Hai năm tiếp theo trôi qua trong sự cô độc vô cùng đối với Emily tại Haworth; gia đình Brontës quá nghèo để tất cả cùng ở nhà, và khi đã định đoạt rõ ràng rằng Emily không thể sống xa nhà, cô chăm chỉ làm việc ở nhà trong khi các chị em gái tỏa ra bốn phương để kiếm kế sinh nhai. Cô chẳng có người bạn nào ngoài các chị em mình; Anne ở tận phương xa là người tâm sự duy nhất của cô. Ngoài vòng tròn gia đình, người duy nhất cô quan tâm muốn gặp là Ellen, bạn của Charlotte, và tất nhiên, Ellen chẳng hề đến Haworth khi Charlotte đi vắng. Branwell cũng vắng nhà. Công việc đầu tiên của cậu là trợ giảng tại một trường học; nhưng vì quá hổ thẹn trước những lời châm chọc của đám học trò về mái tóc đỏ và "vóc dáng thấp bé cúi gằm" của mình, cậu nhanh chóng bỏ việc và trở về Haworth để trút bầu tâm sự đầy kiêu hãnh bị tổn thương vào lòng thương xót dịu dàng của người chị Emily gan góc, mạnh mẽ, hoặc lảng vảng quanh làng để tìm kiếm sự khuây khỏa dễ dãi hơn.

Sau đó, cậu đi làm gia sư riêng cho một gia đình ở Broughton-in-Furness. Một bức thư cậu gửi từ đó cho một tâm hồn đồng điệu nào đó ở Haworth, nay đã qua đời từ lâu, đã được ông William Wood – một trong những người bạn cuối cùng của Branwell và là người đang giữ tờ giấy rách rưới, phai màu ấy – tốt bụng cho tôi mượn. Phần lớn bức thư không thể đọc được vì những chỗ rách tình cờ và việc cố ý cắt bỏ những đoạn riêng tư, và một phần những gì đọc được thì không thể trích dẫn; dẫu vậy, bức thư vẫn vô cùng quý giá vì nó cho thấy những điều gì trong cuộc sống dường như đáng khao khát và xứng đáng đạt được đối với người em trai mang nhiều kỳ vọng này của Emily khắc khổ, Charlotte can đảm, và Anne sùng đạo.

"Broughton-in-Furness, ngày 15 tháng 3.

"Lão Bồi Già chất Nhép,

"Đừng tưởng tôi đã quên ông dẫu tôi chần chừ lâu đến thế trong việc viết thư cho ông. Ý định của tôi là gửi cho ông một câu chuyện dài ngay khi tìm được nguyên liệu để dệt nên nó. Và mãi đến tận bây giờ tôi mới có thời gian để xoay người lại và biết mình đang ở đâu.

"Nếu bây giờ ông trông thấy tôi, chắc chắn ông sẽ chẳng nhận ra, và ông sẽ phải phì cười khi nghe người ta gán cho tôi cái vỏ bọc này. Ồ, sự giả dối và đạo đức giả của cái thế giới này! Tôi đang gắn bó với một thị trấn nhỏ tĩnh lặng bên bờ biển, được bao bọc bởi những ngọn đồi rợp bóng cây mọc lên xung quanh, khổng lồ, đầy đá, và đội những vầng mây trên đỉnh. Chủ nhà của tôi là một cựu thẩm phán quận kiêm điền chủ lớn, mang tính cách hào phóng, đon đả thực lòng. Vợ ông là một người phụ nữ trầm tính, ít nói, khả ái; các con trai ông là hai thiếu niên tuấn tú, nhiệt huyết. Chủ nhà trọ của tôi là một bác sĩ phẫu thuật đáng kính, nhưng sáu ngày trong tuần thì say khướt như chúa chổm; vợ ông là một phụ nữ tháo vát, ba hoa, tốt bụng; con gái ông—ôi! chúa ơi quỷ sứ thế gian! Thôi nào, tôi là ai? ý tôi là, họ nghĩ tôi là ai?—một triết gia vô cùng điềm đạm, tiết độ, kiên nhẫn, hiền hòa, đức hạnh và lịch lãm, hiện thân của việc thiện, kho tàng của những tư duy chính trực. Những cỗ bài bị xáo trộn dưới khăn bàn, những ly rượu bị đẩy vội vào tủ chén hễ tôi bước chân vào phòng. Tôi chẳng màng đến rượu mạnh, rượu vang hay bia mạch nha gì sảng. Tôi ăn mặc áo đen và mỉm cười như một vị thánh hay vị tử đạo. Người phụ nữ nào cũng thốt lên rằng, 'Cậu thanh niên làm gia sư cho nhà Postlethwaite mới ngoan ngoãn làm sao.' Đây là sự thật 100%, đúng như tôi đang sống đây, và tôi cười vào mặt họ một cách đầy sảng khoái; nhưng tôi có ý định tiếp tục đóng vai đó với tâm trạng này đây. Tôi đã nói lời từ biệt nửa năm với người bạn cũ whisky tại Kendal vào đêm sau khi tôi [rời đi]. Có một nhóm quý ông tại khách sạn Royal; tôi nhập bọn với họ, gọi bữa tối và thứ 'rượu pha nóng bỏng như Địa Ngục.' Họ tưởng tôi là bác sĩ liền đẩy tôi lên ghế chủ tọa. Tôi tặng họ mấy lời chúc tụng nặng đô nhất... đồng thời nốc cạn chúng cho đến khi căn phòng quay cuồng và những ngọn nến nhảy múa trong mắt họ. Một người là cụ ông đáng kính với mái tóc điểm phấn, má ửng hồng, bụng phệ và đôi tay đeo nhẫn... cụ đứng lên phát biểu, và chỉ hai phút sau, ngay giữa một câu văn hoa mỹ, cụ khựng lại, lắc đầu, ngơ ngác nhìn quanh, lắp bắp, ho, lại khựng lại, đòi giày đi trong nhà, thế là người hầu bàn phải dìu cụ lên giường. Tiếp đến, một tay địa chủ cao lớn người Ireland và một kẻ gốc xứ Israel bắt đầu cãi vã về đất nước của nhau, và trong cơn hừng hực tranh cãi, họ ném thẳng ly rượu của mình vào cổ đối phương thay vì uống nó. Tôi khuyên nên chườm phồng, trích máu [đoạn này bị nhòe không đọc được], thế là tôi cũng ném cái cốc của mình xuống sàn, và thề sẽ đứng về phe xứ Ireland thân yêu. Một trận náo loạn tưng bừng diễn ra, nhưng cuối cùng chúng tôi cũng bị thuần hóa, và sáng hôm sau tôi tỉnh dậy thấy một chai porter, một cái ly và cái đồ khui nắp chai ở bên cạnh. Kể từ đó, tôi chưa hề nếm thứ gì mạnh hơn sữa pha nước, và tôi hy vọng sẽ chẳng nếm nữa cho đến khi tôi trở về vào dịp Giữa Hạ, lúc đó chúng ta sẽ tính tiếp. Tôi đang mập lên trông thấy như Hoàng tử Win ở Springhead và ngoan đạo chẳng kém gì người bạn của ngài, Mục sư Winterbottom. Tay tôi không còn run nữa; tôi viết thư cho các chủ ngân hàng ở Ulverston cùng với ông Postlethwaite, rồi ngồi uống trà và buôn chuyện ngồi lê đôi mách với các bà già. Còn về các cô gái trẻ, tôi đang có một cô ngồi cạnh ngay lúc này đây, mặt hoa da phấn, mắt xanh biếc, tóc đen mượt, tuổi mười tám ngọt ngào. Cô nàng chẳng mẩu hay biết Ác quỷ đang ở sát bên mình. Tôi rất đỗi vui mừng khi nhìn thấy mẩu giấy của ông, lão Địa chủ thân mến ạ, nhưng chẳng hiểu nổi một câu—có lẽ ông sẽ biết ý tôi là gì................ .......................... Mọi người xung quanh ông thế nào rồi? Tôi rất ao ước... [đoạn sau bị rách toàn bộ] mọi thứ về dân làng Haworth. Cậu Mũi To có nghĩ là tôi đã quên nó không. Không, thề có thần Jupiter! Cả Alick cũng vậy. Một ngày nào đó tôi sẽ gửi cho cậu ta một món quà lưu niệm. Nhưng tôi phải nói chuyện với một người xinh đẹp thế này đã; vậy nhé, chúc ngủ ngon, lão bạn già. Hãy viết thư ngay cho tôi, và hãy tin tôi là của ông,

"Triết gia."

Sự cải tà quy chính mà Branwell khoe khoang đã không kéo dài được lâu. Chẳng bao lâu sau, cậu ta lại quay về với bản chất vô tình, giàu tình cảm, hão huyền, vô kỷ luật như xưa, để cười cợt và lang thang quanh con phố dốc của Haworth. Rồi cậu đến Bradford làm họa sĩ chân dung, và—tính táo bạo mới ấn tượng làm sao—cậu thực sự đã thành công trong vài tháng trời khi kiếm được kế sinh nhai ở đó, dẫu cho học thức của cậu thì vô cùng eo hẹp, và nếu đánh giá từ những bức tranh mẫu hiện vẫn còn được trân giữ tại Haworth, thì tài năng thiên bẩm của cậu cũng chỉ thường làng nhàng như một học viên mới bình thường ở bất kỳ trường mỹ thuật nào. Mái tóc bờm xùm màu nâu sẫm, tư thế của một thiên tài chưa từng qua trường lớp, những vần thơ nằm ở góc thơ ca trên tờ báo không thể mãi mãi nâng đỡ cho gã họa sĩ chân dung hai mươi tuổi dốt đặc cán mai và lêu lổng này. Chẳng bao lâu sau, sự nghiệp hội họa của cậu ở đó cũng đi đến hồi kết. Cậu biến mất khỏi Bradford một cách đột ngột, ôm một khoản nợ đầm đìa, và biệt tích bặt tăm, cho đến khi trở về nhà với Emily tại Haworth trong tình trạng suy kiệt thần kinh, nát rượu và nghiện á phiện.

Trong khi đó, Charlotte bốc đồng đang trở nên lo âu và yếu ớt, còn nàng Anne dịu hiền thì mắc bệnh lao và chán nản trong công việc xa nhà; và Emily thì đang quần quật làm lụng từ rạng sáng đến tối mịt cùng người đầy bếp già Tabby để chăm sóc cho người cô già lớn tuổi—người chưa từng quan tâm đến cô—và người cha già luôn lịch sự nhưng xa cách.

Họ hiểu rõ bộ mặt của sự túng thiếu hơn bất kỳ người bạn nào, những cô gái nhà Brontë ấy, và gánh nặng của đói nghèo giáng trực tiếp lên đôi chân họ; chính vì thế nên họ luôn thấu đáo và thông cảm với bất kỳ ai rơi vào hoàn cảnh khốn đốn tương tự. Vào kỳ nghỉ Giáng sinh năm 1837, cụ Tabby già ngã trên con phố dốc và trơn trượt rồi gãy chân. Cụ đã gần bảy tuổi và chẳng thể làm được mấy việc; giờ đây tai nạn khiến cụ phải nằm liệt giường hoàn toàn, buộc Emily, Charlotte và Anne phải dành trọn kỳ nghỉ Giáng sinh của mình để làm việc nhà và chăm sóc người bệnh. Cô Branwell, vì muốn tiết kiệm sức lực cho mấy đứa cháu gái và tiền bạc cho người em rể, khăng khăng đòi đưa Tabby về nhà em gái cụ để được chăm sóc và thuê một người hầu khác cho nhà xứ. Cô viện lý do rằng Tabby cũng tương đối khá giả, em gái cụ có hoàn cảnh thoải mái; căn bếp nhà xứ có thể cung cấp cho cụ vô số nước húp và thạch, nhưng tại sao lại phải lãng phí thời gian rảnh rỗi và gia tài ít ỏi của mấy đứa cháu gái cho một người hầu già vốn có khả năng tự lo cho bản thân. Cuối cùng, ông Brontë cũng bị thuyết phục, và quyết định của ông được thông báo. Nhưng các cô gái thì không bị thuyết phục. Họ khẳng định rằng Tabby là một thành viên trong gia đình, và họ kiên quyết từ chối bỏ rơi cụ trong cơn hoạn nạn. Họ không nói nhiều, nhưng những gì họ làm còn vượt xa lời nói—họ nhịn ăn. Khi bữa trà được dọn lên, cả ba ngồi lặng thinh, không chạm vào một miếng. Sáng hôm sau, ý chí của họ thậm chí còn kiên cường hơn cả cơn đói—chẳng có bữa sáng nào cả. Họ hoàn thành công việc trong ngày, rồi giờ ăn trưa đến. Thế nhưng họ vẫn kiên trì chịu đựng, người hốc hác và tiều tụy. Lúc ấy, những người bề trên mới chịu khuất phục.

Các cô gái đã giành chiến thắng—đó không phải là một sự giận dỗi bướng bỉnh, mà là quyền được thực hiện một sự hy sinh cao cả, và gánh vác một gánh nặng đáng tự hào.

Vào dịp Giáng sinh năm đó, tất nhiên, chẳng thể có chuyện thăm viếng hay đi lại, và năm tiếp theo cũng vậy. Tabby hồi phục khá chậm; nhưng cụ không làm kiệt quệ sự kiên nhẫn của những người bạn thân.

Hai năm sau, Charlotte viết cho người bạn học cũ của mình:—

"Ngày 21 tháng 12 năm 1839.

"Hiện tại chúng tôi khá bận rộn, và suốt tháng qua cũng vậy, bởi vì trong khoảng thời gian đó chúng tôi không có người hầu nào ngoài một cô bé để sai vặt. Tội nghiệp cụ Tabby bị què quặt đến mức cuối cùng buộc phải rời khỏi chúng tôi. Cụ đang sống cùng em gái tại một ngôi nhà nhỏ của riêng mình, mà cụ đã mua bằng số tiền tiết kiệm được từ một hoặc hai năm trước. Cụ rất thoải mái và chẳng thiếu thứ gì. Vì ở gần nên chúng tôi gặp cụ rất thường xuyên. Trong lúc này, Emily và tôi đủ bận rộn như bạn có thể đoán được: Tôi lo việc ủi đồ và giữ cho các phòng sạch sẽ; Emily làm bánh và phụ trách nhà bếp. Chúng tôi là những sinh vật kỳ lạ đến mức thỉnh thoảng lại thích kiểu sắp xếp này hơn là có một gương mặt xa lạ xuất hiện trong nhà. Hơn nữa, chúng tôi không tuyệt vọng về việc Tabby sẽ trở lại, và cụ sẽ không bị thay thế bởi một kẻ xa lạ trong lúc vắng nhà. Tôi đã khiến cô giận điên lên khi làm cháy quần áo ngay lần đầu tiên tập ủi đồ; nhưng bây giờ tôi làm tốt hơn rồi. Cảm xúc con người là những thứ thật kỳ lạ; tôi hạnh phúc hơn nhiều khi được cọ lò sưởi, dọn giường và quét sàn nhà ở đây hơn là sống như một quý cô đài các ở bất kỳ nơi nào khác trên đời."[5]

Năm 1840 chứng kiến cảnh Emily, Branwell và Charlotte đều tề tựu ở nhà. Dù mất tinh thần và trụy lạc như vậy, Branwell vẫn là sự hiện diện được chào đón; những câu chuyện vui vẻ của cậu vẫn khơi dậy những lời hứa hẹn đầy hạnh phúc trong gia đình đầy tham vọng và tràn ngập tình yêu thương này—nơi luôn đặt trọn mọi hy vọng vào cậu. Những sai lầm và lỗi lầm của cậu đều được họ tha thứ; những con người tội nghiệp ấy nghĩ rằng những cảm xúc mãnh liệt đã dẫn dụ cậu lầm đường lạc lối chính là dấu hiệu của một cá tính mạnh mẽ chứ không phải là một ý chí bất lực.

Họ vẫn trông chờ vào Branwell để mang lại danh tiếng cho gia đình. Đối với những cô gái này, thơ ca và truyện ngắn của họ chỉ là một phương tiện giải trí và giải tỏa hợp pháp. Công việc nghiêm túc trong cuộc đời họ là dạy học, nấu ăn, dọn dẹp; để kiếm hoặc tiết kiệm từng chút chi phí cho sự tồn tại của chính mình. Không một giấc mơ danh tiếng văn chương nào tạo ra mục đích cho những ngày tháng tĩnh lặng của Emily Brontë. Charlotte và Branwell, bốc đồng hơn, tham vọng hơn, từng gửi tác phẩm của mình cho Southey, Coleridge, Wordsworth, với niềm hy vọng đầy tha thiết và vô vọng về sự khích lệ hoặc công nhận. Emily kiên quyết thì không như vậy, đối với cô, sự biểu đạt vừa là một nhu cầu vừa là một nỗi niềm tiếc nuối. Đại não của Emily, chiếc bàn làm việc có ổ khóa của Emily, chính những thứ đó và không gì khác thấu hiểu mức độ đam mê, thiên tài và sức mạnh của cô. Thế nhưng một thứ quyền lực được công nhận hẳn sẽ rất ngọt ngào đối với tâm hồn kiêu hãnh ấy.

Trong khi đó, khó khăn trước mắt là phải kiếm sống. Ngay cả những cô gái kiên nhẫn và dũng cảm ấy cũng không thể chấp nhận viễn cảnh cả đời chìm đắm trong nghề gia sư tẻ nhạt của Charlotte và Anne, hay sự lao động đơn độc và tẻ nhạt của Emily khi ở nhà. Có vẻ như vẫn có một lối thoát khả thi cho viễn cảnh đáng ghét này. Suốt nhiều năm trời, đó là niềm hy vọng điên cuồng nhất, là giấc mơ ấp ủ của tác giả cuốn 'Đồi Gió Hú' và tác giả cuốn 'Villette'. Và hoài bão thân thương, táo bạo ấy là gì?—đó là mở một trường học dành cho nữ sinh tại Haworth.

Trông nó thật xa vời, khó đạt được làm sao, cái lý tưởng tầm thường và dung tục ấy của họ. Bởi vì ngôi nhà với bốn phòng ngủ sẽ phải được cấy ghép mở rộng; bởi vì nền giáo dục của các cô gái, với vốn tiếng Anh-Pháp và tiếng đàn lóng ngóng, sẽ phải được tô điểm thêm bằng những tài nghệ cần thiết. Điều này sẽ tốn thời gian; thời gian và tiền bạc; hai thứ xa xỉ vốn cực kỳ khó kiếm đối với những người con gái đang lao tâm khổ tứ của Mục sư Haworth. Họ sẽ thở dài, rồi đột ngột dừng lại giữa lúc đang lên kế hoạch và phác thảo tờ rơi. Mọi thứ trông thật khó khăn.

Quả thực, có một người có thể giúp họ. Cô Branwell đã tiết kiệm được một khoản tiền từ tiền trợ cấp 50 bảng một năm của mình. Cụ có một khoản tiền nhất định; tuy rất nhỏ, nhưng đối với Charlotte và Emily thì nó mạnh mẽ quyền năng chẳng khác nào cây đũa thần của bà tiên. Vấn đề là, liệu cụ có dám mạo hiểm đem ra đánh cược không?

Có vẻ như là không. Bà cụ từ trước đến nay chủ yếu dành dụm số tiền đó cho đứa cháu hoang đàng đáng yêu mang tên mình, còn Emily và Charlotte không phải là những đứa cháu được cụ cưng chiều. Thật ra mấy cô gái chỉ xin vay tiền, nhưng cụ cứ đong đếm, do dự rồi lại do dự. Họ quá kiêu hãnh để nhận lấy một ơn huệ được ban phát một cách miễn cưỡng đến thế; và trong lúc họ vẫn bàn tán về những phương tiện có thể dùng, trong lúc họ vẫn đầy đau đớn cày ải qua những cuốn tiểu thuyết tiếng Pháp không mấy lành mạnh coi như "sự thay thế tốt nhất cho việc trò chuyện bằng tiếng Pháp," họ đành gác lại giấc mơ trước mắt, và Charlotte lại tiếp tục đi tìm việc làm. Gần một năm trôi qua cô mới tìm được—đó là một năm hạnh phúc, ngập tràn những kế hoạch và cuộc trò chuyện với Emily, đồng thời thoát khỏi bất kỳ nỗi lo lắng cấp bách nào khác ngoài sức khỏe mỏng manh của Anne vẫn luôn mang lại cho các chị em. Branwell đi vắng và làm rất tốt vai trò trưởng ga tàu tại Luddendenfoot, "lên đường tìm kiếm vận may trong cái vỏ bọc hoang dã, lang thang, phiêu lưu, lãng mạn, tựa như một hiệp sĩ giang hồ trong vai trò nhân viên văn phòng trên tuyến Đường sắt Leeds và Manchester." Ellen đến thăm Haworth vào mùa hè; giờ đây ngôi nhà màu xám trên vùng hoang nguyên trở nên vô cùng cởi mở và sinh động; bởi vì, do sức khỏe suy giảm buộc phải làm vậy, ông Brontë đã thuê thêm một phụ tá mục sư, và vị phụ tá ở Haworth này thường kéo những người bạn giáo sĩ của ông đến quanh nhà, điều đó khiến Emily vô cùng ghê tởm, đồng thời làm dấy lên sự rung động nửa lãng mạn trong lòng Anne trầm ngâm, trút lên vai Charlotte trách nhiệm phải trò chuyện thay cho cả ba người.

Vào những kỳ nghỉ khi Anne ở nhà, mọi niềm vui thích và sự tận hưởng cuộc sống ngày xưa lại quay trở về. Hơn nữa, lại có thêm vị phụ tá mục sư, "đẹp trai, dễ mến, vô tư, tính tình tốt, hào phóng, bất cẩn, lươn lẹo, lật lọng và chẳng có tác phong mục sư chút nào," đến để tăng thêm phần cay cú, thú vị cho hoàn cảnh lúc bấy giờ. "Anh ta ngồi đối diện với Anne ở nhà thờ, thở dài khe khẽ, và liếc nhìn bằng đuôi mắt—còn cô ấy thì thật điềm tĩnh, ánh mắt cúi gằm; họ trông như một bức tranh," Charlotte vui vẻ kể lại. Vị phụ tá mục sư đầu tiên tại Haworth này được miễn nhiễm khỏi sự khinh bỉ đầy phóng khoáng của Emily; anh ta là một người rất được lòng ở nhà xứ, một thanh niên thông minh, nhanh nhẹn và khôi ngô, rất được lòng cô Branwell. Anh ta thường trêu chọc và nịnh nọt bà cụ một cách đầy duyên dáng khiến bản thân luôn chắc chắn nhận được sự chào đón; thế nên những chuyến viếng thăm hằng ngày của anh đến phòng làm việc của ông Brontë hầu như luôn được tiếp nối bằng một cú ghé thăm ở phòng khách đối diện, nơi cô Branwell thường rời khỏi căn phòng gác mái của mình để tham gia vào những câu chuyện phiếm rôm rả. Cụ luôn chủ trì bàn trà, nơi vị phụ tá là một vị khách thường xuyên, và mấy cô cháu gái sẽ được dịp giải trí thỏa thích suốt giờ uống trà bởi những câu nói dí dỏm, châm biếm của anh ta, làm cho bà cụ bối rối trong những âm mưu nho nhỏ nhằm kiểm soát ba cô cháu gái tràn đầy sức sống. Không ai tận hưởng trò đùa này hơn Emily trầm tính, cô luôn có mặt và cảm thấy thú vị, "nét mặt cô ánh lên sự rạng rỡ hệt như mỗi khi cô tận hưởng niềm vui cho riêng mình," cô Ellen Nussey kể lại với tôi. Nhiều giai thoại hạnh phúc, quá quen thuộc để trích dẫn ở đây, đã ghi lại tâm hồn nhẹ nhõm và tinh thần vui tươi mà Emily mang theo trong những ngày tháng bình yên đó. Những câu chuyện nhỏ nhặt, ngốc nghếch và xinh xắn về việc cô dũng cảm bảo vệ các chị em gái khỏi những kẻ theo đuổi quá phiền phức. Chưa từng có một bà mối nào lại hào hiệp, vui vẻ và không thể lay chuyển đến thế. Để khen ngợi sự xuất sắc của bề ngoài oai phong và mang phong thái nhà binh trong những dịp như thế, gia đình nhỏ đã phong cho cô danh hiệu "Thiếu tá" (The Major), một cái tên đã gắn bó với cô mãi đến tận những ngày mà sự xốc vác và nét vui tươi trong tác phong quân ngũ của cô đã phai nhạt đi nhiều, chỉ còn lại sự dũng cảm và trái tim bất khuất.

Nhưng vào những ngày đầu năm 1841 này, Emily cũng hạnh phúc như bao cô gái thôn quê khỏe mạnh khác trong một mái ấm hợp cội nguồn. "Con bé làm những gì chúng tôi làm," cô Nussey kể lại, "và không bao giờ vắng mặt nếu có thể tránh được—cuộc sống vào giai đoạn này chắc hẳn đã rất ngọt ngào và dễ chịu đối với cô ấy." Một cuộc sống bình lặng và không hề có biến cố, nơi những điều vụn vặt cũng có vẻ mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Chúng ta được nghe về những niềm vui nhỏ bé và những cuộc phiêu lưu trong những ngày tháng ấy, được ghi nhớ một cách trung thành và dài lâu, bằng một nỗi niềm phấn khởi đầy xót xa. Chúng thật nhỏ bé làm sao, và tất cả sắc màu của chúng đã phai nhạt, giống như những đóa hồng được ép khô, dẫu cho một dư vị ngọt ngào thoang thoảng vẫn còn đọng lại. Những thảm họa khi cô Branwell nổi giận và không có tâm trạng tiếp đón khách khách khứa; sự hào hứng được mong chờ từ lâu về một chuyến đi bộ băng qua vùng hoang nguyên đến Keighley nơi vị phụ tá sẽ có một bài diễn thuyết, sự hoảng hốt và lúng túng khi vị phụ tá, sau khi phát hiện ra không một ai trong bốn cô gái từng nhận được thiệp Valentine nào, đã đề nghị gửi một tấm cho mỗi người vào Ngày Lễ tình nhân tới. "Không, không, các bậc bề trên sẽ không bao giờ cho phép điều đó, và dẫu sao thì nhận được một tấm thiệp Valentine cũng thực sự là một sự kiện lớn; dẫu vậy, thể nào cũng sẽ hứng chịu một bài giáo huấn dài lê thê từ cô Branwell." "Ồ không," anh ta nói, "tôi sẽ gửi chúng qua bưu điện ở Bradford." Và anh ta đã đi bộ đến Bradford, mười dặm cả đi lẫn về, để rồi vào ngày 14 tháng 2 định mệnh, người đưa thư được ngóng chờ đầy lo lắng đã mang đến bốn tấm thiệp Valentine, tất cả đều nằm trên trang giấy được tô màu tinh tế, tất cả đều được làm rực rỡ hơn bởi một đoạn thơ tự sáng tác, chạm đến một nét đặc trưng dễ mến ở mỗi người nhận. Thật là náo nhiệt và biết bao màn so sánh các tấm thiệp! Biết bao màn giả vờ phẫn nộ đầy thích thú! Các cô gái quyết định đáp trả anh ta một đòn chí mạng, và Charlotte đã viết một vài vần thơ ngập tràn sự hài hước và châm chọc mà tất cả các cô gái đều ký tên vào—Emily tham gia vào tất cả chuyện này với rất nhiều sự hào hứng và thích thú—rồi cuối cùng gửi đi trong sự bí mật và niềm vui sướng ngầm.

Cuối cùng thì trò đùa vui vẻ này cũng đi đến hồi kết. Charlotte đăng quảng cáo tìm việc làm, và đã tìm thấy. Trong thời gian đi vắng, cô nhận được thư từ cô Wooler, đề nghị nhượng lại quyền sở hữu trường học của cô ấy tại Dewsbury Moor cho Charlotte. Đó là một cơ hội không thể bỏ lỡ, mặc dù thật khó mà tưởng tượng được Emily và Charlotte có thể mang lại sức hút gì cho học sinh của họ. Nhưng trên hết, điều quan trọng nhất là phải tạo dựng một ngôi nhà nơi cô Anne mỏng manh có thể được che chở, nơi Emily nhớ nhà có thể được hạnh phúc, nơi Charlotte có thời gian để viết lách, nơi tất cả có thể cùng nhau sinh sống và làm việc. Lời đề nghị của cô Wooler ngay lập tức được chấp nhận. Cô Branwell được thuyết phục để cho mấy cô gái vay 100 bảng. Không có hồi âm nào từ cô Wooler. Thế rồi Charlotte đầy tham vọng, từ nơi làm việc xa xôi của mình, đã viết thư cho cô Branwell tại Haworth[6]:—

"Ngày 29 tháng 11 năm 1841.

"Thưa Cô yêu quý,

"Cháu vẫn chưa nhận được bất kỳ tin tức nào từ cô Wooler kể từ khi cháu viết thư cho cô ấy, bày tỏ rằng cháu sẽ chấp nhận lời đề nghị của cô ấy. Cháu không thể đoán được lý do của sự im lặng kéo dài này, trừ khi có một trở ngại bất ngờ nào đó xảy ra trong việc chốt thỏa thuận. Trong lúc này, một kế hoạch đã được gợi ý và được sự chấp thuận bởi ông bà —— cùng những người khác mà bây giờ cháu muốn trình bày với cô. Những người bạn của cháu khuyên rằng, nếu cháu muốn đảm bảo thành công lâu dài, hãy hoãn việc bắt đầu trường học thêm sáu tháng nữa, và bằng mọi giá hãy thu xếp, dù bằng cách này hay cách khác, để dành khoảng thời gian xen giữa đó tại một trường học nào đó ở Lục địa. Họ nói rằng các trường học ở Anh quá nhiều, sự cạnh tranh quá lớn, mà nếu không có bước tiến nào như vậy nhằm đạt được sự vượt trội, chúng ta có lẽ sẽ phải vật lộn rất vất vả và có thể thất bại vào phút cuối. Hơn nữa, họ nói rằng khoản vay 100 bảng mà cô đã tốt bụng đề nghị cho chúng ta vay, có lẽ sẽ không cần dùng đến hết bây giờ, vì cô Wooler sẽ cho chúng ta mượn đồ đạc; và rằng, nếu dự án kinh doanh này nhắm tới việc trở thành một dự án tốt đẹp và thành công, ít nhất một nửa số tiền đó nên được chi tiêu theo cách mà cháu đã đề cập, qua đó đảm bảo việc trả lại cả gốc lẫn lãi nhanh chóng hơn.

"Cháu sẽ không đến Pháp hay đến Paris. Cháu sẽ đến Bruxelles, ở Bỉ. Chi phí cho chuyến đi đến đó, với mức đi lại đắt đỏ nhất, sẽ là 5 bảng, chi phí sinh hoạt ở đó chỉ đắt hơn ở Anh một chút ít, và các điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục thì tương đương hoặc vượt trội hơn bất kỳ nơi nào ở châu Âu. Trong nửa năm, cháu có thể tiếp thu một sự thành thạo hoàn toàn với tiếng Pháp. Cháu có thể cải thiện đáng kể tiếng Ý và thậm chí còn có thể lướt qua tiếng Đức; nghĩa là, với điều kiện sức khỏe của cháu vẫn tốt như bây giờ....

"Đây là những lợi thế sẽ mang lại giá trị thực sự khi chúng ta thực sự bắt đầu mở trường học; và, nếu Emily có thể chia sẻ những điều đó với cháu, sau này chúng ta có thể có một chỗ đứng vững chắc trong xã hội mà trước đây chúng ta chưa bao giờ có được. Cháu nói Emily thay vì Anne; bởi vì Anne có thể thay phiên vào một thời điểm nào đó trong tương lai, nếu trường học của chúng ta suôn sẻ. Cháu cảm thấy chắc chắn, trong lúc đang viết những dòng này, rằng cô sẽ thấy được sự hợp lý trong những điều cháu nói. Cô luôn thích sử dụng tiền của mình một cách hiệu quả nhất. Cô không thích thực hiện những việc mua sắm keo kiệt; khi cô đã ban ơn huệ thì nó thường được làm một cách rất hào phóng; và hãy tin cháu đi, 50 bảng hoặc 100 bảng được chi tiêu theo cách này sẽ được sử dụng rất hữu ích. Tất nhiên, cháu không biết bất kỳ người bạn nào khác trên thế giới mà cháu có thể thỉnh cầu về vấn đề này ngoài cô. Cháu cảm thấy một niềm tin tuyệt đối rằng nếu lợi thế này được trao cho chúng ta, nó sẽ là bước ngoặt tạo nên cuộc đời chúng ta. Bố có lẽ sẽ nghĩ đây là một kế hoạch hoang đường và tham vọng; nhưng ai lại có thể vươn lên trong xã hội mà không có tham vọng chứ. Khi bố rời Ireland để đến Đại học Cambridge, bố cũng tham vọng y như cháu lúc này vậy."

Điều đó hoàn toàn đúng. Nó hẳn đã chạm vào một dây cung rung động trong lồng ngực của ông cụ. Chìm đắm trong những câu chuyện phiếm xóm giang và tập thơ 'Cottage Poems' của mình, không còn quan tâm đến thế giới nữa mà chỉ chăm chú vào những bản tin báo chí về nó, nhàn rỗi một cách tích cực, sống một cuộc đời vô tích sự đầy sự tự thỏa mãn khắc khổ, vị Mục sư Haworth vô cùng tự hào về quá khứ đầy năng động của mình. Ông vẫn luôn mang điều đó ra làm gương cho các con noi theo. Lời kêu gọi của Charlotte chắc chắn sẽ lôi kéo được người cha trở thành đồng minh cho lý tưởng của cô. Ngược lại, cô Branwell sẽ không mong muốn nhìn thấy những biểu hiện tham vọng ở những đứa cháu gái vốn đã quá mức không thể kìm hãm của mình. Nhưng cụ đã già; suy cho cùng, việc nhìn thấy chúng ổn định cuộc sống, và được ổn định một cách thịnh vượng nhờ sự hào phóng của chính mình, sẽ là một niềm an ủi đối với cụ. "Cháu trông cậy vào cô, Thưa Cô, để giúp đỡ chúng cháu. Cháu nghĩ cô sẽ không từ chối đâu," Charlotte đã nói vậy. Thật vậy, làm sao cô Branwell, khi đang sống chung một nhà với họ, lại có thể hạnh phúc mà cất lời từ chối cho đành?

Thế nhưng, rất nhiều cuộc tranh luận đã diễn ra trước khi cô Charlotte đầy lo âu nhận được câu trả lời. Emily—người có liên quan mật thiết không kém—hẳn đã lắng nghe trong sự chờ đợi với một tâm trạng xao xuyến kỳ lạ giữa hy vọng và nỗi sợ hãi. Rời xa nhà—cô thừa hiểu điều đó có ý nghĩa gì. Kể từ năm sáu tuổi, cô chưa từng rời khỏi Yorkshire; nhưng những tháng ngày nhớ nhà đến kiệt quệ tại Roe Head, tại Halifax, hẳn đã ùa về trong ký ức cô một cách vô cùng đau đớn. Haworth chính là sức khỏe, là sự mãn nguyện, là chính bản chất khả năng tồn tại đối với cô gái này. Rời xa Haworth để đến một thị trấn lạ lẫm bên kia đại dương, nhìn ngắm những gương mặt xa lạ xung quanh, nghe và nói một thứ ngôn ngữ xa lạ, viễn cảnh phiêu lưu đầy mời gọi của Charlotte hẳn đã mang hình hài của một cơn ác mộng đối với Emily.[7] Và vì điều này cô phải hy vọng; vì điều này cô phải khao khát, phải cầu xin nếu cần thiết, và ít nhất là phải ủng hộ nó. Bởi vì Charlotte đã nói rằng điều đó là thiết yếu cho tương lai của họ; và trong mọi chi tiết về cách quản lý, lời nói của Charlotte chính là mệnh lệnh đối với các em mình. Ngay cả Emily, người phụ nữ độc lập và bất khuất, vô cùng quyết đoán trong việc bám lấy bất kỳ con đường nào đã chọn, cũng vẫn trông chờ vào Charlotte để định hướng trong những vấn đề thực tế.

Cuối cùng thì sự đồng thuận cũng đã đạt được, được viết thành văn bản và gửi đi. Charlotte vui mừng thông báo cho chủ thuê của mình và chẳng mấy chốc đã lên đường về nhà. Có rất nhiều việc phải làm. "Thư từ phải viết gửi đi Bruxelles, Lille và Luân Đôn, vô số việc phải làm, bên cạnh quần áo phải vá víu." Người ta đã quyết định rằng các chị em sẽ từ bỏ cơ hội mở trường học tại Dewsbury Moor, vì vị trí ở đó thấp và ẩm thấp, và không phù hợp với sức khỏe của Anne. Khi trở về từ Bruxelles, họ sẽ mở một trường học ở một thị trấn ven biển lành mạnh nào đó ở phía Đông Riding. Burlington là nơi mà trí tưởng tượng của họ hướng về nhiều nhất. Đến nơi tuyệt đẹp và trong lành này, đối mặt với biển cả, những học sinh đầy hào hứng sẽ đổ về để thụ hưởng nền giáo dục từ ba người con gái của một vị mục sư, "được giáo dục ở nước ngoài" (trong sáu tháng) nói tiếng Pháp trôi chảy, tiếng Ý đã cải thiện và một chút tiếng Đức. Một chương trình học rực rỡ lấp lánh nhảy múa trước mắt họ.

Tuy nhiên, có rất nhiều khó khăn thực tế cần phải vượt qua trước tiên. Ngay cả bước khởi đầu tiên, việc lựa chọn trường học, cũng rất khó khăn để thực hiện. Charlotte viết thư cho Ellen:—

"Ngày 20 tháng 12 năm 1842 [hoặc January 20, 1842].

"Chúng tôi dự định rời nước Anh trong khoảng ba tuần nữa, nhưng chúng tôi vẫn chưa chắc chắn về ngày cụ thể, vì nó sẽ phụ thuộc vào sự thuận tiện của một phụ nữ người Pháp hiện đang ở Luân Đôn, Madame Marzials, dưới sự hộ tống của bà ấy mà chúng tôi sẽ lên đường. Nơi đến của chúng tôi đã thay đổi. Bố đã nhận được một thông tin không mấy thuận lợi từ ông—hay đúng hơn là từ bà Jenkins về các trường học tiếng Pháp ở Bruxelles, miêu tả chúng là có đẳng cấp kém hơn ở nhiều mặt. Sau khi tìm hiểu thêm, một cơ sở giáo dục tại Lille ở miền Bắc nước Pháp đã được giới thiệu nhiệt tình bởi Baptist Noel và các mục sư khác, và người ta đã quyết định rằng chúng tôi sẽ đến nơi đó. Mức học phí là 50 bảng một năm cho mỗi học sinh bao gồm tiền ăn ở và chỉ tính riêng tiếng Pháp; nhưng một căn phòng riêng sẽ được bố trí cho khoản tiền này; nếu không có sự ưu đãi này thì mức phí sẽ thấp hơn một chút. Tôi thấy việc cô đồng ý chi trả thêm khoản tiền cho một căn phòng riêng là rất tử tế. Chúng tôi sẽ thấy đó là một đặc quyền lớn theo nhiều cách. Tôi lấy làm tiếc về việc thay đổi từ Bruxelles sang Lille vì nhiều lý do."

Đối với Charlotte, việc tiếc nuối sự thay đổi cũng đồng nghĩa với việc một sự cải thiện sắp được khám phá. Cô đã đặt trọn tâm huyết vào việc đến Bruxelles; bà Jenkins nhân đôi nỗ lực và cuối cùng đã tìm ra Nội trú xá (Pensionnat) của Madame Héger ở phố Rue d'Isabelle.

Đến nơi đó, như tất cả mọi người đều biết, Charlotte và Emily Brontë, cả hai đều đã đến tuổi trưởng thành, đã đến trường.

"Chúng ta sẽ rời nước Anh trong khoảng ba tuần nữa." Những từ ngữ ấy mang âm hưởng của một sự táo bạo đầy hạnh phúc trong tai Charlotte. Kể từ khi lên sáu tuổi, cô đã đơn độc lên đường đi tìm Thành phố Vàng, sự lãng mạn, khám phá và phiêu lưu luôn là những lời hứa ngọt ngào đối với cô. Cô từng ao ước được nhìn ngắm thế giới; giờ đây cô sẽ được ngắm nhìn nó. Cô đã khát khao tri thức; đây chính là nguồn cội. Cô khao khát được thêm những nốt nhạc mới vào dải âm của bản chất con người mà cô có thể tấu lên bằng một thứ khoa học sâu sắc đến thế; cô sẽ tạo ra một kiệt tác từ những gì mình thu nạp được. Vào thời điểm này, những bức thư của cô ngập tràn niềm vui bận rộn, kể về công việc của mình, lên những kế hoạch, đùa giỡn vui vẻ. Một thiếu nữ hạnh phúc và tràn đầy hy vọng chẳng kém gì bất kỳ ai sinh sống tại giáo xứ Haworth.

Emily thì khác. Chính cô là người đã tưởng tượng ra cô gái ở trên thiên đàng đã tan nát cõi lòng vì khóc thương cho trần gian, cho đến khi các thiên thần tức giận trục xuất cô ra, và ném cô vào giữa vùng hoang nguyên, để tỉnh dậy ở đó trong tiếng nức nở vì vui mừng. Cô chẳng màng làm quen với những con người mới mẻ; cô căm ghét người lạ; đi dạo cùng chú chó sục Keeper của mình trên vùng hoang nguyên mới chính là cuộc phiêu lưu tuyệt vời nhất của cô. Học hỏi những điều mới mẻ cũng tốt thôi, nhưng cô quý trọng trên hết sự độc bản và hương vị hoang dã mang đậm chất địa phương nơi quê nhà. Thứ mà cô khao khát yêu thương một cách sâu sắc và mạnh mẽ chính là ngôi nhà vùng hoang nguyên của mình, những con người của cô, muôn thú trên vùng hoang nguyên, những chú chó luôn ăn từ đôi bàn tay cô, những đóa hoa trong khu vườn cằn cỗi chỉ có thể sinh trưởng nhờ sự chăm sóc vô bờ bến mà cô dành cho chúng. Bụi gai cằn cỗi nơi cô ngồi viết những vần thơ của mình, đẹp đẽ hơn đối với cô gấp vạn lần những cây tuyết tùng ở xứ Lebanon. Giờ đây, cô phải cất lời từ biệt từng người và tất cả những điều đó. Đó là một giọng điệu hoàn toàn khác khi cô nói trong lời từ biệt của mình rằng, "Chúng ta sẽ rời nước Anh trong khoảng ba tuần nữa."