Người Việt mình vẫn quen kể về một nhân vật lịch sử nối tiếng là thông minh từ thuở bé, mà tôi rất tiếc đã không nhớ tên họ. Vì chuyện này liên quan đến đề tài về ấn triện, tôi xin thuật lại như sau :

Ở một làng kia, có một đứa bé trai mới lên sáu, lên bảy gì đó, cha mẹ nó nghèo phải đi làm việc bên ngoài vắng mặt luôn, nên thường để nó chơi lê la một mình ở nhà. Một hôm, có người chủ nợ đến đòi tiền thì thấy nó đang ham mê chăm chú lấy đất sét nặn một con voi… Ơ kìa, con voi đất lại cử động được… Ông khách đòi nợ thích thú nhìn kỹ thì thấy thằng bé đặt voi đất trên mai lưng của một con cua đồng, vòi voi là con đỉa, tai voi là hai con bướm.

Khách hỏi : « Bố Mẹ mày đi đâu ? Tao lại đòi tiền mà Bố Mẹ mày nợ tao đây ».

Thằng bé trả lời : « Bố đi « chặt sống trồng chết », còn Mẹ đi « bán gió mua trăng ».

- « Mày nói quái gì mà tao không hiểu ? » Ông khách gắt, nhưng thằng bé nói : « Cháu nói thế mà Bác không đoán ra sao ? Nếu cháu giải nghĩa ra, Bác tha nợ cho Bố Mẹ cháu nhé ! »

Khách thấy nó là con nít bèn hứa dối rằng : « Được ! Tao không đòi nữa đâu. Nói đi ! »

- Thưa, bác lấy cái gì làm bằng chứng bác đã nói vậy ?

Khách bèn lại hứa ẩu : « Có con voi của mày làm chứng được không ? »

Thằng bé bảo ừ và nói : « Bố cháu đi « chặt sống trồng chết » nghĩa là đốn cây tre tươi về làm cột hàng rào, và Mẹ cháu « bán gió mua trăng », tức là đi bán quạt để có tiền mua dầu phọng thắp đèn ban đêm ».

Khách nghe xong, khen : « Thằng này giỏi, giảng nghe được lắm ! » và ông rảo bước ra về. Nhưng thằng bé chạy theo và lẹ làng nắm lấy ngón tay cái của khách rồi đè dấu in trên lưng con voi mà nó vừa nặn bằng đất sét còn ướt. Làm xong, nó ù té bỏ chạy, khiến khách ngỡ ngàng không hiểu gì cả.

Vài hôm sau, ông khách trở lại đòi tiền, lần này gặp cha mẹ nó ở nhà. Nhưng thằng bé nói ngay : « Bác đã hứa không đòi nữa rồi mà ? » Khách chối : « Tao hứa lúc nào ? »

- Thưa Bác, có con voi làm chứng… với dấu tay của Bác in trên lưng nó đây này !

(Để câu chuyện có tình, có lý thì ông khách là người hào phóng, trọng nghĩa khinh tài, bèn xóa món nợ chẳng đáng bao nhiêu… và xin thằng bé làm con nuôi để cho nó được học hành nên người !)