Ấp An Bình đúng như cái tên của nó. Phẳng lặng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng lá tràm rụng xào xạc bên ven đường hay tiếng cá quẫy đuôi dưới mương vắng. Nhịp sống ở đây trôi qua theo chu kỳ của mùa lúa, mùa trái cây, và những buổi chiều các bà, các chị ngồi lặt rau trước sau hiên nhà, câu chuyện quanh quẩn cũng chỉ là giá phân bón hay chuyện dựng vợ gả chồng. Ấp An Bình hiện lên như một bức tranh thủy mặc, nơi mà thời gian dường như quên mất việc phải trôi nhanh. Nó không chỉ là một địa danh trên bản đồ, mà là một cõi trú yên ả của những tâm hồn thuần hậu. Bao quanh ấp là những cánh đồng lúa rộng mênh mông, bát ngát, chạy tít tắp đến tận chân trời. Cánh đồng khoác lên mình lớp áo sương mờ ảo. Những giọt sương sớm đọng trên đầu ngọn cỏ, lấp lánh như những hạt ngọc dưới ánh nắng đầu ngày. Mùi mạ non thơm dịu, nồng nàn vị đất, đánh thức cả không gian tĩnh lặng. Cả ấp như được dát vàng. Từng cơn gió thoảng qua, sóng lúa dập dềnh xô nhau, tạo nên những âm thanh rì rào như tiếng thì thầm của đất mẹ. Đó là lúc hương lúa chín thơm sực nức, quyện vào khói bếp chiều hôm, tạo nên một mùi vị quê hương đặc sệt không thể nào quên. Ôm lấy ấp An Bình là con sông hiền hòa, nước xanh trong vắt, lững lờ trôi như chẳng muốn rời xa mảnh đất này. Con sông không ồn ào, dữ dội. Nó lặng lẽ mang phù sa bồi đắp cho những ruộng lúa, vườn cây. Sáng sáng, tiếng khua chèo của những chiếc ghe nhỏ đi chợ sớm vang vọng mặt nước, xé tan màn sương yên bình. Hai bên bờ là những rặng dừa nước nghiêng mình soi bóng, hay những hàng bạch đàn xanh ngắt. Chiều chiều, lũ trẻ trong ấp lại rủ nhau ra bến sông tắm mát, tiếng cười đùa giòn tan hòa vào tiếng sóng vỗ nhẹ vào mạn xuồng. Ấp An Bình, con người sống nương tựa vào nhau bằng cái tình, cái nghĩa thiêng liêng. Họ là những người nông dân nhà quê thực thụ, làn da rám nắng gió và đôi bàn tay chai sần vì sương mù. Sự thật thà hiện rõ trong ánh mắt, trong cách họ gần gũi đùm bọc nhau mỗi khi xong việc đồng áng. Cuộc sống xoay quanh con nước lên, nước ròng và những mùa vụ. Không có sự xô bồ của phố thị, người dân An Bình bằng lòng với những gì mình có, tìm thấy niềm vui trong lao động và sự bình yên dưới những mái nhà đầy ắp tiếng nói cười. Ấp An Bình là nơi mà đi xa thì nhớ, về gần thì thương. Một mảnh đất mà dù có trải qua bao nhiêu biến động, vẫn giữ được cái hồn cốt tinh túy hiền hòa, yên ả và tràn đầy tình người. Khi hoàng hôn buông xuống, ấp An Bình như chìm vào một khoảng không gian huyền hoặc, nơi ranh giới giữa đất và trời nhòa đi trong sắc tím lam sẫm. Đó là thời điểm đẹp nhất, nhưng cũng là lúc lòng người dễ chùng xuống nhất trước vẻ đẹp của sự tĩnh lặng. Từ mấy căn nhà san sát, những sợi khói màu xám nhạt bắt đầu len lỏi lững thững bay lên không trung. Khói chiều ở An Bình không tan ngay mà cứ bảng lảng, quấn quýt lấy ngọn cây xanh, như một dải lụa mềm mại đang dệt nên bức tranh hoàng hôn. Cái mùi khói ấy ám vào tóc mẹ, vào vạt áo cha, trở thành mùi hương của sự sum vầy mà bất cứ người con xa quê nào cũng khao khát tìm về. Trong cái tĩnh lặng của chiều tà, ấp An Bình hiện ra như một biểu tượng của sự vĩnh cửu. Dẫu ngoài kia thế giới có xoay chuyển ra sao, thì ở đây, khói chiều vẫn cứ bay, sông vẫn cứ trôi và lòng người vẫn cứ thật thà, bao dung như đất mẹ.
Thế rồi, sự tĩnh lặng ấy bị phá vỡ bởi sự xuất hiện của cô Nhã. Cô Nhã từ huyện xuống, 34 tuổi đã ly dị chồng. Cô xuống An Bình thuê lại cái nhà kho bỏ trống của ông Sáu ngay đầu ấp. Cô không buôn bán tạp hóa, cũng chẳng mở tiệm may. Cô treo một tấm biển hiệu đèn led màu xanh ngọc dịu mắt: Yoga – Sức khỏe - tươi Trẻ. Kèm với bán các loại thức uống. Sáng sớm, khi sương còn giăng mờ trên những tán lá, người ta thấy cô Nhã mặc bộ đồ bó sát người, thứ trang phục mà mấy ông già trong ấp ban đầu còn đỏ mặt quay đi, đám thanh niên thì nhìn vào như bà bầu thèm đồ chua. Chúng đi ruộng dừng lại khoái chí đứng coi cô tập dưới tán cây bàng. Cô uốn người dẻo như một sợi dây khoai lang, hít thở sâu đến mức lồng ngực phập phồng nhịp nhàng như tiếng sóng vỗ. Ban đầu, các bà nội trợ trong xóm chỉ dám đứng xa xa chỉ trỏ. Bà Tư Mập, vốn có cái lưng đau kinh niên, là người liều nhất. Bà vào tập thử để xem uốn éo có hết đau không. Một tuần sau, bà Tư đi chợ với dáng vẻ hoạt bát lạ thường, miệng tươi rói:
- Tập cái này ngộ lắm mấy bà ơi, cái xương cái cốt nó như được tra mỡ bò, nhẹ tênh hà.
Thế là, một đồn mười, mười đồn trăm. Lớp học của cô Nhã bỗng chốc trở thành trung tâm của ấp. Cứ đúng 5 giờ chiều, khi cơm nước đã xong sẵn, các chị em lại lục tục kéo nhau đi. Không có đồ hiệu, các chị mặc quần thun, áo lá, thậm chí có người mặc cả bộ đồ bộ, nhưng về sau ai cũng sắm cho riêng mình ít nhất hai bộ để uốn éo cho thoải mái. Không gian là tiếng nhạc thiền du dương, mùi tinh dầu sả chanh lan tỏa, át đi cả mùi bùn đất đặc trưng của vùng quê. Dưới sự hướng dẫn của cô Nhã, những bàn tay vốn chỉ quen cầm cuốc, cầm chổi giờ đây chắp lại trước ngực đầy thành kính. Những khuôn mặt khắc khổ vì nắng gió dần giãn ra trong những hơi thở sâu. Họ học cách yêu lấy cái cơ thể đã bị lãng quên sau bao năm lo toan cho chồng con. Cái ấp lặng lẽ bỗng nhiên ồn ào một cách tích cực. Đàn ông trong xóm bắt đầu lạ khi thấy vợ mình tối về không còn than vãn đau mình nhức mẩy. Thay vào đó, các bà vợ ngồi thiền trên phản, rồi còn rủ nhau uống nước đậu đen thay cho nước bình thường. Một lần con Út Liên về thăm nhà trong kỳ nghỉ lễ. Ông Tư Nghĩa dò hỏi con gái.
- Mày là sinh viên, chắc mày rành. Cái môn má mày chiều nào cũng tập là thứ gì? Tao thấy ngồi y chang ông Phật, nhưng rồi uốn éo, ăn mặc bó sát mà dị hợm quá.
Út Liên khẽ cười nhìn ông như chẳng có gì lạ. Ở đây người ta lạ là đúng, còn trên Sài Gòn nơi cô đang học thì cái môn này đã quá phổ biến rồi.
- Đó là Yoga đó ba.
Ông cau mày nhăn lại, trước câu nói hết sức ngạc nhiên của đứa con gái Út.
- Cái gì mà vô gas, bình gas mới đổi hơn một tháng nay. Cũng chỉ nấu củi ở chái bếp để tiết kiệm, vậy mà giờ lại hết, phải tiếp tục vô gas.
- Dạ không phải. Yoga chứ không phải vô gas. Nó là một môn thể dục dành cho phái nữ. Tập để xương chắc khỏe, dáng thon gọn, thêm sức khỏe, hạn chế các bệnh về xương khớp. Ở trên thành phố người ta tập nhiều lắm.
- Môn nghe lạ quá ta. Môn “vô ra”, từ hồi cha sanh mẹ đẻ tới bây giờ tao mới thấy. Là phải ăn mặc như vậy đó hả?
- Không phải là “vô ra” đâu ba. Đọc đúng là Yoga. Y gờ-réc, chữ o, chữ g, chữ a. Phải, mặc đồ như thế để nhẹ nhàng dễ xoay chuyển đó ba.
Ông Tư quay lưng đi, như không muốn nghe thêm. Chỉ còn lại tiếng cười tủm tỉm của Út Liên vang lại. Vẻ đẹp của cô Nhã không chỉ là vóc dáng, mà là sự tĩnh tại cô mang tới. Cô dạy họ rằng: Cái thân khỏe thì cái tâm mới an. Một người phụ nữ trẻ trung từ thị trấn đã vô tình đánh thức sức sống của cả một vùng quê đang ngủ quên. Buổi chiều ở ấp An Bình bây giờ vẫn lặng lẽ, nhưng đó là cái lặng lẽ của sự thư thái, của những hơi thở đồng điệu dưới mái hiên nhà ông Sáu. Thế là, cái ổ kiến lửa mang tên lớp Yoga bắt đầu làm đảo lộn trật tự của cánh đàn ông trong xóm. Buổi chiều, thay vì thấy vợ lom khom nhóm bếp hay cằn nhằn chuyện gà vịt, các ông chồng lại thấy vợ mình xách cái thảm cao su hăm hở chạy đi. Mấy quán cà phê trong ấp, quán nào cũng thảo luận về đề tài này. Tới nỗi các ông làm hội nghị bàn tròn bất đắc dĩ được thiết lập tại chỗ:
- Tui nói thiệt nha, vợ tui hồi xưa hiền khô, giờ về nhà cứ bắt tui đứng thẳng lưng, bả kêu: Ông đừng có gù, gù là tắc nghẽn luân xa gì đó. Luân xa là cái giống gì hả mấy ông? - Ông Năm Phong nhìn những gương mặt trong bàn rồi hỏi.
- Còn nhà tui thì thôi rồi! Đang ngủ, nửa đêm quay sang thấy bả đang gác chân lên tường, miệng thì lầm bẩm thở bằng bụng. Tui tưởng bả trúng tà, suýt chút nữa là tui gọi thầy cúng đó. - Ông Sáu Thắng nói rồi cười.
Một buổi chiều, thay vì ngồi uống trà đánh cờ, mấy ông chồng rủ nhau lẻn ra hàng rào dâm bụt nhà ông Sáu để thám thính. Họ đứng lặng người nhìn qua. Dưới ánh hoàng hôn, một cảnh tượng chưa từng thấy hiện ra: những người phụ nữ vốn chỉ biết chân lấm tay bùn, giờ đây đang nhắm mắt thư thái, tay kết ấn, gương mặt thanh thản lạ kỳ. Tiếng cô Nhã vang lên nhẹ nhàng:
- Hãy buông bỏ hết gánh nặng trên vai xuống, hít vào sự bình yên, thở ra nỗi muộn phiền.
Ông Năm chợt nhận ra, đã bao lâu rồi ông không thấy vợ mình có được một phút nghỉ ngơi thật sự? Hình như là từ lúc cưới về đến giờ, bả chỉ biết làm và làm đã mấy chục năm rồi còn gì. Thôi thì bây giờ bả thích gì thì cứ muốn, huống gì thể dục là tốt kia mà. Nghe nói tập sẽ có vóc dáng đẹp thì mấy ông cũng khoái. Nhưng thấy bà nào bà ấy với bộ đồ ôm sát cơ thể, uốn éo thì hầu như chẳng ai ưng ý. Cơn bão Yoga không hề lắng xuống, mà nó biến tướng theo một cách rất ấp An Bình. Cánh đàn ông bắt đầu biết tự xuống bếp nấu cơm để vợ đi tập. Thậm chí, họ còn thi nhau xem ai nấu canh chua, kho cá ngon hơn. Sự bình lặng của ấp An Bình chỉ duy trì được chừng ba tháng, cho đến một buổi chiều, cô Nhã đem từ huyện xuống một chiếc loa kéo đen ngòm, to lù lù và nặng trịch. Nếu Yoga là một dòng suối nhỏ róc rách, thì bước ngoặt này chính là một cơn lũ quét qua tâm hồn các bà nội trợ. Sáng thứ hai, thay vì tiếng nhạc thiền du dương như tiếng suối chảy, một giai điệu disco dồn dập với tiếng bass đập rung cả lá tràm vang lên. Cô Nhã không còn mặc bộ đồ tím than trầm mặc nữa, cô xuất hiện trong bộ đồ thun bóng loáng màu xanh đọt chuối, đôi giày thể thao trắng tinh và cái micro cài tai như ca sĩ trên áo.
- Nào các chị, khởi động cổ tay, cổ chân! Nhạc lên là người phải lên! Hóp bụng, đánh hông mạnh vô.
Bà Tư, người vốn đang quen với tư thế: “Cái cây” tĩnh lặng, bỗng thấy đôi chân mình tự động giật giật theo nhịp trống. Bà lúng túng nhìn sang bà Năm, rồi cả hai cùng bật cười, bắt đầu vung tay múa chân theo nhịp điệu rộn rã, với sự hướng dẫn của cô Nhã. Lớp học nhà ông Sáu biến thành một sàn nhảy dã chiến. Yoga đòi hỏi sự tập trung và im lặng, nhưng Aerobic thì ngược lại hoàn toàn càng ồn ào càng vui. Tiếng đếm nhịp một hai, một hai rồi hê hê hê...át cả tiếng vịt kêu ngoài đồng. Những bài nhạc tủ của thập niên 90 được phối lại sôi động khiến không khí lúc nào cũng như đang ăn đám cưới. Nếu Yoga giúp họ tìm thấy sự bình yên bên trong, thì Aerobic giúp họ xả hết mọi bực dọc ra bên ngoài. Những cú lắc hông, những bước giậm chân mạnh mẽ như muốn tống khứ hết những lo toan, khổ cực của cuộc đời làm nông. Các ông chồng ban đầu còn ngơ ngác, sau đó là... hốt hoảng.
Ông Năm đứng tựa gốc me tây, miệng há hốc nhìn bà vợ mình vốn ngày thường đi đứng chậm chạp, giờ đang xoay người, chổng mông, vẩy tay, hai chân nhảy như bị kiến lửa cắn.
- Trời đất ơi, bà nhà tui hồi xuân thiệt rồi mấy ông ơi! Bả nhảy còn sung hơn mấy đứa thanh niên trên tivi nữa.
Ông Bảy Phụng đứng coi rồi chép miệng thở dài.
- Còn con vợ của tao nhìn giống hệt bị giật kinh phong.
Ông Ba Nghĩa thì có vẻ trầm tư hơn:
- Thôi chết mẹ rồi. Mấy bà này lên xác tập thể.
Ông Bảy Hoàng thì cười nói vui vẻ:
- Vợ tui mà gắn thêm cái đuôi là thành con khỉ luôn.
Ấp An Bình không còn lặng lẽ theo kiểu cũ nữa. Nó chuyển mình sang một trạng thái tĩnh trong động. Buổi tối, sau giờ nhảy, các chị em không về thẳng nhà mà tụm năm tụm ba ở sân, mồ hôi nhễ nhại nhưng mắt sáng rỡ, bàn nhau xem hôm sau nên mặc màu gì cho đồng bộ. Sự kết nối cộng đồng chưa bao giờ khăng khít tới vậy. Cô Nhã đứng bên chiếc loa kéo, mỉm cười nhìn những người phụ nữ quê đang tự tin tỏa sáng dưới ánh đèn sáng lói. Cô biết, mình không chỉ mang đến một môn tập thể dục, mà đã mang đến một luồng sinh khí mới cho mảnh đất này. Sự hào hứng ban đầu nhanh chóng biến tướng thành một cơn sang chấn thị giác đối với những người già khó tính và cánh đàn ông trong ấp. Cái gì quá cũng mất hay, và phong trào aerobic ở ấp An Bình bắt đầu đi chệch khỏi quỹ đạo khỏe mạnh ban đầu để trở thành một nỗi ám ảnh đầy màu sắc. Dưới ánh nắng chiều gay gắt của miền Tây, những dải màu neon phản quang chói lòa: cam đất, xanh chuối, hồng rực rỡ hiện rõ từng nếp gấp của thời gian và mỡ thừa. Ông thầy giáo Tiếng đi ngang qua, chỉ kịp đưa tay vuốt ngực, lầm bầm:
- Trời đất ơi, nhìn mấy bả như mấy con sâu khổng lồ đang uốn éo, co giật giữa đường chắn hết cả đường xá.
Cái loa kéo của cô Nhã giờ đây không chỉ nằm yên ở nhà ông Sáu. Nó có bánh xe, và thế là nó đi khắp nơi, thậm chí là ngoài đường. Cơn nghiện nhịp điệu dồn dập khiến các bà như bị nhập. Đang ngồi lặt rau, nghe tiếng nhạc xập xình từ xa là tay chân bắt đầu giật giật. Khổ nhất là những buổi đám giỗ, đám cưới trong ấp. Thay vì ngồi hàn huyên tâm sự chuyện xóm giềng, các bà các chị vừa nghe tiếng nhạc sống nổi lên là bùng nổ. Giữa lúc quan viên hai họ đang phát biểu trang trọng, một nhóm đội quân màu mè bỗng dưng tràn ra sân khấu, dàn đội hình rồi nhảy huỳnh huỵch theo bài nhạc remix với tốc độ cao. Những cú đánh hông quá đà, những màn lắc lư đầu tóc rũ rượi khiến người xem không khỏi liên tưởng đến những buổi lên đồng đầy ma mị hơn là thể dục thể thao. Gương mặt bà nào bà nấy hừng hực, mắt lim dim, miệng hô: Hê…hê…hê…bất chấp sự ngơ ngác của thực khách đang cầm đũa trên tay.
Cái ấp An Bình bắt đầu dậy sóng theo một cách tiêu cực. Những lời xì xào bàn tán thay thế cho tiếng cười. Ông Năm giờ không còn khen vợ hồi xuân nữa. Ông bực dọc vì chiều nào về cũng thấy vợ đang mải nhảy nhót ngoài đường, áo quần hở hang để thiên hạ dòm ngó, mặc dù vợ ông đã bốn mươi tám tuổi. Những ông bà già trong ấp bắt đầu né tránh đi qua nhà ông Sáu vào giờ tập. Họ gọi đó là thứ văn hóa lai căng, là làm trò cười cho thiên hạ. Họ cấm tuyệt con cháu, không được tham gia nào những cái nhảy nhót đầy lố lăng này.
Cô Nhã, người khởi xướng, bắt đầu nhận thấy sự thay đổi trong ánh mắt của người dân. Những người đàn bà từng tìm đến cô để tìm sự bình an, giờ đây dường như đang rơi vào một cơn cuồng si hình thức, bỏ quên cả sự tế nhị vốn có của người phụ nữ thôn quê. Cái ấp vốn dĩ lặng lẽ giờ đây đang đứng trước một cuộc xung đột văn hóa tới dở khóc dở cười giữa một bên là sự phóng khoáng quá đà và một bên là những lề thói cũ kỹ. Ấp An Bình bỗng chốc biến thành ấp Bất An, kể từ khi cô Nhã, vị giáo chủ của giáo phái bó sát quyết định nâng cấp từ thiền sang quẩy. Nếu Yoga là một bài thơ lãng mạn thì Aerobic phiên bản ấp An Bình là một bản tin thời sự cháy nổ. Những người đàn bà vốn dĩ chỉ quen cầm cán chổi, giờ đây tin rằng mình chính là những quý cô thành thị lạc bước giữa đồng không mông quạnh.
Triết lý phụ nữ hiện đại là phải biết yêu bản thân được các bà, các chị diễn dịch một cách vô cùng sáng tạo: Càng chói càng hiện đại.
Dưới cái nắng chiều, những bộ đồ tập bằng chất liệu thun lạnh, bóng lưỡng, bó đến mức thở cũng thấy tội nghiệp bắt đầu tràn ngập đường xóm. Bà Tư, với vòng eo bánh mì đại phát, tự tin diện bộ đồ màu vàng chanh phản quang. Nhìn từ xa, ông chồng cứ tưởng con heo nhà ai sổng chuồng ra đường lộ, cho đến khi con heo ấy bắt đầu nhảy cha - cha - cha. Cái khái niệm giải phóng hình thể của các chị em thực chất là một cuộc tra tấn thị giác đối với cánh đàn ông. Họ quan niệm hiện đại là phải hở, phải bó, bất chấp cái bụng mỡ cứ phập phồng theo nhịp bass như muốn nhảy ra khỏi lớp vải mỏng manh. Trong mắt các chị em, chồng mình giờ đây chỉ là những gã đàn ông lỗi thời, chủ nghĩa phong kiến, không biết trân trọng cái đẹp.
- Ông nhìn người ta kìa! Phụ nữ huyện người ta nhảy rầm rầm, eo ót như kiến. Tôi tập để cho ông nở mày nở mặt với xóm giềng, sao ông cứ càu nhàu? – Bà Tư quát chồng khi ông góp ý bộ đồ bó sát không hợp với tuổi tác.
Tội cho ông Tư, nở mày nở mặt đâu chưa thấy, chỉ thấy mỗi lần ra đường là ông phải kéo sụp cái mũ xuống vì xấu hổ. Đàn ông ấp An Bình giờ đây lâm vào tình cảnh dở khóc dở cười. Cái ấp vốn dĩ tĩnh lặng giờ đây bị xé toạc bởi những âm thanh chát chúa và những hình ảnh xốn mắt. Các bà các chị tự hào mình đã bắt kịp xu hướng, thoát khỏi lũy tre làng, nhưng thực chất chỉ là một sự bắt chước nửa mùa, biến những nét đẹp khỏe khoắn của thể thao thành một màn trình diễn lố bịch, kệch cỡm. Cô Nhã, người khởi xướng, giờ đây trông giống một bà trùm dẫn dắt đội quân màu mè đi càn quét khắp các ngõ ngách. Kết quả là, ấp An Bình không còn bình an. Người ta vẫn thấy phụ nữ hiện đại, nhưng là kiểu hiện đại... nó lạ đời lắm. Một kiểu hiện đại mà hễ nhạc nổi lên là phải tự hỏi: Đang tập thể dục hay đang tổ chức lễ hội hóa trang kinh dị?
Chiều hôm sau cô Nhã đã ra một thông báo rất hào hùng. Sẽ tổ chức một màn trình diễn lớn nhất từ trước tới nay, sẽ mời những người có uy tín trong xóm đến tham dự với tư cách là khách mời. Mục đích của cô Nhã là để tuyên truyền đến các phụ nữ, cũng là để người ta công nhận bộ môn mới mẻ này. Đây là màn trình diễn rất long trọng, vì thế những ngày qua họ đã tập dợt rất nhiều lần. Không những mời bà con tới xem, cô Nhã còn ghi hình phát trực tiếp lên mạng xã hội. Nghe xong, cánh đàn ông ấp An Bình cũng chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Một cuộc nhậu họp kín được tổ chức tại chòi vịt của ông Năm với những gương mặt rầu rĩ đang ngà ngà hơi rượu.
- Tui nói thiệt, tui chịu hết nổi rồi - Ông Năm đập tay xuống đùi, trước khi uống cái ực hết ly rượu - Đêm qua bà nhà tui nằm mơ sao đó, bả đá chân một phát suýt văng tui xuống đất, miệng còn hô: hê hê hê. Cứ cái đà này, ấp mình thành trại tâm thần hết.
Anh Ba Kỳ, một tay thợ sửa điện tử khét tiếng trong vùng, rót xong ly rượu thì lôi từ trong túi áo ra một cái USB nhỏ xíu, cười đắc thắng:
- Mấy anh, mấy chú, cứ yên tâm. Chiều nay cô Nhã vắng nhà, con lẻn vào nhà ông Sáu đổi cái USB của cái loa kéo. Con đã cài vào đó một thứ vũ khí hạng nặng. Bảo đảm các bà chỉ có nước giải tán. Mặt mũi nào mà còn tiếp tục nữa…
Năm giờ chiều. Ánh hoàng hôn vàng vọt chiếu xuống. Cái sân nhà ông Sáu chẳng khác gì sân khấu. Đội quân neon đã tập hợp đông đủ, xung quanh rất nhiều người được mời tham dự buổi trình diễn. Bà Tư đứng vị trí trung tâm, bộ đồ màu cam cháy bó sát rạt khiến bà trông như một quả bom hẹn giờ sắp nổ. Cô Nhã bước ra, thần thái ngút ngàn, micro đeo trên tai:
- Nào chị em, hôm nay chúng ta sẽ nhảy bài mới, sung hơn, hiện đại hơn! Để gửi tiết mục đến khách mời, đồng thời cũng làm thông điệp để gửi tới nhiều phụ nữ khác. Chuẩn bị nào...
Cô nhấn nút Play. Các bà sẵn sàng tư thế chân chữ V, tay chống nạnh, mặt vênh lên chờ đợi nhịp bass dồn dập để bắt đầu màn co giật. Thay vì tiếng nhạc sàn remix chát chúa, một giọng hát cải lương buồn nẫu ruột, rề rà của nghệ sĩ lừng danh vang lên:
- Trời ơi... bởi sa cơ giữa chiến trường thọ tiễn... nên Võ Đông Sơ đành chia tay vĩnh viễn Bạch Thu Hà…
Cả đội hình đang hăng máu bỗng khựng lại như bị trúng ngải. Bà Tư đang dở đà lắc hông, nghe tiếng đàn nỉ non thì cái hông bỗng khựng giữa chừng, trông tư thế chẳng khác gì bị trẹo cột sống. Xung quanh đám đông cười nghiêng ngả. Cô Nhã hốt hoảng bấm nút chuyển bài. Lại một bài khác. Lần này là: tụng kinh sám hối với tiếng gõ mõ đều đặn: cốc…cốc…cốc…Nam Mô A Di Đà Phật. Trong ánh hoàng hôn nhập nhẹm, giữa sân nhà ông Sáu lộng gió, mười mấy người phụ nữ mặc đồ bó sát, màu sắc sặc sỡ, đứng im phăng phắc nghe tiếng mõ. Cảnh tượng kinh dị đến mức mấy đứa con nít đi ngang qua tưởng các bà đang làm lễ cầu hồn. Bà Năm nhìn bà Tư, bà Tư nhìn cô Nhã. Cái nhịp mõ tụng kinh cốc cốc ấy như xoáy sâu vào lương tâm, nhắc nhở về nồi cá kho đang khét, về đứa cháu đang khóc ở nhà, và về cái sự lố lăng của chính mình bấy lâu nay. Buổi tập hôm đó giải tán trong sự ngượng nghịu chưa từng có. Các bà lục tục kéo nhau về, không ai nói với ai câu nào. Những bộ đồ neon dường như cũng bớt chói hơn dưới ánh đèn.
Sáng hôm sau, người ta thấy cô Nhã lặng lẽ trả nhà, vác cái loa kéo lên xe khách về huyện. Có lẽ cô đã nhận ra cái ấp này không cùng hệ tâm linh với mình nữa. Ấp An Bình trở về đúng với cái tên của nó. Tiếng nhạc sàn biến mất, thay vào đó là tiếng chổi tre quét lá khô xào xạc. Bà Tư đã cất bộ đồ màu cam vào đáy tủ, quay lại với bộ đồ vải bông giản dị. Thỉnh thoảng, vào những buổi chiều vắng, người ta vẫn thấy các bà rủ nhau ra sân, nhưng không còn giật đùng đùng nữa, họ chỉ ngồi hít thở, kể cho nhau nghe chuyện mùa màng, thỉnh thoảng lại nhắc về cơn ác mộng màu neon như một kỉ niệm dở khóc dở cười của thời kì tập tành làm người hiện đại. Cái USB đột tử của cô Nhã như một gáo nước lạnh dội thẳng vào cơn say sưa mê muội của chị em ấp An Bình. Sự im lặng sau tiếng mõ tụng kinh của anh Ba Kỳ không chỉ làm tan hàng buổi tập, mà nó còn kéo những người phụ nữ ấy trở về với thực tại soi rọi qua lăng kính của những người nông dân chân lấm tay bùn.
Sáng hôm sau, bà Tư đem bộ đồ tập màu cam ra sau nhà để giặt. Dưới ánh nắng chói chang của buổi sớm mai, nhìn lớp vải thun ngắn ngủn, bóng lưỡng và cái màu sắc đâm vào mắt ấy, bà bỗng thấy rợn người. Bà ướm thử nó lên dây phơi, rồi nhìn sang chiếc áo đơn sơ của ông Tư đang phơi cạnh bên. Một bên là sự hợm hĩnh, kịch cỡm muốn làm người thành thị, một bên là sự tảo tần, thầm lặng nuôi nấng cả gia đình. Bà Tư khẽ thở dài, lẩm bẩm:
- Trời đất ơi, hồi đó tui ăn cái trúng bùa mê thuốc lú gì mà mặc cái thứ này nhảy nhót trước mặt bàn dân thiên hạ vậy không biết.
Ở đầu xóm, bà Năm cũng đang hì hục dùng chiếc khăn rằn lau đi lớp phấn son dày cộm còn sót lại trên bàn trang điểm. Bà soi gương, thấy những nếp nhăn đuôi mắt in hằn dấu vết của những mùa lúa, thấy bàn tay chai sần vì cầm liềm cầm cuốc. Bà nhận ra rằng, vẻ đẹp hiện đại không nằm ở việc cố nhồi nhét thân hình cục mịch vào những thớ vải bó sát hay những cú lắc hông giật cục theo điệu nhạc sàn. Nó nằm ở sự tự tại khi đứng giữa cánh đồng, là khi mồ hôi rơi xuống cho hạt gạo dẻo thơm. An Bình lại trở về với nhịp sống vốn có. Những người phụ nữ hiểu rằng, họ đẹp nhất khi là chính mình những đóa hoa lục bình mộc mạc, bền bỉ trên dòng sông quê hương, chứ không phải những đóa hoa nhựa màu mè, rực rỡ nhưng lạc lõng giữa cánh đồng lúa chín.
Đêm ấy, trong căn nhà nhỏ, ông Tư khẽ khàng nói với vợ:
- Bà mặc đồ bộ vải thông thường nhìn thuận mắt hơn nhiều.
Bà Tư chỉ cười xòa, nhẹ nhàng vào giấc ngủ giữa hương lúa nồng nàn đang tràn qua cửa sổ. Một ngày mới lại bắt đầu bữa cơm chiều hôm ấy ở nhà ông Tư diễn ra trong một sự im lặng lạ lùng, nhưng không phải cái im lặng hậm hực của những ngày chiến tranh lạnh vì cái loa kéo. Mùi cá lóc kho tộ với tóp mỡ thơm lừng quyện cùng nồi canh chua bông súng lan tỏa khắp gian nhà.
Bà Tư khẽ gắp khúc cá bỏ vào chén ông, giọng bà nhỏ nhẹ, có chút gì đó ngập ngừng:
- Tui cất mấy bộ đồ bóng loáng đó vào tủ rồi. Mai mốt có dịp đám cưới đám hỏi, tui mới đem ra... mà chắc cũng chẳng dám mặc, để làm kỷ niệm cái thời nổi loạn vậy.
Ông Tư cầm chén cơm, lùa một hơi rồi nhìn vợ, ánh mắt không còn vẻ gay gắt như lúc đứng sau hàng rào dâm bụt. Ông đặt chén xuống, thong thả tiếp lời:
- Bà biết không, cái hồi bà nhắm mắt tập Yoga, tui thấy bà lạ, nhưng mà lạ kiểu... hiền. Tới hồi bà chuyển sang cái môn điện giật kia, tui nhìn bà mà tui xót cái bụng quá. Cái bụng mình để chứa cơm chứa gạo nuôi con, chứ có phải cái máy giặt đâu mà bà bắt nó xoay vần dữ vậy?
Bà Tư bật cười, đánh nhẹ vào vai ông làm không khí bỗng chốc nhẹ tênh:
- Thì tại cô Nhã bả nói phụ nữ hiện đại là phải giải phóng hình thể. Tui thấy người ta mặc đồ đẹp, nhảy nhót rộn ràng quá nên cũng ham. Ai dè... nhìn trong gương hồi sáng này, tui thấy mình giống con tắc kè bông bị lạc giữa đồng lúa quá.
Ông Tư cười khà khà rồi nói:
- Phụ nữ hiện đại gì tui không biết, chứ với tui, bà đẹp nhất là lúc bây giờ. Đây mới là cái đẹp mà không cái loa kéo nào phát ra được đâu.
Bà Tư cúi đầu, vành nón lá treo trên vách như cũng mỉm cười theo. Ngoài kia, ấp An Bình sắp chìm vào bóng tối, chỉ còn tiếng dế nỉ non và tiếng gió lùa qua kẽ lá. Những người phụ nữ của ấp giờ cũng đã sắp ngủ yên sau một ngày tảo tần, không còn những giấc mơ màu neon chói lọi, chỉ còn những giấc chiêm bao thơm mùi lúa mới và hơi thở bình yên của đất trời và hơi ấm tình người.
Thế rồi, sự tĩnh lặng ấy bị phá vỡ bởi sự xuất hiện của cô Nhã. Cô Nhã từ huyện xuống, 34 tuổi đã ly dị chồng. Cô xuống An Bình thuê lại cái nhà kho bỏ trống của ông Sáu ngay đầu ấp. Cô không buôn bán tạp hóa, cũng chẳng mở tiệm may. Cô treo một tấm biển hiệu đèn led màu xanh ngọc dịu mắt: Yoga – Sức khỏe - tươi Trẻ. Kèm với bán các loại thức uống. Sáng sớm, khi sương còn giăng mờ trên những tán lá, người ta thấy cô Nhã mặc bộ đồ bó sát người, thứ trang phục mà mấy ông già trong ấp ban đầu còn đỏ mặt quay đi, đám thanh niên thì nhìn vào như bà bầu thèm đồ chua. Chúng đi ruộng dừng lại khoái chí đứng coi cô tập dưới tán cây bàng. Cô uốn người dẻo như một sợi dây khoai lang, hít thở sâu đến mức lồng ngực phập phồng nhịp nhàng như tiếng sóng vỗ. Ban đầu, các bà nội trợ trong xóm chỉ dám đứng xa xa chỉ trỏ. Bà Tư Mập, vốn có cái lưng đau kinh niên, là người liều nhất. Bà vào tập thử để xem uốn éo có hết đau không. Một tuần sau, bà Tư đi chợ với dáng vẻ hoạt bát lạ thường, miệng tươi rói:
- Tập cái này ngộ lắm mấy bà ơi, cái xương cái cốt nó như được tra mỡ bò, nhẹ tênh hà.
Thế là, một đồn mười, mười đồn trăm. Lớp học của cô Nhã bỗng chốc trở thành trung tâm của ấp. Cứ đúng 5 giờ chiều, khi cơm nước đã xong sẵn, các chị em lại lục tục kéo nhau đi. Không có đồ hiệu, các chị mặc quần thun, áo lá, thậm chí có người mặc cả bộ đồ bộ, nhưng về sau ai cũng sắm cho riêng mình ít nhất hai bộ để uốn éo cho thoải mái. Không gian là tiếng nhạc thiền du dương, mùi tinh dầu sả chanh lan tỏa, át đi cả mùi bùn đất đặc trưng của vùng quê. Dưới sự hướng dẫn của cô Nhã, những bàn tay vốn chỉ quen cầm cuốc, cầm chổi giờ đây chắp lại trước ngực đầy thành kính. Những khuôn mặt khắc khổ vì nắng gió dần giãn ra trong những hơi thở sâu. Họ học cách yêu lấy cái cơ thể đã bị lãng quên sau bao năm lo toan cho chồng con. Cái ấp lặng lẽ bỗng nhiên ồn ào một cách tích cực. Đàn ông trong xóm bắt đầu lạ khi thấy vợ mình tối về không còn than vãn đau mình nhức mẩy. Thay vào đó, các bà vợ ngồi thiền trên phản, rồi còn rủ nhau uống nước đậu đen thay cho nước bình thường. Một lần con Út Liên về thăm nhà trong kỳ nghỉ lễ. Ông Tư Nghĩa dò hỏi con gái.
- Mày là sinh viên, chắc mày rành. Cái môn má mày chiều nào cũng tập là thứ gì? Tao thấy ngồi y chang ông Phật, nhưng rồi uốn éo, ăn mặc bó sát mà dị hợm quá.
Út Liên khẽ cười nhìn ông như chẳng có gì lạ. Ở đây người ta lạ là đúng, còn trên Sài Gòn nơi cô đang học thì cái môn này đã quá phổ biến rồi.
- Đó là Yoga đó ba.
Ông cau mày nhăn lại, trước câu nói hết sức ngạc nhiên của đứa con gái Út.
- Cái gì mà vô gas, bình gas mới đổi hơn một tháng nay. Cũng chỉ nấu củi ở chái bếp để tiết kiệm, vậy mà giờ lại hết, phải tiếp tục vô gas.
- Dạ không phải. Yoga chứ không phải vô gas. Nó là một môn thể dục dành cho phái nữ. Tập để xương chắc khỏe, dáng thon gọn, thêm sức khỏe, hạn chế các bệnh về xương khớp. Ở trên thành phố người ta tập nhiều lắm.
- Môn nghe lạ quá ta. Môn “vô ra”, từ hồi cha sanh mẹ đẻ tới bây giờ tao mới thấy. Là phải ăn mặc như vậy đó hả?
- Không phải là “vô ra” đâu ba. Đọc đúng là Yoga. Y gờ-réc, chữ o, chữ g, chữ a. Phải, mặc đồ như thế để nhẹ nhàng dễ xoay chuyển đó ba.
Ông Tư quay lưng đi, như không muốn nghe thêm. Chỉ còn lại tiếng cười tủm tỉm của Út Liên vang lại. Vẻ đẹp của cô Nhã không chỉ là vóc dáng, mà là sự tĩnh tại cô mang tới. Cô dạy họ rằng: Cái thân khỏe thì cái tâm mới an. Một người phụ nữ trẻ trung từ thị trấn đã vô tình đánh thức sức sống của cả một vùng quê đang ngủ quên. Buổi chiều ở ấp An Bình bây giờ vẫn lặng lẽ, nhưng đó là cái lặng lẽ của sự thư thái, của những hơi thở đồng điệu dưới mái hiên nhà ông Sáu. Thế là, cái ổ kiến lửa mang tên lớp Yoga bắt đầu làm đảo lộn trật tự của cánh đàn ông trong xóm. Buổi chiều, thay vì thấy vợ lom khom nhóm bếp hay cằn nhằn chuyện gà vịt, các ông chồng lại thấy vợ mình xách cái thảm cao su hăm hở chạy đi. Mấy quán cà phê trong ấp, quán nào cũng thảo luận về đề tài này. Tới nỗi các ông làm hội nghị bàn tròn bất đắc dĩ được thiết lập tại chỗ:
- Tui nói thiệt nha, vợ tui hồi xưa hiền khô, giờ về nhà cứ bắt tui đứng thẳng lưng, bả kêu: Ông đừng có gù, gù là tắc nghẽn luân xa gì đó. Luân xa là cái giống gì hả mấy ông? - Ông Năm Phong nhìn những gương mặt trong bàn rồi hỏi.
- Còn nhà tui thì thôi rồi! Đang ngủ, nửa đêm quay sang thấy bả đang gác chân lên tường, miệng thì lầm bẩm thở bằng bụng. Tui tưởng bả trúng tà, suýt chút nữa là tui gọi thầy cúng đó. - Ông Sáu Thắng nói rồi cười.
Một buổi chiều, thay vì ngồi uống trà đánh cờ, mấy ông chồng rủ nhau lẻn ra hàng rào dâm bụt nhà ông Sáu để thám thính. Họ đứng lặng người nhìn qua. Dưới ánh hoàng hôn, một cảnh tượng chưa từng thấy hiện ra: những người phụ nữ vốn chỉ biết chân lấm tay bùn, giờ đây đang nhắm mắt thư thái, tay kết ấn, gương mặt thanh thản lạ kỳ. Tiếng cô Nhã vang lên nhẹ nhàng:
- Hãy buông bỏ hết gánh nặng trên vai xuống, hít vào sự bình yên, thở ra nỗi muộn phiền.
Ông Năm chợt nhận ra, đã bao lâu rồi ông không thấy vợ mình có được một phút nghỉ ngơi thật sự? Hình như là từ lúc cưới về đến giờ, bả chỉ biết làm và làm đã mấy chục năm rồi còn gì. Thôi thì bây giờ bả thích gì thì cứ muốn, huống gì thể dục là tốt kia mà. Nghe nói tập sẽ có vóc dáng đẹp thì mấy ông cũng khoái. Nhưng thấy bà nào bà ấy với bộ đồ ôm sát cơ thể, uốn éo thì hầu như chẳng ai ưng ý. Cơn bão Yoga không hề lắng xuống, mà nó biến tướng theo một cách rất ấp An Bình. Cánh đàn ông bắt đầu biết tự xuống bếp nấu cơm để vợ đi tập. Thậm chí, họ còn thi nhau xem ai nấu canh chua, kho cá ngon hơn. Sự bình lặng của ấp An Bình chỉ duy trì được chừng ba tháng, cho đến một buổi chiều, cô Nhã đem từ huyện xuống một chiếc loa kéo đen ngòm, to lù lù và nặng trịch. Nếu Yoga là một dòng suối nhỏ róc rách, thì bước ngoặt này chính là một cơn lũ quét qua tâm hồn các bà nội trợ. Sáng thứ hai, thay vì tiếng nhạc thiền du dương như tiếng suối chảy, một giai điệu disco dồn dập với tiếng bass đập rung cả lá tràm vang lên. Cô Nhã không còn mặc bộ đồ tím than trầm mặc nữa, cô xuất hiện trong bộ đồ thun bóng loáng màu xanh đọt chuối, đôi giày thể thao trắng tinh và cái micro cài tai như ca sĩ trên áo.
- Nào các chị, khởi động cổ tay, cổ chân! Nhạc lên là người phải lên! Hóp bụng, đánh hông mạnh vô.
Bà Tư, người vốn đang quen với tư thế: “Cái cây” tĩnh lặng, bỗng thấy đôi chân mình tự động giật giật theo nhịp trống. Bà lúng túng nhìn sang bà Năm, rồi cả hai cùng bật cười, bắt đầu vung tay múa chân theo nhịp điệu rộn rã, với sự hướng dẫn của cô Nhã. Lớp học nhà ông Sáu biến thành một sàn nhảy dã chiến. Yoga đòi hỏi sự tập trung và im lặng, nhưng Aerobic thì ngược lại hoàn toàn càng ồn ào càng vui. Tiếng đếm nhịp một hai, một hai rồi hê hê hê...át cả tiếng vịt kêu ngoài đồng. Những bài nhạc tủ của thập niên 90 được phối lại sôi động khiến không khí lúc nào cũng như đang ăn đám cưới. Nếu Yoga giúp họ tìm thấy sự bình yên bên trong, thì Aerobic giúp họ xả hết mọi bực dọc ra bên ngoài. Những cú lắc hông, những bước giậm chân mạnh mẽ như muốn tống khứ hết những lo toan, khổ cực của cuộc đời làm nông. Các ông chồng ban đầu còn ngơ ngác, sau đó là... hốt hoảng.
Ông Năm đứng tựa gốc me tây, miệng há hốc nhìn bà vợ mình vốn ngày thường đi đứng chậm chạp, giờ đang xoay người, chổng mông, vẩy tay, hai chân nhảy như bị kiến lửa cắn.
- Trời đất ơi, bà nhà tui hồi xuân thiệt rồi mấy ông ơi! Bả nhảy còn sung hơn mấy đứa thanh niên trên tivi nữa.
Ông Bảy Phụng đứng coi rồi chép miệng thở dài.
- Còn con vợ của tao nhìn giống hệt bị giật kinh phong.
Ông Ba Nghĩa thì có vẻ trầm tư hơn:
- Thôi chết mẹ rồi. Mấy bà này lên xác tập thể.
Ông Bảy Hoàng thì cười nói vui vẻ:
- Vợ tui mà gắn thêm cái đuôi là thành con khỉ luôn.
Ấp An Bình không còn lặng lẽ theo kiểu cũ nữa. Nó chuyển mình sang một trạng thái tĩnh trong động. Buổi tối, sau giờ nhảy, các chị em không về thẳng nhà mà tụm năm tụm ba ở sân, mồ hôi nhễ nhại nhưng mắt sáng rỡ, bàn nhau xem hôm sau nên mặc màu gì cho đồng bộ. Sự kết nối cộng đồng chưa bao giờ khăng khít tới vậy. Cô Nhã đứng bên chiếc loa kéo, mỉm cười nhìn những người phụ nữ quê đang tự tin tỏa sáng dưới ánh đèn sáng lói. Cô biết, mình không chỉ mang đến một môn tập thể dục, mà đã mang đến một luồng sinh khí mới cho mảnh đất này. Sự hào hứng ban đầu nhanh chóng biến tướng thành một cơn sang chấn thị giác đối với những người già khó tính và cánh đàn ông trong ấp. Cái gì quá cũng mất hay, và phong trào aerobic ở ấp An Bình bắt đầu đi chệch khỏi quỹ đạo khỏe mạnh ban đầu để trở thành một nỗi ám ảnh đầy màu sắc. Dưới ánh nắng chiều gay gắt của miền Tây, những dải màu neon phản quang chói lòa: cam đất, xanh chuối, hồng rực rỡ hiện rõ từng nếp gấp của thời gian và mỡ thừa. Ông thầy giáo Tiếng đi ngang qua, chỉ kịp đưa tay vuốt ngực, lầm bầm:
- Trời đất ơi, nhìn mấy bả như mấy con sâu khổng lồ đang uốn éo, co giật giữa đường chắn hết cả đường xá.
Cái loa kéo của cô Nhã giờ đây không chỉ nằm yên ở nhà ông Sáu. Nó có bánh xe, và thế là nó đi khắp nơi, thậm chí là ngoài đường. Cơn nghiện nhịp điệu dồn dập khiến các bà như bị nhập. Đang ngồi lặt rau, nghe tiếng nhạc xập xình từ xa là tay chân bắt đầu giật giật. Khổ nhất là những buổi đám giỗ, đám cưới trong ấp. Thay vì ngồi hàn huyên tâm sự chuyện xóm giềng, các bà các chị vừa nghe tiếng nhạc sống nổi lên là bùng nổ. Giữa lúc quan viên hai họ đang phát biểu trang trọng, một nhóm đội quân màu mè bỗng dưng tràn ra sân khấu, dàn đội hình rồi nhảy huỳnh huỵch theo bài nhạc remix với tốc độ cao. Những cú đánh hông quá đà, những màn lắc lư đầu tóc rũ rượi khiến người xem không khỏi liên tưởng đến những buổi lên đồng đầy ma mị hơn là thể dục thể thao. Gương mặt bà nào bà nấy hừng hực, mắt lim dim, miệng hô: Hê…hê…hê…bất chấp sự ngơ ngác của thực khách đang cầm đũa trên tay.
Cái ấp An Bình bắt đầu dậy sóng theo một cách tiêu cực. Những lời xì xào bàn tán thay thế cho tiếng cười. Ông Năm giờ không còn khen vợ hồi xuân nữa. Ông bực dọc vì chiều nào về cũng thấy vợ đang mải nhảy nhót ngoài đường, áo quần hở hang để thiên hạ dòm ngó, mặc dù vợ ông đã bốn mươi tám tuổi. Những ông bà già trong ấp bắt đầu né tránh đi qua nhà ông Sáu vào giờ tập. Họ gọi đó là thứ văn hóa lai căng, là làm trò cười cho thiên hạ. Họ cấm tuyệt con cháu, không được tham gia nào những cái nhảy nhót đầy lố lăng này.
Cô Nhã, người khởi xướng, bắt đầu nhận thấy sự thay đổi trong ánh mắt của người dân. Những người đàn bà từng tìm đến cô để tìm sự bình an, giờ đây dường như đang rơi vào một cơn cuồng si hình thức, bỏ quên cả sự tế nhị vốn có của người phụ nữ thôn quê. Cái ấp vốn dĩ lặng lẽ giờ đây đang đứng trước một cuộc xung đột văn hóa tới dở khóc dở cười giữa một bên là sự phóng khoáng quá đà và một bên là những lề thói cũ kỹ. Ấp An Bình bỗng chốc biến thành ấp Bất An, kể từ khi cô Nhã, vị giáo chủ của giáo phái bó sát quyết định nâng cấp từ thiền sang quẩy. Nếu Yoga là một bài thơ lãng mạn thì Aerobic phiên bản ấp An Bình là một bản tin thời sự cháy nổ. Những người đàn bà vốn dĩ chỉ quen cầm cán chổi, giờ đây tin rằng mình chính là những quý cô thành thị lạc bước giữa đồng không mông quạnh.
Triết lý phụ nữ hiện đại là phải biết yêu bản thân được các bà, các chị diễn dịch một cách vô cùng sáng tạo: Càng chói càng hiện đại.
Dưới cái nắng chiều, những bộ đồ tập bằng chất liệu thun lạnh, bóng lưỡng, bó đến mức thở cũng thấy tội nghiệp bắt đầu tràn ngập đường xóm. Bà Tư, với vòng eo bánh mì đại phát, tự tin diện bộ đồ màu vàng chanh phản quang. Nhìn từ xa, ông chồng cứ tưởng con heo nhà ai sổng chuồng ra đường lộ, cho đến khi con heo ấy bắt đầu nhảy cha - cha - cha. Cái khái niệm giải phóng hình thể của các chị em thực chất là một cuộc tra tấn thị giác đối với cánh đàn ông. Họ quan niệm hiện đại là phải hở, phải bó, bất chấp cái bụng mỡ cứ phập phồng theo nhịp bass như muốn nhảy ra khỏi lớp vải mỏng manh. Trong mắt các chị em, chồng mình giờ đây chỉ là những gã đàn ông lỗi thời, chủ nghĩa phong kiến, không biết trân trọng cái đẹp.
- Ông nhìn người ta kìa! Phụ nữ huyện người ta nhảy rầm rầm, eo ót như kiến. Tôi tập để cho ông nở mày nở mặt với xóm giềng, sao ông cứ càu nhàu? – Bà Tư quát chồng khi ông góp ý bộ đồ bó sát không hợp với tuổi tác.
Tội cho ông Tư, nở mày nở mặt đâu chưa thấy, chỉ thấy mỗi lần ra đường là ông phải kéo sụp cái mũ xuống vì xấu hổ. Đàn ông ấp An Bình giờ đây lâm vào tình cảnh dở khóc dở cười. Cái ấp vốn dĩ tĩnh lặng giờ đây bị xé toạc bởi những âm thanh chát chúa và những hình ảnh xốn mắt. Các bà các chị tự hào mình đã bắt kịp xu hướng, thoát khỏi lũy tre làng, nhưng thực chất chỉ là một sự bắt chước nửa mùa, biến những nét đẹp khỏe khoắn của thể thao thành một màn trình diễn lố bịch, kệch cỡm. Cô Nhã, người khởi xướng, giờ đây trông giống một bà trùm dẫn dắt đội quân màu mè đi càn quét khắp các ngõ ngách. Kết quả là, ấp An Bình không còn bình an. Người ta vẫn thấy phụ nữ hiện đại, nhưng là kiểu hiện đại... nó lạ đời lắm. Một kiểu hiện đại mà hễ nhạc nổi lên là phải tự hỏi: Đang tập thể dục hay đang tổ chức lễ hội hóa trang kinh dị?
Chiều hôm sau cô Nhã đã ra một thông báo rất hào hùng. Sẽ tổ chức một màn trình diễn lớn nhất từ trước tới nay, sẽ mời những người có uy tín trong xóm đến tham dự với tư cách là khách mời. Mục đích của cô Nhã là để tuyên truyền đến các phụ nữ, cũng là để người ta công nhận bộ môn mới mẻ này. Đây là màn trình diễn rất long trọng, vì thế những ngày qua họ đã tập dợt rất nhiều lần. Không những mời bà con tới xem, cô Nhã còn ghi hình phát trực tiếp lên mạng xã hội. Nghe xong, cánh đàn ông ấp An Bình cũng chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Một cuộc nhậu họp kín được tổ chức tại chòi vịt của ông Năm với những gương mặt rầu rĩ đang ngà ngà hơi rượu.
- Tui nói thiệt, tui chịu hết nổi rồi - Ông Năm đập tay xuống đùi, trước khi uống cái ực hết ly rượu - Đêm qua bà nhà tui nằm mơ sao đó, bả đá chân một phát suýt văng tui xuống đất, miệng còn hô: hê hê hê. Cứ cái đà này, ấp mình thành trại tâm thần hết.
Anh Ba Kỳ, một tay thợ sửa điện tử khét tiếng trong vùng, rót xong ly rượu thì lôi từ trong túi áo ra một cái USB nhỏ xíu, cười đắc thắng:
- Mấy anh, mấy chú, cứ yên tâm. Chiều nay cô Nhã vắng nhà, con lẻn vào nhà ông Sáu đổi cái USB của cái loa kéo. Con đã cài vào đó một thứ vũ khí hạng nặng. Bảo đảm các bà chỉ có nước giải tán. Mặt mũi nào mà còn tiếp tục nữa…
Năm giờ chiều. Ánh hoàng hôn vàng vọt chiếu xuống. Cái sân nhà ông Sáu chẳng khác gì sân khấu. Đội quân neon đã tập hợp đông đủ, xung quanh rất nhiều người được mời tham dự buổi trình diễn. Bà Tư đứng vị trí trung tâm, bộ đồ màu cam cháy bó sát rạt khiến bà trông như một quả bom hẹn giờ sắp nổ. Cô Nhã bước ra, thần thái ngút ngàn, micro đeo trên tai:
- Nào chị em, hôm nay chúng ta sẽ nhảy bài mới, sung hơn, hiện đại hơn! Để gửi tiết mục đến khách mời, đồng thời cũng làm thông điệp để gửi tới nhiều phụ nữ khác. Chuẩn bị nào...
Cô nhấn nút Play. Các bà sẵn sàng tư thế chân chữ V, tay chống nạnh, mặt vênh lên chờ đợi nhịp bass dồn dập để bắt đầu màn co giật. Thay vì tiếng nhạc sàn remix chát chúa, một giọng hát cải lương buồn nẫu ruột, rề rà của nghệ sĩ lừng danh vang lên:
- Trời ơi... bởi sa cơ giữa chiến trường thọ tiễn... nên Võ Đông Sơ đành chia tay vĩnh viễn Bạch Thu Hà…
Cả đội hình đang hăng máu bỗng khựng lại như bị trúng ngải. Bà Tư đang dở đà lắc hông, nghe tiếng đàn nỉ non thì cái hông bỗng khựng giữa chừng, trông tư thế chẳng khác gì bị trẹo cột sống. Xung quanh đám đông cười nghiêng ngả. Cô Nhã hốt hoảng bấm nút chuyển bài. Lại một bài khác. Lần này là: tụng kinh sám hối với tiếng gõ mõ đều đặn: cốc…cốc…cốc…Nam Mô A Di Đà Phật. Trong ánh hoàng hôn nhập nhẹm, giữa sân nhà ông Sáu lộng gió, mười mấy người phụ nữ mặc đồ bó sát, màu sắc sặc sỡ, đứng im phăng phắc nghe tiếng mõ. Cảnh tượng kinh dị đến mức mấy đứa con nít đi ngang qua tưởng các bà đang làm lễ cầu hồn. Bà Năm nhìn bà Tư, bà Tư nhìn cô Nhã. Cái nhịp mõ tụng kinh cốc cốc ấy như xoáy sâu vào lương tâm, nhắc nhở về nồi cá kho đang khét, về đứa cháu đang khóc ở nhà, và về cái sự lố lăng của chính mình bấy lâu nay. Buổi tập hôm đó giải tán trong sự ngượng nghịu chưa từng có. Các bà lục tục kéo nhau về, không ai nói với ai câu nào. Những bộ đồ neon dường như cũng bớt chói hơn dưới ánh đèn.
Sáng hôm sau, người ta thấy cô Nhã lặng lẽ trả nhà, vác cái loa kéo lên xe khách về huyện. Có lẽ cô đã nhận ra cái ấp này không cùng hệ tâm linh với mình nữa. Ấp An Bình trở về đúng với cái tên của nó. Tiếng nhạc sàn biến mất, thay vào đó là tiếng chổi tre quét lá khô xào xạc. Bà Tư đã cất bộ đồ màu cam vào đáy tủ, quay lại với bộ đồ vải bông giản dị. Thỉnh thoảng, vào những buổi chiều vắng, người ta vẫn thấy các bà rủ nhau ra sân, nhưng không còn giật đùng đùng nữa, họ chỉ ngồi hít thở, kể cho nhau nghe chuyện mùa màng, thỉnh thoảng lại nhắc về cơn ác mộng màu neon như một kỉ niệm dở khóc dở cười của thời kì tập tành làm người hiện đại. Cái USB đột tử của cô Nhã như một gáo nước lạnh dội thẳng vào cơn say sưa mê muội của chị em ấp An Bình. Sự im lặng sau tiếng mõ tụng kinh của anh Ba Kỳ không chỉ làm tan hàng buổi tập, mà nó còn kéo những người phụ nữ ấy trở về với thực tại soi rọi qua lăng kính của những người nông dân chân lấm tay bùn.
Sáng hôm sau, bà Tư đem bộ đồ tập màu cam ra sau nhà để giặt. Dưới ánh nắng chói chang của buổi sớm mai, nhìn lớp vải thun ngắn ngủn, bóng lưỡng và cái màu sắc đâm vào mắt ấy, bà bỗng thấy rợn người. Bà ướm thử nó lên dây phơi, rồi nhìn sang chiếc áo đơn sơ của ông Tư đang phơi cạnh bên. Một bên là sự hợm hĩnh, kịch cỡm muốn làm người thành thị, một bên là sự tảo tần, thầm lặng nuôi nấng cả gia đình. Bà Tư khẽ thở dài, lẩm bẩm:
- Trời đất ơi, hồi đó tui ăn cái trúng bùa mê thuốc lú gì mà mặc cái thứ này nhảy nhót trước mặt bàn dân thiên hạ vậy không biết.
Ở đầu xóm, bà Năm cũng đang hì hục dùng chiếc khăn rằn lau đi lớp phấn son dày cộm còn sót lại trên bàn trang điểm. Bà soi gương, thấy những nếp nhăn đuôi mắt in hằn dấu vết của những mùa lúa, thấy bàn tay chai sần vì cầm liềm cầm cuốc. Bà nhận ra rằng, vẻ đẹp hiện đại không nằm ở việc cố nhồi nhét thân hình cục mịch vào những thớ vải bó sát hay những cú lắc hông giật cục theo điệu nhạc sàn. Nó nằm ở sự tự tại khi đứng giữa cánh đồng, là khi mồ hôi rơi xuống cho hạt gạo dẻo thơm. An Bình lại trở về với nhịp sống vốn có. Những người phụ nữ hiểu rằng, họ đẹp nhất khi là chính mình những đóa hoa lục bình mộc mạc, bền bỉ trên dòng sông quê hương, chứ không phải những đóa hoa nhựa màu mè, rực rỡ nhưng lạc lõng giữa cánh đồng lúa chín.
Đêm ấy, trong căn nhà nhỏ, ông Tư khẽ khàng nói với vợ:
- Bà mặc đồ bộ vải thông thường nhìn thuận mắt hơn nhiều.
Bà Tư chỉ cười xòa, nhẹ nhàng vào giấc ngủ giữa hương lúa nồng nàn đang tràn qua cửa sổ. Một ngày mới lại bắt đầu bữa cơm chiều hôm ấy ở nhà ông Tư diễn ra trong một sự im lặng lạ lùng, nhưng không phải cái im lặng hậm hực của những ngày chiến tranh lạnh vì cái loa kéo. Mùi cá lóc kho tộ với tóp mỡ thơm lừng quyện cùng nồi canh chua bông súng lan tỏa khắp gian nhà.
Bà Tư khẽ gắp khúc cá bỏ vào chén ông, giọng bà nhỏ nhẹ, có chút gì đó ngập ngừng:
- Tui cất mấy bộ đồ bóng loáng đó vào tủ rồi. Mai mốt có dịp đám cưới đám hỏi, tui mới đem ra... mà chắc cũng chẳng dám mặc, để làm kỷ niệm cái thời nổi loạn vậy.
Ông Tư cầm chén cơm, lùa một hơi rồi nhìn vợ, ánh mắt không còn vẻ gay gắt như lúc đứng sau hàng rào dâm bụt. Ông đặt chén xuống, thong thả tiếp lời:
- Bà biết không, cái hồi bà nhắm mắt tập Yoga, tui thấy bà lạ, nhưng mà lạ kiểu... hiền. Tới hồi bà chuyển sang cái môn điện giật kia, tui nhìn bà mà tui xót cái bụng quá. Cái bụng mình để chứa cơm chứa gạo nuôi con, chứ có phải cái máy giặt đâu mà bà bắt nó xoay vần dữ vậy?
Bà Tư bật cười, đánh nhẹ vào vai ông làm không khí bỗng chốc nhẹ tênh:
- Thì tại cô Nhã bả nói phụ nữ hiện đại là phải giải phóng hình thể. Tui thấy người ta mặc đồ đẹp, nhảy nhót rộn ràng quá nên cũng ham. Ai dè... nhìn trong gương hồi sáng này, tui thấy mình giống con tắc kè bông bị lạc giữa đồng lúa quá.
Ông Tư cười khà khà rồi nói:
- Phụ nữ hiện đại gì tui không biết, chứ với tui, bà đẹp nhất là lúc bây giờ. Đây mới là cái đẹp mà không cái loa kéo nào phát ra được đâu.
Bà Tư cúi đầu, vành nón lá treo trên vách như cũng mỉm cười theo. Ngoài kia, ấp An Bình sắp chìm vào bóng tối, chỉ còn tiếng dế nỉ non và tiếng gió lùa qua kẽ lá. Những người phụ nữ của ấp giờ cũng đã sắp ngủ yên sau một ngày tảo tần, không còn những giấc mơ màu neon chói lọi, chỉ còn những giấc chiêm bao thơm mùi lúa mới và hơi thở bình yên của đất trời và hơi ấm tình người.