Tờ thỏa hiệp thư ép buộc của Pháp

Chiếc Bảo Ấn Cuối Cùng

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 108 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
3 Tờ Thỏa Hiệp Thư Ép Buộc Của Pháp
3

❊ ❊ ❊

Ta hãy tìm lại một di tích văn kiện lịch sử nói rõ điều trên. Theo thỏa hiệp thư ngày 6 Novembre 1925 :

Giữa những quan Đại thần đại diện cho Đế quốc An Nam, xử lý thay vị Hoàng Đế và Toàn Quyền của xứ Đông dương, vị được giao phó quyền hành của nền Cộng hòa (tức là nước Pháp), đã thỏa hiệp như sau :

Điều thứ nhất : Chỉ duy nhất những luật lệ liên quan đến những nghi lễ hay những qui phép hiến định của vương quốc là thuộc quyền sắc chỉ của Vua. Hoàng đế tối thượng chỉ can thiệp trực tiếp hoàn toàn vào sự thi hành ban ân tứ và phong những thụy hàm và bằng sắc cho các thành hoàng của các làng xã ở Trung kỳ và Bắc kỳ. Những tờ tước phong, những bực điện hàm, những bực cung hàm và năm tước vị quí phái (công, hầu, bá, tử, nam) sẽ được Hoàng đế ban xuống cho các thần dân, chiếu theo điều 5 của chỉ dụ ngày 7 tháng 6 năm 1923. Tất cả những vấn đề khác liên quan đến tư pháp và hành pháp của vương quốc, tổ chức những nha sở, tuyển dụng và phong chức của các công chức người An nam thuộc mọi cấp đều do nghị định của những Đại diện của Bảo hộ. Tuy nhiên, ở Trung kỳ, những nghị định của ông Khâm sứ (đúng ra dịch là Tổng Trú Sứ từ chữ Résident supérieur) sẽ đưa ra Hội đồng Nội các để lấy ý kiến của Hội đồng này. Vì sự tiến triển hiện nay của xứ sở, Chính phủ Nam triều cần xét là lúc thích hợp để cho nhân dân dự vào công việc quản lý những việc của Quốc gia. Vì vậy, Khâm sứ ở Trung kỳ được ủy thác làm đại biểu thường trực cho Hoàng thượng trong tất cả những sự cải tổ lớn xét ra hữu ích để lấy ý kiến của « Viện Dân Biểu » (Chambre des représentants du Peuple), đây là giai đoạn đầu tiên đi tới một sự tham gia hữu hiệu hơn của nhân dân vào việc công.

Những điều cải tổ sẽ áp dụng bằng những nghị định sau khi có ý kiến phù hợp của viện này.

Những nghị định do bởi những Đại biểu của nền Bảo hộ sẽ đầy quyền lực bắt buộc trong mỗi nơi trong xứ mà họ thi hành quyền hạn.

Sự bổ nhiệm và giải nhiệm của những vị Thượng thư sẽ do Nhà Vua làm sau khi có sự thỏa thuận can thiệp với Khâm Sứ ở Trung kỳ và sự tham gia của Toàn Quyền.

- Điều 2 : Mọi sự tiêu pha liên quan đến việc hành chánh dân và quân sự của Chính phủ Nam triều sẽ tính vào ngân sách địa phương của Trung kỳ. Danh sách hộ tịch của Hoàng thượng và Hoàng tộc, sự tiêu pha về Nghi Lễ và về những gì liên quan đến cung điện và lăng tẩm sẽ làm thành một ngân sách đặc biệt tùy nghi cho Hoàng thượng và sự quản lý sẽ giao cho Thượng thư bộ Hộ.

- Điều 3 : Hội đồng Nội các sẽ do Khâm Sứ chủ tọa ở Trung kỳ ; khi ông này vắng mặt hay có sự ngăn trở, ông sẽ cử người đại diện cho ông.

- Điều 4 : Tờ thỏa hiệp thư này được thi hành vào ngày ký kết.

Làm tại Huế, ngày sáu tháng mười một một ngàn chín trăm hăm lăm.

Theo ông Phan Khoang trong Việt Nam Pháp thuộc sử (1884-1945), thì Hòa ước Giáp thân 1884, đúng lý thì thi hành đến năm 1945 và Việt nam chỉ mất quyền ngoại giao, nhưng quyền cai trị trong nước, binh bị ở Trung kỳ và Bắc kỳ vẫn trong tay Triều đình Huế, « …thế mà sau đó một thời gian, đặt một chức lý trưởng, cũng phải do quan Sứ ưng thuận và cấp bằng, binh lính thì để kéo xe hay hầu hạ các quan… » Ông Phan Khoang đã dựa vào tờ thỏa hiệp thư ngày 6 tháng 11, năm 1925 trên để viết một cách khẳng định như thế.

LÊ VĂN LÂN —★— CHIẾC BẢO ẤN CUỐI CÙNG ebook©MotSAch TVE-4u© —★—
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Lê Văn Lân

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.