LỜI NHÀ XUẤT BẢN
 
Chúng tôi cho tái bản những tác phẩm của Thế Lữ để đáp lại một phần đòi hỏi của các bạn yêu văn chương, muốn có đầy đủ các tác phẩm  của những nhà văn thời tiền chiến và cũng không ngoài mục đích trình bày với độc giả những tác phẩm đẹp được sáng tác trong khi nghệ thuật còn được tự do phát triển.
Thế Lữ là một văn sĩ kiêm thi sĩ trong nhóm Tự Lực Văn Đoàn, hiện nay ông còn ở miền Bắc. Dưới chế độ Việt cộng, cũng như bao nhà văn khác ở các nước Cộng sản, Thế Lữ đã phủ nhận văn nghiệp cũ cùa mình, mà chỉ sáng tác những tác phẩm nặng về tuyên truyền, khô khan, không thực với cảm nghĩ.
Thế Lữ đã chối bỏ quá khứ, tư tưởng nghệ thuật và tâm hồn tự do của một con người văn nghệ, bó mình phục vụ văn nghệ đỏ của Việt Cộng trong hỏa ngục miền Bắc.
Truyện  ‘‘Trại Bồ Tùng Linh’’ viết hồi  1930 là vang bóng đáng yêu của một Thế Lữ thời tiền chiến.
Tiếc thay  ‘‘Thế Lữ ngày ngay ’’ đã làm sụp đổ công trình văn nghiệp của mình, họa chăng độc giả ngày nay chỉ còn lòng thương hại, nhớ tiếc một Thế Lữ với những tác phẩm đẹp xa xưa... 
 
&&&
Trại Bồ ngày... tháng 9 năm 1930.
‘‘Anh Bình,
 ‘‘Chỗ tôi đến ở là Trại Bồ. Tôi gọi đùa là Trại Bồ Tùng Linh. Cái tên đặt trong lúc cợt tính đó không ngờ lại hợp với cái cảnh biệt tịnh này đến thế. (Nhất là từ bữa xẩy ra ở đây những việc có thể gọi là rất dị thường).
 ‘‘Anh thử tưởng tượng một cái trại rộng ngót hai mẫu và rậm như một khu rừng. Cây toàn là cây cỗi. Gần hết là nhãn, mươi gốc mít và mấy thứ cây ăn quả mà người ta không nghĩ đến sự lấy hoa lợi; lại thêm hai gốc đa cỗ kính, buông từng súc rễ chằng chịt xuống lối đi. Trên là bóng lá rườm rà. Dưới là cỏ và hoa. Những thứ cây bụi không biết tên là gì và thường thường chỉ mọc ở những cánh đồng hoang, cũng tìm đến sống ở đây, chen lẫn với những khóm hoa không được chăm bón. Một vài khoảng đất vuông vắn, trên đó cỏ lau đâm lên tự do, có lẽ đã là những thửa vườn cũ. Trên con đường rộng nhất trở vào từ cái cổng xây đã đổ nát và mất cánh cửa, một đoạn còn thấy dấu gạch lát, những gạch chỗ thì lụn, chỗ thì bị bẩy chồi lên vì những rễ ngầm. Một cái ao lớn, bèo tấm xanh lè kín gần khắp mặt, chắc là một chỗ trước kia rất đẹp : vì trên một phía bờ ao, một rặng liễu già rủ lá xuống tận nước, xen lẫn với mấy khóm trúc lá mập và mình vàng. Thêm vào đó một ít cây ngọc lan, hoàng lan và từng vầng lớn mẫu đơn cao um tùm.
‘‘Lớp nhà ngói tôi ở, ẩn khuất trong những cây đẹp và quí ấy.
 ‘‘Nhà kiểu cũ, tuy làm trên nền đá nhưng vẫn thấp; hiên trước rộng; bên trong, hai. hàng cột lớn chia thành ba gian. Gian giữa cửa bức bàn. Hai gian bên tường bưng, có cửa sổ nhìn ra cảnh trước hiên; cửa sổ chấn song con tiện, nhưng long mất gần hết. Một nơi phảng phất mùi phong lưu và... chứa chất mùi ẩm mốc. Ngay từ sáng hôm đến, tôi đễ ra cả một nửa ngày bảo quét tước sửa chữa, sắp đặt và làm cho bọn khách trọ bình yên trong ấy - lũ giơi và lũ chuột - phải một bữa hoảng hồn.
‘‘Tôi phân ra từng căn riêng (nhưng là những căn tưởng tượng lấy cột làm địa giới).
 
Một cái giường cầu mua lại, một cái va-li dựng, và một cái treo áo : đó là phòng ngủ. Ở giữa một cái án thư cũ và một cái bàn mây: đó là  ‘‘phòng khách’’ có tên mà không có thực, vì nhất định sẽ không bao giờ có ai đến chơi. Một cái bàn kê áp cửa sổ ngăn thứ ba, một ngăn sách, một va-li đựng cũng toàn sách và một cái ghế mây dài dùng để nằm nghỉ : đó là phòng làm việc và thư viện, chỗ lịch sự và quan trọng nhất nhà. Cũng nên kể thêm một vài bức tranh mang theo, một bình hoa. Thế là chỗ ở của tôi thành một biệt thự cũng khá tươm tắt.
 ‘‘Tôi muốn xa Hà-nội với sự náo động và bao nhiêu cái bận rộn vội vã, ,tìm thuê một chỗ tĩnh mịch để làm việc thong thả trong yên lặng; gặp được cái trại bỏ không này tưởng không cần phải mong đâu hơn. Có thể nói ý muốn của mình được tô điểm thêm lên nữa. Cảnh tịch mịch của tôi lại là cảnh kỳ thú, giữ một mầu cổ kính, bí mật trong bóng những cây cối gần như hoang dại. Tôi đã nghĩ đến một vài truyện và một vài cảnh tả trong truyện Liêu Trai. Thằng Dần, thằng nhỏ tôi đem theo, tuy rất ít mồm miệng mà ngay hôm đầu cũng nổi lên một ý nghĩ tương tự như của tôi:
‘‘ Cậu ạ, trại này trông như một trại có ma ấy.
Nó ngạc nhiên và có vẻ sờ sợ khi tôi bảo:
 ‘‘Có ma thì càng hay cho tao !
    Tôi phải tìm lời an ủi nó ngay, vì xem ra anh chàng chỉ chực những xin trở về. Tuy vậy nó không phải là một đứa yếu bóng vía.
‘‘Chắc anh muốn biết tôi lần mò thế nào mà tìm được chỗ này. Tôi không phải tìm lâu. Nói là gặp có lẽ đúng hơn. Và do một sự tình cờ kể cũng hơi lạ. Tôi đến thăm một người cô họ xa ở Hà-nội; một trong tin báo nói về vụ kiện ở một đồn điền. Câu chuyện dây dưa từ đó đến những ấp, những trại và đến một khu trại bỏ không ở Thái bình. Tôi chú ý liền. Hỏi rõ thêm. Và tức khắc đi tìm chủ nhân Trại Bồ hiện vẫn ở Hà nội. Tôi hỏi thuê ngay từ trước khi đến thăm và người ta rất vui vẻ cho tôi thuê, trước khi biết tôi là người thế vào và đến ở đó để làm gì. Giá trả hàng năm và rẻ một cách không thế ngờ được. Hôm tôi tới xem trại, người gác ở đây cũng tỏ ra vẻ mừng rỡ như người chủ hôm trước. Trong câu chuyện qua lại, tôi thấy một vài điều hơi có vẻ bí mật khi người ta muốn tìm cách cắt nghĩa vẻ hoang phế của Trại Bồ.  ‘‘Trại Bồ bỏ không vì không họp với cụ cố chúng tôi... vì mợ cả đau yếu luôn...’’. Tôi cũng không gắng hỏi kỹ càng hơn vì điều quan trọng nhất đối với tôi là có một chỗ yên lặng và biệt tịch. Hôm ‘‘dọn nhà’’  xuống - tất cả đồ đạc là hai cái va-li lớn và những thứ ứng biến mới sắm thêm ngay ở đây - tôi cũng có nghe thấy mấy người tôi thuê đến quét dọn nói bóng nói gió đến sự  ‘‘bỏ không’’ của trại này. Hình như trong gia đình  ‘‘cụ lớn’’ có người chết oan hoặc tự tử hoặc hóa điên, không rõ lắm ; và hình như từ đấy, nhà  ‘‘cụ lớn’’ không được phong túc như xưa. Tôi còn thoáng bắt chợt được những tiếng ‘‘oan hồn’’ , ‘‘con ma gốc đề’’ - cây đề này mọc lẻ loi ở một gốc cuối trại - và những câu trả lời lúng túng của họ khi tôi hỏi rõ thêm. Tôi không muốn có một điều gì đến làm vướng bẩn cái vui của tôi nên không để tai đón chuyện của họ nữa. Tôi lại tự nghĩ : cảnh như ở đây tất nhiên gây nên những ý huyền hoặc trong óc người quê mùa.,. Còn mình chỉ nên để tâm đến vẻ đẹp của cảnh với sự tiện lợi của nơi ở. Vả lại, dù có ma đi nữa, thì đã sao chưa ?
Trước sự lo ngại của thằng Dần, tôi cũng giữ vững cái ý nghĩ vừa rồi : tôi thành thật tin rằng dù có những việc hiển hiện lên trước mắt, tôi cũng không khiếp sợ - có lẽ lại coi là một dịp tốt cho cái tính tò mò của mình.
‘‘ Ngày thứ hai ở Trại Bồ tôi đã bắt đầu nghĩ đến cái công việc sung sướng tôi định làm ở đây : là khoan thai viết tập tiểu thuyết tôi nghĩ đã lâu, một tác phẩm thân yêu mà tôi vuốt ve từ trước cái hình ảnh mang trong trí. Thực không phải là ‘‘làm việc’’ nữa, tôi thấy say mô khoái trá khi nghĩ đến, khi dàn xếp những ý tưởng, khi cầm bút sắp viết, và khi những hàng chữ hiện lần lần trên giấy với tất cả sự rung động của tâm hồn mình.
‘‘Lúc nghỉ viết lại là những lúc vui thú khác : hoặc đọc sách hoặc thức dậy giữa cái thế giới nhỏ của khung cảnh trong Trại Bồ. Những cây cỏ rất nhiều hình sắc ở đây hiện trong vẻ đẹp riêng của sự kích thích tinh thần. Phạm vi của một vùng xanh tươi như rộng rãi thêm: có những trường hợp trùng nhau của cảnh tưởng tượng với cảnh bên ngoài, khi đó thì nhân vật tạo tác thường như hoạt động trong lúc thực hiện.
‘‘Cái thói quen làm việc ban bêm để tránh sự náo động ban ngày khi còn ở thành phố
khiến cho những lúc viết của tôi thường lẩn xa vào những giờ khuya. Và ban đêm ở đây có một sự yên lặng khác thường, đầy những, tiếng rộng lớn của gió cây rì rào và tiếng giun dế dưới chân hoa cỏ.
‘‘Một tối về thượng tuần trăng, tôi mải ngồi ngắm cảnh ở ngoài hiên cho đến lúc trăng lặn đã lâu và trời đã trở lại tối đặc. Hàng liễu trước nhà lá hình ảnh đẹp mắt và đáng yêu nhất trong cả buổi. Đến lúc trăng khuất hẳn, những nét mảnh giẻ, mềm mại vẫn như còn in trên những vầng đen nặng, vẫn như còn nhuốm, rất huyền ảo, một ánh sáng mà trí tưởng vẫn thấy còn xót lại riêng trên những mình óng mướt của lá to... Những hình ảnh tưởng tượng nhè nhẹ cử động theo hơi gió lùa qua, phơ phất, lả lướt, chập chờn... những cảm giác rất mong manh cũng phảng phất qua, gợn trong tâm hồn, gợn trên da thịt.. Tôi được hưởng một thứ say sưa hiếm có và chóng biến, những vẫn để cho tình cảm còn rung mãi một điệu rất êm nhẹ và ngọt ngào.
‘‘Khi tôi chợt nhớ đến đoạn văn sẽ viết tiếp trên bàn, tôi trở vào, ngồi ở cái bàn áp cửa sổ rồi cầm bút lên, nhưng trong trí vẫn còn những nét liễu se sẽ động, siêu siêu như theo một chiều nghĩ ngợi. Hình ảnh ấy gợi ra những tà áo mong manh và những dáng điệu biến hiện trong mờ ảo... Tâm hồn có một ý bâng khuâng, lưỡng lự, hình như sắp định một điều chưa rõ rệt, chơi vơi một chút rồi buông xuôi vào một cõi bất định, không biết đâu là bờ bến. Cứ thế, tôi ngồi bên bàn viết, đầu ngả dựa một tay chống đỡ, trước cây đèn chụp hắt ánh sáng xuống vòng quanh. Tiếng giun dế dóng dả ran lên khi tai lắng nghe và dần dần chìm đi, lùi xa vào trong lãng quên, để rồi lại giục giã thêm và nài gợi sự chú ý. Tiếng gió hình như vẫn reo hoài và vừa mới ngừng lại. Một luồng gió nhẹ mát thoảng ùa qua cửa sổ như gửi vào một phần đêm bên ngoài.
‘‘ Tại sao tôi lại rờn rợn người lên ? Tôi biết tâm trí vẫn nghĩ bình thường- đang cố nhận lấy từng chút chi ly đổi thay của cảm súc. Mắt tôi lúc đó đang nhìn hàng chữ cuối cùng trên tờ giấy viết dở chừng.
‘‘Không, không có gì khác thường.
‘‘Nhưng tôi vẫn thấy một cảm giác lạ. Một cảm giác đột ngột, không liên lạc, hình như vừa chợt đến : gờn gợn, lạnh lẽo, rõ rệt và mạnh mẽ. Tôi nghĩ bụng: ‘‘ Hừ ! vô lý thực’’ Nhưng vẫn thấy như một sức gì, một sự gì... một vật gì đang chú ý đến tôi, Ở đâu ? Ở rất gần mình, ở trước mặt mình - từ cái khung tối đen ngòm kia - ở cái chỗ tôi không trông thấy gì nhưng đối với ‘‘nó’’ tôi hiện ra rành mạch trước ánh đèn sáng.
‘‘Chỉ ngửng lên là tôi sẽ trông thấy - sẽ biết, hoặc sẽ yên lòng là đã nghĩ lầm. Nhưng không tôi không lầm. Sự ấy tôi có nghĩ ra đâu. Nó đến. Và bắt tôi nghĩ. Tôi vẫn không nhúc nhích, mắt vẫn đọc hàng chữ viết, cố tình nán chậm cái lúc nhìn ra, tuy đó là sự rất vô lý... Sau cùng, lấy hết can đảm, tôi ngẩng mặt lên.
‘‘Cửa sổ’’ - cái huyệt đen, sâu thẳm và vô cùng - cửa sổ vẫn không có gì khác.
‘‘Nhưng ngay lúc ấy, tôi tái hẳn người đi. Một tiếng động nhẹ - nhưng rành rẽ - một tiếng nhẹ và nhanh do một cử chỉ nào của cái vật đứng bên ngoài. Đứng bên ngoài tường. Và cũng nghe ngóng. Tôi ‘‘cảm thấy’’ - không thể mơ hồ được - rõ ràng nó cố ở đây, nó đụng đậy...
‘‘ Tôi tính nhẩm : sẽ gọi thằng Dần dậy - nó vẫn nằm ở cái ghế dài cạnh ngăn sách và rất tỉnh ngủ - cùng chạy ra cửa rồi chia ngả đuỗi (nếu nó chạy) : dù là vật gì cũng không thể thế được. Tôi nhẹ nhàng với lấy cái đèn bấm trong ngăn kéo, rồi ngửng lên và kinh ngạc dị thường.
‘‘Giữa khung cửa sổ một khuôn mặt lặng lẽ, trắng một cách lạ, một khuôn mặt đàn bà rất trẻ, đẹp, một vẻ đẹp tuyệt mỹ, đẹp đến lạnh mình...
‘‘ Hiện lên như ở đó đã từ bao giờ. Và thoáng biến ngay, như không bao giờ có...
 
II
 
Viết tới đó, Tuấn ngừng lại, ngón tay cầm bút cứng ra vì mỏi : anh đã viết thẳng một mạch cả câu chuyện lạ lùng lên hơn tám trang lớn lúc đó dùng thay cho giấy viết thư.
Việc xẩy ra ở trại Bồ này cùng với bao nhiêu cảm tưởng chí lý mà thói quen phân tích của nhà văn đã khiến anh ghi nhớ được, Tuấn đem thuật lại tường tận với một người bạn ở xa. Anh muốn cho bạn biết chuyện để hỏi ý kiến, để xem một người khác sẽ nghĩ và sẽ đoán về việc ấy ra thế nào, và cũng để qua thời giờ. Đêm nay anh cũng lại thức. Anh không đọc sách hay viết tiểu thuyết như mọi tối, vì anh cố ý đợi. Anh chắc hẳn sự kỳ dị sẽ ‘‘nhắc lại’’ cũng như đã nhắc lại đêm sau.
Cái bóng đàn bà thoáng hiện ra lần đầu, lại hiện ra lần thứ hai, trong đêm vừa qua, cùng một trường hợp giống nhau, nghĩa là lúc anh đang làm việc mải miết. Thốt nhiên, một cảm tưởng là lạ ám ảnh đến, anh rờn rợn như mình có người chú ý ; ngửng đầu lên : trong khung cửa sổ, một người rất đẹp đang nhìn anh, lẳng lặng và miệng như mỉm cưòi. Tuấn chưa hết kinh ngạc thì người ấy lui ngay nhẹ nhàng như lần biến vào bóng tối. Tuấn cầm đèn ra soi khắp hiên, tìm quanh nhà, sục sạo khắp trại, nhưng đều vô ích : không có một dấu vết nào khác lạ. Người đàn bà đẹp như đã tan vào trong đêm,
Nhưng Tuấn không thế tin đó là một hình ảnh hư ảo được. Tuy hình ảnh chỉ hiện ra trong thoáng mắt, Tuấn cũng còn nhớ rất rõ khuôn mặt tuyệt mỹ với nước da rất trắng,  và từng nét môi, từng vòng my, từng vành tai nhỏ và nhất là cặp mắt nhìn đen láy, long lanh sáng và yên lặng một vẻ dị thường.
Không! Không thể là một ảo tưởng được. Một hình ảnh thấy trong lúc kích thích của trí não, hoặc lúc hốt hoảng của tâm thần tất không có những nét thực hiện và nổi rõ đến thế. Cái ý tưởng rằng đó là một người sống sẽ chiều được ý thiết thực của Tuấn nhưng sẽ đem lại biết bao nhiêu câu hỏi lạ lùng : người đàn bà - một nhan sắc yêu kiều như thế đến nơi hoang dại vắng vẻ này làm gì, và sao lại đến giữa những lúc đêm tối ghê rợn nhất ? Cái dáng lặng lẽ, cái lối hiện biến nhanh chóng, những lúc tìm tòi vô hiệu của Tuấn và sự quái lạ của hành vi người đàn bà khiến cho Tuấn như không biết đường nào mà suy nghĩ.
 
* * *
Ban ngày anh đã hỏi chuyện mấy người cầy cấy quanh trại, cho tìm cả người coi trại đến, nhưng không ai biết người đàn bà nào giống như lời anh mô tả. Họ không giúp đỡ anh khỏi sự bối rối mà chỉ bàn thêm những câu rất huyền hồ. Người coi trại lại còn nhắc đến một vài truyện ma quái mà hắn đã có lần trông thấy hồi hắn phải ở trước ngày Tuấn đến. Anh hết lòng,không để ý tới, nhưng sự mê tín của hắn cũng làm anh băn khoăn. Tuấn không muốn nói thêm, gạt ra ngoài tai những ý kiến của mấy người nhà quê và cấm thằng Dần không được nói là cậu nó thấy ma nữa.
 
Anh nhất định chỉ cho việc xẩy ra hai đêm vừa rồi là một sự bí mật chưa khám phá được. Anh tạm cho là mình bất giác chịu ảnh hưởng của cái vẻ um tùm cỗ kính trong trại. Cái tên ‘‘Trại Bồ Tùng Linh’’  biết đâu chẳng đã gợi đôi chút dị đoan còn cố hữu trong anh? Hay biết đâu óc tưởng tượng đã chẳng tạo ra cái hình ảnh mà anh trông thấy trong lúc tâm trí bị kích thích mà không ngờ ?
Nhưng mà...
Tuấn không muốn suy nghĩ kỹ càng hơn. Anh vội giữ lấy những lý luận sơ sài ấy để yên lòng.
Buổi trưa, anh ngủ một giấc dài hơn mọi ngày để khỏi mệt tinh thần và đến chiều, sau bữa cơm, anh để tâm chí hát những bài vui trong khi đi bách bộ quanh trại.
Bóng chiều đổ mau dưới những vòm lá nắng um tùm. Tuấn cắt nghĩa mỗi tiếng reo động gần quanh và luôn luôn tự bảo những lúc hồi hộp của mình là vô cớ, vô lý. Anh đi thăm những cây đa cổ kính, nắm lấy những thần rễ lớn một cách bạo rạn và ngạo nghễ với những vùng bóng xanh tối mỗi lúc một thâm già. Gió rì rào trên đầu cây, trong cành lá, có một âm vang như tự xa về, và hơi lạnh bao vây khiến Tuấn se sẽ rùng mình: anh tự nhủ đó là do tiết trời về thu. Nhưng Tuấn thấy mình bỗng đi gấp bước. Bóng âm u thay đổi cảnh hoa cỏ ở đây nhanh chóng quá. Tuấn nhìn lại và thấy lạ hẳn những chỗ lúc trước vừa đi qua. Anh bực mình vì không thể cưỡng nổi một ý lo ngại cứ dần dần tăng. Một đôi lần, lúc đang bước, anh quay cố nhìn trở lại. Không ngờ Trại Bồ về tối lại có vẻ hoang tịch đến thế.
Tuấn bước lên tới thềm nhà mà vẫn còn thấy khó chịu. Anh vội nhẩy qua bực cửa : ánh sáng đèn làm cho anh được tạm yên lòng.
* * *
Tuấn không thấy muốn làm việc như mọi lần. Anh cầm bút rất lâu và sau cùng xếp giấy lại, trí nghĩ đi vào những hõm cây hốc bụi và tưởng sự huyền bí ẩn nấp dưới các hình bóng dị kỳ : Trại Bồ lúc này là một nơi cũ kỹ trong một bầu không khí cỗ sơ. Anh nhớ lại những chuyện truyền thuyết, những nhân vật hoang đường. Anh thấy mình có vẻ một chàng thư sinh ngồi dùi mài trong một ngôi chùa và có những sự gặp gỡ quái quắt.
Sự hiên hiện hai đêm trước không giữ được cái tính cách bí mật ‘‘trần gian’’ mà anh muốn thấy. Tuấn cố sua đuổi những ý tưởng huyền hồ đến dìu dắt tâm trí anh. Sự kỳ dị không một lối nào để dò theo, không có một đầu mối nào có thể lần gỡ được. Tuấn không biết nên đỗ sự suy xét theo một chiều nào. Anh chỉ biết - mỗi lúc một rõ, một chắc chắn thêm - rằng hắn sẽ hiện về. Điều đó thành một sự cố nhiên mà anh cứ yên lặng nhận lấy - và chịu lấy.
Tuấn thấy suy tính cũng vô ích. Anh đành lòng đợi vậy.
‘‘ - Để xem đêm nay nữa, xem nào !’’
 
 
Anh muốn đánh thức thằng Dần dậy để đi rình bên ngoài - anh vẫn còn giữ một chút nghi hoặc mơ hồ - nhưng anh trông thấy trước sự khiếp sợ của nó. Tuấn đi dạo ngoài hiên hai ba lượt. Ánh sáng từ cửa sổ chạy đến một khóm mẫu đơn gần nhất. Đêm tối sấn đến quanh cùng với cả một thế giới bí hiếm và vô hình. Tuấn bắl đầu cân nhắc lòng can đảm của mình và không thấy vững lòng lắm. Anh gắng đi quanh lớp nhà một vòng nữa, bước chân ghê rợn; lúc trở vào, anh ngồi trước bàn viết và không còn tâm trí nào để lại bước ra ngoài đêm. Anh nói nhỏ bằng tiếng Pháp;
-  Thế mà một người con gái dám đến đây !
Tuấn toan nghĩ thêm :
- ... Nếu thực là người.
Nhưng anh vội bật cưòi thành tiếng và nghĩ chuyện khác.
Anh giở sách ra đọc ngắt quãng từng đoạn để nghe gió chạy ồ ạt từng trận, và chú ý luôn đến các tiếng giun, dế ở xa và ở quanh thềm.
 
Lúc Tuấn nghĩ đến sự viết thơ cho Bình, thì anh mừng rỡ như tìm thấy một việc rất ích lợi. Anh tự nhủ : ‘‘Không thể quên được thì gì bằng nói ngay đến. Xem Bình hắn đoán việc này thế nào’’. Tuấn không nghĩ sắp câu, cầm bút lên là những chữ tiếp theo nhau hiện lên mặt giấy.
Tuấn thấy ham viết cũng như lúc viết văn.
Việc mới sẩy ra còn rõ từng nét trong trí nhớ, thêm linh hoạt vì sức khiêu gợi: Tuấn thấy sống lại từng phút, từng đoạn cảm súc trong hồi đã qua. Sự ‘‘có mặt’’ của người giai nhân bí mật bởt vẻ tỵ hiềm vì sự tô điểm của văn chương. Anh nghĩ thầm : ‘‘Giá lúc này ta nhắc đến nàng hiện ra nhỉ !’’ Và mấy lần toan nói to ý nghĩ ấy lên.
Tuấn đọc lại những hàng cuối cùng. Tay đã hết mỏi, anh cầm bút để viết tiếp bức thư.
Ạnh đoán lúc đó đã khuya lắm và nghĩ thầm : ‘‘Hôm qua với hôm kia mười hai giờ rưỡi thì mình thấy...’’
Rồi đặt bút xuống.
 
Mười hai rưỡi là khoảng thời giờ ngừời đẹp vẫn hiện đến. Anh chắc lúc ấy sớm ra cũng đã hơn một giờ. Nhìn lên cửa sổ vẫn là cái khuôn đen ngòm, dẫn vào một chút gió rất chậm và rất yếu. Tiếng đêm ran trong vùng tối vẫn giống như bao nhiêu đêm... Trước
khi lại viết tiếp, Tuấn lấy đồng hồ coi và biết mình đoán lầm: mới mười hai giờ hai mươi.
- Quái thế mà mình tưởng khuya lắm rồi!
Và tự dưng Tuấn như thấy hồi hộp.
Anh cầm bút chấm mực, cho sự hồi hộp đó là thói quen ở hai lần kinh ngạc trước và tự yên ủi bằng một câu cứng cỏi vẫn quen nghĩ :
- Ừ, thì là người, là ma, là tinh nữa, thế đã sao chưa ?
Nhưng sự hồi hộp lần đến rất mau chiếm lấy cả tâm trí anh. Tuấn lại cố thu cảm tưởng lạnh lùng, nặng nề, và ghê rợn y như mấy lần trước...
- Chắc lần này lại.
Cả câu nghĩ thầm cũng như nghẹn ngào trong cổ.
Tuấn chợt sinh bực tức, thấy rõ mình bị riễu cợt, trêu ghẹo, dù bởi ma hay người... Sự căm giận, nỗi lên vì hổ thẹn và phản kháng, như thêm một sức mạnh lạ lùng, Tuấn nắm tay lại, nhìn phắt lên: ngoài cửa sổ không thấy gì khác.
 
Hơi Tuấn thở vội, hỗn loạn với nhịp trống ngực. Tuấn sững sờ và thấy mình ngộ
nghĩnh đáng nực cười. Anh lại toan cất tiếng cười lên : muốn tự cho mình là người lo sợ không đâu, và chỉ tưởng tượng ra những điều kỳ dị để tự nạt. Nụ cười đã phát sẵn ở miệng Tuấn, nhưng cứ giữ nguyên thế. Tuấn vừa lại ‘‘cảm thấy’’ một sự gì khác thường. Phải, một sự gì vừa sẩy ra,
Hình như có tiếng gì vừa động, Nhưng ở đâu ?
Tuẫn nghe ngóng, bỗng quay lại đằng sau: chưa bao giờ - thực vậy, chưa bao giờ - Tuấn kinh ngạc đến thế.
Một người thiếu phụ - người hai đêm trước - vấn tóc trần, mặc hàng lụa xanh phơn phớt, ngồi bắt chéo chân trong chiếc ghế bành gian giữa, bình thản, lặng lẽ, và tự nhiên như người trong nhà. Tuấn lần này mới nhìn rõ nhan sắc của nàng ta, nhìn rất lâu. Và lần đầu tiên anh biết thế nào là sự rùng rợn.