Sartor Resartus: Cuộc Đời Và Tư Tưởng Của Herr Teufelsdröckh

Lượt đọc: 190 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 11
Triển Vọng.

❊ ❊ ❊

Triết lý về Y phục giờ đây, đúng như chúng tôi từng tiên đoán, đang tự mở ra những chân trời mênh mông mới mẻ, mang vẻ đẹp bao la tựa mây ngàn và gần như kỳ ảo, dẫu vậy vẫn lấp ló những ánh xanh ở chốn xa xăm cùng những vệt sáng tựa cõi thiên đàng; ý nghĩa và hứa hẹn vô cùng mập mờ ấy đang trở nên ngày một quan trọng hơn đối với chúng ta trong việc tìm hiểu cho ra lẽ. Liệu đó có phải là một thứ ánh sáng thiên đàng đích thực, hay chỉ là ánh phản chiếu từ dòng dung nham nơi địa ngục chốn đọa đày, dấy lên tiếng hỏi từ biết bao kẻ lữ hành rụt rè? Phải chăng nó thực sự đang dẫn dắt chúng ta bước vào những đồng cỏ Asphodel đầy phúc lạc, hay chỉ đưa ta đến lớp đất nung cháy rực một màu vàng của hỏa ngục giữa trần gian?

Giống như bao nhà huyền học khác, dù là kẻ cuồng tín hay người đắc đạo, Giáo sư của chúng ta mang lại cho người Biên tập biết bao công việc ngập đầu. Ngài dẫn dắt chúng ta đến những đỉnh cao ngày càng chót vót và chóng mặt hơn; những góc nhìn và cái liếc mắt của ngài càng trở nên thấu thị, bao trùm và làm đảo lộn tất cả. Chẳng hạn như quan niệm này, rằng Thiên nhiên không phải là một Tập hợp mà là một Chỉnh thể:

"Xưa kia nhà thơ Thánh vịnh người Hê-bơ-rơ đã cất lời ca thật đẹp: 'Nếu tôi chắp đôi cánh của ban mai và trú ngụ tại những chốn cùng tận của Vũ trụ, Chúa vẫn có mặt ở đó.' Hỡi chính bản thân ngươi, người đọc có học thức kia – kẻ mà rất có thể chẳng phải là một nhà thơ Thánh vịnh mà chỉ là một kẻ viết văn xuôi, người chỉ biết về CHÚA qua những lời truyền khẩu – liệu ngươi có biết dẫu chỉ một xó xỉnh nào trên thế gian này mà ở đó ít ra không có sự hiện diện của NĂNG LƯỢNG hay không? Giọt nước ngươi rẩy ra từ bàn tay ướt đẫm của mình không hề nằm yên tại nơi nó rơi xuống, mà chỉ đến ngày mai thôi, ngươi sẽ thấy nó đã bị cuốn đi; nó đã ở trên đôi cánh của cơn gió Bắc, tiệm cận với Chí tuyến Bắc rồi. Vì sao nó lại bay hơi mà không nằm yên bất động? Ngươi nghĩ rằng có thứ gì trên đời này bất động, hoàn toàn không có Năng lượng và chết ngắt đi sao?"

"Khi ta cưỡi ngựa xuyên qua vùng Schwarzwald, ta đã tự nhủ rằng: Đốm lửa nhỏ nhoi đang rực sáng tựa vì sao hắt qua màn đêm u tịch nơi vùng hoang mạc, nơi bác thợ rèn lem luốc đang cúi mình bên đe sắt, và nơi ngươi đang hy vọng tìm được chiếc móng ngựa để thay thế cho cái đã mất – liệu đó là một đốm sáng đơn độc, tách biệt, bị cắt đứt khỏi toàn bộ Vũ trụ, hay nó gắn kết bền chặt với cả cõi thiên hà ấy? Hỡi kẻ khờ khạo, ngọn lửa lò rèn đó (xét cho cùng) được châm òi từ Mặt Trời; nó được nuôi dưỡng bởi luồng không khí luân lưu từ trước cả trận Đại hồng thủy thời Nô-ê, từ tận bên kia ngôi sao Thiên Lang; chính ở nơi đó, với Sức mạnh của Sắt, Sức mạnh của Than, và Sức mạnh kỳ lạ hơn nhiều của Con người, những mối ái lực tinh vi cùng các cuộc chiến tranh và chiến thắng của Năng lượng đã được tạo nên; nó là một hạch thần kinh nhỏ bé, hay trung tâm thần kinh, trong hệ thống sinh tồn vĩ đại của Sự bao la vô tận. Cứ gọi nó là một Bàn thờ vô thức, nếu ngươi muốn, được thắp lên trên lức ngực của Vạn vật; mà hy sinh bằng sắt, khói sắt và ảnh hưởng bằng sắt của nó vươn thấu tận cùng Vạn vật; nơi có vị Tư tế lem luốc, chẳng cự tuyệt bằng lời nhưng bằng trí óc và cơ bắp, đang rao giảng mầu nhiệm của Năng lượng; thậm chí còn rao giảng (đủ rõ ràng theo nghĩa thông thường) một tiểu đoạn kinh nhỏ từ Phúc âm của Sự tự do, Phúc âm về Sức mạnh của Con người – một thứ sức mạnh đang ban lệnh và một ngày nào đó sẽ nắm quyền thống trị tất cả."

"Tách biệt, bị cắt đứt ư! Ta nói rằng chẳng có sự tách biệt nào như thế cả: cho đến nay chưa từng có thứ gì bị mắc cạn hay vứt bỏ; mà tất cả, dẫu chỉ là một chiếc lá khô, đều chung tay hành động cùng vạn vật; đều được cuốn đi trên dòng chảy không đáy và không bến bờ của Hành động, và sống sót qua những cuộc biến hóa vĩnh hằng. Chiếc lá khô không hề chết đi và mất hút, vẫn có những Năng lượng tồn tại trong và xung quanh nó, dẫu rằng chúng vận hành theo chiều hướng ngược lại; bằng không thì làm sao nó có thể mục rữa? Đừng khinh rẻ mảnh vải rách mà từ đó con người làm ra Giấy, hay đống rác rưởi mà từ đó mặt đất tạo nên Lúa mì. Nhìn nhận cho đúng thì chẳng có vật gì dù là hèn mạt nhất lại là vô nghĩa; mọi sự vật đều giống như những khung cửa sổ mà qua đó con mắt triết học nhìn thấu vào chính Cõi Vô Cùng."

Lại nói, rời bỏ cái Bàn thờ lò rèn Schwarzwald kỳ diệu ấy, những cỗ phi thuyền trống rỗng, bay lơ lửng trên cao kia là gì, và chúng sẽ đưa chúng ta đi đâu?

"Tất cả những gì hữu hình đều là biểu tượng; thứ ngươi nhìn thấy không hiện hữu vì chính bản thân nó; nói cho đúng nghĩa đen thì hoàn toàn không hiện hữu chút nào: Vật chất chỉ tồn tại dưới dạng tinh thần, để đại diện cho một Ý niệm nào đó và thể hiện ý niệm ấy thành hình hài. Do đó, Y phục, dù chúng ta có xem thường đến đâu đi nữa, lại mang ý nghĩa sâu xa đến mức không thể diễn tả bằng lời. Y phục, từ chiếc áo choàng của Nhà vua cho đến những thứ thấp kém nhất, đều mang tính biểu tượng, không chỉ cho sự thiếu thốn, mà còn cho Chiến thắng tinh vi muôn hình vạn trạng trước sự thiếu thốn ấy. Mặt khác, tất cả những gì mang tính Biểu tượng thực chất đều là Y phục, được dệt bằng tư duy hoặc dệt bằng tay: há Tưởng tượng lại không phải dệt nên những tấm Áo, những Thể xác hữu hình – nơi những sáng tạo và cảm hứng vốn dĩ vô hình của Lý trí chúng ta được hiển lộ tựa như các Vinh linh, và lần đầu tiên trở nên có uy lực tuyệt đối – hay sao? Nhất là khi, như chúng ta thường thấy, Bàn tay cũng đến trợ giúp nàng, và (thông qua Y phục bằng len hoặc cách khác) hiển lộ những điều ấy ngay cả trước mắt phàm?"

"Con người ta thường được cho là khoác lên mình Uy quyền, khoác lên mình Sắc đẹp, những Lời nguyền rủa, và những thứ đại loại thế. Hơn thế nữa, nếu ngươi ngẫm cho kỹ, thì bản thân Con người cùng toàn bộ Cuộc đời trần thế của y là gì, nếu không phải là một Biểu tượng; một lớp Y phục hay chiếc áo hữu hình che chở cho cái TA thiêng liêng ấy của y, bị ném xuống chốn này như một hạt sáng rơi từ Thiên đàng xuống? Thế nên y cũng được cho là khoác lên mình một Thể xác."

"Ngôn ngữ được gọi là Chiếc áo của Tư tưởng: tuy nhiên, đúng ra phải gọi Ngôn ngữ là Chiếc áo bằng Da thịt, là Thể xác của Tư tưởng. Ta đã nói rằng Tưởng tượng đã dệt nên chiếc áo bằng da thịt này; và chẳng phải nàng vẫn đang làm thế đó sao? Các phép ẩn dụ chính là chất liệu của nàng: hãy khảo sát Ngôn ngữ; nếu loại trừ đi một vài nguyên tố nguyên thủy (của âm thanh tự nhiên), thì xét cho cùng, ngôn ngữ là gì nếu không phải là những Ẩn dụ – có thể còn được nhận diện là ẩn dụ, hoặc không ai còn nhận ra nữa; lúc thì vẫn uyển chuyển và rực rỡ, lúc thì đã đặc quánh và nhợt nhạt? Nếu những nguyên tố nguyên thủy ấy chính là hệ khung xương trong chiếc áo da thịt mang tên Ngôn ngữ, thì ẩn dụ chính là cơ bắp, mô và lớp vỏ bọc sống động của nó. Ngươi sẽ hoài công vô ích nếu tìm kiếm một văn phong không dùng phép ẩn dụ: chẳng phải chính Sự chú ý của ngươi cũng là một sự Vươn-tới đó sao? Sự khác biệt nằm ở chỗ này: có những văn phong gầy gò, khô khốc, gân guốc, đến nỗi phần cơ bắp cũng trông như xương cốt; có những văn phong thậm chí hoàn toàn nhợt nhạt, đói khát và mang vẻ tử khí; trong khi những văn phong khác lại bừng lên sắc thái của sức khỏe và sự tự vươn lên mạnh mẽ, đôi khi (như trong trường hợp của chính ta) mang khuynh hướng đột quỵ. Hơn nữa, lại có những ẩn dụ giả mạo, cứ lơ lửng phủ lên trên cái Thân xác của Tư tưởng ấy (vốn dĩ nên để trần), rồi trang hoàng một cách đánh lừa hoặc nhồi nhét cho phồng lên, có thể gọi chúng là lớp độn giả dối, những chiếc áo choàng khoe mẽ thừa thãi (Putz-Mantel) và những giẻ rách bằng len lòe loẹt: kẻ nào vừa chạy vừa đọc cũng có thể vơ vét được cả giỏ đầy những thứ ấy – rồi đem đốt đi."

Liệu người đọc đã bao giờ có dịp chứng kiến một đoạn văn nào về Ẩn dụ mang tính ẩn dụ đáng kinh ngạc hơn đoạn này chưa? Tuy nhiên, đó chưa phải là nỗi phiền muộn lớn nhất của chúng ta; Giáo sư tiếp tục viết:

"Sao lại phải nhân lên những dẫn chứng làm gì? Đã có lời chép rằng Trời và Đất rồi sẽ phai mờ như một tấm Y phục; mà quả thực chúng đúng là thế: tấm Y phục thời gian của Đấng Vĩnh Hằng. Bất cứ thứ gì tồn tại hữu hình, bất cứ thứ gì biểu trưng cho Tinh thần trước Tinh thần, xét cho cùng đều là Y phục, là một bộ Y phục được mặc vào trong một khoảng thời gian rồi sẽ bị cởi ra. Do đó, gói gọn trong một đề tài đầy sức gợi về Y-PHỤC này, nếu được hiểu cho đúng, chính là tất cả những gì con người từng suy tưởng, mơ mộng, hành động và trải qua: Toàn bộ Vũ trụ Hữu hình và những gì nó chứa đựng chẳng qua chỉ là Y phục; và bản chất của mọi Khoa học nằm ở TRIẾT LÝ VỀ Y PHỤC."

Hướng về những vùng mờ ảo trải rộng đến vô cùng, nằm sát rạt với cõi Hư vô vô định hình ấy, người Biên tập thấy mình đang dấn thân và giãy giụa trong nỗi hoang mang cùng những khó khăn triền miên. Cho đến tận gần đây, một vì sao mai đầy hy vọng vẫn đang toả sáng trước mặt ngài nhờ sự Trợ giúp mong đợi từ Hofrath Heuschrecke; thế nhưng vì sao mai ấy giờ đây lại tan biến, không phải vào sắc đỏ của bình minh, mà chìm vào một thứ ánh sáng mập mờ, xám xịt – không rõ là rạng đông hay hoàng hôn của bóng tối vĩnh hằng. Trong suốt tuần qua, những thứ gọi là Tài liệu Tiểu sử này đã nằm trong tay ngài. Nhờ lòng tốt của một Thương gia người Scotland ở Hamburg – mà tên tuổi, vốn nổi tiếng khắp thương giới, ngài không được phép tiết lộ; nhưng sự lịch thiệp đáng kính của ông, từng được bày tỏ một cách tự nguyện với ngài – một kẻ lạ mặt trong làng văn – nay cũng như bao lần trước, là điều ngài không thể sớm quên – chiếc Bưu kiện cồng kềnh từ Weissnichtwo, với đầy đủ dấu niêm phong của Hải quan, những ký hiệu tượng hình xa lạ và đủ loại vật kỷ niệm linh tinh của những chuyến Lữ hành, đã cập bến nơi đây trong sự an toàn tuyệt đối và hoàn toàn miễn phí. Giờ đây, người đọc hãy tự tưởng tượng xem nó đã được mở tung ra với sự vội vã nóng bỏng nhường nào, đã được liếc qua với sự hồi hộp nín thở ra sao, và hỡi ôi, nó đã bị ném xuống rồi lại nhặt lên biết bao lần trong nỗi thất vọng bất an kể từ đó đến nay.

Hofrath Heuschrecke, trong một bức Thư dài dòng lê thê, tràn ngập những lời chúc tụng, chính trị xứ Weissnichtwo, những bữa tiệc tùng, những lời đối đáp sắc sảo trên bàn ăn và đủ thứ chuyện vặt vãnh phù du khác, lại tiếp tục nhắc nhở chúng ta về một điều mà ta thừa biết: rằng dù cho Siêu hình học và các Khoa học trừu tượng khác chỉ xuất phát từ Trí tuệ (Verstand) có ra sao đi nữa, thì không một Triết lý Đời sống (Lebensphilosophie) nào – giống như thứ Triết lý về Y phục này – vốn xuất phát đồng thời từ Tính cách/Tâm hồn (Gemuth) và cũng ngỏ lời với nó, có thể đạt được ý nghĩa đích thực cho đến khi bản thân Tính cách ấy được thấu hiểu và nhìn nhận; "cho đến khi Quan niệm về Thế giới của Tác giả (Weltansicht), và việc ông thụ động lẫn chủ động đạt được quan niệm ấy ra sao, trở nên sáng tỏ: tóm lại cho đến khi một cuốn Tiêu sử về ông được viết theo lối triết lý-thơ ca và được đọc theo lối triết lý-thơ ca.... Chẳng những thế," ông nói thêm, "giả sử Chân lý khoa học suy đoán có được tường tận đi chăng nữa, thì trong thời đại ưa truy vấn này, các người vẫn tự hỏi: Nó từ đâu đến, và Tại sao, và Bằng cách nào? – và sẽ không nguôi yên cho đến khi, dẫu chẳng còn cách nào tốt hơn, Trí tưởng tượng đã nhào nặn ra một câu trả lời; và hoặc là trong những nét phác thực tế của Sự thật, hoặc là những nét giả mạo của Hư cấu, một bức tranh toàn vẹn cùng Lịch sử Phát sinh về Con người và Nỗ lực tinh thần của y hiện ra trước mắt các người. Nhưng tại sao," Hofrath nói, và quả thực chúng ta cũng phải thốt lên, "tôi lại dài dòng bàn về những công dụng trong Tiểu sử của Teufelsdrockh chúng ta chứ? Ngài Đại thần vĩ đại von Goethe từng có nhận xét sâu sắc rằng 'Con người quả thực là đối tượng duy nhất gây hứng thú cho con người': do đó tôi cũng nhận thấy rằng ở Weissnichtwo, toàn bộ cuộc trò chuyện của chúng ta chẳng có gì ngoài Tiểu sử hoặc Tự truyện; luôn xoay quanh những giai thoại tính người (menschlich-anekdotisch). Bản chất Tiểu sử vốn là thứ mang lại lợi ích phổ quát nhất, dễ chịu nhất trong vạn vật: đặc biệt là Tiểu sử của những cá nhân kiệt xuất."

"Đến lúc này, mein Verehrtester (Kính thưa Ngài đáng kính nhất của tôi)," ông tiếp tục, với một sự hùng biện mà nếu những từ ngữ ấy không phải bị ăn cắp từ Teufelsdrockh hay một trò bịp nào đó của lão ta mà chúng ta đang hoài nghi, thì quả thực là điều gần như không thể lý nổi, "đến lúc này ngài đã thực sự lọt tõm (vertieft) vào khu rừng hùng vĩ của Triết lý Y phục; và đang ngó quanh, hệt như mọi độc giả khác, với sự kinh ngạc vô biên. Những phần và đoạn mà ngài đã nắm bắt và chuyển hóa thành trang giấy chắc chắn không khỏi khơi dậy một sự tò mò kỳ lạ về tâm trí đã sản sinh ra chúng; về cỗ máy tâm lý có lẽ là vô tiền khoáng hậu đã chế tạo ra thứ vật chất ấy và phóng thích nó ra ánh sáng ban ngày. Teufelsdrockh có từng có cha mẹ hay không, có từng có thuở đeo yếm dãi dượi và sống bằng cháo bột hay không? Có khi nào trong nỗi ngây ngất và đẫm lệ, y ôm chặt lồng ngực một người bạn vào lòng mình không; liệu y có ngước nhìn đầy tha thiết vào dãy hành lang chôn cất dài đằng đẵng của Quá khứ – nơi chỉ có những cơn gió cùng tiếng rên rỉ trầm đục, khắc nghiệt của chúng cất lên câu trả lời không thành tiếng? Y đã từng đấu tay đôi chưa; – lạy Chúa tôi! y đã cư xử ra sao khi lọt lưới Tình yêu? Tóm lại, qua những bậc thang kỳ lạ nào, những lối đi ngầm nào, những vũng lầy Tuyệt vọng nào, và những ngọn đồi Pisgah dốc đứng nào, y đã đặt chân đến vùng Hebron tiên tri kỳ diệu này (một khu phố Do Thái Đồ Siêu Cũ chính hiệu) nơi y đang sinh sống?"

"Trước tất cả những câu hỏi tự nhiên ấy, tiếng nói của Lịch sử công cộng cho đến nay vẫn câm lặng. Chỉ chắc chắn một điều rằng y đã và đang là một Khách hành hương, một Kẻ lữ hành đến từ một Miền Đất xa xôi; đôi chân ít nhiều đau nhức vì đường xa và bụi bặm phong trần; đã chia tay những người bạn đồng hành trên vạn lý trường chinh, rơi vào tay bọn cướp, bị đầu độc bởi những món ăn dở tệ, bị phồng rộp vì vết cắn của loài rệp; dẫu vậy, ở mỗi chặng đường (vì họ đã cho phép y qua ải), y đều phải thanh toán Hóa đơn. Nhưng toàn bộ chi tiết về Lộ trình của y, những ghi chép về Thời tiết của y, những bức Ký họa phong cảnh mà y đã vẽ, dẫu cho tất cả đều được ghi chép lại đều đặn (bằng loại mực vô hình thấm qua giấy than dưới ngòi bút nội tâm vô hình), liệu chúng có thất lạc ở đâu chăng? Có lẽ đã mất toi rồi chăng: lại thêm một trang nữa trong Tập sách vĩ đại ấy (của Trí nhớ con người) bị để bay đi tứ tán, không in ấn, không xuất bản, không đóng thành tập, trôi nổi như giấy vụn; và rồi mục rữa, trở thành trò đùa cho những cơn mưa gió?"

"Không đâu, verehrtester Herr Herausgeber (Hỡi ngài Biên tập viên kính mến nhất), hoàn toàn không phải thế! Ở đây, nhờ đặc ân vô song mà ngài có được với Hiền triết của chúng ta, tôi gửi đến không chỉ một cuốn Tiểu sử, mà là một Tự truyện: ít nhất là những tư liệu cho cuốn tự truyện đó; từ những tư liệu ấy, nếu tôi không phán đoán sai lầm, sự tinh tường của ngài sẽ thu nhặt được những nhận thức sâu sắc nhất; và cứ thế, toàn bộ Triết lý lẫn Triết gia về Y phục sẽ hiện lên rành mạch trước đôi mắt đầy kinh ngạc của nước Anh, và từ đó lan tỏa qua Châu Mỹ, qua Ấn Độ, rồi đến xứ New Holland ở tận bán cầu đối diện, để cuối cùng chinh phục (einnehmen) phần lớn Hành tinh trái đất này!"

Và giờ đây, xin người đọc có lòng đồng cảm hãy phán xét cảm giác của chúng tôi khi thay vì chính cuốn Tự truyện cùng "những nhận thức sâu sắc nhất" ấy, chúng ta lại tìm thấy – Sáu chiếc TÚI GIẤY đáng kể, được niêm phong cẩn thận, và được đánh dấu lần lượt bằng mực Trung Hoa mạ vàng với các biểu tượng của Sáu Cung Hoàng đạo phương Nam, bắt đầu từ cung Thiên Bình; bên trong những chiếc Túi được niêm phong ấy là những khối lượng hỗn độn gồm các Tờ giấy, và thường là những mảnh vụn, mẩu giấy nhỏ, được viết bằng nét chữ cursiv-schrift khó đọc của Giáo sư Teufelsdrockh; đề cập đến mọi thứ có thể tưởng tượng được dưới Hoàng đạo và trên cả Hoàng đạo ấy, nhưng lịch sử cá nhân của lão thì chỉ xuất hiện ở những khoảng ngắt quãng hiếm hoi, và khi đó lại được diễn tả theo lối vô cùng bí hiểm.

Có những xấp tài liệu dày cộp mà trong đó Giáo sư – hoặc như lão tự gọi mình khi nói ở ngôi thứ ba, là "Kẻ lữ hành" – không một lần được nhắc tên. Rồi tiếp đó, giữa cái có vẻ như là một Luận văn Siêu hình-thần học, "Những suy nghĩ rời rạc về Động cơ hơi nước," hoặc "Khả năng tiếp diễn của Lời tiên tri," chúng ta lại bắt gặp một vài sự kiện Tiểu sử hoàn toàn mang tính riêng tư và không kém phần quan trọng. Trên một số tờ giấy là những Giấc mơ, có thực hay không thì chưa rõ, trong khi các Hành động thức tỉnh xung quanh lại bị lược bỏ. Những giai thoại, thường là không đề ngày tháng hay địa điểm, bay lơ lửng trên các mảnh giấy rời, tựa như những chiếc lá của nữ tiên tri Sibylla. Xen kẽ vào đó còn là những bản mô tả thuần túy mang tính tự truyện kéo dài; thế nhưng lại chẳng có sự kết nối, chẳng có mạch lạc nào có thể nhận diện nổi; chúng vụn vặt đến mức, chi tiết một cách thừa thãi đến mức, suýt chút nữa khiến chúng ta liên tưởng đến nhân vật "P.P. Thư ký của Giáo xứ này." Cứ thế, cơn đói khát thông tin lại luân phiên thay thế cho sự lãng phí vô bờ bến. Sự lựa chọn, trật tự dường như là những khái niệm xa lạ đối với Giáo sư. Trong mọi chiếc Túi đều là một mớ hỗn độn tương tự; chỉ có điều, có lẽ trong chiếc Túi Ma Kết và những chiếc túi lân cận, sự hỗn loạn ấy lại càng trở nên tồi tệ hơn gấp bội. Ngay sát một Bài diễn văn khá hùng hồn, "Vân dụng khi nhận Học vị Tiến sĩ," là những tờ hóa đơn giặt là, có đóng dấu bezahlt (đã thanh toán). Những chuyến Lữ hành của lão được biểu thị qua các Quảng cáo Đường phố của các thành phố khác nhau mà lão từng đặt chân tới; trong đó có lẽ đây là bộ sưu tập hoàn chỉnh nhất hiện tồn về các Quảng cáo Đường phố được viết bằng hầu hết mọi ngôn ngữ sinh sống trên đời.

Thế nên, nếu bản thân Tập sách Y phục vốn đã quá giống một cõi Hỗn mang, thì giờ đây, thay vì ánh Thái dương có thể làm dịu nó lại, chúng ta lại có một vùng Limbo lộng gió – thứ không gian mà qua sự pha trộn sẽ càng làm cho nó bay hơi và xáo trộn thêm nữa! Vì có lẽ chúng ta sẽ thấy việc đem cất sáu chiếc Túi Giấy này vào Bảo tàng Anh quốc là nghĩa vụ tối thượng của mình, nên những mô tả xa hơn, cùng mọi lời lăng mạ nhắm vào chúng, có lẽ nên được lược bớt. Tiểu sử hay Tự truyện của Teufelsdrockh thì hoàn toàn không có, rõ ràng là không thể chắt lọc được chút nào từ đây; nhiều lắm thì chỉ là một vài nét phác thảo mờ nhạt, thoáng qua về lão có thể – nhờ những nỗ lực chưa từng có, một phần từ trí tuệ, một phần từ trí tưởng tượng, đến từ cả phía Người biên tập lẫn Người đọc – vươn lên giữa họ mà thôi. Chỉ như một Phụ lục hỗn loạn-thể khí xoay quanh Tập sách hỗn loạn-thể lỏng ấy, nội dung của Sáu chiếc Túi mới có thể vảng vất quanh chúng ta, và một vài phần trong đó sẽ được hợp nhất vào bản phác họa của chúng tôi về nó.

Ngày cũng như đêm, Người biên tập vẫn ngồi (đeo cặp kính xanh) để giải mã những Tài liệu không thể tưởng tượng nổi này từ nét chữ cursiv-schrift chằng chịt của chúng; đối chiếu chúng với Tập sách gần như cũng không thể tưởng tượng nổi đang đứng ở dạng in rõ ràng. Giữa một mớ hỗn độn mang tính phổ quát bao gồm cả cao lẫn thấp, nóng, lạnh, ẩm và khô ấy, ngài đang giãy giụa (bằng cách liên kết những thứ tương tự với nhau, đó chính là Phương pháp) để xây dựng một Chiếc cầu vững chắc cho những lữ khách người Anh. Có lẽ kể từ thời những người thợ xây cầu đầu tiên của chúng ta là Tội lỗi và Sự chết, khi họ dựng lên chiếc Cầu vĩ đại từ cổng Địa ngục vươn tới Trái đất, chưa từng có một vị Giáo hoàng hay kỹ sư xây cầu nào dám đảm nhận một nhiệm vụ như Người biên tập hiện tại đang làm. Bởi vì trong chiếc Cầu này cũng vậy – dẫn lối, theo như chúng ta khiêm tốn phỏng đoán, đến một chốn nào đó hoàn toàn khác biệt so với chiếc cầu nguyên thủy vĩ đại kia – các vật liệu phải được vớt lên từ vực thẳm sôi sục, và kéo xuống từ bầu không khí hầm hập, khối này nối tiếp khối kia, rồi được kết dính một cách tinh vi trong khi các nguyên tố bên dưới vẫn đang sôi sùng sục; cũng chẳng có bất kỳ thế lực siêu nhiên nào trợ giúp để hoàn thành việc đó; mà đơn giản chỉ là Sự siêng năng cùng Năng lực tư duy yếu ớt của một Người biên tập người Anh, đang nỗ lực khai sinh ra một Sáng tạo dưới dạng bản in từ một Cõi Hỗn mang được in ấn và viết tay bằng tiếng Đức – nơi mà khi ngài lao đi lao lại trong đó, thu lượm, túm lấy, chắp nối chữ Tại sao với chữ Tại sao ở tột cùng xa xôi, toàn bộ Năng lực và Bản ngã của ngài suýt chút nữa sẽ bị nuốt chửng hoàn toàn.

Kiên nhẫn xiết bao, dưới những giông bão và nhọc nhằn không dứt ấy, dạt sang một bên mọi cơn giận dữ, Người biên tập vẫn phải chứng kiến sức khỏe vốn dĩ tráng kiện của mình đang suy giảm; một phần giấc ngủ tự nhiên được phân bổ cho ngài mỗi đêm cứ thế rời bỏ ngài, và chẳng còn gì để trông đợi ngoài một hệ thống thần kinh đã bị tổn thương viêm nhiễm. Sức khỏe hay sự sống có ích lợi gì, nếu không phải để hoàn thành một công việc nào đó với chúng? Và còn công việc nào cao quý hơn việc cấy ghép Tư tưởng ngoại bang vào mảnh đất quê nhà cằn cỗi; ngoại trừ việc gieo trồng chính Tư tưởng của riêng bạn – đặc quyền mà rất ít người có được? Dù thoạt nhìn có vẻ điên rồ, Triết lý Y phục này, nếu chúng ta có thể chạm tay tới ý nghĩa thực sự của nó, hứa hẹn sẽ hé lộ những Kỷ nguyên mới sắp tới, những mầm mống mờ ảo đầu tiên và những chồi non đang hé nở của một Kỷ nguyên cao quý hơn trong Lịch sử Nhân loại. Há một phần thưởng như thế lại không đáng để chúng ta nỗ lực đấu tranh hay sao? Hãy tiến bước cùng chúng tôi, hỡi người đọc dũng cảm; dù là hướng tới thất bại hay hướng tới thành công! Phần sau thì bạn chia sẻ cùng chúng tôi; còn phần trước cũng không phải hoàn toàn chỉ thuộc về một mình chúng tôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 9 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.