Nước đã chạm vào chiếc sarông còn vương hương hoa sứ. Huyền Trân nhẹ nhàng nắm chặt tà váy rồi níu tay Khắc Chung bước lên mũi thuyền. Mưa theo gió tạt ngang tạt dọc. Huyền Trân nhắm mắt, lần theo từng chuyển động của Khắc Chung bước chậm. Thanh gỗ nhỏ nằm ngang kêu cót két một lúc rồi lặng im nâng đỡ. Khắc Chung buông tay, nhanh chóng quay người nhìn về phía trước. Ánh mắt trầm hùng cương nghị không giấu nổi những âu lo.
Sóng chồm lên từng đợt. Thuyền lắc lư chao đảo. Huyền Trân bấu tay vào thành tàu. Cơn buồn nôn xộc lên. Nàng mím môi gắng gượng để không xảy ra bất cứ một phiền luỵ nào nữa. Tên lính đang hì hục tát nước gần đó bất giác nhìn thấy lắp bắp muốn gọi Khắc Chung nhưng nàng ra hiệu lờ đi. Lá buồm căng hết cỡ, phần phật trong gió. Tấm áo choàng của Khắc Chung cũng phần phật ngay trước mặt nàng. Nàng không lấy làm phiền. còn thích thú nghe ngóng. Tiếng gió đập vào áo cũng giống đập vào cánh buồm, phần phật thành tiếng. Nàng bí mật ngồi đếm. Nàng đếm được hơn ba mươi lần va đập thì thấy tỉnh táo hơn. Cơn buồn nôn biến mất. Gió lặng. Sóng dịu. Chỉ còn lác đác đôi hạt mưa. Khắc Chung vẫn hiên ngang đứng đó. Nàng ngước mắt nhìn lên. Một vài đốm sao xa xuất hiện. Bóng Khắc Chung vững chãi trong đêm. Nàng tựa đầu vào tấm gỗ, vờ như là thiếp ngủ.
– Gió đang đảo về tây, tìm chỗ neo thuyền tạm trú.
Lời Khắc Chung là lệnh. Đám lính dạ ran. Thuyền nổi nênh theo sóng. Khắc Chung rời tay kiếm, ngoảnh mặt nhìn về phía Huyền Trân rồi ngồi bệt xuống sàn.
Chiếc bóng cao lớn đổ xuống, nhẹ như một hơi thở. Huyền Trân vẫn nhắm mắt nằm im. Nàng cảm nhận được sự nhẹ nhõm của Khắc Chung sau mỗi lần chống chọi với sóng dữ. Đã hơn ba tháng lênh đênh trên biển. Lại đang mùa gió dữ. Ông trời cứ thích nắng là nắng. Thích mưa là mưa. Quần quật không ngưng nghỉ. Tiếng thở đều đều của Khắc Chung giữa mênh mông đêm đen khiến nàng dịu lại. Nàng rón rén trở mình. Qua được cơn phong ba của đất trời, sự yên tĩnh càng làm lộ những cơn sóng lòng đang vây bủa nàng. Nàng nhớ con. Hoàng tử Chế Đa Đa. Chiếc khăn lụa còn ám hơi Đa Đa nàng luôn mang theo bên mình. Bây giờ con đang làm gì? Mẹ chỉ có thể gặp con trong nỗi nhớ. Ấu chúa đáng thương của mẹ sinh ra đã không được thấy bóng cha. Dẫu có thơm tho trong mênh mang lụa là thì chúng ta, những kẻ ngoại tộc cũng không được chào đón. Quốc vương không còn, mẹ thành chiếc bóng bơ vơ trên đất khách. Mẹ đã không còn là chính mình, một công chúa của Đại Việt. Bây giờ mẹ còn không có cả con.
Mặc nước mắt tự chảy, Huyền Trân vẫn không hề cựa mình. Nàng sợ những vụng về của mình làm động giấc ngủ hiếm hoi của Khắc Chung. Nàng đâu biết, phía sau lưng, Khắc Chung đã ở đó, bình thản, lặng im và chờ đợi.
– Tướng quân, ta lại làm phiền tướng quân sao? Mấy ngày nay tướng công đã không có nổi một giấc ngủ trọn vẹn rồi.
– Ta ngủ đủ rồi. Giấc ngủ với người cầm quân là điều xa xỉ. Huống chi giữa lênh đênh biển khơi này, giông gió có thể đến bất cứ lúc nào. An nguy của công chúa là sứ mệnh của ta.
Huyền Trân không biết nói thêm gì. Nàng nhìn vào xa xăm. Cái nhìn đằm đắm nhớ nhung tiếc nuối. Khắc Chung hiểu là Chiêm Thành vẫn còn đó, trong ý nghĩ của nàng. Khoang thuyền nhỏ không giấu nổi tâm can nàng cuộn sóng. Nàng tỉ mẩn vuốt phẳng phiu chiếc khăn lụa nhỏ. Chiếc khăn gối đầu của Chế Đa Đa. Hơi sữa còn nương bầu ngực. Nàng rưng rưng muốn khóc. Hương sứ đang loãng dần trong bộ sarông ám mùi mồ hôi và nước biển. Cái ngoái đầu nhìn lại khi từng bóng tháp ngà chỉ còn là một vệt mờ sau thấp thoáng thuyền buồm. Tất cả nhất cử nhất động của Huyền Trân đều thu vào tầm mắt của Khắc Chung, nén lại và ở đó. Tuyệt nhiên im lặng.
– Đã qua ba lần trăng rồi, Đại Việt cũng gần rồi.
Giọng Huyền Trân nhỏ nhẹ. Nụ cười mỏng tựa mảnh trăng non bàng bạc trên sóng. Nỗi xót xa thân phận đã được nàng lèn chặt nhưng vẫn còn ẩn hiện. Khắc Chung đành gợi chuyện, cốt khuây khoả nỗi riêng mang, đang đeo bám trong lòng nàng.
– Công chúa nhớ Thái thượng hoàng rồi phải không?
– Nhớ chứ. Cái ngoảnh đầu về cố quốc đầu tiên ta luôn dành cho Thái thượng hoàng. Ngài nhân từ, độ lượng quá. Lúc nào ta cũng mang cảm giác chưa báo đáp được gì như mong muốn của ngài.
– Công chúa đừng cả nghĩ nữa. Đường về Đại Việt còn xa. Ta sẽ kể cho công chúa nghe những chuyện vui của Thái thượng hoàng, thời ta còn giữ chức Chi hậu cục thủ. Biết đâu mải chuyện, đường xa lại hoá gần.
– Chuyện văn thư bút mực trong cung ta được nghe kể nhiều. Nhất là chuyện tướng quân chuyên đọc và giảng kinh sử cho hoàng hậu và các hoàng nhi. Ta tò mò hơn cả là chuyện tướng công xông vào trại giặc. Hồi đó Ô Mã Nhi nhà Nguyên đánh vào Vạn Kiếp, Phả Lại, quan quân ta phải tan tác tháo chạy.
Khắc Chung cười lớn.
– Ta tưởng Công chúa chỉ ham thêu thùa, may vá. Chuyện phong sương biên ải khốc liệt điên cuồng càng nghĩ càng nặng lòng. Nàng đã hỏi thì ta chia sẻ vậy.
Huyền Trân chỉnh lại dáng ngồi ngay ngắn. Giọng Khắc Chung trầm ngâm, gọn ghẽ.
– Ô Mã Nhi là tướng thuỷ quân tài giỏi của nhà Nguyên. Bao lần tả xung hữu đột với Đại Việt hắn đều không nao núng. Lúc vua ra chiếu dụ tìm sứ giả, ta nhắm mắt làm liều, thực lòng cũng có lúc chùn bước. Nhưng nghĩ đến cảnh hàng ngàn chiến thuyền cùng binh sỹ Đại Việt tan tác trên sóng Bạch Đằng mà không thể kiềm lòng.
– Nhìn hai chữ “sát thát” trên cánh tay binh sỹ Đại Việt, hắn đã vô cùng căm phẫn. Tướng quân không sợ sao?
– Lạ là lúc đứng giữa trại giặc, ta không vương chút sợ hãi nào. “Chó nhà cắn người lạ không phải tại chủ nó. Vì lòng trung phẫn mà họ tự thích chữ thôi, Quốc Vương tôi không biết việc đó. Tôi là cận thần, tại sao lại không có?”. Ta nói xong thì giơ cánh tay cho hắn xem. Trăm ngàn tướng sĩ xung quanh ta cùng giơ cao cánh tay trần với hai chữ “sát thát”. Mắt hắn hừng hực như có lửa, quai hàm bạnh ra. “Đại quân mượn đường để đi đánh Chiêm Thành, Quốc Vương ngươi nếu đến hội kiến thì trong cõi yên ổn, không bị xâm phạm mảy may. Nếu cứ chấp nê thì trong khoảnh khắc núi sông sẽ thành đất bằng, vua tôi sẽ thành cỏ nát”.
Ta hiểu là hắn đã chịu dịu giọng. Ta phải cho hắn biết Đại Việt ta đâu thiếu người tài.
– Có phải sau lần lao mình vào trại giặc ấy, năm Trùng Hưng thứ 5, khi khao thưởng công thần, đức vua Nhân Tông đã ban quốc tính cho tướng quân và đổi tên là Trần Khắc Chung.
– Quả đúng vậy. Ta còn được nhận chức Đại hành khiển nữa, sau thăng Ngự sử đại phu. Cuộc đời ta có nhiều đổi thay từ đó.
Giọng Khắc Chung nhỏ dần. Tiếng thở dài cố giấu bị bung ra rồi tan nhanh theo gió. Huyền Trân không gặng hỏi thêm. Nàng nhìn người đàn ông trước mặt. Lần đầu tiên nàng nhận ra, cái họ Trần mà ông mang trên mình có lẽ không chỉ là một ân thưởng. Cũng như nàng. Việc trở thành Hoàng Hậu Paramecvari liệu có là sự hy sinh như người đời thêm thắt. Dẫu chuyến viễn du của Thái Thượng hoàng đã làm thay đổi cuộc đời nàng thì cũng chỉ riêng nàng biết nàng ở đâu trong mối bang giao Chiêm Việt này. Lời vào ra mỗi lúc một nhiều. Nàng không muốn nghĩ nữa. Lời đồn như rong rêu bám vào đá cuội, nếu cố chấp sẽ trượt ngã lúc nào không hay. Huyền Trân lặng nhìn đôi tay mình, những ngón tay gầy guộc đang siết chặt mép áo. Ký ức về đôi bàn tay vương mực hay màu chàm chỉ thêu lại hiện về.
***
Ngọn đèn toả ánh sáng dịu dàng trong căn phòng nhỏ, Huyền Trân công chúa tỉ mẩn bện từng sợi chỉ tạo hình mắt phượng trên tấm khăn tay. Tiếng gõ cửa nhẹ nhàng. Công chúa ngẩng mặt niềm nở khi thấy Thái thượng hoàng đang nở nụ cười hiền hậu bên cạnh.
– Hoàng nữ của ta, con giỏi quá. Đôi mắt phượng rất sống động.
– Bẩm phụ hoàng. Con đã thức đợi đun chỉ suốt ba ngày ba đêm cùng thị nữ đấy ạ. Chỉ thêu được nấu cùng củ nâu, rồi còn trộn bùn phơi nắng và nấu tiếp với gỉ sắt nữa mới ra được màu đen tuyền này.
Vua Nhân Tông cười hiền, cúi người ngồi thấp xuống cùng công chúa. Đôi bàn tay to bè của ông run run chạm nhẹ vào từng sợi chỉ. Công chúa lí lắc, yêu kiều bên cạnh sự ân cần của cha. Sự nâng niu của Thái thượng hoàng khiến công chúa cảm thấy tấm khăn thêu trở nên rạng rỡ hơn bình thường.
– Mà sao Phụ hoàng tìm con? Giờ này, như mọi khi, Phụ hoàng đang tụng kinh trên điện mà.
– Khi lòng chưa yên tĩnh, kinh kệ phỏng ích gì. Ta qua đây là có chuyện muốn trao đổi với con. Mùa mưa năm trước, ta có ngao du sơn thuỷ qua đất Chiêm Thành. Quốc Vương Chế Mân quả là bậc đại dũng có thừa, lại hiền hoà nhân hậu. Sự nồng ấm, thân tình của Chế vương qua hơn 9 tháng ở lại Chiêm Thành khiến ta cảm động. Ta đã nghĩ, Việt Chiêm liền kề, sao không kết tình thông gia cho giang sơn thêm phần lớn mạnh.
– Ý Phụ hoàng là….
– Đúng rồi, con gái. Hôm đó Hoàng hậu Tapasi cũng có dự tiệc. Vương quốc Chiêm Thành ai cũng vui mừng chào đón con.
– Phận nữ nhi, Phụ hoàng bảo sao con nghe vậy. Con chỉ mong Phụ hoàng cùng Hoàng thượng hoan hỉ cho qua mùa khô này. Đám thị nữ đang cất mùa sợi mới. Con không muốn bỏ lỡ…
Thái Thượng hoàng ôm công chúa vào lòng. Cái ôm bao dung che chở khiến công chúa mềm lòng quên đi những biến cố khó lường của ngày mai. Đêm hoàng cung hun hút. Ngọn đèn lặng im bên khung thêu. Bóng hai cha con đổ dài trên bức vách. Ngày mai, liệu cái ôm bao dung ấy có che chắn nổi cơn bão chốn cung đình, khi lời hứa gả công chúa Huyền Trân cho Chế Mân đang thành cuộc tranh luận nảy lửa ở nghị đài.
Đã quá ngọ nhưng chưa thể bãi triều. Vua Anh Tông căng thẳng dõi từng tấu sớ. Phía dưới các quan đại thần mỗi người một ý nhưng chủ yếu là không đồng tình với việc gả công chúa Huyền Trân cho Chế Mân.
– Hoàng thượng anh minh. Đại Việt đang vững vàng thế trận sau ba lần chiến thắng Nguyên Mông. Việc mở rộng bờ cõi về Nam trong tầm tay. Chẳng việc gì mình phải gả công chúa lá ngọc cành vàng để mong cầu hoà hiếu.
Tử Cấm thành ồn ã tiếng người. Trên ngai vàng, Vua Anh Tông cũng nặng lòng trăn trở.
– Phụ hoàng là người kín kẽ, lại thấu đáo công tư. Việc hứa gả công chúa cho Chế Mân âu cũng vì đại cục. Thái thượng hoàng đã lưu ngự Chiêm Thành đến 9 tháng chứ có phải ngày một ngày hai đâu mà buông lời chót lưỡi đầu môi.
– Hoàng thượng anh minh. Hiện binh tướng bờ Nam đang nóng lòng xuất kích. Quân Chiêm Thành đã bao lần cử sứ thần sang thương thuyết nhưng tướng lĩnh Đại Việt không đồng tình. Vì xã tắc giang san, Hoàng Thượng cân nhắc kỹ lưỡng.
Sân triều căng thẳng, quyết tâm Nam tiến hừng hực khí thế. Khắc Chung xuất hiện dõng dạc giữa văn võ bá quan xin khấu đầu ý kiến.
– Muôn tâu Hoàng thượng… Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông là bậc xuất gia tu hành đạo Phật. Sẵn tính từ bi đức độ, nên ngài không muốn một cuộc chiến tranh nào xảy ra nữa. Việc giữ tinh thần hoà hiếu ít đổ máu e cũng thuận lẽ trời. Hạ thần xin Hoàng thượng soi xét lại thâm ý của Thái thượng hoàng để tỏ lòng cứu nhân độ thế.
Văn Túc vương Trần Đạo Tái đang đứng cuối hàng chầu, nghe xong tấu khẩu của Khắc Chung cũng lập cập cúi đầu xin bái kiến.
– Muôn tâu Hoàng thượng, thần tán thành ý kiến của Thượng thư Tả bộc xạ Trần Khắc Chung. Việc giữ hoà hiếu Việt- Chiêm để tránh đổ máu là việc nên làm.
Vua Anh Tông thấy sự đôi co giữa các quan đại thần đã đến hồi căng thẳng buộc phải ban ngay ý chỉ.
– Hơn ba năm nay, Chiêm Thành đã nhiều lần sai sứ thần mang vàng bạc châu báu sang làm lễ vật cầu hôn. Đã thế, trong lần tiếp sứ vừa rồi, Chế mân Quốc Vương còn tự nguyện cắt châu Ô, châu Lý cho Đại Việt làm của hồi môn. Ta nghĩ thiện ý của họ đã rõ ràng. Chờ ngày lành tháng tốt, các ngươi sửa soạn yến tiệc mừng công chúa về với Chiêm Thành cho trọn tình bang giao.
Bá quan văn võ cúi đầu nhận thánh chỉ. Khắc Chung thả lỏng nắm đấm rồi ngửa cổ nhìn lên trời. Hai hàng nước mắt nóng hổi chảy tràn qua má. Khắc Chung nhắm mắt. Ngày mai, ngày mai… lời người hôm nay có thành lời rêu.
Lời dèm pha ngày ấy đã theo ông suốt bao năm giờ lại nổi nênh cùng ông trên từng đợt sóng. Nắng len qua mây rạch đường sáng dài chiếu thẳng mặt thuyền cắt ngang dòng hồi tưởng. Huyền Trân giơ tay che mặt, đôi vai gầy loay hoay giữa nắng sớm và chập chờn mộng mị.
***
Trời tang tảng sáng. Biển hiền hơn hôm qua. Huyền Trân giật mình tỉnh giấc khi nghe tiếng đập mạnh của đàn chim đang liệng cánh. Đêm qua Khắc Chung đã kể cho nàng nghe những gì. Nàng chỉ nhớ đến đoạn Khắc Chung xông vào trại giặc dùng chiến ngữ đối đầu với Ô Mã Nhi. Nàng chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay. Cơn mơ đưa nàng về lại Chiêm Thành. Cung nga hai hàng lệ đỏ đau đáu nhìn nàng. Nàng chạm tay từng người, vồ vập hỏi. “Con trai ta đâu? Chế Đa Đa của ta đâu?” Không một lời đáp lại. Chỉ có nước mắt âm thầm rỏ ra từ trăm ngàn đôi mắt đỏ. Đôi mắt đỏ của Chế Mân trước lúc lâm chung. Đôi mắt đỏ của Hoàng hậu Tapasi phủ phục bên chồng. Mắt đỏ của lớp lớp hoàng thân Chiêm quốc lặng lẽ bên linh cữu Chế vương.
Xa xa là lửa đỏ. Giàn thiêu ai lập trước tháp hoàng. Khói và bụi lửa chấp chới trong đêm. Huyền Trân quay quắt kiếm tìm. Giữa bốn bề mắt đỏ. Không vọng tiếng Đa Đa. Không đắm nồng hương sứ. Không vòng ôm siết chặt của Chế Mân. Huyền Trân xoè đôi bàn tay. Nàng không còn gì cả. Rồi nàng vùng chạy. Nàng chạy mãi chạy mãi. Nàng chạy đến bờ sông, nơi chiêng trống đang khua ran trên thuyền chiến. Cờ Đại Việt rối rít vẫy ngoài xa. Bóng ai như Khắc Chung đỡ lấy tay nàng. Nàng cuống quýt nắm lấy. Nàng đã khóc như điên dại giữa bờ sông rẫy gió.
Nàng định thần. Chỉ là một giấc mơ thôi mà. Trước mắt nàng bây giờ Khắc Chung vẫn đứng đó. Bóng áo choàng phấp phới đang rõ ràng trước mặt. Nàng dụi mắt cấu vào tay mình. Trời đang dần về sáng. Nắng len qua mây đổ muôn vàn lấp lánh xuống biển. Sóng bạc đầu nghênh ngang. Khắc Chung trầm ngâm trước mũi thuyền. Tay đỡ hờ bao kiếm. Mắt dõi vào mênh mông. Hương sứ đã phai dần trên bộ sarông cũ. Huyền Trân vê gấu áo, muốn nghe tiếp câu chuyện Khắc Chung đang kể dở. Nàng ngoái đầu về phía mũi thuyền. Mái tóc bạc màu sương. Làn da ngăm nắng gió. Tiếng ho loang trong gió biển. Bất giác, ý muốn tiếp tục câu chuyện không dưng biến mất, Huyền Trân khựng lòng, mong sao đường về Đại Việt thật gần.
– Ta lại làm Công chúa thức giấc phải không?
Khắc Chung không quay người lại. Lời ân cần ấm áp trong gió. Huyền Trân cũng không vội đáp lời. Nàng cảm giác như Khắc Chung đã biết hết mọi chuyển động của nàng sau lưng. Kể cả phút ngập ngừng này. Huyền Trân nhìn ra xa. Biển lặng. Hải Âu thong dong bay theo đàn. Đại Việt phía trước. Bóng Chiêm Thành lúc ẩn lúc hiện trong ý nghĩ.
– Nếu ông trời thương tình, giữ trời yên biển lặng thì non tuần trăng nữa mình về đến Thăng Long.
Khắc Chung xoè tay. Thời gian khắc dấu, vân tay chằng chịt xếp lớp. Đôi bàn tay cầm bút, cầm kiếm. Đôi bàn tay đã từng đón nhận chén rượu ban quốc tính. Rồi cũng đôi bàn tay này vò chặt nắm đấm trong buổi thiết triều tính chuyện trăm năm cho công chúa. Sân triều buổi ấy nóng ran trong từng mắt người, một mình ông đi ngược đám đông, giúp ân vương bảo toàn tâm ý. Những lời xì xào giữa sân triều không làm ông nao núng.
– Ăn phải lộc vua rồi cả đời chịu đấm. Kẻ thấy lợi trước mắt mà hại đời một quốc sắc thiên hương nào đáng mặt trượng phu.
– Đâu còn là kẻ sĩ họ Đỗ ngang tàng ngày xưa nữa. Giờ quàng họ Trần vào cổ khác nào dây thòng lọng, siết nới trong tay người.
Khắc Chung cười gằn. Lời xắt xéo chốn cung đình còn theo ông đến đây, giữa lênh đênh sóng biển này. Ông coi đó là cái giá phải trả cho kẻ chọn vinh hoa phú quý. Ông nhìn lại đôi bàn tay chai sạn của mình. Hơi ấm của Huyền Trân trong đêm bão biển còn lan trong từng thớ thịt. Ông nhìn về phía Huyền Trân rồi xua đi bạt ngàn ý nghĩ.
– Rồi nàng sẽ lại là công chúa của Đại Việt…
Huyền Trân bật cười thành tiếng. Nàng nhớ những ngày đầu khoác áo hoàng hậu mà vẫn ngỡ như đang ở Đại Việt. Nghe cung nga gọi mình mà ngỡ gọi ai. Chỉ khi diện kiến Chế Mân, thấy ánh mắt hiền lành như níu như buộc của người đang ngự ngôi Thiên tử, hoàng bào nồng nàn hương sứ mỗi đêm, chiếc sarông đã mềm chân bước nàng mới biết mình đã là Hoàng Hậu Paramecvari.
– Phụ hoàng đã quyết, ta nào dám trái lời. Chỉ tiếc áo Vương hậu mong manh, để tướng công phải thêm lần nữa lặn lội. Thực lòng ta áy náy.
Giọng công chúa trở nên ngập ngừng khi nhắc đến phụ hoàng. Ánh nhìn trầm tư mà ẩn chứa lớp lớp sóng dội. Chẳng nhẽ, nàng vẫn chờ đợi một câu trả lời nào đó, từ ông, chứ không phải là từ cha nàng về bước ngoặt số phận này. Người đưa nàng vượt dãy Hoàng Sơn sang đất Chiêm Thành là ông, người đón nàng về với Đại Việt cũng là ông. Đã nhiều lần Khắc Chung tự hỏi. Liệu không mang họ Trần ông có kiên quyết nghe lời Thái Thượng Hoàng đến thế không. Có một mực gạt bỏ mọi điều tiếng để đưa Huyền Trân sang đất Chiêm Thành? Khắc Chung nhớ lại ngày nhận thư báo tang, khi Huyền Trân có thể phải lên giàn hoả thiêu. Ruột gan ông đã như lửa đốt. Bản lĩnh chốn quan trường đã ghìm cương từng cơn bất an của ông. Ông vờ như thinh lặng nhưng trong đầu đã dự liệu trăm phương ngàn kế để đưa nàng khỏi chốn lung lao. Không cần biết mình là ai. Quan hành khiển triều Trần hay kẻ sỹ họ Đỗ. Ông phải vượt đại dương đến Chiêm Thành, thậm chí là xông vào vùng cấm hay cúi mình thương thuyết để đưa công chúa trở về. Và ông đã làm được. Huyền Trân đang ở đây. Ông chỉ cần có vậy. Chẳng cầu một câu trả lời nào nữa về sứ mệnh hay thân phận. Giữa biển cả chỉ có nước, nắng gió và bão bùng này lời phải trái nào còn ý nghĩa gì.
Khắc Chung quay người về phía Huyền Trân rồi ngồi xuống mạn thuyền. Vẫn ánh mắt ấy, ánh mắt rắn rỏi đã từng xuất hiện giữa Tử cấm thành gay gắt tiếng người giờ đang đằm sâu nhớ lại từng chuyện cũ. Ông làm tất cả cho mình hay cho họ Trần đè nặng trên vai thì khi nắm được tay Huyền Trân vượt bờ vực sóng đã không còn quan trọng nữa.
– Ngày nghe nô gia gọi Trần đại nhân lòng ta như muốn vỡ làm đôi…
Giọng Khắc Chung ấm đều, ánh nhìn hoài niệm. Sóng ồm oàm mạn thuyền không ngăn được dòng ký ức đang ngồn ngộn chảy về trong tâm tưởng.
Sau lưng là họ Đỗ. Trước mặt là sự nể vì của Nhân Tông hoàng đế, ánh nhìn nửa tưởng thưởng nửa dè dặt của văn võ bá quan. Cái cảm giác thấu cảm khi quan ngự sử đặt đôi bàn tay già nua lên vai khiến Khắc Chung ý thức hơn những lấp lánh lẫn trọng trách mà họ Trần mang lại. “Rồi sẽ quen nhanh thôi. Quyền lực khiến người ta quên đi gốc tích. Thời gian rêu phủ, ngày mai họ Đỗ chỉ còn là chiếc bóng”. Khắc Chung nhìn quanh sân triều vắng lặng. Từng chữ, từng chữ một của viên quan già lóc cóc theo chân. Nắng ran trên cờ lọng trong ngày ông mang quốc tính. Nắng có thấu lòng người cô độc. Khắc Chung ngửa mặt nhìn lên trời. “Ta đã mang họ Trần. Từ nay ta đã là người nhà Trần. Ta phải đáp đền ân sủng của Hoàng đế bằng mọi giá”. Giờ đây, nắng đang chấp chới dềnh theo sóng biển, lấp lánh như ánh mắt nàng công chúa ngày xưa nghe Ngự sử đại phu giảng bài.
– Người làm vua phải biết nhìn xa. Xa hơn biên giới Đại Việt. Xa đến ngàn năm sau.
– Quan hành khiển còn nặng lòng về lời hứa với Chiêm Thành của Thái thượng hoàng đến vậy sao?
– Không chỉ là một lời hứa. Đó là quốc sách.
Đêm ấy, thư phòng yên tĩnh. Ngọn đèn bưởi lặng lẽ toả hương nồng. Huyền Trân nhìn bóng mình lúc tỏ lúc mờ trên bức vách, dè dặt hỏi ân sư.
– Còn người làm quan thì sao?
– Người làm quan thì phải nhìn thật gần. Gần nhất có thể.
– Để làm gì?
– Để thấu rõ người trước mắt mình. Rõ đến mức không một rêu phong nào có thể bám vào.
Huyền Trân ngước mắt nhìn Khắc Chung. Tiếng trống sang canh năm nào dường như vừa dội lại. Cả ánh nhìn khắc khoải đêm ấy cũng như đang ở đây. Huyền Trân e lệ chỉnh lại trâm cài. Tiếng sóng vỗ vào mạn thuyền kéo Huyền Trân thoát ra khỏi tiếng vó ngựa đang tan dần trong tâm tưởng. Nắng rát trên vai áo. Nàng nhìn từng vệt muối biển lốm đốm bạc trên lưng áo Khắc Chung bất giác mỉm cười. Nỗi xót xa nhuốm mặn mòi biển cả đã trở nên chát đắng. Nàng biết, khi con thuyền cập bến Thăng Long, không chỉ có niềm vui đoàn tụ mà còn có cả những dị nghị. Nhưng nhìn Khắc Chung vững chãi đứng đó, nàng nhẹ lòng thả chiếc khăn lụa của Đa Đa xuống biển. Nàng gửi vào biển khơi điệp trùng nỗi niềm rồi nhắm mắt cầu nguyện. Tiếng mõ gõ vào chiều, tiếng tụng kinh mỏng nhẹ, tiếng sóng biển vỗ về… tất cả đang đồng hiện, cùng nàng đón ngày cập bến.