét chiếc phong bì có đựng chiếc ảnh chụp chiếc xe màu đen và nói tiếp :
- Christophe Dompierre đã viết một cái tên trong lớp bụi ở thùng xe trước khi chết. Cái tên này đã rong chơi trong thành phố Paris trong ba ngày. Chủ nhân chiếc xe cà khổ này chỉ mới phát hiện câu ghi này.
- “Georges Gosselin”. - Lucien nói.
- Không - Vandoosler nói - Dompierre đã viết “Sophia Siméonidis”.
Vandoosler ném chiếc ảnh lên bàn và ngồi phịch xuống chiếc ghế tựa.
- Người viết vẫn sống. - Ông lẩm bẩm.
Ba người đàn ông câm lặng, lại gần nhìn bức ảnh. Không một ai trong số họ dám sờ vào bức ảnh như thể họ sợ. Chữ viết của Dompierre để lại yếu ớt, không đều, càng hơn thế vì y phải giơ tay để với tới chỗ thấp ở cửa xe. Nhưng không còn nghi ngờ gì nữa. Y đã viết, trong nhiều lúc, như thu hết tàn lực. “Sophia Siméonidis”. Chữ “a” của từ Sophia hơi trượt, về chính tả cũng vậy. Y đã viết “Sopia” thay cho “Sophia”. Marc nhớ lại Dompierre nói “Bà Siméonidis”. Cái tên này không quen thuộc với y.
Vẻ rụng rời, từng người ngồi lặng lẽ, khá xa bức ảnh trong đó trải ra lời buộc tội khủng khiếp màu đen, trắng. Sophia Siméonidis vẫn sống. Sophia giết hại Dompierre. Mathias rùng mình. Đây là lần đầu tiên sự khó chịu và nỗi sợ hãi rơi vào phòng ăn ngay đầu buổi chiều thứ sáu này. Ánh nắng mặt trời lọt qua những cửa sổ nhưng Marc cảm thấy những ngón tay mình lạnh giá và đôi chân anh như có kiến bò. Sophia còn sống, mưu toan giả chết, thiêu đốt một người khác thế chỗ mình, để lại viên đá ba-dan của mình làm vật chứng. Người đẹp Sophia lượn lờ ban đêm trong thành phố Paris, trong phố Chasle, thật gần họ. Người chết vẫn sống.
- Gosselin thì sao? - Marc khẽ hỏi.
- Không phải gã - Vandoosler nói vẫn giọng điệu ấy - Dẫu sao, ta đã biết điều đó từ hôm qua.
- Cháu có nhớ hai sợi tóc của Sophia mà Leguennec đã tìm thấy trong thùng xe của Lex hôm thứ sáu mùng bốn không?
- Tất nhiên! - Marc nói.
- Những sợi tóc ấy hôm trước không có ở đó. Khi chúng ta biết tin đám cháy ở Maisons-Dlfort hôm thứ năm, ta đã đợi đêm tối để đi đánh hơi từ đầu đến cuối thùng xe. Ta đã giữ cái cần thiết nho nhỏ khá thực tế qua những năm công tác của ta. Từ đó có một máy hút bụi và những chiếc túi nhỏ sạch sẽ. Không có gì trong thùng xe cả, không một sợi tóc, không một đầu móng tay, không một mảnh quần áo mà chỉ có cát và bụi.
Ba người đàn ông sửng sốt nhìn chòng chọc Vandoosler. Marc nhớ lại, đó là cái đêm mà anh ngồi ở bậc thang thứ bảy, kiến tạo những phim kính ảnh. ông bác đỡ đầu xuống đi tiểu ở bên ngoài với chiếc túi bằng chất dẻo.
- Đúng thế - Marc nói - Cháu ngỡ bác đi tiểu.
- Bác cũng đi tiểu - Vandoosler nói.
- A đúng! - Marc nói.
- Sự việc là - Vandoosler nói tiếp - Khi sáng hôm sau Leguennec cho lấy chiếc xe và ông ta tìm thấy hai sợi tóc đã làm ta thật tức cười, ta có chứng cứ là Alexandra không có liên quan gì đến vụ giết người này. Và chứng cứ là có kẻ nào đó sau ta đã đến đặt những tang vật trong đêm để đẩy cô bé dính dáng vào đó. Và việc đó không thể là Gosselin, vì Juliette khẳng định rằng anh ta chỉ từ Caen trở về vào thứ sáu để ăn trưa. Ta đã cho kiểm tra, xác nhận điều đó là đúng.
- Nhưng vì sao bác không nói gì hết, mắc dịch?
- Bởi vì ta hành động không hợp pháp và ta cần giữ lòng tin của Leguennec. Cũng vì ta thích để cho kẻ sát nhân, dù là kẻ nào, tin rằng những kế hoạch của nó đang tiến hành. Để dây cương vào cổ y, để theo dõi đường đi xem con thú được tự do và tự tin sẽ lại xuất hiện ở đâu.
- Tại sao Leguennec không giữ lấy chiếc xe từ thứ năm?
- Ông ta đã để mất thời gian. Nhưng cháu hãy nhớ lại. Chúng ta đã tin chắc rằng việc phát hiện thi hài Sophia khá muộn trong ngày. Những nghi vấn đầu tiên hướng về Relivaux. Ta không thể hiểu hết, giám sát tất thảy ngay ngày đầu một cuộc điều tra, nhưng Leguennec cảm thấy mình không khá nhanh nhạy. Đó không phải là một kẻ ngu ngốc. Chính vì thế ông ta đã không buộc tội Alexandra. Ông ta không tin vào những sợi tóc ấy.
- Nhưng Gosselin thì sao? - Lucien hỏi - Tại sao lại yêu cầu Leguennec giám sát anh ta ngay trước mắt nếu các ông tin chắc rằng anh ta vô tội?
- Vẫn thế thôi. Để hành động diễn ra, những sự kiện nối tiếp nhau dồn dập; để xem kẻ sát nhân lợi dụng gì trong chuyện ấy. Cần để hai bàn tay những kẻ sát nhân được tự do để chúng có thể mắc sai lầm. Cháu lưu ý rằng, qua trung gian Juliette, ta đã để Gosselin chuồn đi. Ta không muốn người ta làm hắn bực mình vì chuyện tấn công cũ rích ấy.
- Chính anh ta tấn công ư?
- Tất nhiên. Việc đó cho thấy trong đôi mắt của Juliette. Nhưng về những vụ giết người thì không, về việc này Thánh Matthieu, cháu có thể đi nói với Juliette báo cho em trai cô ta.
- Bác tin rằng cô ấy biết anh ta ở đâu ư?
- Tất nhiên là cô ấy biết. Chắc chắn ở trên Bờ biển Nice, Toulon, Marseille hoặc trong những vùng lân cận. Sẵn sàng ra đi sang bờ kia Địa Trung Hải ngay tín hiệu đầu tiên với những giấy tờ giả. Cháu cũng có thể nói với cô ta về Sophia Siméonidis. Nhưng mọi người hãy cảnh giác, bà ấy vẫn sống nơi nào đó. Nhưng ở đâu? Ta không có một ý nghĩ nhỏ nhặt nào về việc này.
Mathias rời mắt khỏi bức ảnh đen trắng đặt trên mặt bàn gỗ bóng láng rồi nhẹ nhàng ra đi.
Vẻ đần độn, Marc cảm thấy mình yếu đuối. Sophia chết. Sophia vẫn sống.
- “Hãy đứng lên hỡi những người chết!” - Lucien lẩm bẩm.
- Vậy là - Marc nói chậm rãi - Chính Sophia đã giết hai nhà phê bình ư? Bởi vì họ hăm hở chống bà ấy, bởi vì họ có cơ làm sụp đổ sự nghiệp của bà ấy chăng? Nhưng không thể có những sự việc như thế!
- Với những nữ ca sĩ thì rất có thể có đấy. - Lucien nói.
- Bà ta giết cả hai người... Rồi sau này, một người nào đó biết chuyện... và bà ta thích biến mất hơn là bị lôi ra trước tòa án hử?
- Không tránh khỏi một người nào đó - Vandoosler nói - Có thể là cái cây ấy. Bà ấy là kẻ giết người nhưng đồng thời mê tín dị đoan, lo sợ, có thể sống trong nỗi ám ảnh là một ngày nào đó hành động của bà ấy bị phát hiện. Cái cây ấy bí mật vào trong vườn của bà ấy có thể đủ làm cho bà ấy hốt hoảng. Bà ấy thấy đấy là một sự đe doạ, bước đầu một sự tống tiền. Bà ấy bảo các cháu đào ở dưới gốc cây. Nhưng cái cây không che giấu gì hết, cũng không có người nào cả. Nó chỉ ở đấy để báo cho bà ấy biết có chuyện gì đó mà thôi. Bà ấy có nhận một lá thư không? Chúng ta không hề biết việc này. Việc còn lại để bà ấy chọn là biến mất.
- Bà ấy chỉ còn việc biến mất! Bà ấy không cần thiêu đốt một người nào khác thế chỗ của bà ấy!
- Đúng là điều bà ấy tính làm. Làm như mình bay đi với Stelyos. Nhưng, tất cả phục vụ cho ý đồ chạy trốn của bà ấy, bà ấy đã quên việc Alexandra đến. Bà ấy nhớ lại chuyện này quá muộn và bà ấy hiểu rằng cô cháu gái của mình sẽ phủ nhận việc bà ấy có thể biến mất mà ít ra không đợi cô ta và một cuộc điều tra sẽ mở ra. Bà ấy cần cung cấp một cái xác để được yên thân.
- Còn Dompierre? Thế nào mà bà ấy biết Dompierre điều tra về bà ấy?
- Bà ấy hẳn ẩn náu trong căn nhà của bà ấy ở Dourdan trong lúc đó. Chính tại Dourdan, bà ấy đã trông thấy Dompierre đến nhà bố bà ấy. Bà ấy theo dõi ông ta và giết ông ta. Nhưng ông ta đã viết tên bà ấy. Marc đột nhiên kêu lên. Anh sợ, cuống cuồng, run người.
- Không! - Marc kêu lên - Không! Không phải Sophia! Không phải bà ấy! Bà ấy xinh đẹp! Kinh khủng, thật kinh khủng!
- “Nhà sử học không hề được từ chối nghe”. - Lucien nói.
Nhưng Marc đi ra trong lúc kêu lên với Lucien hãy đi bắt đầu làm với Lịch sử của anh ta và anh chạy vào phố, đôi bàn tay bịt lấy hai tai.
- Đó là một kẻ dễ xúc động. - Vandoosler nói.
Lucien lại trèo lên phòng mình để quên đi, làm việc. Vandoosler còn lại một mình với bức ảnh. Ông đau ở trán. Leguennec hẳn đang càn quét những khu vực mà những kẻ vô gia cư tụ tập trong đó để tìm kiếm một người đàn bà bị mất tích từ mùng hai tháng sáu. Khi ông chia tay ông ta, một hướng tìm kiếm đã được xác định rõ dưới cầu Austerlitz: Louise, một bà già quen thuộc, một người ru rú ở nhà mà không có sự đe dọa nào có thể lôi bà ra khỏi vòm cầu được gia cố bằng những tấm các tông cũ của bà, rất quen biết vì những tiếng nói như lệnh vỡ của bà ta trong nhà ga Lyon, hầu như vắng mặt tại nơi ở của bà hơn một tuần lễ. Có khả năng là người đẹp Sophia đã đưa bà già đi cùng bà và đã thiêu cháy bà già.
Phải, ông đã đau ở trán.

 
Marc chạy hồi lâu cho tới khi anh không chạy được nữa, cho tới khi ngực anh nóng ran. Hụt hơi, lưng áo sơmi ướt đẫm mồ hôi, anh ngồi lên cột mốc đá đầu tiên mà anh gặp. Những con chó đã đái lên đó. Anh không cần. Đầu ong ong úp vào hai bàn tay, anh suy nghĩ. Ghê tởm, kinh hoàng, anh thử lấy lại bình tĩnh để suy nghĩ. Đừng giẫm đạp như đối với quả bóng “mút”. Đừng làm việc kiến tạo những bản kính. Ngồi trên cột mốc đá chó đái này, anh không sao suy nghĩ được. Anh phải bước đi, bước đi từ từ. Nhưng trước hết anh anh phải lấy lại hơi thở đã. Anh nhìn xem mình đã tới đâu. Trên đại lộ Ý. Anh đã chạy nhiều đến thế sao? Anh thận trọng đứng lên, lau mồ hôi trán và lại gần bến tàu điện ngầm. “Nhà Trắng”. Màu trắng. Màu này làm anh nhớ tới một thứ. A phải rồi, cá voi trắng. Moby Dick. Đồng năm frăng bị đóng đinh. Đúng là ông bác đỡ đầu muốn chơi trong khi mọi chuyện kết thúc chìm đắm trong sự khủng khiếp. Trở lại đại lộ Ý với những bước chân đều đặn. Tập quen với ý nghĩ. Tại sao anh không muốn Sophia làm tất cả chuyện này? Tại vì anh đã gặp bà ấy vào một buổi sáng trước cửa song sắt chăng? Tuy nhiên, việc Christophe Dompierre buộc tội bà còn đó, rõ rành rành. Marc đứng sững lại rồi lại tiếp tục bước đi. Dừng lại uống cà phê rồi lại bước tiếp.
Chỉ vào quãng chín giờ tối, bụng trống rỗng, đầu nặng trĩu, anh mới trở về căn nhà tồi tàn. Anh bước vào phòng ăn, tự cắt một miếng bánh mì. Leguennec đang nói chuyện với ông bác đỡ đầu. Mỗi người cầm một số lá bài.
- Raymond d’Austerlitz - Leguennec nói - một lão già vô gia cư, bạn trai của Louise, khẳng định rằng có một người đàn bà xinh đẹp đến tìm mụ ít ra đã một tuần lễ, dẫu sao là thứ tư. Raymond tin chắc là thứ tư. Người đàn bà ăn mặc đàng hoàng và khi bà ta nói, bà ta đặt bàn tay lên cổ. Tôi ra con pích đây.
- Bà ta đề nghị Louise một việc hử? - Vandoosler hỏi trong lúc quật xuống ba lá bài, trong đó có một lá ngửa.
- Đúng thế. Raymond không biết gì nhưng Louise có sự hẹn gặp và mụ đã “chơi trò kỳ cục”. Anh nói một việc ư... Đi để mình bị thiêu cháy trong chiếc xe cũ ở Maisons-Alfort... Louise tội nghiệp. Đến lượt anh.
- Không có nhép. Tôi bỏ qua. Bác sĩ pháp y nói sao?
- Việc đó thích hợp với ông ta hơn, vì những cái răng. Ông ta nghĩ rằng chúng chịu đựng được hơn thế. Nhưng anh hiểu không, Louise chỉ còn ba cái răng trong miệng. Việc đó lý giải hay hơn. Có lẽ vì chuyện này mà Sophia chọn mụ. Tôi ăn những con “cơ” của anh, tôi đánh con bồi vuông.
Marc bỏ bánh vào một túi và túi kia là hai quả táo. Anh tự hỏi hai người cảnh sát đang chơi ván bài kỳ lạ gì thế. Anh không cần. Anh cần bước đi. Anh chưa kết thúc bước đi. Cũng không quen với ý nghĩ. Anh lại ra đi về phía bên kia phố Chasle, qua mặt trận phía Tây. Màn đêm sẽ sớm buông xuống.
Anh lại bước đi trọn hai giờ nữa. Anh để một lõi táo ở bờ đài nước Saint-Michel và một lõi táo khác ở bệ tượng Sư tử Belfort. Anh hết sức khó khăn với tới con sư tử này và trèo lên bệ của nó. Có một bài thơ nhỏ cam đoan rằng vào ban đêm, con sư tử Belfort lặng lẽ dạo chơi trong thành phố Paris. Ít ra, người ta tin chắc rằng đó là những chuyện tầm phào. Khi Marc nhảy xuống đất, anh cảm thấy khỏe khoắn hơn. Anh trở lại phố Chasle, đầu còn đau nhưng đã trở lại bình tĩnh. Anh đã nhận được ý nghĩ. Anh đã hiểu. Tất cả trong trật tự. Anh biết Sophia ở đâu. Anh đã tốn mất thời gian.
Anh lặng lẽ bước vào phòng ăn tối om. Mười một giờ rưỡi khuya, mọi người đang ngủ. Anh bật đèn sáng, đổ nước đầy siêu đun nước. Bức ảnh khủng khiếp không còn ở trên mặt bàn nữa. Chỉ có đúng mảnh giấy nhỏ của Mathias viết: “Juliette nghĩ đã tìm thấy bà ấy đang ẩn ở đâu. Tôi đi cùng cô ấy đến Dourdan. Tôi sợ rằng cô ấy thử giúp bà ấy chuồn đi. Tôi gọi điện về nhà Alexandra nếu có tin mới. Gửi những lời chào nguyên thuỷ. Mathias”.
Marc đột ngột buông siêu nước ra.
- Ngu ngốc xiết bao! - Anh lẩm bẩm - Ngu ngốc xiết bao!
Anh trèo lên gác ba, bước bốn bậc thang một.
- Mặc quần áo vào, Lucien! - Anh lay bạn và kêu lên.
Lucien mở mắt, sẵn sàng đáp lại.
- Không, không hỏi, miễn bình luận. Mình cần cậu. Hãy dậy đi!
Marc trèo thật nhanh lên gác tư và lay Vandoosler.
- Cô ta chuồn rồi! - Marc thở hổn hển nói - Nhanh lên, Juliette, Mathias, họ đã đi rồi! Gã Mathias ấy không nhận thức được mối nguy hiểm. Cháu đi với Lucien đây. Hãy kéo Leguennec ra khỏi giường. Bác hãy dẫn theo những người của ông ta đến Dourdan, số nhà mười hai, đường Grands-Ifs.
Marc bất thần lao ra. Chân cẳng anh cứng lại vì hôm nay chạy nhiều. Lucien bước xuống, ngái ngủ, xỏ giày, tay cầm chiếc cra-vat.
- Hãy gặp mình trước nhà Relivaux! - Marc kêu lên với anh khi đi qua.
Anh lao nhanh xuống cầu thang, chạy qua vườn và đến hét lên trước nhà Relivaux.
Relivaux ló mặt ở cửa sổ vẻ nghi hoặc. Ông ta mới trở về nhà ít phút và theo người ta nói thì việc phát hiện chữ viết trên chiếc xe màu đen làm ông ta suy sụp.
- Hãy ném những chìa khóa xe của ông cho tôi! - Marc thét lên - Vấn đề sống chết đấy!
Relivaux không nghĩ tới chuyện gì hết. Vài giây sau, Marc bắt lấy chùm chìa khóa ném qua hàng rào song sắt.
Ta có thể nghĩ tất cả những gì mà ta muốn ở Relivaux ra sao thì ông ta là một người ném chìa khóa tuyệt vời.
- Cám ơn! - Marc gào lên.
Anh mở khóa, khởi động máy và mở cửa để Lucien bước vào. Lucien thắt cravát, đặt một cái chai nhỏ hình dẹt lên đùi, ngả ghế ra đằng sau và ngồi thoải mái.
- Cái chai gì đấy? - Marc hỏi.
- Rượu “Rum”. Phòng trường hợp cần.
- Cậu lấy ở đâu ra thế?
- Đó là của mình, để làm bánh ngọt.
Marc nhún vai. Thật đúng tính cách Lucien.
Marc lái nhanh, hai hàm răng nghiến chặt. Thành phố Paris vào nửa đêm, cho xe chạy rất nhanh. Đó là tối thứ sáu, việc lưu thông trên đường không dễ và Marc hết sức căng thẳng thần kinh, vượt qua mọi đèn tín hiệu. Chỉ đến khi ra khỏi Paris, đến quốc lộ trống trải, anh mới cảm thấy có thể nói chuyện.
- Nhưng Mathias tự coi mình là ai mới được chứ? - Anh kêu lên - Cậu ấy tưởng mình đủ tầm vóc chiến đấu với một người đàn bà đã giết hại mấy mạng người ư? Cậu ấy không biết gì hết! Còn tệ hơn con bò rừng!
Vì Lucien không trả lời, Marc liếc nhanh bạn. Cái gã ngu ngốc này ngủ rồi, còn ngủ say nữa.
- Lucien! - Marc thét lên - Dậy đi!
Không có gì xảy ra. Khi con người này quyết định ngủ thì không ai có thể lôi anh ta ra khỏi giấc ngủ mà không có sự đồng ý của anh ta. Như đối với cuộc chiến năm mười bốn, mười tám. Marc lại tăng tốc.
Anh đỗ xe trước số nhà mười hai, đường Grands-Ifs vào một giờ sáng. Cánh cửa gỗ lớn nhà Sophia đóng chặt. Marc kéo Lucien ra khỏi xe và giữ anh ta đứng thẳng lên.
- Đứng lên! - Marc nhắc lại.
- Đừng gào lên - Lucien nói - Mình tỉnh rồi, mình luôn tỉnh khi mình biết mình trở nên cần thiết.
- Nhanh lên - Marc nói - Hãy làm cho mình chiếc thang ngắn như bữa nọ ấy.
- Cậu hãy tháo giày ra! - Lucien nói.
- Để giày không thích hợp à? Có lẽ chúng mình đến quá muộn! Vậy cậu hãy chập hai bàn tay lại, có giày hay không cũng mặc!
Marc đặt một chân lên hai bàn tay Lucien và trèo lên đỉnh tường. Anh phải gắng sức để vắt chân qua.
- Giờ đây đến lượt cậu - Marc nói trong lúc giơ cánh tay - Hãy đưa thùng rác nhỏ lại gần, trèo lên và nắm lấy bàn tay mình.
Lucien ngồi giạng hai chân lên tường bên cạnh Marc. Trời đầy mây, hoàn toàn tối đen như mực.
Lucien nhảy xuống và Marc nhảy sau anh.
Sau khi tiếp đất, Marc tìm hướng trong bóng tối. Anh nghĩ tới cái giếng. Anh nghĩ tới cái giếng thật đúng lúc. Cái giếng. Cái phao. Mathias. Cái giếng, hiện trường của tình trạng phạm tội ở nông thôn thời Trung Đại. Cái giếng tệ hại này ở chỗ nào? Ở đằng kia, cái khối sáng ấy Marc chạy về phía ấy. Lucien chạy sau anh. Anh không nghe thấy gì hết, không một tiếng động, trừ bước chân chạy của anh và của Lucien. Cơn hốt hoảng choán lấy anh. Anh vội vàng hất những tấm ván nặng đậy miệng giếng. Chết tiệt, anh đã không mang đèn pin theo. Dẫu sao, từ lâu, đã hai chục năm anh không có đèn pin nữa. Phải công nhận là đã hai năm. Anh cúi xuống qua thành giếng và gọi Mathias.
Không có lấy một tiếng trả lời. Trời ơi, vì sao anh lại hăm hở tới cái giếng này? Tại sao không phải ở nhà hoặc cánh rừng nhỏ? Không, anh tin chắc là cái giếng. Thật dễ dàng, thật rõ ràng, thật có tính cách thời Trung Đại, cái giếng không để lại dấu vết. Anh nhấc cái thùng thiếc nặng và thật nhẹ nhàng thả nó xuống giếng. Khi anh cảm thấy cái thùng chạm tới mặt nước ở độ sâu, anh tóm lấy dây xích và bước qua thành miệng giếng.
- Hãy kiểm tra xem dây xích còn bị chặn lại không - Anh nói với Lucien - Đừng rời cái giếng bẩn thỉu này. Nhất là cậu phải cảnh giác. Đừng gây tiếng động, đừng báo động. Bốn, năm hoặc sáu cái xác không đáng kể với ả nữa. Đưa cho mình cái lọ dẹt rượu Rum của cậu.
Marc bắt đầu tụt xuống. Anh sợ. Cái giếng hẹp, tối đen, nhơm nhớp và giá lạnh như bất cứ cái giếng nào, nhưng dây xích vững chắc. Anh có cảm giác đã xuống sâu sáu đến bảy mét khi anh đụng tới cái thùng và nước làm mắt cá chân anh lạnh buốt. Anh để mình trườn sâu tới đùi, có cảm giác là cái lạnh làm nứt da anh. Anh cảm thấy đùi mình chạm vào một cơ thể và anh suýt thét lên.
Anh gọi nhưng Mathias không trả lời. Đôi mắt Marc dò dẫm trong bóng tối. Anh tụt sâu hơn xuống nước cho tới ngực anh. Một tay anh sờ xung quanh cơ thể kẻ săn-hái lắc lư như một kẻ đần độn trong đáy giếng. Đầu và hai đầu gối nhô lên. Marc đạt được việc áp chặt hai chân to lớn của Mathias vào thành giếng hình ống. May mắn là Mathias đã lắc lư trong lòng giếng chật hẹp. Anh đạt được việc bám chặt vào đó. Nhưng Mathias đã tắm trong làn nước lạnh giá này từ bao lâu rồi? Từ bao lâu rồi anh ta tụt xuống từng phân một, nuốt thứ nước sẫm màu này.
Anh không thể đưa Mathias trơ ì lên. Kẻ săn bắt này ít ra phải tìm lại được nghị lực để bám vào.
Marc cuốn dây xích quanh cánh tay phải của mình, hai chân giữ chặt lấy cái thùng, bám chắc vào bắt đầu kéo Mathias. Mathias thật cao lớn, rất nặng. Marc kiệt sức. Dần dần, Mathias ra khỏi nước và sau mười lăm phút gắng sức, thân trên của anh đặt lên miệng thùng. Marc giữ bạn trên chân mình áp vào thành giếng và bàn tay trái của anh lấy được lọ rượu Rum mà anh nhét vào túi áo vét. Nếu Mathias còn sống, anh ta sẽ không thích thứ rượu này. Marc đổ rượu vào miệng bạn được chăng hay chớ. Rượu chảy tứ tung nhưng Mathias không phản ứng. Không một giây nào, đầu óc Marc không nghĩ tới Mathias có thể chết. Không còn kẻ săn-hái nữa. Marc tát anh ta vài cái vụng về và lại đổ rượu Rum. Mathias gầm gừ. Anh lộ ra khỏi nước.
- Cậu nghe mình không đấy? Marc đây.
- Ta đang ở đâu thế này? - Mathias hỏi bằng một giọng rất trầm đục - Mình rét quá. Mình sẽ lả mất.
- Chúng ta đang ở trong giếng. Cậu muốn chúng ta đang ở đâu?
- Cô ta đã quăng mình xuống - Mathias lắp bắp - Bị đập đến chết được, bị quẳng đi, mình đã không thấy cô ta đến.
- Mình biết - Marc nói - Lucien sẽ đưa chúng ta lên. Cậu ấy ở trên kia.
- Cậu ấy sẽ để bị moi ruột. - Mathias ấp úng.
- Đừng lo cho cậu ấy. Cậu ấy tuyệt vời trên những tuyến đầu. Này, uống đi.
- Cái thứ chết tiệt này là gì đấy?
Mathias nói hầu như không nghe được.
- Đó là rượu Rum để làm bánh ngọt, của Lucien đấy. Thứ này làm ấm người cậu chứ?
- Cậu cũng uống đi. Nước làm tê liệt người rồi.
Marc uống vài ngụm. Cái dây xích cuốn quanh cánh tay anh cắn anh, thiêu đốt anh.
Mathias lại nhắm mắt. Anh thở, đó là tất cả những gì ta có thể nói về anh. Marc huýt sáo và đầu Lucien nổi bật trong vòng tròn nhỏ có bóng sáng hơn ở trên cao.
- Dây xích! - Marc nói - Hãy kéo lên từ từ nhưng trước hết đừng để nó lại tuột xuống đấy! Đừng kéo giật giật làm mình buông cậu ấy ra đấy!
Tiếng nói của anh vang lên làm chói tai chính anh. Trừ phi hai tai anh cũng tê liệt.
Anh nghe thấy tiếng động của kim loại. Lucien tháo nút trong lúc giữ cho dây xích căng để Marc không rơi xuống thấp hơn. Lucien làm tốt, rất tốt. Và dây xích chậm chạp được kéo lên.
- Kéo lên từng tí một! - Marc kêu lên - Cậu ấy nặng như con bò rừng!
- Cậu ấy bị chết đuối ư? - Lucien kêu lên.
- Không! Cuốn lên đi, anh lính!
- Cậu nói cái chết tiệt! - Lucien kêu lên.
Marc túm lấy quần Mathias. Mathias thắt quần bằng chiếc thừng to nên dễ nắm lấy. Trong lúc này, Marc dành cho chiếc dây thừng mộc mạc này thắt vào bụng Mathias là phẩm chất duy nhất. Đầu kẻ săn hái lượm hơi va vào những thành giếng nhưng Marc trông thấy vòng mép giếng đã gần tới. Lucien kéo Mathias lên và đặt anh ta nằm xuống đất. Marc bước qua miệng giếng và buông mình lên cỏ. Anh nhăn nhó gỡ sợi dây xích ra khỏi cánh tay. Cánh tay anh chảy máu.
- Lấy chăn trong áo vét của mình buộc chặt lại. - Lucien nói.
- Cậu không nghe thấy gì chứ?
- Không có ai cả. Bác cậu đến đấỵ.
- Ông đã mất thời gian. Hãy tát cho Mathias mấy cái và xoa bóp cho cậu ấy. Mình nghĩ rằng cậu ấy không hiểu gì hết.
Leguennec là người đến đầu tiên với bước chân như chạy và quỳ xuống gần Mathias. Ông có đèn pin.
Marc đứng lên, giữ lấy cánh tay mình hầu như là vô cớ rồi đến gặp sáu người cảnh sát.
- Tôi tin rằng cô ta bị chặn lại trong khu rừng nhỏ. - Anh nói.
Mười phút sau, người ta tìm được Juliette. Hai người đàn ông nắm cánh tay cô ta dẫn tới. Cô ta có vẻ kiệt sức, đầy những vết cào xước và những cú đòn.
- Bà ấy đã... - Juliette thở hổn hển nói - Tôi bỏ trốn...
Marc nhảy xổ vào nắm lấy vai cô ta.
- Câm ngay - Anh lắc mạnh cô ta và thét lên - Câm ngay!
- Ta can thiệp chứ? - Leguennec hỏi Vandoosler.
- Không - Vandoosler lẩm bẩm - Cứ để mặc hắn, không có rủi ro nào đâu. Đó là mánh khóe của hắn, việc phát hiện của hắn. Tôi nghi ngờ có việc gì đó như thế này, nhưng...
- Cần nói với tôi điều đó chứ, Vandoosler.
- Tôi còn chưa tin chắc. Nên tin rằng, những nhà Trung đại học có những mánh khóe riêng của họ. Khi Marc bắt đầu đặt những ý nghĩ của hắn theo dòng thì nó đi thẳng đến đích... Hắn gom góp từ cái tốt nhất đến cái tồi tệ nhất và đùng một cái, hắn nhằm vào.
Leguennec nhìn Marc đứng thẳng, mặt trắng bệch trong đêm. Tóc ướt đẫm, vẫn túm chặt Juliette ở sát cổ chỉ bằng một bàn tay lấp lánh những chiếc nhẫn, một bàn tay rộng bóp lấy cô ta và hầu như rất nguy hiểm.
- Nếu hắn làm bậy thì sao?
- Hắn sẽ không làm bậy.
Leguennec dẫu sao cũng ra hiệu cho những người của mình đứng vòng quanh Marc và Juliette.
- Tôi quay lại chăm sóc Mathias đây - Ông nói - Anh ta đã gần kề cái chết.
Vandoosler nhớ lại khi Leguennec làm người đánh cá, ông ta còn là người cứu hộ ở biển. Nước, vẫn là nước.
Marc đã buông Juliette ra và nhìn cô ta chằm chằm. Cô ta xấu xa, cô ta xinh đẹp. Anh cảm thấy đau bụng, có lẽ do rượu Rum chăng? Lúc này cô ta không hé một cử chỉ nào. Còn Marc run người. Quần áo anh ước đẫm dán vào người anh làm anh lạnh cóng. Anh từ từ đưa mắt tìm Leguennec trong số người đứng sát vào nhau trong bóng tối. Anh nhận ra ông ta ở khá xa, gần Mathias.
- Thưa thanh tra - Anh gợi ý - Ông hãy ra lệnh cho đào bới dưới gốc cây. Tôi tin rằng bà ấy ở dưới đó.
- Dưới cái cây ư? - Leguennec nói - Chúng ta đã đào dưới gốc cây rồi.
- Đúng thế - Marc nói - ở nơi mà chúng ta đã đào, ở nơi mà ta không bao giờ mở ra nữa... Sophia ở đúng chỗ đó.
Lúc này, Marc thật sự run lật bật. Anh lấy chai rượu Rum và uống cạn một phần tư còn lại. Anh cảm thấy đầu óc quay cuồng, anh muốn Mathias đốt lửa cho anh nhưng Mathias đang nằm dưới đất, anh muốn nằm dài như bạn, có thể thét lên một tiếng. Anh lấy ống tay áo đẫm nước ở cánh tay trái còn cử động được để lau trán. Cánh tay kia buông thõng và máu chảy trên bàn tay anh.
Anh ngước mắt. Cô ta vẫn chằm chằm nhìn anh. Từ toàn bộ việc làm của cô ta bị sụp đổ, chỉ còn lại cái cơ thể cứng nhắc và cái nhìn chịu đựng chua chát ấy.
Choáng váng, Marc ngồi lên cỏ. Không, anh không muốn nhìn cô ta nữa. Anh còn tiếc là mình đã nhìn cô ta nhiều đến thế.
Leguennec nâng Mathias lên cho anh ta ngồi.
- Marc... - Mathias nói.
Cái giọng nghèn nghẹt ấy dày vò Marc. Nếu Mathias có sức hơn, anh ta sẽ nói “nói đi Marc”. Chắc chắn kẻ săn bắt-hái lượm sẽ nói thế. Hai hàm răng Marc đánh lập cập và lời lẽ bật ra thành nhát gừng.
- Dompierre - Anh nói - Tên ông ta là Christophe.
Đầu cúi xuống, đôi chân xếp bằng, anh nhổ bật từng tùm cỏ ở quanh anh, như anh đã làm gần cây sồi. Anh nhổ và ném những ngọn cỏ ra quanh anh.
- Ông ta viết từ Sophia với chữ f, không có p cũng không có h - Anh tiếp tục nói nhát gừng - Nhưng một gã tên là Christophe, Christophe, o, p, h, e không lầm lẫn về chính tả từ Sophia, không, bởi vì vẫn là âm tiết ấy, vẫn những nguyên âm, phụ âm ấy, và ngay khi anh đang mệt lử, anh vẫn biết, khi anh tên là Christophe thì ta không viết Sophia với một chữ f, anh vẫn biết điều đó, và về việc đó, ông ta không thể nhầm lẫn, không thể viết tên bà ấy với một chữ f, không, ông ta không viết chữ Sofia, ông ta không viết Sofia...
Marc rùng mình. Anh cảm thấy ông bác đỡ đầu cởi áo vét cho anh, rồi chiếc sơmi ướt sũng của anh. Anh không đủ sức để giúp ông làm việc đó. Anh dùng bàn tay trái nhổ cỏ. Lúc này người ta quấn anh trong một cái chăn ráp, sát vào da, một tấm vải bọc xe tải của cảnh sát. Mathias cũng có một cái như thế. Vải cọ vào da nhưng ấm. Anh thư giãn một chút, co mình trong đó và hàm anh ít run hơn. Đôi mắt anh dán chặt vào cỏ, do bản năng, để không có cơ nhận thấy cô ta.
- Nói tiếp đi! - Giọng nói trầm đục của Mathias lại cất lên.
Giờ đây, anh nhớ lại. Anh có thể nói khá hơn, nhẹ nhàng hơn, đồng thời suy nghĩ, tái dựng những sự việc. Anh có thể nói nhưng anh không thể nói cái tên ấy nữa.
- Tôi đã hiểu - Anh khẽ khàng nói tiếp như nói với cỏ - Christophe đã không thể viết Sophia Siméonidis... Vậy thì gì, Trời ơi, chữ gì? Chữ a của từ Sophia viết sai, nét vòng chữ f không khép lại mà giống chữ S hoa và ông ta đã viết Sosie Siméonidis, sosie, đóng thay vai, diễn viên đóng thay... phải, đúng là ông ta viết thế, ông ta chỉ diễn viên đóng thay Sophia Siméonidis... Ông bố bà ấy trong bài báo của mình đã viết một điều kỳ lạ... điều gì đó như “Sophia phải bị thay thế bằng diễn viên đóng thay trong ba ngày là Nathalie Domesco, mà sự bắt chước bỉ ổi đã kết thúc việc hoàn thiện vở Elektra...” và “sự bắt chước”... đó là một từ kỳ cục, một sự biểu hiện kỳ cục, như thể diễn viên đóng thay không phải là thay thế mà là bắt chước, nhại lại Sophia, nhuộm tóc đen, tóc cắt ngắn, môi đỏ và khăn quàng cổ, đúng như bà ấy đã phục trang... và từ “sosie” là cái tên mà Dompierre và Frémonvilie đặt cho diễn viên đóng thay, chắc chắn để cười nhạo, bởi vì người này đã làm quá đáng... và Christophe biết chuyện đó, ông ta biết cái tên ấy và ông ta đã hiểu, nhưng thật quá muộn, và tôi đã hiểu, hầu như quá muộn...
Marc quay sang nhìn Mathias ngồi dưới đất giữa Leguennec và một viên thanh tra khác. Anh cũng trông thấy Lucien đứng đằng sau kẻ săn bắt-hái lượm, sát kề, như hiến cho anh ta lưng tựa. Lucien với chiếc cravát rách bươm, chiếc sơmi bẩn ghê người bởi mép giếng, cái miệng trẻ thơ, đôi môi mở ra, lông mày chau lại. Một nhóm bốn người đàn ông câm lặng dồn sát lại, nổi bật trong đêm dưới ánh sáng đèn của Leguennec. Mathias có vẻ u mê nhưng lắng nghe. Anh cần phải nói.
- Sức khỏe sẽ tốt chứ? - Anh hỏi.
- Sẽ tốt thôi - Leguennec nói - Anh ta bắt đầu ngọ ngoạy chân trong đôi dép của mình.
- Vậy thì đúng là sức khỏe đã tốt hơn. Mathias, sáng nay cậu đã gặp cô ta tại nhà cô ta phải không?
- Phải - Mathias nói.
- Cậu đã nói chuyện với cô ta ư? - Marc hỏi.
- Ừ, mình cảm thấy nóng bức ở trong phố, khi chúng ta đưa Lucien say bí tỉ về. Mình ở trần nhưng không thấy lạnh, mình thấy ấm ở vùng thắt lưng. Sau này mình nghĩ tới lúc đó. Tiếng động cơ một chiếc xe... Mình cảm thấy hơi nóng của máy xe của cô ta trước nhà cô ta. Mình hiểu chuyện này khi Gosselin bị buộc tội và mình tin rằng hắn đã lấy xe của chị hắn trong đêm xảy ra vụ giết người.
- Vậy là cậu ở trong tình trạng tồi tệ. Bởi vì sớm muộn, lúc này Gosselin ở tình trạng ngoại phạm, cậu cần tìm ra một lời giải thích khác về sự “nóng bức” của cậu... Nhưng khi mình trở về căn nhà tồi tàn tối hôm ấy, mình biết hết về cô ta, mình biết vì sao rồi, mình biết hết.
Marc vứt tung tóe quanh anh những ngọn cỏ bị nhổ lên. Anh làm quang một góc đất nhỏ. Sau một góc đất nhỏ - Christophe Dompierre đã viết... Sosie... Georges đã tấn công Sophia trong buồng hóa trang của bà ấy và một kẻ đã lợi dụng việc này... Ai? Tất nhiên là diễn viên đóng thay, “sosie”, thay vai bà ấy trên sân khấu... Tôi đã nhớ lại... Những lớp học nhạc... chính là cô ta, diễn viên đóng thay trong nhiều năm... dưới cái tên Nathalie Domesco. Chỉ em trai cô ta mới biết chuyện này, bố mẹ cô ta tưởng cô ta làm công việc nội trợ... một sự bất hòa với họ, có lẽ là một sự đoạn tuyệt... Tôi đã nhớ lại... Mathias, phải, Mathias đã không bị lạnh trong đêm giết hại Dompierre, Mathias ở trước cửa song sắt nhà cô ta, trước xe cô ta... tôi nhớ lại... những cảnh sát đang lấp cái hào... từ cửa sổ phòng tôi, chúng tôi rình xem họ và đất đào chỉ đến nửa đùi họ... vậy là họ không đào sâu hơn chúng tôi... một kẻ nào đó đã đào sau họ, sâu hơn tới tầng đất đen và màu mỡ... lúc ấy... vâng, lúc ấy, tôi đã khá hiểu để tìm được câu chuyện của cô ta, như Achab đối với con cá voi giết người của ông ta... và như ông ta, tôi biết con đường của cô ta... và cô ta sẽ qua đâu...
Juliette nhìn những người đàn ông đứng quanh cô ta thành hình bán nguyệt. Cô ta hất đầu ra đằng sau và nhổ vào Marc. Marc cúi đầu. Juliette dũng cảm với đôi vai mịn trắng, với cơ thể và với nụ cười mời gọi. Tất cả cơ thể màu trắng nhợt trong đêm, mềm mại, tròn trĩnh, nặng nề, khinh thị. Juliette mà anh đã ôm hôn lên trán là con cá voi trắng, con cá voi giết người.
Juliette còn nhổ vào hai người cảnh sát vây quanh cô ta rồi cô ta chỉ cho nghe thấy hơi thở mạnh như tiếng gió rít. Rồi một tiếng cười khẩy ngắn và lại thở. Marc hình dung cái nhìn thẳng cắm vào anh. Anh nghĩ tới tiệm Tonneau. Họ đã ở trong cái tiệm này... khói, những cốc bia ở quầy, tiếng động của những chiếc tách. Những lát thịt bê thái mỏng. Sophia đã hát riêng cho họ nghe vào buổi tối đầu tiên.
Nhổ cỏ tiếp, lúc này anh đã làm thành một đống cỏ nhỏ ở bên trái anh.
- Cô ta đã trồng cây sồi - Anh nói tiếp - Cô ta biết rằng cây sồi này sẽ làm Sophia lo lắng, bà ấy sẽ nói tới nó... Ai mà không lo lắng cơ chứ? Cô ta đã đặt bưu thiếp của “Stelyos”, cô ta đã chặn Sophia tối thứ tư trên đường ra ga và đưa bà ấy về cái tiệm chết tiệt tệ hại này dưới cớ gì tôi không biết... Tôi không cần, tôi không thể biết điều đó, tôi không muốn nghe điều đó! Cô ta có thể nói rằng cô ta có tin mới về Stelyos... Cô ta dẫn bà ấy về, cô ta giết bà ấy trong hầm, cô ta buộc chặt bà ấy như buộc miếng thịt, cô ta chuyển bà ấy trong đêm tới Normandie và tôi tin chắc cô ta đã để bà ấy trong máy đông lạnh cũ ở kho hầm thực phẩm...
Mathias vò xoắn hai bàn tay vào nhau. Trời ơi, anh thât sự muốn người đàn bà này, trong sự hỗn tạp của tiệm Tonneau, vào lúc màn đêm buông xuống khi người khách cuối cùng ra khỏi, cũng ngay buổi sáng hôm ấy trong khi anh lướt qua cô ta trong lúc giúp cô ta dọn dẹp. Hàng trăm lần, anh muốn làm tình với cô ta, trong hầm rượu, trong bếp, trong phố. Dứt bỏ bộ quần áo phục vụ quá chật. Tối ấy anh tự hỏi sự thận trọng tối tăm nào luôn làm anh lùi bước trước cô ta. Anh tự hỏi vì sao Juliette không bao giờ tỏ vẻ xúc động với bất cứ người đàn ông nào.
Một tiếng khàn khàn làm anh giật mình.
- Cô ta phải im ngay! - Marc thét lên, mắt không rời cỏ.
Rồi anh lấy lại hơi thở. Không còn nhiều cỏ trong tầm tay trái của anh nữa. Anh đổi tư thế. Làm một đống cỏ khác.
- Sau khi Sophia mất tích - Anh nói tiếp với giọng rất không bình thường - chúng tôi bắt đầu hốt hoảng, cô ta là người đầu tiên như một người bạn trung thực không tránh khỏi cảnh sát đến đào bới dưới gốc cây và họ đã đào nhưng không tìm thấy gì nên họ đã lấp lại... Và mọi người cuối cùng đều công nhận Sophia đã đi với Stelyos của bà ấy. Thế là... thế là vị trí đã sẵn sàng... Lúc này, cô ta có thể chôn Sophia ở đó mà không ai, ngay cả cảnh sát sẽ không bao giờ tìm bà ấy ở đó nữa vì việc đã làm rồi! Dưới cái cây... Và dẫu sao không còn ai nữa đi tìm Sophia, người ta tin bà ấy đã ở trên một hòn đảo. Xác bà ấy bị bịt kín bởi cây sồi không thể đụng tới, sẽ không bao giờ lại lộ ra... Nhưng cô ta cần và có thể lặng lẽ chôn bà ấy, không có những người quấy rầy, không có những người láng giềng, không có chúng tôi...
Marc lại ngừng nói. Phải nói thật dài. Có vẻ anh có khó khăn sắp đặt những sự việc cho có trật tự, trong hướng đúng đắn. Hướng đúng đắn sẽ dành cho sau này.
- Cô ta dẫn tất cả chúng ta đến Normandie. Trong đêm tối, cô ta lấy xe của mình, lấy cái gói đông lạnh của cô ta và trở lại phố Chasle. Relivaux không ở đó còn chúng tôi, chúng tôi như những kẻ ngu ngốc đang ngủ tại nhà cô ta, cách đó một trăm cây số! Cô ta đã làm công việc bẩn thỉu, ghê tởm của mình, cô ta chôn bà ấy dưới gốc cây sồi. Cô ta khỏe. Rạng sáng cô ta trở về lặng lẽ, lặng lẽ....
Tốt. Anh đã trải qua lúc gay go nhất. Cái lúc mà Sophia bị chôn vùi dưới cái cây. Giờ đây không cần nhổ cỏ khắp chỗ nữa. Việc đó sẽ qua đi. Đó là cỏ thêm vào cho Sophia.
Anh đứng lên và bước theo nhịp đều đặn, dùng cánh tay trái khép chặt chăn vào người. Lucien thấy Marc có vẻ một người da đỏ Nam Mỹ với mái tóc cứng đơ và đen, dính bết bởi nước, và chăn cuốn lại. Anh bước đi không lại gần cô ta, đi quanh mà không nhìn cô ta.
- Sau đó, cô ta hẳn không vui thấy cô cháu gái đến với đứa bé, cô ta không dự kiến được tình huống này. Alexandra có hẹn và cô không thừa nhận dì cô bị mất tích. Alexandra bướng bỉnh như kẻ ác mó, cuộc điều tra mở ra, người ta lại tìm kiếm Sophia. Không thể và quá mạo hiểm đi đụng lại cái xác dưới gốc cây. Cần phải tạo ra một thi hài để đình chỉ cuộc tìm kiếm trước khi cảnh sát sục sạo khắp vùng lân cận. Chính cô ta đã tìm Louise tội nghiệp ở Austerlitz, chính cô ta đã kéo bà lão tới Maisons-Alfort và chính cô ta đã đốt cháy bà lão!
Marc lại kêu lên. Anh gắng thở từ từ qua bụng rồi nói tiếp.
- Tất nhiên, cô ta có túi hành lý nhỏ mà Sophia mang theo. Cô ta đeo những chiếc nhẫn vàng vào các ngón tay của Louise, cô ta đặt chiếc túi ở bên cạnh và cô ta châm lửa đốt... Lửa bùng lên cháy dữ dội! Không có một dấu vết căn cước nào của Louise có thể còn lại, cũng không có chỉ dẫn nào về ngày bà lão chết... Một lò lửa lớn... một lò cháy rực, địa ngục... Nhưng cô ta biết rằng hòn đá ba-dan chịu được lửa nung. Và viên đá ba-dan ấy sẽ chắc chắn gợi rõ Sophia... Viên đá ba-dan ấy sẽ nói...
Đột nhiên Juliette gào lên. Marc đứng bất động và bịt tai lại, tai trái bằng bàn tay, tai phải bằng bả vai nhô cao. Anh chỉ nghe thấy những mẩu câu của cô ta... ba-dan, Sophia, khốn nạn, mệt lử, Elektra, chết, hát, không có ai, Elektra...
- Bắt cô ta im mồm đi! - Marc kêu lên - Buộc cô ta câm mồm đi! Hãy mang cô ta đi, tôi không thể nghe nổi cô ta!
Có tiếng động, lại những tiếng khạc nhổ và tiếng bước chân của những viên cảnh sát theo cái khoát tay của Leguennec rời xa cùng với cô ta. Khi Marc hiểu Juliette không còn ở đó nữa, anh buông thõng hai tay. Lúc này anh có thể nhìn tất cả những gì mà anh muốn, giải phóng đôi mắt mình. Cô ta không còn ở đấy nữa.
- Phải, cô ta hát - Anh nói - Nhưng ở trong hậu trường, là nhân vật thừa, cô ta không thể chịu đựng nổi cảnh này, cô ta cần vận may! Ghen tị Sophia đến chết được... Thế là cô ta gắng chiếm lấy vận may, cô ta yêu cầu đứa em trai ngu ngốc khốn khổ đánh nhừ tử Sophia để cô ta có thể đột ngột thay vai bà ấy... Ý nghĩ đơn giản...
- Còn những sự cưỡng ép tình dục thì sao? - Leguennec hỏi.
- Hử? Những sự ngược đãi tình dục ư? Nhưng... Cũng theo yêu cầu của chị gã, để cuộc tấn công đáng tin hơn... Những sự cưỡng ép tình dục là chuyện tầm phào thôi...
Marc ngừng nói, đi về phía Mathias, quan sát anh ta, gật đầu và lại tản bộ loăng quăng với những bước dài lạ lùng, cánh tay thõng xuống. Anh tự hỏi có phải Mathias cũng thấy cái chăn thô nhám của cảnh sát cào vào da không. Chắc chắn là không. Mathias không phải loại người khốn khổ về vải thô nhám. Anh tự hỏi thế nào mà anh có thể nói như vậy, trong lúc anh nhức đầu, thật đau lòng, thế nào mà anh có thể biết hết chuyện ấy và nói ra... Thế nào? Anh không thể chịu đựng nổi việc Sophia bị giết chết, không, đó là một kết cục sai, anh tin chắc như vậy, một kết quả không thể có được... Anh cần phải đọc lại những nguồn tin, lại tiếp tục... không thể là Sophia... có một kẻ khác... Câu chuyện mà ban nãy anh đã kể, từng mẩu một... rồi mẩu này sau mẩu kia... hành trình của con cá voi, những bản năng của nó... những ước muốn của nó... Ở đài nước Saint-Michel... Những con đường của nó... những nơi sống ăn mồi của nó... Ở con Sư tử Denfort-Rochereau ban đêm dời xuống bệ của nó... dạo chơi trong đêm, sẽ làm những thủ đoạn của sư tử mà không ai biết, con sư tử bằng đồng... như ả, và trở lại nằm dài trên bệ đài của nó vào buổi sáng, trở lại làm bức tượng, rất bất động, tự tin, không thể nghi ngờ... buổi sáng trên bệ đài của nó, ban ngày ở tiệm ăn, ở quầy, trung thực với bản thân... dễ thương nhưng không yêu ai hết, không có sự bột phát trong lòng, không bao giờ, ngay cả với Mathias, không gì hết... đúng thế nhưng ban đêm... lại là chuyện khác, đúng thế, nhưng ban đêm... anh biết con đường của cô ta, anh có thể kể con đường ấy, anh đã kể hết chuyện cô ta, và lúc này anh thắng thế, nắm lấy, như Achab cưỡi trên lưng con cá nhà táng ghê tởm đã ăn ngốn ngấu một chân ông.
- Tôi muốn xem cánh tay này. - Leguennec gợi ý.
- Hãy để mặc hắn, mắc dịch. - Vandoosler nói.
- Cô ta đã hát ba tối - Marc nói - sau khi em trai cô ta đưa Sophia vào bệnh viện... nhưng những nhà phê bình không biết chuyện đó, nhưng tệ hại là hai người trong số họ đã làm cô ta sụp đổ một cách quyết định, cơ bản là Dompierre và Frémonville... Và Sophia đã đổi người đóng thay mình... là Nathalie Domesco, thế là chấm hết... Cô ta phải rời sàn diễn, để lại tiếng hát, sự điên rồ và lòng kiêu hãnh và tôi không biết còn những chuyện bẩn thỉu nào khác. Và cô ta đã sống để tiêu diệt những người đã quẳng mụ lên không... thông minh, có khiếu âm nhạc, điên gàn, đẹp, như bị quỷ ám... đẹp trên bệ đài của mình... như một bức tượng... bí hiểm...
- Đưa cánh tay này cho tôi xem! - Leguennec nói.
Marc lắc đầu.
- Cô ta chờ đợi một năm để mọi người không nghĩ tới vở Elektra nữa và cô ta đã hạ gục hai nhà phê bình đã làm hỏng mưu đồ của cô ta sau nhiều tháng một cách lạnh lùng... Đối với Sophia, cô ta chờ đợi đến mười bốn năm. Cần để nhiều thời gian trôi qua, để vụ giết hai hai nhà phê bình rơi vào quên lãng, để không có mối liên hệ nào được xác lập... cô ta chờ đợi, có lẽ trong niềm thích thú... tôi không biết gì hết... Nhưng cô ta theo dõi bà ấy, quan sát từ căn nhà mà cô ta mua rất gần nhà bà ấy vài năm sau... rất có thể cô ta thúc ép chủ nhân bán cho cô ta căn nhà ấy, phải, rất có thể... cô ta không tính tới sự ngẫu nhiên. Cô ta lấy lại màu tóc tự nhiên, sáng, đổi kiểu tóc, những năm tháng qua đi, Sophia không còn nhận ra cô ta nữa, bà ấy cũng không nhận ra Georges... Thế là không có nguy cơ nữa, những nữ ca sĩ hầu như không quen biết những người đóng thay họ... Về phía những vai phụ...
Leguennec không cần hỏi, nắm lấy cánh tay Marc và bôi thuốc sát trùng cho anh mà không biết vì sao lại bốc mùi hôi. Marc để cho ông ta nắm lấy cánh tay mình, anh còn không có cảm giác về cánh tay này nữa.
Vandoosler nhìn anh. Ông muốn ngắt lời, đặt những câu hỏi nhưng ông biết không nên ngắt lời Marc trong lúc này. Ta không đánh thức một kẻ mộng du vì y có thể dần cho một trận nên thân. Đúng hay sai, ông không biết gì hết, nhưng đối với Marc là đúng. Không nên đánh thức Marc trong khi hắn là kẻ tìm kiếm. Nếu không hắn ngã xuống. Ông biết rằng từ ban nãy khi ra khỏi căn nhà tồi tàn, Marc lao đi như mũi tên nhằm vào tấm bia của hắn, đó là chắc chắn, như khi hắn còn là trẻ nhỏ, khi hắn không công nhận điều gì đó thì hắn chạy đi. Kể từ đó, ông cũng biết rằng Marc có thể hành động rất nhanh, căng người ra đến mệt lử cho đến khi hắn tìm được. Ban nãy, nếu ông nhớ rõ thì ban nãy hắn ghé qua căn nhà tồi tàn và đã lấy hai quả táo. Không nói một lời. Nhưng cường độ của hắn, đôi mắt lơ đễnh của hắn, sự mãnh liệt câm lặng của hắn, phải, hắn có tất cả những thứ đó... Và nếu ông không vướng vào ván bài ấy, hẳn ông đã thấy Marc đang tìm kiếm, thấy được và lao vào tấm bia của hắn... thấy Marc đang tháo gỡ tính lôgíc của Juliette và hắn đang biết... Và giờ đây hắn kể... Chắc chắn Leguennec nghĩ rằng Marc kể câu chuyện với sự bình tĩnh không chịu nổi, nhưng Vandoosler biết rằng câu chuyện kể này tiếp tục, lức nhát gừng, lúc trôi chảy, nhưng theo đà như chiếc tàu thuỷ được cơn cuồng phong ở đằng sau đẩy tới, không liên quan gì tới Marc với sự bình tĩnh. Ông tin chắc rằng trong lúc này, cặp đùi của cháu trai ông thật rắn đanh và đau đớn cần chườm khăn nóng để chúng lại bước được, như ông thường phải làm thế khi hắn còn nhỏ. Trong lúc này hẳn mọi người tin rằng Marc bước đi bình thường nhưng nhìn kỹ trong đêm thì từ háng đến mắt cá chân đều như hóa đá. Nếu ông ngắt lời hắn thì đôi chân ấy sẽ lại là đá và chính vì thế cần để cho hắn nói hết, trọn vẹn, trở về bến sau chuyến đi hung dữ của tư tưởng ấy. Chỉ có như vậy, đôi chân hắn mới trở lại mềm dẻo.
- Cô ta nói với Georges ngậm miệng vì gã cũng bị liên can - Marc nói - Dẫu sao Georges nghe theo. Tôi nghĩ đây có lẽ là kẻ mà cô ta có chút yêu mến, nhưng tôi cũng không tin chắc chắn. Georges tin cô ta... Có thể cô ta kể cho gã rằng cô ta muốn thử lại vận may của mình bên cạnh Sophia. Đây là một gã to lớn, cả tin, không có ý tưởng, chưa bao giờ gã nghĩ cô ta muốn giết bà ấy, cô ta cũng không bắn hai nhà phê bình... Georges khốn khổ... Chưa bao giờ gã yêu Sophia. Những lời dối trá... Những lời dối trá bẩn thỉu ở khắp nơi... Những lời dối trá về cuộc sống nhỏ bé nồng nhiệt ở Tonneau. Cô ta rình rập Sophia, hoàn toàn hiểu bà ấy và trở thành bạn thân của bà ấy dưới mắt mọi người và giết bà ấy.
Chắc chắn như vậy. Giờ đây sẽ dễ dàng có những chứng cứ, những nhân chứng. Anh nhìn xem Leguennec làm gì. Ông quấn tay anh bằng dải băng nhỏ. Thật không ưa nhìn chút nào. Anh đau ghê gớm ở đôi chân, còn hơn ở cánh tay. Anh gắng làm cho chúng bước đi như máy. Nhưng anh đã quen với việc này, anh hiểu là không thể tránh khỏi.
- Và mười lăm năm sau vở diễn Elektra, cô ta đã giương bẫy. Giết Sophia, giết Louise, để hai sợi tóc của Sophia trong thùng xe của Alexandra, giết Dompierre. Cô ta làm ra vẻ che chở Alexandra đối với đêm giết người ấy... Thực tế, cô ta đã nghe tiếng Lucien gào lên như kẻ điên rồ trên thùng rác của cô ta vào hai giờ sáng... Bởi vì đúng là cô ta trở về từ khách sạn Danube sau khi đâm chết cái gã tội nghiệp ấy. Cô ta tin chắc rằng việc cô ta “bảo vệ” Alexandra không đứng vững được, rằng tôi tất yếu phát hiện ra lời dối trá của cô ta... Vậy là cô ta “thú nhận” rằng Alexandra đã ra khỏi nhà nhưng không có vẻ tố giác cô ta... Thật ghê tởm, còn tồi tệ hơn ghê tởm...
- Nhưng người ta đã nghi ngờ em trai cô ta. Việc đó gần đúng sát gần cô ta. Cô ta liền cho gã trốn đi để gã không nói, để gã không hớ hênh. Và do một vận may khó tin đối với cô ta, người ta thấy lời ghi ấy của người chết viết trên xe. Cô ta được cứu thoát... Dompierre kết tội Sophia, người chết vẫn sống! Tất cả là tuyệt vời... Nhưng tôi không thể nào có được ý nghĩ ấy. Không phải Sophia, không, không phải Sophia... Và việc đó không thể giải thích được cái cây... Không, tôi không thể tin vào chuyện ấy...
- Cuộc chiến buồn rầu. - Lucien nói.
* * * * *
Khi họ trở về căn nhà tồi tàn quãng bốn giờ sáng, cây sồi đã được đào bới lên, xác Sophia Siméonidis được khai quật và đã được mang đi. Lần này người ta không trồng lại cây sồi nữa.
Những nhà truyền giáo, hẫng hụt, cảm thấy không thể ngủ dược. Marc và Mathias, giữ chiếc chăn thô nhám trên lưng trần của họ, ngồi trên bức tường nhỏ. Lucien đứng trên thùng rác to trước mặt. Anh bị bám mùi. Vandoosler hút thuốc trong lúc chậm bước ngang dọc. Trời dịu mát. Cuối cùng, Marc nghĩ tới cái giếng. Dây xích kéo gầu để lại trên cánh tay anh một cái sẹo hình xoắn như rắn quấn.
- Cái đó rất thích hợp với những chiếc nhẫn của cậu. - Lucien nói.
- Không phải trên cùng một cánh tay.
Alexandra đến chào họ. Cô không thể nào ngủ lại được từ khi đào bới dưới gốc sồi. Và Leguennec tạt qua cho cô hòn đá ba-dan. Mathias nói với cô rằng, ban nãy trong lúc bắt kịp chiếc xe tải của cảnh sát, chuyện đó trở lại với anh một lượt, tiếp sau chiếc rìu gỗ, một ngày nào đó, anh sẽ nói với cô, việc đó không quan trọng. Tất nhiên.
Alexandra mỉm cười. Marc nhìn cô. Anh rất muốn cô yêu hắn. Như thế, một lượt, để xem.
- Này - Anh hỏi Mathias - Cậu nói thầm gì vào tai cô ấy khi cậu muốn cô ấy nói?
- Không có gì... Mình nói “Hãy nói đi, Juliette”
Marc thở dài.
- Mình ngờ rằng không có thủ đoạn. Việc đó đã quá hay.
Alexandra ôm hôn họ và đi khỏi. Cô không muốn để đứa bé ở một mình. Vandoosler nhìn bóng dáng cao cao của cô rời xa. Ba điểm nhỏ. Hai đứa trẻ sinh đôi, người vợ. Chết tiệt, ông cúi đầu, bóp nát điếu thuốc lá.
- Bác nên đi ngủ thôi. - Marc nói với ông.
Vandoosler đi về phía căn nhà tồi tàn.
- Ông bác đỡ đầu của cậu nghe lời cậu ư? - Lucien nói.
- Không - Marc nói - Kìa, ông trở lại.
Vandoosler tung lên trời đồng năm frăng đục lỗ rồi nắm bắt lấy trong tay.
- Ta tung hê nó đi thôi - Ông nói - Dẫu sao ta sẽ không cắt nó thành mười hai mảnh.
- Chúng ta không phải là mười hai mà chỉ có bốn thôi.
- Chà, cái đó sẽ quá đơn giản. - Vandoosler nói.
Ông vung tay và đồng tiền văng đi khá xa ở nơi nào đó nẩy lên kêu từng tiếng một. Lucien đứng trên thùng rác theo dõi đường đi của đồng tiền.
- Vĩnh biệt, số dư! - Anh kêu lên.
 

Xác chết dưới gốc sồi - Fred Vargas
 
Đã mang vào thư viện
 
Cảm ơn và chúc casau luôn vui