VŨ-VĂN-NHẬM nguyên xưa làm tiết-chế bên chúa Nguyễn nên người đương thời thường kêu là Chế Nhậm. Hồi tháng 5 năm bính-ngọ (1786), Nhậm thua trận Gia-định, bị Tây-sơn bắt sống, toan tự-vẫn, nhưng rồi nghe lời đức lệnh (Nguyễn-Huệ) dụ hàng, Nhậm theo Tây-sơn từ đó. Nay Nhậm tuy là tả-tướng ở Súy-phủ của Bắc-bình vương, nhưng là con rể của vua Thái-đức. Mà từ năm đinh-mùi (1787) tới giờ, Nhậm chỉ-huy quân sự, cũng tỏ ra cậy mình là quốc-tể. Giao anh em Tây-sơn thất hòa 225, Nhậm vẫn trung lập, và vâng theo mệnh lệnh của Bắc-bình vương, nhưng vẫn không quên cái tình ông Nhạc và con rể. Khi ở Động-hải, nghe tin nội biến, Nhậm xin về triều cận, song Bắc-bình vương không cho, truyền phải đi thẳng ra Nghệ. Sau trận ra Bắc-hà, giết Hữu-Chỉnh, Nhậm càng lập được kỳ công, vương càng ngờ sợ, ngờ sợ vì Nhậm là một tay tướng tài.
Vả, theo Thanh-triều sử lược, quyển VI, tờ 19b (tác giả là Tá-đằng-Sở-Tài, người Nhựt-bản), thì sau khi chiếm cứ Đông-kinh (Bắc-hà), Nhậm (trong sách nay chép là họ Nguyễn : Nguyễn Nhậm) « giữ bốn mặt hiểm yếu, cũng có chí tự vương ».
Lại theo Lê-kỷ (dã-sử) thì : « Nhậm, sau khi đã dẹp yên bốn trấn ở Bắc-hà, uy-quyền lớn lao lừng lẫy, có ý muốn đánh vua Thái-đức và Bắc-bình vương để khôi phục nhà Lê và tôn phù chúa Nguyễn ».
Vì vậy, Nhậm đối với Bắc-bình vương lại càng như cái gai trong mắt.
Dòm thấy kẽ hở đó, bọn Sở hết sức tìm cách thêu dệt, miễn sao cho Nhậm mau chết theo Chỉnh, họ mới hả lòng.
Sau khi Bắc-hà đã yên, có người nói với Văn-Nhậm : « Ngoài Bắc dẫu oán Cống-Chỉnh, nhưng lòng vẫn nhớ nhà Lê. Nay vua Chiêu-thống đã đi rồi, chưa biết bao giờ lại về được. Sùng-nhượng công Lê Duy-Cận, con thứ tư vua Hiển-tông khi còn Tiên-đế (chỉ vua Hiển-tông), đã được lập làm đông-cung, nhưng qua năm nhâm-dần (1782), bị quân Tam-Phủ truất bỏ. Nếu bây giờ Tướng-quân (chỉ Văn-Nhậm) lại lập Sùng-nhượng công lên ngôi chính-thống rồi yết bảng ra cửa Đại-hưng, hiệu triệu Triều-thần thì, độ vài ngày văn võ bách quan sẽ lại quay về răm rắp, làm việc nước sẽ dễ như trở bàn tay ».
Đề nghị ấy được Nhậm tán-thành và thực hiện : Duy-Cận được đón lập làm Giám-quốc đóng ở điện Cần-chính.
Đã bất mãn lối độc đoán của Nhậm, lại không ưng cái tư cách của Duy-Cận, Ngô Văn-Sở nói riêng với Nhậm : « Tôi xem bộ dạng Duy-Cận như vậy, còn hòng cai-trị được ai ? Nên lấy, ta cứ lấy phắt đi, cần chi phải mượn thẳng cầu-bơ cầu-bất ở đâu về làm bồ-nhìn, rồi chúng mình lại đóng quân trong thành, canh cửa cho nó ! »
Nhậm lạnh-lùng : « Lòng người Bắc-hà vẫn còn nhớ Lê ; nên nay hãy cứ làm theo dân-vọng. Việc đó, đã có tôi chủ-trương. Các ông chỉ việc đánh khoẻ là đủ ! »
Làm thinh, Sở ra bảo Văn-Lân : « Lão Chế-Nhậm khinh người quá ! Chẳng hay lão có tài-đức chi mà dám coi ta như một tên lính ! »
Đinh-ninh nhớ lời dặn ngầm của Bắc-bình vương, Sở từ khi bước chân đi Bắc, vẫn nhăm-nhăm rình miếng vật Nhậm để tâng công. Mấy lời Nhậm nói nặng Sở kia đủ làm cho công Nhậm thành tội.
Vẫn biết Văn-Nhậm ngang tài với mình, song muốn lợi dụng cho được việc một lúc, rồi sẽ liệu bài trừ sau : Bắc-bình vương nghĩ thế. Khi cho Nhậm ra Bắc, Vương đã dặn bọn Sở phải coi chừng. Nay bỗng tiếp được bản mật báo về tội trạng của Nhậm do Sở thêu dệt, lại thấy Văn-Lân đứng làm chứng, Vương càng quyết giết Nhậm không tha.
Lập tức hạ lệnh động binh, Vương, thanh gươm, yên ngựa, lên đường, ngày đêm đi gấp ra Bắc… 226
Vượt suối, lách rừng, leo núi… hơn mười ngày, Vương đến Thăng-long.
Tháng tư, năm mậu-thân (1788), nhân lúc không ngờ, Bắc-bình vương Nguyễn Huệ đang đêm, hồi canh tư, ập vào trong quân thứ, sai võ-sĩ Hoàng Văn-Lợi đâm chết Chế Nhậm trong khi Nhậm đương nằm ngủ say say, rồi chôn xác ngay ở sau phủ. 227
Sáng ra, Vương cải-tổ lại quân-ngũ, nhắc Ngô Văn-Sở lên thế chân Nhậm, cầm binh quyền.
