So với dấu ấn Ngọc tỉ trên, thì chiếc ấn vàng sau của vua Thiệu trị lại có công dụng phổ biến, dấu ấn của nó xuất hiện rất nhiều nơi để dân gian nhìn được nó. Mang chữ khắc là « Đại Nam Hiệp kỷ lịch chi bửu », ấn này được đúc bằng vàng vào tháng 10 năm Thiệu trị thứ 7 (Août 1847), nặng 125 lạng 5 chỉ 4 phân, tương đương 4kg707. Khuôn ấn vuông, cạnh đo 111 mm, mép viền 12 mm, đế dày 13 mm.
Nuốm chạm hình kỳ lân đứng. Ấn này theo tên gọi chỉ đặc biệt đóng trên những cuốn lịch.
Hai nhà văn đã đem nó vào thơ văn là Tú Xương và Nguyên Tuân. Ông Tú của đất Vị hoàng sông Vị tỉnh Nam định đã nói về ngày Tết là :
« Xuân từ trong ấy mới ban ra,
Xuân chẳng riêng ai, khắp mọi nhà ».
Đã ám chỉ đến vụ ban hành cuốn lịch từ triều đình Huế ra Bắc cho người dân biết ngày nào là đầu năm mà ăn Tết.
Còn Nguyễn Tuân, trong chuyện Khoa thi cuối cùng của cuốn Vang bóng một thời, ông đã viết với một giọng văn cầu kỳ cổ kính ở đoạn mở đầu :
« Ở cuốn lịch niên hiệu Duy tân năm thứ mười, bìa vàng nhòe nét son kim ấn tòa Khâm thiên Giám, thấy tiết thu phân và ngày lập thu qua đã lâu… »
(Xin nói thêm trong dấu ngoặc rằng tôi không rõ Nguyễn Tuân có lầm chăng khi nhắc đến khoa thi hương cuối cùng này ở Bắc kỳ vào mùa thu năm Ất Mão 1915 tức là năm Duy tân thứ chín nếu ta tính rằng nhà vua đã lên ngôi năm 1907 hay Đinh vị được kể là năm thứ nhất ; còn năm 1916 thì vua Duy Tân bị Pháp bắt đi an trí sau vụ khởi nghĩa đêm mồng một tháng tư năm Bính thìn (02-05-1916). Hơn nữa theo lệ nhà Nguyễn thì thi hương (còn gọi là thu vi) thường được tổ chức vào mùa thu của các năm : tí, ngọ, mão, dậu ; còn thi hội (còn gọi là xuân hội) thì tổ chức vào mùa xuân của các năm : thìn, tuất, sửu, mùi. Vậy kỳ thi hương mà Nguyễn Tuân nói không thể tổ chức vào năm Thìn được).
Cuốn lịch ngày xưa rất quan trọng cho dân mình, mà chỉ có vua là chủ cả nước mới có quyền và ban phát lịch cho nhân dân. Đối với người mình, thì nhất nhất việc gì cũng phải coi ngày kén giờ từ chuyện cưới hỏi, tang ma, đào móng, dựng đòn dông cho đến chuyện xuất hành, khai trương cửa tiệm, khai công xưởng thợ, vv…
« Kén ngày thì phải xem đến lịch. Sách lịch do tòa Khâm thiên giám soạn ra. Mỗi năm vào ngày mồng một tháng chạp, Hoàng đế ngự điện khai trào, các quan tòa Khâm thiên giám cung tiến Hiệp kỷ lịch, rồi khâm mạng vua mà ban lịch đi các nơi.
« Lệ phát lịch, bao nhiêu văn võ quan lại cho đến tổng lý đều được. Tự quan tứ phẩm giở lên thì lịch có dấu ấn dấu Kim bảo ; còn ngũ phẩm giở xuống thì ấn dấu Giám. Còn dân gian thì mua lịch của Giám mà dùng.
« Ban lịch trọng nhất là để cho thiên hạ biết chính xác tiết khí, tháng thiếu tháng đủ, ngày tốt ngày xấu, để cho tuân hành được đều nhau » (Việt nam phong tục, Phan Kế Bính).
Thành ra, chiếc ấn « Đại nam Hiệp kỷ lịch chi bảo » tượng trưng cho một nền văn hóa và kinh tế chủ nông dựa theo thiên văn cũ và lý thuyết vũ trụ quan Á Đông. Nhà vua được coi như vị giáo chủ thờ trời trong một quốc gia, cuốn lịch là cuốn luật điển về những điều kiết hung lành dữ mà người dân muốn sống thuận lẽ thiên nhiên phải tuân hành vậy. Dấu ấn Kim bảo in trên cuốn lịch có uy quyền như là một sự chuẩn y tối hậu không có không được trên văn bản để mọi người chấp hành. Dấu ấn này rất đỗi thiêng liêng vì phát xuất từ nhà vua là người thừa mệnh trời mà trị dân trị nước. Do niềm tin tưởng này, người mình ngày xưa trong nhà có tang ma thì :
« …trước khi nhập quan phải chọn giờ tránh tuổi rồi dùng bùa nọ bùa kia, dán trong, ngoài quan tài. Có người cho là chết phải giờ xấu thì lạ bỏ cỗ bài tổ tôm, hoặc cuốn lịch tàu, hoặc quyển lịch ta (nhất là quyển lịch có dấu bộ đóng thì càng hay ».(Việt nam Phong tục, Phan Kế Bính)
Chiếc ấn vàng Hiệp kỷ lịch của vua Thiệu trị chính là một di tích văn hoá, thất lạc đi thật đáng cho ta bùi ngùi hối tiếc.
