Cuộc Đời Charlotte Brontë — Tập 1

Lượt đọc: 68 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 7

❊ ❊ ❊

Miss Brontë rời Roe Head vào năm 1832, mang theo tình cảm quý mến sâu sắc của cả cô giáo lẫn bạn bè cùng lớp, đồng thời đã vun đắp được hai tình bạn gắn bó bền chặt suốt cuộc đời; một người là “Mary,” người đã không giữ lại những bức thư của cô; người kia là “E.,” người đã ân chuẩn trao lại cho tôi phần lớn số thư từ mà Miss Brontë gửi cho cô ấy. Cô làm điều này bởi cô thấu hiểu mong ước khẩn thiết của ông Brontë rằng cuộc đời của con gái ông cần phải được viết lại, đồng thời cũng để đáp lại lời thỉnh cầu từ chồng cô rằng tôi nên được phép sử dụng những bức thư này, thiếu chúng thì nhiệm vụ ấy chỉ có thể hoàn thành một cách vô cùng khiếm khuyết. Tuy nhiên, để bảo vệ người bạn này khỏi mọi lời quở trách hay sự hiểu lầm, thiết tưởng cũng cần phải giãi bày rằng trước khi trao cho tôi đặc ân ấy, cô đã vô cùng cẩn trọng và triệt để bôi xóa tên tuổi của những con người và địa danh xuất hiện trong thư; và thêm nữa, những thông tin mà tôi thu thập được từ cô chỉ liên quan duy nhất đến Miss Brontë cùng các chị em của cô, chứ không nhằm chỉ bất kỳ cá nhân nào khác mà tôi có thể thấy cần phải nhắc đến khi có liên quan tới họ.

Khi xem xét lại phần đầu của tập thư từ này, tôi lại một lần nữa bàng hoàng trước sự thiếu vắng niềm hy vọng—điểm vốn đã trở thành nét tính cách nổi trội ở Charlotte. Ở một độ tuổi mà các thiếu nữ thường hướng về tương lai với niềm tin rằng những rung cảm của bản thân hay của bè bạn sẽ kéo dài vĩnh cửu, và do đó chẳng thấy có chút trở ngại nào trong việc thực hiện bất kỳ lời hứa hẹn nào gắn liền với tương lai của tình cảm, thì cô lại tỏ ra ngạc nhiên khi “E.” giữ đúng lời hứa viết thư cho mình. Về sau trong đời, tôi từng chịu một ấn tượng nhức nhối rằng Miss Brontë chưa bao giờ dám cho phép bản thân trông chờ vào tương lai với niềm hy vọng; rằng cô hoàn toàn không có chút lòng tin nào vào ngày mai; và khi nghe kể về những năm tháng buồn đau mà cô đã trải qua, tôi từng nghĩ rằng chính sức nặng của nỗi sầu muộn ấy đã bóp nghẹt mọi sự hứng khởi hay mong chờ trong cô. Thế nhưng qua những bức thư, có thể thấy điều đó dường như mang tính bản chất; hoặc có lẽ, nỗi đau xé lòng khi mất đi hai người chị gái kết hợp cùng tình trạng suy nhược thể chất dai dẳng đã cùng nhau tạo nên sự tuyệt vọng trong cô. Nếu niềm tin của cô nơi Thiên Chúa kém phần vững chắc, hẳn cô đã gục ngã trước những nỗi lo âu vô bờ bến trong rất nhiều giai đoạn của cuộc đời. Dù vậy, như chúng ta sẽ thấy, cô đã thực hiện một nỗ lực lớn lao và đầy thành công để phó thác “cuộc đời mình trong đôi tay Người.”

Sau khi trở về nhà, cô tự bận rộn bằng việc dạy học cho các em gái, những người mà cô có trình độ vượt trội hơn hẳn. Ngày 21 tháng 7 năm 1832, cô viết về nhịp sống của mình tại nhà xứ như sau:

“Kể về một ngày cũng chính là kể về tất cả mọi ngày. Buổi sáng, từ chín giờ cho đến mười một giờ rưỡi, tôi dạy các em học và tập vẽ; sau đó chúng tôi đi dạo cho đến giờ ăn trưa. Ăn trưa xong, tôi may vá cho đến giờ trà chiều, và sau khi uống trà, tôi tùy ý viết lách, đọc sách, làm chút đồ thủ công mỹ nghệ, hoặc tập vẽ. Cứ thế, cuộc đời tôi trôi qua theo một guồng quay êm đềm dẫu có đôi chút đơn điệu. Kể từ khi về nhà, tôi mới chỉ ra ngoài uống trà đúng hai lần. Chiều nay chúng tôi đang chờ khách đến chơi, và vào thứ Ba tuần tới, toàn bộ các cô giáo trường Chúa nhật sẽ đến nhà chúng tôi uống trà.”

Tại đây, tôi xin trích dẫn một đoạn từ bức thư mà “Mary” đã gửi cho tôi sau khi các ấn bản trước của hồi ký này được phát hành.

“Chẳng bao lâu sau khi rời ghế nhà trường, cô ấy thừa nhận có đọc vài tác phẩm của Cobbett. ‘Cô ấy không thích ông ta,’ cô ấy nói; ‘nhưng mọi thứ lọt vào lưới thì cô ấy đều vớt hết.’ Vào thời điểm đó, cô viết cho tôi rằng đọc sách và vẽ tranh là những niềm vui giải trí duy nhất mà cô có, và lượng sách vở cô có được thì quá ít ỏi so với nhu cầu của cô. Cô không bao giờ nhắc đến người cô của mình. Khi tôi gặp cô Branwell, bà là một người vô cùng câu nệ, trông rất kỳ quặc bởi trang phục và mọi thứ của bà hoàn toàn lỗi mốt. Bà từng quở trách một người trong chúng tôi vì dùng từ ‘nhổ’ hoặc ‘khạc nhổ.’ Bà cưng chiều Branwell hết mực. Bà bắt các cháu gái phải may vá, có mục đích hay không cũng vậy, và trong khả năng cho phép, bà ngăn cản mọi sự vun đắp trí tuệ nào khác. Bà thường bắt các thiếu nữ may y phục làm từ thiện, và quả quyết với tôi rằng việc đó không phải vì lợi ích của người nhận, mà là vì lợi ích của những người may. ‘Việc đó là đúng đắn để họ làm,’ bà nói. Charlotte chưa bao giờ rơi vào trạng thái ‘hưng phấn cuồng nhiệt’ nào mà tôi được biết. Khi có sức khỏe, cô ấy trò chuyện lưu loát hơn, và quả thực khi tâm trạng chán nản, cô ấy hoàn toàn không nói một lời nào. Cô ấy cần có tinh thần tốt nhất mới bày tỏ được những điều trong tâm can, bởi vào những lúc khác cô ấy không đủ can đảm. Cô ấy chưa từng đưa ra những phán quyết dứt khoát vào những thời điểm như thế... Coi như... ”

“Charlotte nói rằng cô có thể hòa hợp với bất kỳ ai có một khối u lồi lên trên đỉnh đầu (ý chỉ tính lương tâm). Tôi nhận thấy mình hiếm khi có ý kiến khác biệt với cô ấy, chỉ có điều cô ấy quá khoan dung với những kẻ ngốc nghich, miễn là bọn họ có lấy một chút tử tế trong người.”

Khoảng thời gian này, ông Brontë đã thuê cho các con một giáo viên dạy vẽ. Hóa ra người này là một kẻ có khá nhiều tài năng nhưng lại rất thiếu đạo đức. Dù các cô gái chưa bao giờ đạt đến mức độ thành thạo, họ vẫn vô cùng say mê lĩnh hội bộ môn nghệ thuật này; rõ ràng là xuất phát từ một bản năng muốn bộc lộ trí tưởng tượng mạnh mẽ của mình thành những hình ảnh hữu hình. Charlotte kể với tôi rằng vào giai đoạn này trong đời, việc vẽ tranh và đi dạo cùng các chị em gái chính là hai niềm vui và sự thư giãn lớn nhất trong ngày của cô.

Ba cô gái thường đi dạo ngược lên phía những khoảng đồng hoang mang sắc “tím đen,” với bề mặt bao la thỉnh thoảng bị phá vỡ bởi một mỏ đá nào đó; và nếu đủ sức khỏe cũng như thời gian để đi xa hơn, họ sẽ tới một con thác, nơi dòng suối đổ qua mấy tảng đá xuống phần “thung lũng.” Họ hiếm khi đi xuống phía làng. Họ ngượng ngùng khi phải đối mặt với cả những gương mặt quen thuộc, và rất e dè khi bước chân vào nhà của những người nghèo nhất nếu không được mời. Họ là những giáo viên tận tụy ở Trường Chúa nhật—một thói quen mà Charlotte vẫn duy trì vô cùng trung thành, thậm chí ngay cả khi chỉ còn lại một mình; thế nhưng họ không bao giờ chủ động đối mặt với đồng loại, mà luôn chuộng sự cô độc và tự do chốn đồng hoang.

* * * * *

Vào tháng Chín năm ấy, Charlotte đến thăm người bạn “E.” lần đầu tiên. Chuyến đi đưa cô đến vùng lân cận Roe Head, và giúp cô có dịp vui vẻ hội ngộ với nhiều bạn học cũ. Sau chuyến thăm này, dường như cô và bạn mình đã thỏa thuận viết thư cho nhau bằng tiếng Pháp để trau dồi thêm ngoại ngữ. Thế nhưng sự tiến bộ ấy chẳng thể đáng kể là bao, khi mà nó chỉ dừng lại ở mức quen thuộc hơn với các từ trong từ điển, và khi chẳng có ai giải thích cho họ rằng việc dịch từng chữ các thành ngữ tiếng Anh hoàn toàn không thể cấu thành nên một bài văn tiếng Pháp; dẫu sao thì nỗ lực ấy cũng rất đáng biểu dương, và tự thân nó đã cho thấy cả hai sẵn sàng nhường nào trong việc tiếp tục con đường học vấn mà họ từng bắt đầu dưới sự hướng dẫn của cô W---. Tôi xin trích dẫn một đoạn văn, dẫu người ta có nghĩ thế nào về ngôn ngữ đi nữa, thì nó cũng vô cùng sinh động, và vẽ ra trước mắt chúng ta một bức tranh gia đình nhỏ bé hạnh phúc; người chị cả trở về nhà với hai cô em sau hai tuần vắng bóng.

“J’arrivait à Haworth en parfaite sauveté sans le moindre accident ou malheur. Mes petites sœurs couraient hors de la maison pour me rencontrer aussitôt que la voiture se fit voir, et elles m’embrassaient avec autant d’empressement et de plaisir comme si j’avais été absente pour plus d’an. Mon Papa, ma Tante, et le monsieur dent men frère avoit parlé, furent tous assemblés dans le Salon, et en peu de temps je m’y rendis aussi. C’est souvent l’ordre du Ciel que quand on a perdu un plaisir il y en a un autre prêt à prendre sa place. Ainsi je venois de partir de très-chers amis, mais tout à l’heure je revins à des parens aussi chers et bon dans le moment. Même que vous me perdiez (ose-je croire que mon départ vous était un chagrin?) vous attendites l’arrivée de votre frère, et de votre sœur. J’ai donné à mes sœurs les pommes que vous leur envoyiez avec tant de bonté; elles disent qu’elles sont sûr que Mademoiselle E. est très-aimable et bonne; l’une et l’autre sont extrêmement impatientes de vous voir; j’espère qu’en peu de mois elles auront ce plaisir.”

Thế nhưng phải mất một thời gian nữa hai người bạn mới có thể hội ngộ, và trong lúc chờ đợi, họ đồng ý viết thư cho nhau mỗi tháng một lần. Chẳng có sự kiện nào đáng ghi chép trong những bức thư từ Haworth. Những ngày tháng yên ả, bận rộn với việc học hành và những nữ công gia chánh trong nhà, chẳng có mấy điều để viết; và Charlotte tự nhiên bị cuốn vào việc phê bình sách vở.

Trong số sách đó có rất nhiều cuốn ở những tình trạng khác nhau, và tùy theo tình trạng mà chúng được cất ở những nơi khác nhau. Những cuốn được đóng bìa đẹp nằm trang trọng trong phòng nghiên cứu của ông Brontë; nhưng đối với ông, việc mua sách là một thứ xa xỉ cần thiết, mà vì thường phải đứng trước lựa chọn đóng bìa một cuốn sách cũ hay mua một cuốn sách mới, nên những tập sách quen thuộc—từng được tất cả các thành viên trong gia đình ngấu nghiến đọc—đôi khi nằm ở tình trạng mà chiếc kệ ở phòng ngủ được coi là nơi trú ngụ thích hợp nhất. Khắp trong nhà, từ trên xuống dưới, có thể tìm thấy rất nhiều tác phẩm kinh điển mang tính hàn lâm. Các sáng tác của Sir Walter Scott, thơ của Wordsworth và Southey nằm trong số những văn phẩm nhẹ nhàng hơn; trong khi đó, mang một sắc thái riêng biệt—đầy tha thiết, hoang dại và đôi khi cuồng tín—là một số cuốn sách xuất phát từ phía gia đình Branwell—từ những tín đồ dòng phái Cornwall của vị thánh John Wesley—và chúng được nhắc đến trong phần miêu tả về những tác phẩm mà Caroline Helstone từng tiếp cận trong “Shirley”:—“Vài cuốn Tạp chí Quý bà cổ kính, từng có chuyến hải hành cùng chủ nhân và trải qua một trận cuồng phong”—(có lẽ là một phần di vật trong gia tài của bà Brontë, nằm trên con tàu đắm ngoài khơi Cornwall)—“và những trang sách bị nước biển làm cho ố vàng; vài cuốn Tạp chí Giám lý cuồng tín đầy rẫy những phép lạ và hồn ma, những điềm báo siêu nhiên, những giấc mơ gở và sự cuồng tín điên cuồng; cùng những bức thư điên rồ không kém của bà Elizabeth Rowe gửi từ Cõi Chết đến Cõi Sống.”

Ông Brontë khuyến khích tình yêu đọc sách ở các con gái mình; và dẫu cô Branwell vẫn giữ sở thích ấy trong giới hạn chừng mực bằng vô số công việc gia đình mà bà mong đợi chúng không chỉ tham gia mà còn phải làm thật thành thạo, qua đó chiếm một khoảng thời gian kha khá mỗi ngày, họ vẫn được phép mượn sách từ thư viện cho thuê ở Keighley; và hẳn họ đã có biết bao chuyến đi dạo hạnh phúc trên con đường dài bốn dặm ấy, gánh trên vai những cuốn sách mới mà họ tranh thủ lướt đọc trên đường vội vã quay về nhà. Không phải là những cuốn sách ấy lúc nào cũng thuộc loại người ta thường gọi là sách mới; vào đầu năm 1833, có vẻ như hai người bạn đã cùng lúc tình cờ đọc được “Kenilworth,” và Charlotte viết thế này về nó:

“Tôi rất vui vì bạn thích ‘Kenilworth’; quả thực nó mang âm hưởng tiểu thuyết lãng mạn nhiều hơn là tiểu thuyết đời thường: theo ý kiến của tôi, đó là một trong những tác phẩm thú vị nhất từng xuất phát từ ngòi bút của Sir Walter vĩ đại. Varney quả là hiện thân của sự tàn độc tột cùng; và trong việc khắc họa tâm can tăm tối đầy mưu mô sâu sắc của y, Scott đã thể hiện một sự thấu hiểu tuyệt vời về bản chất con người, cùng với tài năng kỳ diệu trong việc hiện thực hóa những nhận thức ấy, để rồi giúp những người khác cũng có thể thấu hiểu được tri thức ấy.”

Dẫu đoạn trích này có vẻ tầm thường, nó vẫn đáng chú ý ở hai hay ba điểm: trước hết, thay vì bàn về cốt truyện hay câu chuyện, cô lại phân tích tính cách của Varney; và tiếp theo, dẫu chẳng biết gì về thế giới bên ngoài do tuổi đời còn trẻ và hoàn cảnh sống biệt lập, cô vẫn quen với việc nghe người ta hoài nghi về “bản chất con người,” để rồi đón nhận ý niệm về sự tàn độc thâm độc và quỷ quyệt mà chẳng hề lấy làm ngạc nhiên.

Những nét câu nệ, khuôn sáo trong cách viết thư gửi “E.” cứ thế giảm dần theo mức độ gắn bó cá nhân giữa họ, khi mỗi người dần thấu hiểu gia cảnh của người kia; nhờ đó những chi tiết nhỏ nhặt xoay quanh con người và xứ sở cũng mang lại sự hứng thú và ý nghĩa riêng. Vào mùa hè năm 1833, cô viết thư mời bạn đến chơi nhà. “(Cô) nói rằng cô út nghĩ sẽ tốt hơn nếu hoãn lại cho đến tận giữa mùa hè, bởi mùa đông, và thậm chí cả mùa xuân, trên những ngọn núi của chúng tôi nổi tiếng là lạnh lẽo và khắc nghiệt.”

Ấn tượng đầu tiên mà người khách ghé thăm thu nhận được từ các chị em của bạn mình là: Emily là một thiếu nữ cao gót dài tay, phát triển phổng phao hơn người chị cả; có cung cách cực kỳ khép kín. Tôi phân biệt giữa sự khép kín và sự rụt rè, bởi tôi hình dung sự rụt rè ít ra vẫn muốn làm hài lòng người khác nếu biết cách; trong khi sự khép kín thì hoàn toàn dửng dưng với việc mình có làm vui lòng người khác hay không. Anne, cũng như người chị cả, rất rụt rè; còn Emily lại khép kín.

Branwell là một thiếu niên khá khôi ngô với mái tóc màu “vàng sẫm,” mượn theo cụm từ của Miss Brontë để chỉ một sắc màu khó ưa hơn. Tất cả đều rất thông minh, độc đáo và hoàn toàn khác biệt với bất kỳ con người hay gia đình nào mà “E.” từng gặp trước đó. Nhưng nhìn chung, đó là một chuyến thăm đầy hạnh phúc với tất cả mọi người. Charlotte viết trong bức thư gửi “E.” ngay sau khi trở về nhà rằng—“Nếu tôi kể cho bạn nghe ấn tượng mà bạn đã để lại trong lòng mọi người ở đây, thể nào bạn cũng buộc tội tôi là kẻ nịnh bợ. Cha và cô liên tục lấy bạn làm tấm gương cho tôi noi theo về hành động và cung cách ứng xử. Emily và Anne bảo rằng ‘họ chưa từng gặp ai khiến họ yêu mến đến thế.’ Và Tabby—người mà bạn hoàn toàn làm cho say đắm—đã nói những lời ngớ ngẩn hơn rất nhiều về tước hiệu quý phái của bạn mà tôi chẳng buồn nhắc lại. Trờ nay đã tối mịt rồi, dẫu cho có cái đặc ân kỳ lạ là nhìn thấy trong đêm tối mà các tiểu thư ở Roe Head từng gán cho tôi đi nữa, tôi cũng chẳng thể viết thêm được nữa.”

Đối với một vị khách ghé thăm nhà xứ, việc chiếm được cảm tình của Tabby là một điều vô cùng lớn lao. Bà có sự nhạy bén sắc sảo đậm chất Yorkshire trong việc nhìn nhận tính cách, và không phải ai bà cũng ưa.

Haworth được xây dựng với sự phớt lờ hoàn toàn mọi điều kiện vệ sinh: nghĩa trang cổ kính rộng lớn nằm cao hơn tất cả những ngôi nhà, và thật khủng khiếp khi nghĩ đến cảnh nguồn nước ngầm của những cái giếng bơm phía dưới chắc chắn đã bị nhiễm độc. Thế nhưng mùa đông năm 1833-1834 ấy lại đặc biệt ẩm ướt và mưa nhiều, số lượng người chết trong làng tăng lên bất thường. Đó là một mùa u ám đối với gia đình ở nhà xứ: những con đường đi dạo quen thuộc bị cản trở bởi tình trạng sũng nước của những cánh đồng hoang—những hồi chuông tang réo rắt liên hồi, lấp đầy bầu không khí nặng trĩu bằng âm thanh sầu thảm của chúng—và khi chúng ngớt đi, lại vang lên tiếng “lách cách, lách cách” của người thợ đẽo đá trong một chiếc lều ngay gần đó. Đối với nhiều người, sống tựa hồ như trong một nghĩa trang, với tất cả những cảnh tượng và âm thanh gắn liền với tang lễ của người chết diễn ra như cơm bữa, thì sự quen thuộc ấy hẳn đã sinh ra sự dửng dưng. Nhưng với Charlotte Brontë thì lại là chuyện khác. Một người bạn của cô kể lại rằng:—“Tôi từng thấy cô ấy tái mặt và ngất lịm đi khi có ai đó vô tình thốt lên trong nhà thờ Hartshead rằng chúng tôi đang bước đi trên những ngôi mộ. Charlotte quả thực rất sợ cái chết. Không chỉ sợ những xác chết, hay những người sắp lâm chung. Cô ấy khiếp sợ nó như một điều gì đó vô cùng khủng khiếp. Cô ấy nghĩ rằng chúng ta không thể biết được ‘khoảnh khắc tan rã’ thực sự kéo dài bao lâu, hay nó khủng khiếp nhường nào. Đó chính là nỗi kinh hoàng kiểu mà chỉ những kẻ mắc bệnh tưởng mới tự gây ra cho chính mình. Cô ấy từng kể với tôi từ lâu rằng một tai vận thường được báo trước bằng một giấc mơ lặp đi lặp lại nhiều lần mà cô đã gán cho ‘Jane Eyre’—giấc mơ bế một đứa trẻ đang khóc ngót nghét mà không sao dỗ nín được. Cô miêu tả bản thân mang nỗi xót xa đau đớn khôn cùng dành cho sinh linh nhỏ bé ấy, nằm bất động hệt như những đứa trẻ ốm đau, trong khi cô bế nó đi lang thang qua một chốn u ám nào đó, chẳng hạn như lối đi dọc nhà thờ Haworth. Những tai họa mà cô nhắc đến không phải lúc nào cũng ứng vào bản thân cô. Cô nghĩ rằng sự nhạy cảm với những điềm báo như thế cũng giống như bệnh dịch tả, luôn tồn tại ở những con người dễ mẫn cảm—có người cảm nhận nhiều, có người cảm nhận ít.”

Khoảng đầu năm 1834, “E.” lần đầu tiên đến London. Ý tưởng về chuyến đi của người bạn dường như đã làm Charlotte xao xuyến lạ thường. Cô có vẻ hình dung những hệ quả có thể xảy ra từ chuyến đi ấy dựa trên một số bài tiểu luận trong các ấn bản “British Essayists,” “The Rambler,” “The Mirror,” hoặc “The Lounger,” những cuốn vốn có thể nằm trong số những tác phẩm kinh điển tiếng Anh trên giá sách nhà xứ; bởi cô rõ ràng cho rằng sự biến chất hoàn toàn về tính cách theo chiều hướng xấu đi chính là hệ quả thông thường của một chuyến viếng thăm “thủ đô hoa lệ,” và cô vô cùng vui mừng khi thấy “E.” vẫn là “E.” như ngày nào. Và khi niềm tin vào sự vững vàng của bạn mình được khôi phục, trí tưởng tượng của chính cô lại bị lay động sâu sắc bởi ý niệm về những kỳ quan vĩ đại hiện hữu nơi thành phố rộng lớn và nổi tiếng ấy.

“Haworth, ngày 20 tháng 2 năm 1834.

Bức thư của bạn mang lại cho tôi niềm vui thực sự xuất phát từ tận đáy lòng, đan xen với không ít niềm kinh ngạc. Mary trước đó đã thông báo cho tôi về chuyến đi London của bạn, và tôi đã không dám tính đến chuyện sẽ có bất kỳ liên lạc nào từ bạn khi bạn đang vây quanh bởi sự lộng lẫy và những điều mới lạ của thành phố vĩ đại ấy—nơi từng được mệnh danh là thủ đô thương mại của Châu Âu. Căn cứ theo bản chất con người, tôi đã nghĩ rằng một cô thôn nữ lần đầu tiên rơi vào hoàn cảnh dễ làm khơi gợi sự tò mò và phân tâm đến thế, sẽ quên sạch mọi thứ, ít nhất là trong một thời gian, về những cảnh vật quen thuộc ở chốn xa xôi, và phó mặc hoàn toàn bản thân cho sức hấp dẫn của những khung cảnh đang bày ra trước mắt. Tuy nhiên, bức thư tử tế, thú vị và đáng mong đợi biết bao của bạn đã cho tôi thấy rằng mình đã vừa lầm lẫn vừa cay nghiệt trong những phỏng đoán ấy. Tôi vô cùng thích thú trước giọng điệu dửng dưng mà bạn đã trưng ra khi bàn về London và những kỳ quan của nó. Bạn không hề cảm thấy kính sợ khi ngắm nhìn nhà thờ St. Paul và tu viện Westminster hay sao? Bạn không hề có cảm xúc quan tâm mãnh liệt và tha thiết nào khi tận mắt thấy cung điện ở St. James—nơi vô số vị vua nước Anh từng thiết triều, và chiêm ngưỡng những bức chân dung của họ trên tường hay sao? Bạn không nên quá sợ hãi chuyện bị mang tiếng là người nhà quê; sự tráng lệ của London từng rút ra những tiếng thốt lên kinh ngạc từ những kẻ từng trải qua đó đây, am tường thế giới, những kỳ quan và vẻ đẹp của nó. Bạn đã tận mắt thấy nhân vật lớn nào mà phiên họp Nghị viện hiện đang giữ chân tại London chưa—Công tước Wellington, Sir Robert Peel, Bá tước Grey, ông Stanley, ông O’Connell? Nếu tôi là bạn, tôi sẽ không quá bận tâm dành thời gian đọc sách khi đang ở chốn thị thành. Hãy dùng chính đôi mắt của mình để quan sát ngay bây giờ, và ít nhất là trong một thời gian, hãy dẹp bỏ những chiếc kính mà các tác giả vẫn thường áp đặt lên chúng ta.”

Trong phần tái bút, cô bổ sung thêm rằng:

“Bạn có phiền không khi cho tôi biết số lượng nhạc công trong ban nhạc quân đội của Nhà vua?”

Và với một giọng điệu tương tự thế, cô viết vào ngày

“19 tháng 6.

E. Yêu dấu của tôi,

Giờ đây tôi hoàn toàn có thể đường đường chính chính gọi bạn như thế. Bạn đã hoặc đang trở về từ London—từ thành phố lớn đối với tôi mơ hồ chẳng khác nào Babylon, Nineveh, hay Rome cổ đại. Bạn đang rút lui khỏi thế giới (như người ta vẫn gọi) và mang về theo—nếu những lá thư của bạn cho phép tôi hình dung một cách chính xác—một tâm hồn mộc mạc, tự nhiên và chân thật hệt như chiếc tâm hồn mà bạn từng mang đến đó. Tôi chậm chạp lắm, rất chậm chạp trong việc tin tưởng những lời tuyên bố của người khác; tôi hiểu rõ tình cảm của chính mình, tôi có thể đọc được tâm trí mình, nhưng tâm trí của những người đàn ông và đàn bà còn lại đối với tôi mãi là những cuốn sách được đóng kín, những cuộn giấy tượng hình mà tôi chẳng dễ gì mở niêm phong hay giải mã. Thế nhưng thời gian, sự nghiên cứu cẩn trọng, và sự quen biết lâu năm sẽ vượt qua hầu hết mọi khó khăn; và trong trường hợp của bạn, tôi nghĩ chúng đã thành công mĩ mãn trong việc đưa ra ánh sáng và cắt nghĩa thứ ngôn ngữ ẩn giấu ấy—thứ ngôn ngữ mà những ngóc ngách, khúc quanh, sự mâu thuẫn và nét tối nghĩa thường xuyên làm nản lòng những nhà quan sát chân chính về bản chất con người... Tôi thực sự biết ơn vì bạn vẫn nhớ đến một kẻ vô danh tiểu tốt như tôi, và tôi hy vọng niềm vui ấy không hoàn toàn mang tính ích kỷ; tôi tin rằng nó phần nào xuất phát từ nhận thức rằng tính cách của bạn tôi mang một tầng lớp cao cả và kiên định hơn tôi từng nhận thức đầy đủ. Rất ít thiếu nữ có thể làm được như bạn—có thể chiêm ngưỡng ánh hào quang lóa mắt và sự trưng bày chói lọi của London với một tâm thế bất biến và một trái tim không hề bị vấy bẩn đến thế. Tôi chẳng thấy chút điệu bộ nào trong những lá thư của bạn, không sự phù phiếm, không sự khinh miệt tầm thường đối với những con người giản dị, hay sự ngưỡng mộ thái quá dành cho những kẻ và vật hào nhoáng.”

Trong những ngày tháng của những chuyến đi tàu hỏa giá rẻ này, chúng ta có thể mỉm cười trước ý niệm rằng một chuyến thăm ngắn ngủi đến London lại có thể tạo ra tác động to lớn nào đó đối với tính cách, dù nó có ảnh hưởng thế nào đi nữa đối với trí tuệ. Thế nhưng London của cô—thành phố mơ hồ vĩ đại ấy—chính là “thị trấn” của một thế kỷ trước, nơi những cô con gái ngây ngất kéo theo những người cha miễn cưỡng, hoặc đi cùng những người bạn thiếu khôn ngoan, để rồi tổn hại mọi phẩm chất tốt đẹp và đôi khi khánh kiệt cả gia tài; đó chính là Hội chợ Vanity trong “Pilgrim’s Progress” đối với cô.

Nhưng hãy nhìn xem cái lý lẽ đúng đắn và đáng ngưỡng mộ biết bao mà cô có thể dùng để bàn luận về một vấn đề mà cô có thể thấu triệt mọi khía cạnh của nó.

“Haworth, ngày 4 tháng 7 năm 1834.

Trong bức thư trước, bạn yêu cầu tôi kể ra những thói hư tật xấu của bạn. Này nhé, sao bạn lại có thể ngốc nghếch đến thế cơ chứ! Tôi sẽ chẳng đời nào nói cho bạn biết những khuyết điểm của bạn đâu, bởi vì tôi làm gì biết chúng. Sẽ là một sinh vật thế nào đây, kẻ mà sau khi nhận được một bức thư đầy ân tình và gắn bó từ một người bạn yêu quý, lại ngồi xuống và viết ra cả một danh sách những khiếm khuyết để làm thư hồi đáp! Hãy tưởng tượng tôi làm thế, rồi ngẫm xem bạn sẽ gắn cho tôi những mỹ từ nào. Kẻ tự phụ, độc đoán, giả nhân giả nghĩa, một mụ tiểu yêu ranh mãnh, tôi nghĩ đó sẽ là những từ nhẹ nhàng nhất. Ôi trời ơi, cô bé ạ! Tôi chẳng có thời gian lẫn hứng thú để suy ngẫm về những thói hư tật xấu của bạn khi mà bạn ở cách xa tôi đến thế, và khi mà ngoài ra, những bức thư tử tế, những món quà, vâng vâng và mây mây liên tục phơi bày sự tốt lành của bạn dưới ánh sáng nổi bật nhất. Hơn thế nữa, xung quanh bạn luôn có những người thân khôn ngoan, những người có thể làm tròn vai trò khó chịu ấy tốt hơn nhiều. Tôi chắc chắn rằng những lời khuyên của họ luôn sẵn sàng phục vụ bạn; vậy thì tại sao tôi lại phải chen chân vào làm chi? Nếu bạn không chịu nghe họ, thì dẫu có kẻ từ cõi chết sống lại để dạy bảo bạn cũng bằng thừa. Đừng nói những chuyện ngớ ngẩn ấy nữa, nếu bạn còn yêu quý tôi. Anh --- sắp kết hôn phải không? Ồ, vị phu nhân tương lai của anh ta có vẻ là một quý cô thông minh và đáng yêu, theo như những gì tôi có thể phán đoán qua chút ít tiếp xúc và qua lời kể của bạn. Giờ thì vào câu nói nịnh hót đó, tôi có phải đính kèm thêm một danh sách những thói xấu của cô ấy không? Bạn bảo rằng bạn đang tính chuyển đi khỏi ---. Tôi lấy làm tiếc vì điều đó. --- là một chốn yên bình, một trong những dinh thự gia tộc lâu đời của nước Anh, bao quanh bởi những bãi cỏ và rừng cây, gợi nhắc về những thời gian đã qua, và gợi lên (ít nhất là với tôi) những cảm xúc hạnh phúc. M. bảo rằng bạn trông lùn đi phải không? Tôi chẳng cao lên chút nào, vẫn lùn tịt và mập mạp như mọi khi. Bạn yêu cầu tôi gợi ý vài cuốn sách để đọc. Tôi sẽ làm điều đó bằng ít chữ nhất có thể. Nếu bạn thích thơ ca, hãy chọn loại hạng nhất; Milton, Shakspeare, Thomson, Goldsmith, Pope (nếu bạn muốn, dẫu tôi chẳng ưa gì ông ta), Scott, Byron, Campbell, Wordsworth và Southey. Giờ thì đừng hoảng hốt trước tên tuổi của Shakspeare và Byron. Cả hai đều là những vĩ nhân, và tác phẩm của họ cũng giống như chính con người họ. Bạn sẽ biết cách chọn điều hay và tránh điều dữ; những đoạn hay nhất luôn là những đoạn trong sáng nhất, còn những đoạn tồi tệ thì lúc nào cũng gây ghê tởm; bạn sẽ chẳng bao giờ muốn đọc lại chúng lần thứ hai. Hãy bỏ qua các vở kịch hài của Shakspeare, cùng với Don Juan, có lẽ cả Cain của Byron nữa, dẫu tác phẩm sau là một bài thơ tráng lệ, và hãy đọc phần còn lại mà chẳng cần sợ hãi; hẳn phải là một tâm trí đồi bại lắm mới có thể góp nhặt sự xấu xa từ Henry VIII, từ Richard III, từ Macbeth, từ Hamlet, và Julius Cæsar. Thơ ca lãng mạn, hoang dại và ngọt ngào của Scott chẳng thể làm hại gì bạn. Thơ của Wordsworth, của Campbell, hay của Southey cũng vậy—ít nhất là phần lớn thơ của ông; dẫu chắc chắn có một số bài có vấn đề. Về lịch sử, hãy đọc Hume, Rollin, và cuốn Universal History, nếu bạn có thể; tôi chưa từng đọc nó. Về tiểu thuyết, hãy chỉ đọc một mình Scott; mọi cuốn tiểu thuyết ra đời sau ông ấy đều vô giá trị. Về tiểu sử, hãy đọc Johnson’s Lives of the Poets, Boswell’s Life of Johnson, Southey’s Life of Nelson, Lockhart’s Life of Burns, Moore’s Life of Sheridan, Moore’s Life of Byron, Wolfe’s Remains. Về lịch sử tự nhiên, hãy đọc Bewick và Audubon, và Goldsmith cùng cuốn lịch sử Selborne của White. Về thần học, anh trai bạn sẽ cho bạn lời khuyên ở mảng đó. Tôi chỉ có thể nói rằng, hãy bám lấy các tác giả kinh điển và tránh xa những thứ mới mẻ.”

Từ danh sách này, chúng ta có thể thấy rằng cô hẳn đã có một kho tàng sách khá phong phú để tự lựa chọn cho việc đọc của mình. Rõ ràng là lương tâm nữ tính của hai người bạn qua thư này luôn bận tâm đầy lo lắng đến nhiều vấn đề được tranh luận giữa những tín đồ tôn giáo nghiêm ngặt hơn. Tính đạo đức trong các tác phẩm của Shakspeare cần phải có sự chuẩn nhận từ ý kiến của Charlotte đối với cô “E.” nhạy cảm; và ít lâu sau, cô lại gặng hỏi xem liệu khiêu vũ có phải là điều đáng chê trách hay không, khi người ta tham gia nó chừng một hoặc hai giờ trong các buổi tiệc tùng của các thiếu niên nam nữ. Charlotte đáp rằng: “Tôi sẽ do dự khi đưa ra một ý kiến khác biệt với ông ---, hay với người chị tuyệt vời của bạn, nhưng quả thực vấn đề đối với tôi có vẻ là như thế này. Mọi người đều thừa nhận rằng tội lỗi của việc khiêu vũ không nằm ở hành động đơn thuần là ‘lắc cẳng’ (như người Scotland hay nói), mà nằm ở những hệ quả thường đi kèm với nó; đó là sự phù phiếm và sự lãng phí thời gian; khi nó chỉ được sử dụng, như trong trường hợp bạn nêu, cho việc rèn luyện thể chất và giải trí trong một giờ đồng hồ giữa những người trẻ tuổi (những người chắc chắn có thể được phép có chút vô tư lơ đễnh mà chẳng phạm vào bất kỳ điều răn nào của Chúa), thì những hệ quả ấy không thể xảy ra. Ergo (theo cách lập luận của tôi), trò giải trí vào những thời điểm như thế hoàn toàn vô tội.”

Dẫu khoảng cách giữa Haworth và B--- chỉ vỏn vẹn mười bảy dặm, việc đi thẳng từ nơi này sang nơi kia chẳng phải chuyện dễ dàng nếu không thuê một chiếc xe ngựa nhẹ hay phương tiện nào đó cho chuyến đi. Do đó, một chuyến thăm của Charlotte đòi hỏi rất nhiều sự sắp xếp trước. Xe ngựa của Haworth không phải lúc nào cũng sẵn có; và ông Brontë thường không sẵn lòng thỏa hiệp với bất kỳ sắp xếp nào để gặp nhau ở Bradford hay những nơi khác, vốn sẽ gây phiền toái cho người khác. Cả gia đình đều sở hữu một lượng dồi dào lòng tự kiêu nhạy cảm—thứ khiến họ e sợ việc mang ơn, và lo lắng chuyện “ở lại quá chén” mỗi khi đi thăm viếng bất kỳ đâu. Tôi không chắc liệu ông Brontë có coi sự hoài nghi người khác là một phần của thứ tri thức về bản chất con người mà ông vẫn hằng tự hào hay không. Những lời răn dạy của ông theo hướng đó, kết hợp với sự thiếu vắng hy vọng của Charlotte, luôn khiến cô sợ hãi việc yêu thương quá đà; sợ làm phiền những đối tượng tình cảm của mình; và vì thế cô thường cố gắng kìm nản những tình cảm ấm áp của bản thân, đồng thời luôn dè sẻn sự hiện diện vốn luôn được chào đón nồng nhiệt ở những người bạn chân chính của mình. Theo lối hành xử đó, khi được mời ở lại một tháng, cô chỉ ở lại đúng hai tuần giữa gia đình của “E.”—những người mà mỗi chuyến thăm chỉ khiến họ càng thêm quý mến cô, và là những người đón tiếp cô với thứ niềm vui tĩnh lặng quen thuộc hệt như khi họ chào đón một người chị em ruột thịt.

Cô vẫn duy trì sự quan tâm mang tính trẻ thơ đối với chính trị. Vào tháng Ba năm 1835, cô viết: “Bạn nghĩ thế nào về hướng đi của chính trị hiện nay? Tôi đặt câu hỏi này, bởi giờ đây tôi nghĩ bạn đã bắt đầu dành sự quan tâm lành mạnh cho vấn đề đó; trước đây bạn chẳng mảy may bận tâm lắm đâu. B., bạn thấy đấy, đang đắc thắng. Đồ khốn! Tôi là một kẻ căm ghét cay đắng, và nếu có ai đó mà tôi hoàn toàn ghê tởm, thì chính là con người đó. Nhưng phe Đối lập lại bị chia rẽ, Cực đoan và Ôn hòa; và vị Công tước (vĩ đại nhất trong các vị công tước) cùng Sir Robert Peel chẳng hề cho thấy dấu hiệu lung lay nào, dẫu họ đã hai lần bị đánh bại; thế nên ‘Courage, mon amie,’ như các hiệp sĩ ngày xưa từng nói trước khi lâm trận.”

Vào giữa mùa hè năm 1835, một kế hoạch lớn của gia đình được bàn thảo tại nhà xứ. Vấn đề đặt ra là Branwell nên được cho theo học nghề hay ngành nghề gì? Cậu ta nay đã gần mười tám tuổi; đã đến lúc phải quyết định. Cậu ta rất thông minh, điều đó không có gì phải bàn cãi; có lẽ thoạt đầu, cậu ta là thiên tài lớn nhất trong cái gia đình hiếm có này. Các chị em gái hầu như chẳng nhận ra năng lực của chính mình hay của nhau, nhưng họ thừa biết năng lực của cậu ta. Người cha, dẫu mù mờ trước nhiều khiếm khuyết trong hạnh kiểm đạo đức, vẫn dành sự tôn sùng đầy kiêu hãnh cho những ân lớn lao của con trai mình; bởi tài năng của Branwell luôn sẵn sàng và vui vẻ được bộc lộ để giải trí cho người khác. Sự ngưỡng mộ của công chúng rất ngọt ngào đối với cậu ta. Và điều đó khiến cho sự hiện diện của cậu ta được săn đón tại các buổi “arvills” cùng tất cả mọi buổi tụ họp lớn trong làng, bởi người dân Yorkshire có sự nhạy bén sắc sảo đối với trí tuệ; và nó cũng mang lại cho cậu ta cái danh hiệu không mấy hay ho khi được chủ quán trọ Black Bull gợi ý tên tuổi cho bất kỳ du khách tình cờ nào cảm thấy cô đơn hay chán ngắt bên ly rượu của họ. ‘Anh có cần ai bầu bạn nâng chén cùng không, thưa ngài? Nếu có, tôi sẽ cho gọi Patrick lên’ (cân dân làng vẫn gọi cậu ta như thế cho đến tận ngày cậu qua đời, dẫu trong gia đình cậu luôn được gọi là ‘Branwell’). Và trong lúc người đưa tin lên đường, ông chủ quán trọ liền giải trí cho vị khách bằng những câu chuyện về tài năng kỳ diệu của cậu thiếu niên—người mà sự thông minh sớm nở cùng khả năng trò chuyện tuyệt vời chính là niềm kiêu hãnh của cả làng. Những trận ốm đau mà ông Brontë phải chịu đựng trong những năm gần đây không chỉ khiến ông buộc phải ăn tối một mình (nhằm tránh những cám dỗ về chế độ ăn uống không lành mạnh), mà còn khiến ông cần phải trải qua khoảng thời gian ngay sau bữa ăn trong sự tĩnh lặng hoàn toàn. Và sự cần thiết ấy, kết hợp với việc chăm lo chu đáo cho các nghĩa vụ giáo xứ, khiến ông phần nào phớt lờ việc con trai mình sử dụng thời gian ra sao ngoài giờ học. Thời trẻ của ông từng trải qua giữa những con người cùng tầng lớp quy ước với những kẻ mà Branwell đang bước vào chốn giao du; nhưng ông có một ý chí kiên định, một tham vọng tha thiết và bền bỉ, cùng sự quyết tâm trong mục tiêu mà đứa con trai yếu đuối của ông còn thiếu.

Thật kỳ lạ làm sao khi toàn bộ gia đình lại có một niềm khao khát mãnh liệt đến thế đối với nghệ thuật vẽ tranh. Ông Brontë từng rất chu đáo trong việc tìm cho họ những người thầy giỏi; bản thân các cô gái yêu mọi thứ gắn liền với nó—tất cả những bản miêu tả hay tranh khắc của các bức tranh vĩ đại; và khi thiếu vắng những tác phẩm xuất sắc, họ sẽ nhặt bất kỳ bức in hay bức vẽ nào tình cờ rơi vào tay mình để phân tích, tìm hiểu xem bao nhiêu tâm huyết đã được đổ vào bố cục của nó, những ý tưởng nào được gửi gắm, và nó gợi lên những gì. Cùng với tinh thần ấy, họ nhọc nh công sức thiết kế những ý tưởng tượng tượng của riêng mình; họ thiếu khả năng thực thi, chứ không thiếu khả năng thụ cảm. Từng có lúc, Charlotte nuôi ý định kiếm sống bằng nghề họa sĩ, và cô làm mỏi nhừ đôi mắt của mình khi vẽ với sự tỉ mỉ mang phong cách tiền-Raphael, nhưng lại chẳng hề chuẩn xác theo phong cách tiền-Raphael, bởi cô vẽ bằng trí tưởng tượng nhiều hơn là từ thực tế.

Thế nhưng tất cả bọn họ đều nghĩ rằng chẳng còn nghi ngờ gì về tài năng vẽ tranh của Branwell. Tôi từng tận mắt thấy một bức tranh sơn dầu của cậu ấy, thực hiện vào thời gian nào thì tôi không rõ, nhưng có lẽ là vào khoảng thời gian này. Đó là một bức họa chân dung tập thể các chị em gái, kích thước thật, vẽ nửa người; về mặt kỹ thuật thì chẳng khá hơn biển hiệu cửa hàng là bao; thế nhưng các bức chân dung thì theo tôi là tuyệt đẹp. Tôi chỉ có thể đánh giá độ chính xác của hai bức chân dung kia dựa trên sự giống nhau đến kỳ lạ mà Charlotte—khi đang nâng khung vải lớn và do đó đứng ngay phía sau nó—so với bức họa chính mình, dẫu cho phải mười năm hoặc hơn thế nữa đã trôi qua kể từ khi những bức chân dung ấy được thực hiện. Bức tranh bị chia cắt, gần như ở chính giữa, bởi một chiếc cột lớn. Phía bên cột được chiếu rọi bởi ánh mặt trời là Charlotte, trong trang phục nữ tính của thời đại bấy giờ với những chiếc tay áo phồng lớn và cổ áo to bản. Phía chìm trong bóng râm sâu thẳm là Emily, với gương mặt dịu dàng của Anne tựa lên vai cô. Gương mặt của Emily đập vào mắt tôi đầy sức mạnh; của Charlotte đầy âu lo; của Anne đầy dịu dàng. Hai cô em trông như chưa phát triển hoàn toàn hết tầm vóc, dẫu Emily cao hơn Charlotte; tóc họ được cắt ngắn, và diện trang phục mang nét thiếu nữ hơn. Tôi nhớ mình từng ngắm nhìn hai gương mặt u sầu, kiên định và đẫm bóng râm ấy, tự hỏi liệu mình có thể tìm ra dấu vết của biểu hiện huyền bí được cho là báo trước một cái chết yểu hay không. Tôi từng nuôi một niềm hy vọng mong manh mang tính mê tín rằng chiếc cột ấy đã phân ranh số phận của họ với người đứng tách biệt trên bức vải, cũng như trong đời thực cô đã sống sót. Tôi thích thú khi thấy phía sáng của chiếc cột hướng về phía cô—rằng ánh sáng trong bức tranh đổ lên người cô; lẽ ra tôi nên tìm kiếm một cách chính xác hơn trong bức chân dung của cô—không, phải là trên gương mặt bằng da bằng thịt của cô—dấu hiệu của cái chết—khi đang ở độ tuổi thanh xuân rực rỡ nhất. Dẫu được thực hiện tồi tệ thế nào đi nữa, chúng vẫn là những bức chân dung giống người thật. Từ đó tôi có thể phỏng đoán rằng gia đình cậu ấy đã dự đoán đúng đắn rằng, nếu Branwell có được cơ hội, và chà! nếu cậu ta có được những phẩm chất đạo đức, thì rất có thể cậu ta đã trở thành một họa sĩ vĩ đại.

Cách tốt nhất để chuẩn bị cho cậu ta trở thành một họa sĩ như thế dường như là cử cậu ta làm học viên tại Học viện Hoàng gia. Tôi dám cá là cậu ta hằng ao ước và khát khao đi theo con đường này, chủ yếu bởi vì nó sẽ dẫn dắt cậu ta đến với cái London huyền bí ấy—cái thành phố Babylon vĩ đại—nơi dường như đã lấp đầy trí tưởng tượng và ám ảnh tâm trí của tất cả các thành viên trẻ tuổi trong gia đình khép kín này. Đối với Branwell, đó không chỉ là một trí tưởng tượng sinh động, mà là một hiện thực đã khắc sâu vào tâm trí. Nhờ công nghiên cứu bản đồ, cậu ta thông thạo nó đến tận từng ngóc ngách hẻo lánh chẳng khác nào đã từng sống ở đó. Tội nghiệp kẻ lầm đường lạc lối! Niềm khao khát được nhìn ngắm và tìm hiểu London ấy, cùng niềm khao khát mãnh liệt hơn hướng về danh vọng ấy, chưa bao giờ được thỏa mãn. Cậu ta sẽ chết vào cuối một cuộc đời ngắn ngủi và lụi tàn. Thế nhưng trong năm 1835 này, tất cả người thân trong gia đình đang vắt óc suy nghĩ xem làm thế nào để có thể thúc đẩy tốt nhất những hoài bão của cậu, và làm sao để giúp cậu vươn lên đỉnh cao nơi cậu hằng mong ước. Kế hoạch của họ là gì, hãy để Charlotte giải thích. Đây chẳng phải là những người chị đầu tiên dâng hiến cuộc đời mình như một vật tế thần trước ước nguyện được tôn sùng của người em trai. Cầu trời khấn Phật họ là những người cuối cùng vấp phải một cái kết bi thảm đến thế!

“Haworth, ngày 6 tháng 7 năm 1835.

Tôi từng hy vọng sẽ có được niềm vui tột cùng là được gặp bạn tại Haworth vào mùa hè này, thế nhưng sự đời vô thường, và những quyết định của con người buộc phải cúi đầu trước dòng chảy của sự kiện. Tất cả chúng tôi sắp sửa phân chia, tan rã, và chia lìa. Emily sắp đi học, Branwell sắp đến London, còn tôi sắp làm gia sư. Quyết định sau cùng này do chính tôi đưa ra, khi biết rằng thế nào mình cũng phải bước bước đó vào một lúc nào đó, ‘thà sớm còn hơn muộn,’ theo tục ngữ Scotland; và hiểu rõ rằng cha sẽ phải xoay xở vất vả với khoản thu nhập hạn hẹp của mình nếu Branwell được đặt vào Học viện Hoàng gia và Emily ở Roe Head. Tôi sẽ đến sinh sống ở đâu ư? Bạn sẽ hỏi thế. Cách chỗ bạn chừng bốn dặm, tại một nơi mà cả hai chúng ta không hề xa lạ, chẳng phải đâu xa lạ ngoài cái địa điểm Roe Head y hệt như đã nhắc đến ở trên. Phải! Tôi sắp đi dạy ở chính ngôi trường nơi tôi từng được dạy dỗ. Cô W--- đã ngỏ lời đề nghị, và tôi thích nó hơn một hoặc hai lời đề nghị làm gia sư tư gia mà tôi từng nhận được trước đó. Tôi buồn—rất buồn—khi nghĩ đến cảnh phải rời xa nhà cửa; thế nhưng nghĩa vụ—sự cần thiết—đó là những nữ chúa nghiêm khắc, những kẻ không chịu khuất phục trước sự chống đối nào. Chẳng phải có lần tôi từng nói rằng bạn nên thấy biết ơn vì sự độc lập của mình đó sao? Tôi cảm nhận sâu sắc điều mình nói vào thời điểm ấy, và giờ tôi lặp lại nó với sự sốt sắng gấp bội; nếu có điều gì có thể vực dậy tinh thần tôi, thì chính là ý nghĩ được ở quá gần bạn. Chắc chắn là bạn và Polly sẽ đến thăm tôi chứ; thật sai lầm nếu tôi lại nghi ngờ điều đó; bạn chưa từng bất nhân bao giờ. Emily và tôi rời nhà vào ngày 27 tháng này; ý nghĩ được đồng hành cùng nhau phần nào an ủi cả hai chúng tôi, và sự thật là, vì đằng nào tôi cũng phải nhận một công việc, ‘Số phận tôi đã rơi vào những chốn bình yên.’ Tôi vừa yêu quý vừa kính trọng cô W---.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.