Trong số những chiếc ấn của triều Nguyễn, có một chiếc đặc biệt đã bị người Pháp bắt phải phá huỷ đi ! Đó là chiếc ấn mà vua Gia Long có được khi nhận lãnh sự sắc phong từ vua nhà Thanh lúc mới lên ngôi như là biểu tượng cho sự thần phục của một bang quốc với Thiên triều. Sự phá huỷ ấn này bằng cách đun chảy tan vào ngày 6 tháng 6 năm 1884 tại toà Tổng trú sứ Pháp (ở Huế quen gọi là toà Khâm) sau 13 ngày bàn cãi thương thảo gay go trước khi Việt và Pháp ký hoà ước Patenôtre (còn gọi là Hoà ước Giáp Thân 1884).

Phía người Pháp là các ông Patenôtre và Rheinart (Patenôtre nguyên là Công sứ ở Tầu được Thủ tướng Jules Ferry sai phái ký kết hoà ước này, còn Rheinart theo giúp vì rất am hiểu các nhân vật ở Triều đình Huế, về sau ông này ở lại làm Khâm sứ).

Phía Việt nam có các ông : Nguyễn văn Tường (Phụ chánh đại thần), Phạm thận Duật (nguyên là Thượng thư bộ Hộ cử làm Toàn quyền đại thần), Tôn thất Phan (nguyên là Tham tri bộ Công cử làm Phó Toàn quyền).

Hoà ước này ký vào năm vua Kiến Phúc nguyên niên 1884 là hoà ước căn bản bắt Việt Nam ta phải chịu sự « bảo hộ » của Pháp mà sau này Vua Bảo Đại cùng Triều đình Huế luôn luôn trở lại và dựa vào để thương thảo với họ khi họ cứ được thể lấn áp Việt nam. Nó gồm 19 khoản qui định những quyền hạn mà người Pháp làm để « bảo hộ » ta.

Một điều đặc biệt là trước khi hai bên đặt bút ký thì Patenôtre nói là kể từ nay Việt nam đã nhận nước Pháp « bảo hộ », thì tức là hoàn toàn hết sự phiên thuộc đối Trung Hoa nữa, do đó cái ấn của nhà Thanh sắc phong cho vua ta nên giao cho nước Pháp. Việc này làm phía đại diện Việt nam khó nghĩ. Nếu để Pháp lấy ấn này đem về Pháp thì làm Trung Hoa bỉ mặt, còn giữ lại mà đem trả cho Trung Hoa cũng không xong vì lại càng chứng tỏ rõ ràng Việt Nam không còn công nhận vai trò đàn anh của họ như từ mấy trăm năm trước nữa. Do vậy, theo ông Nguyễn văn Tường, thì đem nấu chảy phá đi. Pháp chẳng giữ nó được mà Việt khỏi mất công đem trả, lôi thôi, phiền toái về sau !

Việc nấu phá chiếc ấn này là một sự kiện đặc biệt mà chúng ta khi biên khảo về những ấn tín của nhà Nguyễn không thể không nhắc đến vì đây là một khúc quẹo chuyển hướng bang giao bất ngờ cho giòng sông lịch sử ; từ cả ngàn năm thì sự bang giao theo trục Việt-Hoa, thì nay trục này bị chặt đứt mà thay vào đó trục Việt-Pháp, hay nói cụ thể là Huế-Paris.

Chiếc ấn không còn là một khối kim khí vô tri tầm thường để đóng trên những văn kiện, mà còn mang những ý nghĩa biểu tượng rắc rối cho tư tưởng, danh dự, lễ nghi, quyền lợi của con người trong sự giao thiệp với nhau.