Dưới mái hiên Nhà thờ

Dưới Mái Hiên Nhà Thờ

Lượt đọc: 23 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

Buổi chiều tháng Mười yên ả, tôi ngồi một mình bên gốc cây hoa đại, dưới mái hiên nhà thờ họ. Thoảng trong hơi gió, mùi đồng quê bảng lảng, bâng khuâng. Những tia nắng mong manh như sương, như khói từ phía sau nhà thờ chiếu ngược về phía cổng chính, xuyên qua vầng nhật nguyệt và đôi rồng nằm phủ phục trên nóc mái lung linh, huyền ảo. Một vầng mây trắng nhẹ bay ngang, hình thù biến ảo vô cùng rồi tan loãng vào nền trời thăm thẳm.

Tôi như người mộng du, mơ hồ trên con thuyền không gian ngược trôi về quá khứ. Lòng tôi bỗng dội lên câu hỏi, bao nhiêu năm rồi, những vầng mây như vầng mây trắng kia bay ngang miền quê này? Cũng như ở nơi đây, bao nhiêu thế hệ cha ông tôi đã sinh ra, lớn lên, làm người, làm các chức việc trong làng, ngoài tổng, rồi trở thành người thiên cổ? Họ để lại điều gì cho hậu thế?

Bỗng dưới mái hiên, bầy chim sẻ trở về sau một ngày mải mê, phiêu bạt. Tiếng chim lúc dịu dàng, khi lại ríu ran kéo tôi về thực tại.

Trên chính mảnh đất này, trăm năm trước đã sừng sững một ngôi nhà thờ cổ giữa làng – Ngôi nhà thờ của một dòng họ có cụ thủy tổ làm đến chức quan tri phủ, nức tiếng thanh liêm. Đó không chỉ là niềm tự hào của người làng tôi mà của còn của cả vùng Y Đún, trấn Sơn Nam Hạ (phía Đông tỉnh Hưng Yên bây giờ). Rồi vật đổi sao dời, nhà thờ không còn nữa, cỏ mọc, vườn hoang… Cho đến một ngày hội đủ nhân duyên, ngôi nhà thờ nhỏ nhắn, trang nghiêm lại được dựng xây lên từ lòng biết ơn tổ tiên của cháu con dòng họ. Cũng mái ngói nâu đỏ, cũng phiến đá xanh rêu, cũng những cánh cửa gỗ lim sậm đen nhưng tất cả khiêm nhường, giản dị…

Cách nay hơn 6 năm, trong khi chúng tôi sưu tầm tư liệu để biên soạn cuốn gia phả dòng họ thì thật bất ngờ gặp được một cuốn sổ chép tay bằng bút mực. Cuốn sổ được đặt ngay ngắn trong một chiếc hộp sắt tây cổ kính, trên ban thờ một gia đình chi thứ trong dòng họ. Chậm rãi trao cuốn sổ cho bố tôi, cụ già râu tóc bạc phơ nhưng giọng nói vẫn còn vang ngân như tiếng chuông đồng giảng giải: Hồi đó, thời thế loạn li, hỏa hoạn, bão lụt, bao nhiêu văn tự chữ nghĩa của dòng tộc bị mai một đi cả. Rồi một ngày, sợ con cháu sau này không còn cơ sở gì để nhớ về nguồn cội, chính bố cụ đã cùng các bậc trưởng thượng của dòng họ dựa theo trí nhớ mà chép tay lại cuốn sổ này. Bao nhiêu năm qua, cụ vẫn giữ gìn như một món đồ gia bảo, hi vọng sẽ có ngày cháu con của dòng họ tìm đến, tiếp nối ý nguyện ông cha….

Khi cuốn sổ chuyền từ bố sang tay tôi, tôi bỗng thấy một luồng điện từ giữa đỉnh đầu chạy dọc theo sống lưng mình, râm ran. Trên hai cánh tay tôi, từng mảng “gai ốc” dựng ngược lên chi chít. Tôi cảm nhận thật rõ, trái tim mình đang bừng bừng nhịp điệu khi lật giở từng trang.

Dù được bảo quản thật kĩ, nhưng bảy mươi năm trôi qua, gáy quyển sổ đã quăn queo, xô lệch; mép giấy xung quanh mủn rách, mong manh. Dẫu vậy, nhưng những dòng chữ được viết bằng loại mực tím ngày xưa nhìn vẫn còn khá rõ. Hai mươi trang giấy được viết bằng cả tiếng ta và tiếng Pháp. Nét chữ rắn rỏi, mạch lạc, lời văn khúc chiết, thâm thúy và cô đọng. Trước khi bố con tôi ra về, cụ già đặt tay lên vai tôi, đôi mắt nhìn long lanh ngấn lệ.

Bố tôi bảo, đây chính là chùm chìa khóa để chúng ta mở ra bộ cánh cửa trong tòa lâu đài gia tộc biết bao đời.

Sau gần ba tháng trời tra cứu, sưu tầm tài liệu và xin ý kiến các chuyên gia sử học, các vị cao niên trong họ ngoài làng, một bản phả kí, phả hệ (cả phần tổ phả và chi phả) và cây phả đồ chi tiết đã hoàn thành. Đây là cơ sở quan trọng để gia tộc chúng tôi tiếp nối, hoàn chỉnh bản gia phả dòng họ gần bốn trăm năm. Và đó cũng là viên gạch đầu tiên để tái dựng lại ngôi nhà thờ dòng họ.

Ngày khánh thành nhà thờ, cháu con từ khắp trong Nam ngoài Bắc cùng trở về hội tụ, niềm vui, niềm tự hào và hạnh phúc dâng trào. Nhiều người vì bận mải làm ăn, nhiều năm chưa trở về quê hương. Nhiều người chỉ biết quê hương theo dòng chữ mơ hồ ghi trên giấy khai sinh; bố mẹ mất rồi, đang chưa biết cách nào để tìm về bản quán… Trong khói nhang mịt mờ, đứng trước bàn thờ tổ mà nước mắt rưng rưng. Trong giây phút ấy, chúng tôi tin rằng tổ tiên mình đang mỉm cười mãn nguyện.

Tôi cũng là một đứa con xa quê, bao nhiêu năm rồi bận mải mê cơm áo. Rồi bỗng một ngày tôi chợt nhận ra rằng, đời người là hữu hạn. Phấn đấu để có cơm ăn, áo mặc mà không làm điều gì hổ thẹn với tổ tiên đã là điều đáng quý, đáng trân trọng. Nhưng còn biết bao nhiêu điều mà ta cần thực hiện, trong hành trạng kiếp người, như lời thơ mấy trăm năm rồi, tổ tiên hằng mong ước.

Và, trong buổi chiều nay, giữa bốn bề tĩnh lặng, một mình, nhìn thật sâu vào lòng mình, tôi biết mình đang được hưởng trọn vẹn bóng mát dưới mái hiên nhà thờ. Từ bóng mát ấy, lòng tôi được bình yên. Chuyện trăm năm, trên mảnh đất này đã có biết bao những thăng – trầm, được – mất, thành – bại, vinh – nhục…trôi qua. Tất cả đều đã trở thành quá khứ, đều đã trở thành bài học chảy trong huyết quản mỗi thành viên gia tộc.

Rồi đây, giống như tôi sẽ có bao nhiêu thế hệ cháu con ngồi dưới mái hiên nhà thờ này để cảm nhận niềm an lạc? Trong sâu thẳm lòng mình, tôi nghĩ rằng mái hiên này sẽ có ngày cũ kĩ đi và mục nát rồi được làm lại mới. Đó hoàn toàn nằm trong quy luật tự nhiên. Cây hoa đại được trồng từ ngày khánh thành nhà thờ kia, mỗi ngày rồi sẽ một lớn lên. Nó sẽ trở thành một cây đại già cổ thụ, che mát cho những người con biết tìm về đây, ngồi dưới mái hiên này…

Nguồn: https://vanvn.vn/duoi-mai-hien-nha-tho-but-ky-cua-nguyen-hoi/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.