Chiếc ấn « Đại-Việt-Quốc Nguyễn Chủ vĩnh trấn chi bửu » chính là ngọc tỉ truyền quốc của nhà Nguyễn vậy ! Nó cũng trôi nổi phiêu bạt như những người tiếp nhận nó, đáng nói hơn cả là khi nó đã theo chúa Nguyễn Ánh, sau đời Chúa Võ vương Nguyễn Phúc Khoát, thì đến nạn quyền thần Trương Phúc Loan trong triều chính, sự nổi dậy của Tây sơn, rồi Trịnh quân ngoài Bắc kéo vào, Chúa Định vương Nguyễn Phúc Thuần và hai người cháu là Phúc Dương (được chọn làm Đông cung) cùng Phúc Ánh phải bỏ chạy. Cuối cùng thì Tây Sơn bắt giết Chúa Nguyễn Phúc Thuần và Đông cung Nguyễn Phúc Dương ở Long Xuyên, chỉ có Nguyễn Phúc Ánh lúc đó mới 13 tuổi chạy thoát để mưu khôi phục lại cơ đồ. Số phận của chiếc ấn truyền quốc của chúa Nguyễn bấy giờ trôi dạt ra sao ? Qua những sự kiện sau đây, chúng ta bèn thấy nó trở nên ly kỳ nếu không muốn nói là ẩn hiện hư thực khiến người ta phải tranh cãi.
