Cái tết đầu tiên sau giải phóng

Cái Tết Đầu Tiên Sau Giải Phóng

Lượt đọc: 10 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

Đang lơ mơ buồn ngủ bỗng nghe những tiếng nổ râm ran khắp nơi. Tưởng có chuyện gì, chúng tôi chạy ra ngoài. Thì ra, dân tình đốt pháo, bắn pháo hoa rực trời. Đã đến Giao thừa đâu cơ chứ! Chắc là háo hức quá, sốt ruột quá… Hai mươi năm chờ được mà có mấy tiếng đồng hồ cũng không chờ được nữa! Anh Hải cười nói với chúng tôi như vậy rồi chỉ xuống một nhà kho nổi gần đấy. Anh đã chuẩn bị từ trước, chọn toàn pháo hiệu, pháo dù của địch, cất vào đấy, chờ đón giao thừa đầu tiên.

Hầu như cả đơn vị tôi đã tràn ra ngoài, người bắn AK, kẻ đốt pháo mua ngoài chợ về, nhưng nhiều nhất là pháo hoa, pháo dù chiến lợi phẩm của địch. Vì Tổng kho Long Bình sau giải phóng có rất nhiều bom mìn cài khắp các hàng rào, những vị trí xung yếu, chưa nói đến hàng vô thiên ủng chất nổ, bom đạn trong các kho ngầm lớn nhất Đông Dương lúc bấy giờ nên các thủ trưởng đã quán triệt trước, cấm bắn đạn, đốt pháo bừa bãi. May mà quanh khu nhà chúng tôi có những cái hồ nhân tạo cực lớn, mà sau này tôi mới biết bên dưới là cả hệ thống hầm ngầm cực kỳ hiện đại, nên anh em thả sức ra hồ bắn pháo hoa, bắn pháo hiệu mà không sợ mất an toàn.

Ba anh em tôi giật mãi những ông pháo hiệu, pháo dù của dịch để lại mỏi tay mà vẫn không chán… Bỗng mùi khét sực lên mỗi lúc một nặng. Thằng Tùng giải thích là mùi thuốc pháo, nhưng khi trực ban tiểu đoàn chạy đến, hét tướng lên: Hai thùng bánh chưng cháy thành than rồi, ba anh em mới hốt hoảng chạy về. Chuyện cháy hết bánh làm các thủ trưởng rất không vui. Anh em binh lính lại chẳng mấy đứa quan tâm. Nhất là sáng hôm sau, đúng mồng Một Tết, các đoàn đại biểu của tỉnh Đồng Nai, các huyện Long Thành, Long Khánh, thành phố Biên Hoà… nối nhau vào thăm và chúc tết, kèm theo rất nhiều quà cáp, từ thịt cá, hoa quả, mứt kẹo và nhất là bánh tét, đơn vị ăn mãi mới hết.

Cũng Mồng một ấy, buổi chiều, đơn vị đang vui văn nghệ, hái hoa dân chủ thì có lệnh báo động. Tưởng có giặc, nào ngờ ra xếp hàng chào đón đoàn cán bộ cấp cao đến thăm. Xếp hàng cả nửa tiếng mà chẳng thấy khách đâu. Mọi người bắt đầu khó chịu. Tiếng rì rầm rộ dần. Đúng lúc có đứa lầu bầu chửi tục thì xuất hiện hai chiếc máy bay trực thăng, lượn mấy vòng trên bầu trời Tổng kho Long Bình rồi đậu xuống sân lớn. Lúc ấy Chính uỷ, Sư trưởng cùng các ban bệ Sư đoàn 304 chúng tôi mới lục tục ra đón.

Chắc là cán bộ to lắm… Anh em lại rì rào vì đây là lần đầu tiên khách đi máy bay đến thăm. Trong đoàn cán bộ cao cấp tôi nhận ra thiếu tướng Hoàng Đan, là Quân đoàn phó Quân đoàn 2. Tôi đã có dịp gần ông trong chiến dịch Quảng Trị tháng 10 năm 1972 khi ông cùng mấy vị cán bộ tham mưu Sư đoàn 304 qua sông Mỹ Chánh thực sát chiến trường Nam Quảng Trị. Lần ấy, tôi phải mang thêm tư trang cho ông, hay bớt thuốc lá vụn đựng trong một thùng lương khô và dấu trà Hồng đào, là tiêu chuẩn của riêng sư trưởng để về làm quà cho anh em đơn vị mình. Nào ngờ, lúc chia tay, ông đưa cho tôi túi ni lông nhỏ. Tôi chưa hiểu để làm gì thì ông cười bảo, để đựng thuốc lá vụn kẻo bị mốc. Ông còn dặn thêm, đừng đựng chung với chè kẻo chúng khử mùi nhau. Tôi thì ngượng tẽn mặt mà thủ trưởng lại cười, đưa cho tôi gói thuốc lá Điện Biên bao bạc, bảo “gửi cho thằng Cang và thằng Thu” – là Chính trị viên và Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn đặc công của tôi…

Đoàn khách bắt tay các thủ trưởng Sư đoàn 304 rồi vẫy tay chào chúng tôi. Tôi thấy tướng Hoàng Đan nói với Sư trưởng 304: “Nhìn anh em mình khoẻ khoắn và chững chạc mà vui quá, anh ạ!”. Sư trưởng chúng tôi cười, nói: “Vâng! Nhưng các anh cho người trông cẩn thận chứ lính của tôi nó nghịch lắm, hay khám phá, lơ mơ chúng nó vặn hết ốc, máy bay lại không bay được đâu”.

***

Ngay ngày đầu Xuân, Tùng nhận tin vui được về phép thăm nhà. Hắn bận rộn công việc chuẩn bị, nhờ tôi ra thị trấn Tam Hiệp mua giúp nó một cái đài bán dẫn. Đang mồng Hai Tết, thị trấn chỉ lác đác một số nhà hàng mở bán, chủ yếu về ăn uống, còn cửa hàng lớn bán Radio cửa vẫn im ỉm. Đang thất vọng, định quay đi thì cửa nhà hàng hé mở và một cô gái tươi tắn chào tôi: “Dạ … chào chú! Chúc mừng năm mới nghen. Chú tìm ai hay tìm cái chi đó?”. Nhìn cô gái lúc đầu tôi ngỡ con gái bà chủ, vì còn trẻ, mặt lại hồng hào, tươi tắn, rất ưa nhìn. Tôi lúng túng: “Tôi… Tôi… đi mua cái đài bán dẫn, nhưng…”. Cô gái cười rất tươi, vẫn cái giọng nửa Bắc, nửa Nam: “Vài hôm nữa các nhà hàng mới mở đó chú…”. Tiếng người ồn ào trong nhà bỗng lặng xuống rồi một giọng ồm ồm đặc Nam bộ vọng ra: “Cái chi ngoải zậy?”. “Có chú giải phóng hỏi mua cái ra – di – ô nè”. “ Zậy hả!”. Có tiếng chân lật đật chạy ra. Một người đàn ông luống tuổi vận đồ khá lịch sự, mặt tưng bừng chất men. Ông ta đưa cả hai tay bắt tay tôi: “Chú giải phóng… Mời… Mời vô vui tết với nhà tui… Chú đừng có mà ngại… – Ông ta chỉ vào bàn bừa bộn mâm cỗ và những người đang dừng cuộc vui chăm chú nhìn tôi – Toàn người nhà mà chú. Vợ tui cũng người Bắc đó. Còn chúng là con tôi…”.

Nhìn tay ông chỉ một loạt những đứa trẻ lít nhít ngồi xung quanh bàn, mà sau này tôi đếm được 10 đứa chẵn, đứa lớn nhất là cô bé trạc 15 tuổi, đứa bé nhất đang nằm trong tay chị vú nuôi chắc chưa đầy tuổi, tôi cố lắm mới khỏi để lộ mét mắt kinh ngạc bởi cô vợ tôi suýt gọi nhầm bằng em có đến ngần ấy con. Người chủ nhà gật gù, vẻ vui lắm… “Đầu năm có chú giải phóng xông nhà. Hên rồi”. Tôi lưỡng lự, nửa muốn vào vì hương vị gia đình thiếu vắng từ bao năm chiến trận, nửa cũng e ngại vì lễ tết và phong tục vùng đất mới hoà bình. Nhưng cô vợ ông ta đưa cái nhìn cầu khẩn, rất chân thành, tôi không nỡ khước từ. Bọn trẻ đứng hết dậy, đứa nào cũng khoanh tay, cúi đầu, lí nhí chào câu gì đó tôi không nghe rõ rồi xin phép ba má, kéo nhau ra phố, chỉ còn bà vú muôi và đứa bé nhất được bế lên tầng trên. Cô vợ cùng đứa con gái lớn nhanh chóng dọn dẹp, thay hoặc bổ sung một số món ăn trên mâm cỗ để đãi vị khách bất đắc dĩ.

Tôi khép nép ngồi vào bàn. Ông chủ bước đến tủ kính, lấy một chai rượu tây mà lần đầu tôi được nhìn thấy, bật nắp, rót vào cái ly đặt trước tôi. Ông lại rót cho mình ly mới, vẻ rất trịnh trọng, nâng ly: “Mời chú giải phóng. Mình cạn mừng năm mới đi chú…”. Tôi đã trấn tĩnh, giơ cao ly rượu ngang mặt, dè dặt từng tiếng: “Thật vinh hạnh cho tôi được gia đình mời đón Tết. Vinh hạnh hơn nữa lại là người xông đất gia đình mình. Chúc cả đại gia đình ta, năm mới mạnh khoẻ, hạnh phúc và làm ăn phát đạt…” Tôi không ngờ mình nói được câu chúc đầy đủ, nên bắt đầu tự tin. Hai chúng tôi cạn ly. Ông chủ bắt tay rất chặt và khen tôi nói hay. Ông ấy cũng chúc lại, lúc đầu là tôi, rồi chúc gia đình tôi, chúc đơn vị tôi, chúc đất nước đã hoà bình… Nhiều câu líu ríu lưỡi, nhiều từ địa phương, tôi không hiểu, nhưng chắc toàn lời tốt đẹp. Chắc hơi men và phấn chấn vì có bộ đội giải phóng xông nhà nên ông ấy nói như không muốn dừng. Mãi đến khi cô vợ vừa lấy cái ly trên tay ông rồi ấn xuống ghế, ông mới chịu, và tôi cũng không phải đứng mãi để nghe lời chúc mà không biết lúc nào mới thôi. Cô chủ không ăn, không uống mà ngồi cạnh chồng châm rượu, gắp thức ăn cho hai người.

Sau này, dù có những tiệc tùng, mâm cao cỗ đầy đến đâu cũng không thể quyến rũ tôi hơn bữa tết ấy bởi hương vị gia đình mà người lính trận như tôi đã nhiều năm khao khát, lại những món vừa ngon vừa lạ của cái tết đầu tiên. Cũng vẫn những món truyền thống, nguyên liệu như nhiều nơi khác nhưng cách chế biến, bày biện vừa đẹp mắt lại rất hợp khẩu vị của tôi. Món gà luộc, ngoài một đĩa được sắp xếp rất khéo, lại có một đĩa xé phay trộn gỏi ăn rất ngon. Thay cho những chiếc bánh chưng dân miền Bắc là bánh tét cắt từng khoang tròn trịa, với nếp dẻo thơm ngon, nhân đậu xanh béo mềm, làm tê cả lưỡi. Đĩa thịt kho tàu lẫn trứng vịt có vị thanh ngọt của nước dừa, béo ngậy của trứng cùng miếng thịt ba chỉ mềm ngon. Thấy tôi tập trung vào món khoái khẩu này, cô chủ tỏ ra vui lắm, vừa gắp vào bát cho tôi, vừa giải thích: “Theo dân trong ni, miếng thịt vuông, quả trứng tròn tượng trưng cho trời đất, cầu cho năm mới trọn vẹn, đầy đủ”. Hình như để tôi có dịp được thưởng thức thêm những món khác, cô chủ chỉ một bát ô tô dựng canh. “Chú nếm ít canh khổ qua cho mát và giã rượu”. “Sao gọi là khổ qua?” Tôi hỏi. “Món ni không thể thiếu trong ngày Tết vì ai cũng mong muốn mọi chuyện “khổ” ở năm cũ sẽ “qua” dành cái tốt đẹp cho năm mới. Tôi ăn mới biết “khổ qua” là mướp đắng được bỏ ruột đựng thịt lợn xay trộn với mộc nhĩ, hành lá. Một món lạ miệng hơi nhân nhẫn đắng cực kỳ ngon, độc đáo. Trên mâm cỗ ngày tết còn có nhiều món ngon miệng như kiệu muối, lạp sườn, giò chả, nem cuốn và đặc biệt là rất nhiều loại rau sống. Đúng là món nào cũng ngon, cũng thích, nhưng giá chi họ đừng cho ớt quá nhiều và các món rau sống nhiều rau diếp cá thì với tôi, tuyệt vời biết bao.

Thấy tôi hay xem chiếc đồng hồ, cô chủ hỏi, có việc chi mà chú hay sốt ruột rứa? Đang ngày tết mà… Tôi thú thật là đang muốn đi ra chợ Lớn tìm nhà mua đài bán dẫn về cho bạn. Tức thì ông chủ reo lên, răng chú không mua luôn ở nhà ni? Tôi ngập ngừng, bảo nhà mình chưa mở. Ông chủ xởi lởi, định ngày Mồng bốn mở hàng, nhưng bữa ni như trời xui, mở bán cho chú giải phóng thì quá hên rồi, trời đất quỷ thần ơi! Bính Thìn nhà mình phát đạt he. Tôi cũng mừng lắm, vội xin phép mua đài bán dẫn để về kẻo bạn tôi lại mong. Cô chủ dẫn tôi qua gian bên cạnh, là cả một thế giới đài bán dẫn, tha hồ chọn. Vừa lúc tìm được đài bán dẫn hãng National, hai băng, hai pin đại như bạn tôi dặn, bỗng có còi thổi gắt liên hồi và tiếng ồn ào rộ lên ngoài cửa. Tôi theo cô chủ ra xem, thấy mấy người an ninh của khu phố dắt chiếc xe đạp và giải cùng một người đàn ông luống tuổi hai tay đang bị còng số tám, kéo theo sau mấy người dân, rất hùng hổ, chỉ chực xông vào đánh kẻ bị còng, nhất là lũ con nít hùa theo, ra vẻ phấn khích lắm. Chắc là vụ ăn cắp, tôi nói với cô chủ rồi bỗng giật mình khi thấy tang vật ăn cắp lại chính là chiếc xe đạp của tôi. Bấy giờ tôi mới sực nhớ xe đạp tôi dựng ngoài cửa. “Ôi xe của tôi…”. Tôi thốt lên rồi đến giữ chiếc xe đạp. Người bảo vệ ngăn tôi lại. Thì ra họ đã theo dõi giã lang thang này khi hắn ta cứ lảng vảng, ngó nghiêng, rồi nhằm khi phố vắng, trong nhà không ai để ý đã cuỗm mất chiếc xe dựng hớ hênh ngoài cửa. Cô chủ, ông chồng và mấy đứa con nhà hàng cũng đã vây quanh. Chắc là ai cũng bất ngờ vì cái sự lê đễnh đến khó tin của tôi. Biết xe ni của anh giải phóng, nhưng để chúng tôi xử lý đã.

Người cán bộ an ninh nói vậy rồi mời tôi cùng về trụ sở Uỷ ban Nhân dân Cách mạng Tam Hiệp để lập biên bản. Trên đường về đấy, tôi thấy có nhiều người cứ chực xông vào đấm đấm, đá đá người đàn ông can tội ăn cắp rất tội nghiệp. Có người còn bảo, sao chú giải phóng hiền quá zậy! Hắn ăn cắp xe mà không ghét à? Tôi bảo có pháp luật nên đừng đánh người ta. Đến trụ sở, người ta quát, bảo người ăn cắp bỏ tất cả những gì trong người ra ngoài. Chẳng có gì ngoài mấy tờ báo gập vào nhét túi như ví tiền. Nhìn đôi mắt người đàn ông trạc ngoài bốn mươi u uất, buồn thăm thẳm, tôi bỗng thấy chạnh lòng. Nhất là khi bị dẫn ra sau nhà, tống giam vào một công tơ nơ bằng sắt, tôi thấy thương hơn là ghét, bèn dúi vào “kẻ cắp” tờ bạc lẻ, rồi bảo với người cán bộ an ninh đang tròn mắt nhìn tôi như lạ lắm: “Tết nhất rồi, để anh ta mua cái gì ăn cho đõ đói. Tốt nhất là thả họ ra”. Người cán bộ an ninh lạnh lùng bảo: “Đó không phải việc của anh” và đẩy cửa sắt của công tơ nơ nghiến ken két rồi đóng “rầm” lại, làm tôi thấy lạnh hết cả sống lưng.

Tôi đạp xe về đơn vị với tâm trạng vui buồn ngổn ngang. Nhưng rồi, cái còn lại mãi sau này là tình cảm với gia đình chủ hàng ra – di- ô ở Tam Hiệp. Không phải vì họ treo gửi theo món quà có đủ những món tết trên gi đông xe tôi, cũng không phải họ bán cho bạn tôi cái đài bán dẫn giá rẻ bất ngờ, mà chính là sự quyến luyến của ông bà chủ hàng và mấy đứa nhỏ. Họ bảo, các chú giải phóng lạ lắm nghen và mong thành bạn hữu viếng thăm thường xuyên. Tất nhiên, sau đó, tôi, Tùng và nhiều anh em đơn vị trở thành bạn quý của gia đình họ cho đến ngày rời quân ngũ về quê hương…

Nguồn: https://vanvn.vn/cai-tet-dau-tien-sau-giai-phong-but-ky-cua-thai-chi-thanh/
Nguồn: vanvn.vn (Hà Nội, ngày 20.11.2025)
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.