Không đắt tiền bằng tôm khô, cũng không nổi danh bằng khô cá sặc bổi, nhưng không phải vì thế mà người ta có thể coi thường khô cá lóc, bởi nó chất chứa không ít kỷ niệm ngày còn thơ và mùi vị đậm đà dễ “động lòng”.





Khô cá lóc đồng ở xứ Bạc Liêu không lóc xương

Ngày xưa cá lóc ở miền Tây không phải là của hiếm. Chỉ cần mua cái lờ đặt xuống dòng sông hay xách cần câu ra bờ sông là đã có được bữa cơm có món cá lóc đồng tươi ngon. Cá lóc đồng được chế biến thành nhiều món ngon khác nhau như canh chua cá lóc, cháo rau đắng cá lóc, hay món cá lóc khô tộ đậm đà.

Đã là người miền Tây nói chung và dân Minh Hải xưa (giờ là hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau) thì không thể chưa thưởng thức hoặc không biết chế biến món khô cá lóc. Bởi vào ngày tát dìa, cá lóc nhiều đến mức không tế ăn hết và chuyện mang đi làm khô đã trở thành sự lựa chọn của nhiều gia đình ở vùng sông nước.




Còn nhớ vào ngày tát dìa, xóm tôi lại vui như trẩy hội. Từ người lớn đến con nít đều hớn hở và tiếng cười nói rộn ràng cả một vùng quê. Người lớn vui bởi đó là ngày thu hoạch cá, công sức lao động mấy tháng trời sẽ được đền bù trong ngày hôm đó.



Món khô cá lóc rất “bén mồi”

Còn lũ con nít chúng tôi sẽ được một ngày chơi đùa và bắt cá trong vũng sình lầy lội mà không bị ba mẹ la rầy. Cứ mỗi lần trong xóm có một nhà tát đìa thì các gia đình còn lại sẽ đến giúp sức. Ngoài số cá được mang đi bán, mỗi nhà sẽ được chia một ít cá về để ăn dần. Sau ngày tát đìa, xóm tôi lại xuất hiện nhiều dây phơi cá khô, và cá lóc là loại được chọn phơi khô nhiều nhất.





Ngoài việc nướng hay chiên, khô cá lóc còn được trộn chung với xoài và nước mắm me dầm ớt

Khô cá lóc đồng ở Bạc Liêu không lóc xương như ở Sóc Trăng và một vài nơi khác. Vì người dân xứ này cho rằng xương cá lóc khi mang phơi khô mang lên nướng ăn giòn giòn rất ngon. Thịt bám trên xương mềm và thơm hơn hẳn một số bộ phận khác của cá. Làm cá lóc khô cũng không khó. Đầu tiên bỏ hết đầu và ruột cá lóc, sau đó ướp chung với muối, bột ngọt, hạt tiêu. Để khô cá lóc có màu bắt mắt, có thể tẩm thịt cá chung với ớt khoảng 30 phút. Cuối cùng là đem phơi với nắng gắt độ chừng 3 đến 4 ngày. Muốn bảo quản khô cá lóc lâu thì nên cất ở nơi thoáng mát.

Cá lóc khô cũng được chế biến thành nhiều món ăn rất đa dạng. Ngoài việc nướng hay chiên, khô cá lóc còn được trộn chung với xoài và nước mắm me dầm ớt. Những món ngon từ khô cá lóc rất “bén mồi”. Bởi ăn khô chung với cơm rất ngon, mà nhâm nhi món này với một vài ly bia cùng bạn bè cũng là lựa chọn “hết sảy".

Bài và ảnh: Nguyễn Trực (ihay)