Quảng Trị như miền của gió

Quảng Trị Như Miền Của Gió

Lượt đọc: 8 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

Gió thổi dưới biển lên, thổi từ dãy Trường Sơn xuống, thổi tạt từ phía bắc qua, phía nam lại, thổi quanh năm.

Từ thuở hoang vu, với thưa thớt người Chăm sinh sống, gió vẫn vậy.

Đến cách đây hơn 500 năm, khi chúa Nguyễn Hoàng đưa dân cư từ vùng Thanh Nghệ Tĩnh và cả phía bắc nữa vào mở mang, khai khẩn, gió và đất Quảng Trị đón cư dân nhiều vùng quê tới lập nghiệp, nhưng rất lạ, là không thấy sự pha trộn, không thấy sự khác biệt vùng miền, rất nhiều cư dân khắp cả nước thời Đại Việt tới đây, sinh con đẻ cái ở đây, cùng với số dân đang rất ít tại Quảng Trị, mà rồi, dần dà, lại vẫn là dân Quảng Trị, người Quảng Trị, thuần chất Quảng Trị, như là gió đã biết bào mòn sự khác biệt, biết sàng lọc cái sự khác để đưa vào một khuôn mẫu, giống nhau, đúng người Quảng Trị, ai không thuận chắc đã theo gió lên trời.

Miền gió lớn tạo ra tính cách người.

Đàn ông Quảng Trị ít nói hơn nhiều vùng quê khác, thì có ai ngu nói nhiều trước gió mạnh quanh năm, nên chỉ biết làm. Đàn ông Quảng Trị rắn da, rắn thịt, biết đi thẳng, biết đi nghiêng, biết dấn lên, biết né sang, biết chọn đúng lúc đứng, lúc ngồi, đối phó ngàn năm như thế với gió, nhưng không biết quay lưng, không biết lùi, vì sống ở miền gió, quay lưng, chạy lui là chết. Chỉ có sự lựa chọn để mạnh mẽ tồn tại, chế áp gió, trườn ngược với gió, không lui.

Khi nói, khi đối thoại, mắt đàn ông Quảng Trị nhìn rất thẳng, như nhìn thẳng hướng đi ngược gió, nhìn thẳng nên tấm lòng thẳng, không vòng vo, không láu cá, không cướp lời, không vùi dập, vì khi đã có ánh mắt thẳng trước gió thì sự dối lừa hay mánh khoé của người đối thoại khó mà vượt qua được. Đàn ông Quảng Trị không ồn ào cũng không quá lãng mạn, có gì bộc lộ ra rồi, như cây phi lao trên cát thôi, cứ phải thế, minh định một tính cách, một phẩm chất, không màu mè, không uốn éo, không hoa mỹ, chịu chà xát, chịu gian nan, nhưng chân vững.

Đàn bà Quảng Trị cũng nhờ thế của tính cách đàn ông quê mình mà biết chỗ để nương, để che, để tin cậy, để mơ mộng, để hy vọng, để hạnh phúc. Sự kiên gan, bền chí, mạnh mẽ, cứng cáp của đàn ông Quảng Trị làm cho đàn bà Quảng Trị tin cậy nương náu, sống nhẹ hơn, có thời gian để lãng mạn, để nũng nịu, để chau chuốt, để mơ mộng cho thơ ca, cho hát hò, ngâm xướng, nên chắc chắn, không có vùng quê nào có giọng hát hay đặc biệt như đàn bà vùng Quảng Trị và cả ánh mắt của họ nữa, ánh mắt thắm và sâu, ánh mắt an toàn và trong trẻo, ánh mắt như không biết sợ ai và cũng không giấu diếm đắm say.

Quảng Trị từ thời Nguyễn Hoàng là đất Phật với rất nhiều chùa.

Hay vì thế, vì biết nương náu cõi Phật, biết đi theo dấu chân thiện lành của Phật Tổ, mà từ xưa tới nay, Quảng Trị cho nhiều hơn nhận?

Những tháng năm chống giặc, bảo vệ đất đai cương thổ, tới sau này, trở thành hậu phương giữa chiến trường, cưu mang những chiến binh giữ nước, người Quảng Trị cho hết sự an toàn, cho hết sự no đủ, cho hết sự ấm áp, nhận về sự hy sinh, nhận về máu, nhận về đói khát để bao bọc, chở che, bảo vệ những đoàn quân vệ quốc. Người Quảng Trị hào phóng như gió, vô tư như gió, hồn nhiên như gió. Cái sự cho ấy cũng nhẹ nhàng như gió, không toan tính, không đo đếm, không so bì.

Cho cả một di sản văn hoá ca hò, với lớp lớp những người thầy vào tới kinh thành Huế để dạy hát, dạy múa, dạy hò, dạy ca, tạo cho đất Kinh thành một Di sản văn hoá đặc biệt, đặc biệt tới mức mà hôm nay là Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.

Đất Quảng Trị là đất linh, nơi máu đổ rất nhiều, nơi còn là vùng vĩ tuyến. Vì là đất linh như thế, ở đâu cũng có hồn vía cha ông, anh em, con cháu, bạn bè đồng đội cả nước đã ngả xuống vì ái quốc, nên người Quảng Trị biết thấm thía cái đủ, cái cần, biết đủ là đủ, không ham hố, không mánh lới, đủ cho đất đai tươi tốt, đủ cho việc phủ xanh hoang hoá, đủ cho gió tạo ra điện, đủ cho biển, cho sông tạo ra cá, đủ cho cảnh sống, cảnh đời ấm ấp theo khả năng đang có, vươn tới nhưng không chụp giật, gìn giữ nhưng không lợi dụng, ca hát nhưng không làm người bên cạnh tủi thân trong cô độc, kiên gan nhưng không liều lĩnh…

Con gái Quảng Trị đẹp rất thấm, cái đẹp không nhận ra ngay được, nó đẹp từ tiếng cười, ánh mắt, dáng đi, đẹp dần dần, đẹp choáng váng, đẹp day dứt khi đã gần, đã quen, cái đẹp ấy là đẹp bền, hiếm nơi có.

Có thể nhờ sự có mặt của đoàn người theo Chúa Tiên Nguyễn Hoàng vào mở cõi, nên người Quảng Trị thêm được vào sự sắc sảo, thêm được vào sự linh hoạt, thêm được vào sự mẫn cán, thêm được vào sự khôn ngoan, thêm được vào sự nhạy cảm, tựa như được gió cho thêm tặng thêm vào đất, vào người xứ này, món quà tặng như lộc trời, bền và thắm, mãi cả ngàn năm, trăm năm không phai mờ được.

Đất Quảng Trị rất hẹp, bờ cát ven biển cũng hẹp, đồng ruộng cũng hẹp, núi đồi cũng hẹp, sông ngòi cũng hẹp, nhưng có thể do mọi thứ hẹp nên lòng người Quảng Trị rất rộng, rộng tới mức ôm cả hàng vạn chiến sĩ với bao nhiêu năm trong mưa bom bão đạn, rộng tới mức đủ cho gió làm nên kỳ tích quây tụ lớn nhất cả khu vực, rộng tới mức bao dung và tạo cơ hội cho cả những người ở nơi khác tới hay ở chính đất mình còn chưa tốt, chưa xứng, nhưng cái rộng bao dung ấy làm họ trở nên thuần hơn, biết điều hơn, chung lưng đấu cật hơn, biết sống hơn. Đất này không tha thứ cái ác nhưng không phũ phàng đuổi ai đi, mà giúp họ biết sửa mình, tự họ biết làm lành với đất này, tự họ thành người.

Xa Quảng Trị nhớ nhiều, nhưng nhớ nhất vẫn là tiếng chuông chùa ở một vùng quê với nhiều chùa nhỏ, nằm chen trong các thôn làng, ấm áp, gần gũi. Chùa nhỏ nên tiếng chuông cũng nhỏ, tiếng chuông nhỏ nghe càng thấm, càng nao lòng, càng nhớ, như lời thầm thì của những đôi yêu trong đêm trăng.

Đêm ở những làng quê Quảng Trị, nếu ai đang biết đợi, nếu ai đang lắng tâm, thế nào cũng nghe vòng vọng những tiếng chuông chùa.

Tiếng chuông của những ngôi chùa Quảng Trị ngân rất xa, ngân rất trong, không phải là ngân trong không gian, nó ngân trong lòng mình, trong tâm mình, nhẹ lắm mà rung động lắm, mỏng manh lắm mà uy lực lắm, vì ta có thể tựa đời mình vào tiếng chuông ngân, để tự cứu rỗi, để tự an ủi, để tự tĩnh tại, để thêm cho mình sức mạnh mới về tinh thần, để cháy khát ngọn lửa của sự thanh tao….

Không có sự thong dong nào hơn thế, như từng nhịp từng nhịp của tiếng chuông chùa trong đêm tĩnh lặng, nó vang lên, từng nhịp, đều đặn như thế, ngân nga như thế, chao liệng trong không gian như một lời ru, như cái lay nhẹ trong vô thức, an ủi phận người, thức tỉnh tâm can, bao bọc và vuốt ve tâm thế, cứ thả mình trôi đi trong tiếng chuông, bạn sẽ thấy cuộc đời rất nhẹ, cuộc đời rất trong, cuộc đời rất đẹp đẽ và ấm áp….

Từ ngàn xưa, cái gốc tích đầu tiên nhà Phật làm nên đại hồng chung là để gửi cho đời tiếng chuông, là để cảnh báo, là để nhắc nhở, là để bao dung, là để níu giữ phần hồn trong trẽo của phận người, xô đẩy thật xa cái ác, kéo lại thật gần điều thiện, chỉ có điều thiện thôi là mãi mãi nhẹ, nhẹ như chính tiếng chuông ngân giữa trời, giữa đất…

Chỉ cần một lần, trong đêm, bạn đi vào những làng quê Quảng Trị, kiên nhẫn đợi một tiếng chuông chùa, đợi và đếm, đợi và đếm, và thụ hưởng âm thanh cao cả, thánh thiện, tao nhã, lay động của tiếng chuông, chắc chắn lúc đó, trong bạn đầy ắp điều thiện, đầy ắp cảm khái về cuộc sống, đầy ắp tình thương yêu con người, nội lực trở nên mạnh mẽ, tâm thế trở nên vững vàng, trí tuệ trở nên thông mẫn.

Đất Quảng Trị có tiếng chuông chùa.

Đất Quảng Trị thiện lành trong miền gió lộng.

Nguồn: https://vanvn.vn/quang-tri-nhu-mien-cua-gio-ky-cua-nguyen-quang-vinh/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

3 Trong Tổng Số 4 tác phẩm của Nguyễn Quang Vinh

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.