Giai đoạn sau đó là viết mẫu chữ hoặc là viết trực tiếp trên mặt gỗ hay đá, hoặc là viết trước trên giấy bản rồi dán lên. Mặc dù sự thao tác của mũi dao khắc là vấn đề kỹ thuật thuần túy, nhưng những chuyên gia đã cố gắng luyện làm sao cho mũi dao khắc càng gần cái điệu nghệ của ngòi bút thì càng lý tưởng, nên mới có danh từ « ngòi bút sắt » để tôn vinh cho những lưỡi dao khắc tài tình trên mặt ấn. Một nét dao khắc phải gọt đi, chuốt lại trên một nét chữ là một việc làm cần tránh đến mức tối thiểu nếu không bị chê là vụng vậy. Tuy nói vậy, những nét khắc quá sắc và quá ngọt chưa hẳn được tán thưởng vì bị cho là tiểu xảo, máy móc.

Người Tầu chuộng cái « cổ » nên nét khắc phải mang hơi hướm đúng cái tinh thần của những giòng Hán triện ấn. Đã rất nhiều người lấy giấy bản in rập lại những chữ khắc trên những tấm bia cổ để học cái đẹp của cổ nhân. Tôi xin kể quí bạn nghe một giai thoại về chuyện chép chữ triện của người Tầu, nó nói lên tinh thần hiếu cổ cầu kỳ của họ :

Ở vùng Thiểm tây, có ngôi chùa Long Khánh, đặc biệt có tấm bia viết chữ triện tên là Bích lạc văn bi, dựng vào đời Đường rất danh tiếng. Không biết loại chữ triện bí hiểm thế nào mà thư pháp gia Lý Dương Băng mê mẩn nhìn ngắm bẩy ngày không chịu rời bước và ông đã bỏ ra 12 năm để học lối chữ Bích lạc bi văn này… nhưng không thành công. Cuối cùng phát cáu, ông cầm đục đánh vào bia, nên tấm bia mang những vết mẻ… bây giờ du khách còn nhìn thấy (sic).

Tôi lại kể thêm về một phong tục của Tầu thời xa xưa, khi một đứa con trai được đẻ ra, người ta bèn tặng cho nó một miếng đồng, rồi gia đình nó bèn chôn dưới đất chờ cho đứa trai này đến tuổi thanh niên sẽ đào lên mà khắc ấn. Những chỗ đồng han rỉ được ham chuộng lắm. Điêu ấn gia Hà Tuyết Ngư rất nổi tiếng về lối khắc chữ ấn trên đồng han rỉ được trịnh trọng gán cho một cái tên là lối chữ « Lạn Đồng Văn » (Lạn đồng là đồng nát).

Nhìn một cái ấn, đôi khi người ta thấy một vài chỗ trống để trắng hay ở đường viền bị sứt, hay một nét chữ hơi mờ, đó chính là sự khuyết điểm hữu ý để tạo ra tính chất phóng khoáng về nghệ thuật.

Trong nghề điêu khắc ấn, người điệu nghệ có thể nhận định được những thế đao pháp tùy theo sự thao tác của người khắc ấn mang những tên ly kỳ như đường múa về kiếm pháp vậy :

- Khinh đao pháp (dùng mũi dao khều nhẹ)

- Xung đao pháp (lối vung đao khắc thật lẹ như chim bay nên còn gọi là « phi đao »)

- Trì đao pháp : để khắc rất chậm nhưng nét lại sâu

- Chánh đao pháp : khắc chữ thật thẳng

- Song nhập chánh đao pháp : để khắc những nét thẳng nhưng có hai đường ; góc nét lại tròn.

- Mai đao pháp : vùi mũi dao xuống trong đá để theo chiều của nét chữ khắc.

- Lưu đao pháp : dùng để lưu lại những nét rời rạc buông lơi ở những chỗ hai nét nối liền…

- Phúc đao pháp : lật mũi dao ngửa lên

- Thiết đao pháp : đè dao mà xén xuống

- Thưởng thượng phỏng hạ lưỡng đao pháp : đưa mũi dao húc ngược đè xuôi thật thẳng góc, thật chắc nịch để tạo ra những nét rất mảnh dẻ và thẳng

- Vũ đao pháp : dùng mũi dao đào hai bên một đường có nét đôi, như đang múa xàng bên phải, xê bên trái, tựa như người bị… gai chích, vai bên này một phát, vai bên kia một phát, do đó vũ đao pháp còn gọi là thích đao.

Chúng ta không tinh thông Hán tự, mù tịt về thư pháp Trung Hoa đã đành mà còn là những phàm nhân trên phương diện nghệ thuật, đương nhiên khó mà hiểu được cái tinh diệu của những thao tác của nghệ nhân. Để kết luận trên nghệ thuật về ấn triện, tôi xin mượn lời của học giả Jiu-fong L. Chang đã viết như sau :

« Trong bàn tay của một nghệ nhân chân chính, sự khắc triện đích thị là một phương tiện giúp ông thỏa mãn một cách chân thật sự tự biểu lộ tâm hồn sáng tạo của mình về cá tính cũng như về hội họa và thư pháp. Dù rằng ông phải thấm nhuần học hỏi về truyền thống, cái phong điệu của ông – nói ra một cách rõ ràng và không lầm lẫn – là phong cốt riêng của ông và nó luôn luôn phản ánh cái nhân cách của ông ». (Jiu-fong LChang, Introduction viết đề tựa cho cuốn Chinese Seals của TC. Lai, January 1996, Seattle, Washington).