"Trong suốt nhiều năm trời," Teufelsdrockh viết, "gã người Do Thái tội nghiệp nọ, giữa chốn Ai Cập của một kẻ tập sự tư pháp (Auscultator), đã phải nhọc nhằn lao dịch, nhào gạch mà chẳng có rơm, trước khi câu hỏi ấy giáng một đòn toàn lực vào tâm trí hắn: Để làm gì?—Beym Himmel! Cho Thức ăn và Hơi ấm! Và chẳng lẽ Thức ăn cùng Hơi ấm ngoài kia, trong cả Vũ trụ bao la này, lại là thứ không thể tìm thấy sao?—Mặc cho chuyện gì xảy ra đi nữa, ta quyết định thử một phen."

Thế là giờ đây, chúng ta được chứng kiến hắn bước vào một tư thế độc lập mới mẻ, dẫu có lẽ chẳng mấy sáng sủa hơn xưa. Teufelsdrockh giờ đây đã là một kẻ không nghề nghiệp. Rời bỏ cái đoàn thuyền đánh cá trích và săn cá voi quen thuộc — nơi mà tình cảnh lênh đênh, tụt hậu của hắn vốn dĩ đã đủ nỗi đoạn trường — hắn liều lĩnh lái con thuyền đời mình theo một hướng đi riêng, bằng chính thước đo độ cao và chiếc la bàn của riêng mình. Teufelsdrockh bất hạnh thay! Dẫu cho đoàn thuyền, việc buôn bán, hay những vị thuyền trưởng chẳng thể làm ngươi vừa ý, thì chẳng phải đó vẫn là một đoàn thuyền đang rẽ sóng theo hải trình định sẵn, hướng tới những mục tiêu cố định đó sao? Hơn thế nữa, đó là sự chung sức đồng lòng, nơi mà qua sự nâng đỡ lẫn nhau, qua mọi hình thức tương trợ đùm bọc, mỗi người có thể trợ giúp kẻ khác gấp bội phần? Làm sao ngươi có thể dong buồng trên những vùng biển lạ lùng; và tự mình tìm ra lối đi Tây Bắc ngắn ngủi dẫn đến xứ sở Hương Thảo tuyệt vời mang tên Hư Vọng ấy?—Một kẻ lãng du cô độc trên hải trình như thế, với những chiến thuật hàng hải như thế, ắt sẽ gặp phải muôn vàn trắc trở. Phải, như chúng ta sẽ sớm nhận ra, một Hòn đảo Calypso nào đó đã níu chân hắn ngay từ những bước khởi đầu; và như thể làm sai lệch, đánh lật toàn bộ phương vị tính toán của hắn.

"Nếu như thời tuổi trẻ," có lần hắn viết, "Vũ trụ đang từng bước huy hoàng hé lộ, và đâu đâu Thiên đàng cũng tỏ bày trên Trái đất này, thì chẳng có nơi nào Thiên đàng hạ giới ấy hiện hình trực diện trước mắt Người trẻ tuổi cho bằng nơi một Thiếu nữ. Thật kỳ lạ làm sao, trong cuộc đời kỳ lạ này của chúng ta, mọi sự đã được an bài như thế. Nói cho cùng, như ta vẫn thường nói, một Nhân vị (Personlichkeit) đối với chúng ta luôn là điều thiêng liêng; một thứ Chủ nhân ông hóa (Anthropomorphism) chính thống nào đó gắn kết cái Ta của ta với muôn vàn cái Em trong sợi dây liên kết của Tình yêu: nhưng chính sự xích lại gần nhau giữa Kẻ giống nhau và Kẻ khác biệt ấy, mới khiến thứ lực hút tựa thiên đàng — như giữa Cực âm và Cực dương — bùng cháy thành ngọn lửa. Ngươi nghĩ rằng một sinh linh tầm thường nhất cũng là kẻ dửng dưng với chúng ta sao? Chẳng phải đó là ước nguyện từ tận đáy lòng của chúng ta là được hòa làm một với kẻ ấy; được gắn kết kẻ ấy vào ta, bằng lòng biết ơn, sự ngưỡng mộ, thậm chí bằng cả nỗi sợ hãi; hoặc nếu chẳng được những điều đó, thì hãy tự gắn kết chính mình vào họ? Nhưng huống chi trong trường hợp của Kẻ-giống-và-khác ấy! Tại đây, chúng ta được ban phác khả năng huyền diệu cao cả hơn cho một sự kết hợp như thế, mối lương duyên cao cả nhất chốn Trần gian; cứ thế, qua môi trường dẫn truyền của Trí tưởng tượng, bùng lên ngọn lửa phát triển của thứ Điện lực Tinh thần phổ quát, mà khi bộc lộ giữa nam và nữ, chúng ta gọi một cách đầy cảm thán là TÌNH YÊU."

"Trong mỗi chàng thanh niên sung sức, theo ta phỏng đoán, đã sớm nở rộ một Thiên đàng tương lai nào đó, được sưởi ấm bởi một nàng Eva xinh đẹp nhất; và trong những hoài niệm nguy nga, cùng muôn hoa ngàn lá của Khu vườn ấy, bóng dáng một Cây Tri Thức — vừa đẹp đẽ vừa kính sợ ở chốn trung tâm — cũng không hề thiếu vắng. Có lẽ toàn bộ bức tranh ấy sẽ càng trở nên đáng yêu hơn biết mấy, nếu những vị Thượng sứ (Cherubim) cùng Thanh gươm Lửa ngăn cách nó khỏi mọi dấu chân phàm nhân; và chỉ ban cho chàng trai giàu trí tưởng tượng ấy đặc ân được chiêm ngưỡng, chứ không phải bước vào. Mùa xuân hạnh phúc của tuổi trẻ đức hạnh, khi sự thẹn thùng vẫn là một rào chắn thiên liêng không thể vượt qua; và những thành phố mây thiêng liêng của Hy vọng chưa lụi tàn thành những xóm làng bùn đất khốn cùng của Hiện thực; và con người, bằng bản tính của mình, vẫn vô hạn và tự do!"

"Còn về phần chàng Kẻ-bơ-vơ trẻ tuổi của chúng ta," Teufelsdrockh tiếp tục, rõ ràng là đang ám chỉ chính mình, "trong lối sống biệt lập và với trí tưởng tượng sục sôi — càng cháy dữ dội hơn khi bị nén kín bên trong, tựa như trong một chiếc lò phản hồi nhiệt — tình cảm của hắn đối với các Nữ hoàng Trái Đất này vốn dĩ, và quả thực vẫn là, điều hoàn toàn không thể diễn tả bằng lời. Một đấng Thần linh hiển hiện ngự trị nơi họ; trong mắt người bạn trẻ của chúng ta, mọi phụ nữ đều thiêng liêng, đều thuộc về thiên đàng. Khi ấy, hắn chỉ thấy họ lướt qua trong bộ cánh thiên thần muôn màu; hoặc dững dưng, xa cách lảng vảng bên lề những buổi Trà đàm Thẩm mỹ (Aesthetic Tea): họ toàn là mây gió, toàn là Hồn và Sắc; đáng yêu làm sao, tựa như những nữ tư tế huyền bí, trong tay nắm giữ chiếc thang Gia-cóp vô hình, nhờ đó con người có thể leo lên tận Thiên đàng. Việc hắn — người bạn tội nghiệp của chúng ta — có thể chiếm được trái tim của một trong những giai nhân ấy (Holden) — Ach Gott! làm sao hắn dám hy vọng điều đó; chẳng phải hắn sẽ chết vì sung sướng hay sao? Có một thứ chóng mặt cuồng loạn trong ý nghĩ ấy."

"Thế nên, dẫu hoàn toàn hoài nghi về Ma quỷ và Thiên thần theo cách mà kẻ phàm tục từng tin tưởng, chàng thanh niên ấy vẫn không tránh khỏi những vị khách từ Trời cao viếng thăm, những kẻ hiển hiện và thì thầm vây quanh hắn trên mọi nẻo đường; và trong tâm tưởng, hắn dành cho họ sự sùng kính tôn nghiêm, dẫu cho khi ấy hắn gọi họ bằng những cái tên trần tục và tầm thường nhất. Nhưng giờ đây, nếu trên một tâm hồn đang ở hoàn cảnh ấy, một Nữ thần mây bằng xương bằng thịt nào đó bất chợt trao cho hắn cái nhìn đầy điện khí từ đôi mắt dịu dàng, qua đó thì thầm rằng: 'Ngươi cũng có thể yêu và được yêu;' và nhờ thế mà nung nấu hắn — lạy Chúa nhân từ, hẳn một ngọn lửa núi lửa, gây động đất, thiêu rụi vạn vật sẽ bùng lên mất!"

Một ngọn lửa như thế, sau đó hóa ra đã thực sự bùng phát, với những tiếng nổ mang hơi hướng Vesuvius trong cõi lòng sâu thẳm của ngài Diogenes; mà thực ra thì làm sao tránh khỏi? Một bản tính mà, theo lối nói hình tượng của chính hắn, ta có thể nói là đang chứa không ít bùi nhùi các-bon của sự Dễ cáu kỉnh; với biết bao diêm tiêu của Niềm đam mê tiềm ẩn và đủ thứ khôi hài đầy lưu huỳnh; toàn bộ nằm ở chốn lửa gần rơm, ngay cạnh 'lò phản hồi nhiệt của Trí tưởng tượng': chẳng phải ta đang có ở đây những thành phần của thứ Thuốc súng khô khan nhất, sẵn sàng bùng cháy bất cứ khi nào xuất hiện dù chỉ một tia lửa nhỏ hay sao? Hơn nữa, trong bầu không khí sống này của chúng ta, tia lửa chẳng bao giờ thiếu vắng. Chắc chắn rằng, một vị Thiên thần nào đó — trong số vô vàn kẻ vẫn lảng vảng quanh đây — một ngày kia sẽ rời khỏi 'lề đường của những buổi Trà đàm Thẩm mỹ,' bay cao hơn; và bằng cái nhìn điện khí mang ngọn lửa Prometheus, sẽ châm ngòi cho một thứ pháo hoa không hề tầm thường. Hạnh phúc thay, nếu đó quả thực là một màn pháo hoa, bùng nổ vút lên trời cao như pháo thăng thiên, qua từng đợt rực rỡ nối tiếp nhau, mỗi đợt lại nảy nở một cách tự nhiên từ đợt trước, xuyên qua các cung bậc của một Tình yêu Tuổi trẻ hạnh phúc; cho đến khi toàn bộ đã cháy rụi an toàn, và tâm hồn trẻ trung được giải thoát với tổn thương không đáng kể! Hạnh phúc thay, nếu nó không biến thành một đám Cháy lớn và Vụ nổ cuồng loạn; xé nát chính trái tim một cách đau đớn; thậm chí có lẽ làm vỡ tung trái tim ra từng mảnh (đó chính là Cái chết); hoặc tệ nhất là làm bục những bức tường mỏng manh của 'lò phản hồi nhiệt' ấy, để rồi từ đó nó cuồng nộ không gì kìm giữ giữa những vật liệu dễ bắt lửa xung quanh (đó chính là Sự điên loạn): cho đến khi trong thế giới nội tâm vô cùng phong phú và tốt đẹp của Diogenes nhà ta, chẳng còn lại gì, hoặc chỉ trơ lại 'miệng núi lửa đã tắt'!"

Từ vô số tài liệu trong Chiếc túi Ma Kết (Bag Capricornus) này, và trong những chiếc túi liền kề ở cả hai phía của nó, hiển nhiên ta thấy rằng vị triết gia của chúng ta, dẫu bề ngoài có vẻ khắc kỷ và yếm thế đến đâu chăng nữa, thì thâm tâm lại đang yêu một cách cuồng nhiệt và thậm chí cuồng loạn: thế nên, những nghi ngờ bấy lâu nay của chúng ta về việc liệu trái tim hắn bằng đá hay bằng thịt giờ đây có thể dẹp bỏ. Hắn đã yêu một lần; yêu không khôn ngoan nhưng quá sâu đậm. Và chỉ một lần duy nhất: vì giống như nhà thơ Congreve của các ngươi cần một lớp vỏ hoặc lớp bọc mới cho mỗi quả pháo thăng thiên mới, thì mỗi trái tim con người thực chất chỉ có thể biểu lộ một Tình yêu duy nhất, dẫu có được thế hay không; 'Mối tình đầu vốn là vô hạn' ấy chẳng thể có mối tình thứ hai nào tương tự theo sau. Do đó, trong những năm gần đây, Biên tập viên của tập sách này đã đi đến nhận định rằng Teufelsdrockh không chỉ là một kẻ sẽ chẳng bao giờ kết hôn, mà thậm chí chẳng bao giờ tán tỉnh ai; kẻ mà ngay cả thời kỳ đỉnh cao của tuổi già hay Mùa hè Thánh Martin của chứng lãng trí chớm nở, cũng chẳng thể đội lên đầu hắn một vòng nguyệt quế nào mới. Đối với Giáo sư, phụ nữ từ nay chỉ là những Tác phẩm Nghệ thuật; quả thực là Nghệ thuật Thiên đàng, những tác phẩm thiên đàng mà hắn hãnh diện khi được chiêm ngưỡng trong các phòng trưng bày, nhưng đã từ bỏ ý định mua chúng.

Những độc giả có tâm lý tò mò hẳn rất muốn xem Teufelsdrockh trong hoàn cảnh xưa nay chưa từng có đối với hắn này sẽ cư xử ra sao; với những nét đặc thù nào của sự định hình kế tiếp, rực rỡ và sắc màu nào mà màn pháo hoa của hắn bùng nổ. Sự thỏa mãn mà họ có thể thu được ở đây, như thường lệ, rất đỗi mong manh. Giữa những đống hỗn độn gồm văn tế tụng ca và thơ bi thương ấy, với những món đồ mang phong cách Petrarchan và Werterean điên rồ nằm vương vãi khắp nơi giữa đủ loại chất liệu hoàn toàn lạc đề, người ta thậm chí không thể giải mã nổi tên của người đẹp. Bởi vì, chắc chắn rằng cái tên Blumine, được dùng để chỉ nàng ở đây, và có nghĩa đơn giản là Nữ thần Các loài Hoa, hẳn phải là một cái tên giả định. Vậy tên thật của nàng là Flora chăng? Nhưng họ của nàng là gì, hay nàng vốn chẳng có họ? Nàng xuất thân từ tầng lớp nào trong Xã hội, dòng dõi, gia thế, diện mạo ra sao? Cụ thể hơn, nhờ sự Hòa hợp Tiền định nào của các sự kiện mà Kẻ yêu và Người được yêu lại có thể gặp nhau trong một thế giới rộng lớn nhường ấy, họ đã cư xử thế nào trong cuộc gặp gỡ đó? Trước tất cả những câu hỏi ấy, vốn không phải là không quan trọng trong một tác phẩm Tiểu sử, thì Phỏng đoán đơn thuần phần lớn phải đóng vai trò là câu trả lời. "Đã được an bài rằng," vị Triết gia của chúng ta nói, "quỹ đạo thiên đàng cao cả của Blumine phải giao cắt với quỹ đạo hạ giới thấp hèn của kẻ bơ vơ chúng ta; để rồi hắn, khi nhìn vào đôi mắt tựa cõi bồng lai ấy của nàng, lại tưởng rằng Thiên Cầu ánh sáng ở trên cao đã hạ xuống cõi u minh của Bóng tối này; và khi nhận ra mình đã nhầm lẫn, liền gây ra đủ thứ huyên náo."

Chúng ta dường như thu lượm được rằng nàng còn trẻ, mắt màu hạt dẻ, xinh đẹp, và là họ hàng của ai đó; xuất thân danh giá, tính khí hào sảng; nhưng ngặt nỗi lại phụ thuộc và túng thiếu; sống, có lẽ, nhờ vào lòng bố thí chẳng lấy gì làm rộng lượng cho lắm của những họ hàng giàu có. Nhưng làm thế nào mà "kẻ lãng du" lại bước vào vòng tròn quan hệ của nàng? Đó là qua phương tiện ẩm ướt của những buổi Trà đàm Thẩm mỹ, hay qua phương tiện khô khan của công việc thuần túy? Liệu có phải trên cánh tay của ngài Towgood; hay của phu nhân Gnadige Frau — người, với tư cách là một nghệ sĩ trang trí, đôi khi thích thúc đẩy những cuộc tán tỉnh, đặc biệt là dành cho những kẻ kỳ cục mang mác yếm thế trẻ tuổi? Nhìn chung, điều đó chủ yếu là do Tình cờ, và ơn huệ của Tự nhiên.

"Hỡi Waldschloss xinh đẹp," nhà tự truyện của chúng ta viết, "kẻ lãng khách nào từng nhìn thấy ngươi, dẫu cho đó có là một vị tập sự tư pháp đã hoàn thành nhiệm vụ, trong túi mang theo bản Báo cáo Thi hành Công vụ cuối cùng mà hắn từng viết, mà lại có thể không dừng bước để kinh ngạc! Dinh thự cao quý! Ngươi đứng đó, giữa lòng Đấu trường Núi non hiểm trở, trên những thảm cỏ xanh rờn rợp bóng râm, trong sự cô tịch thanh tịnh; uy nghi, bề thế, toàn bằng đá granite; lấp lánh dưới những tia nắng chiều tà, tựa như cung điện El Dorado được dát kim loại quý. Sườn của những Ngọn đồi che chở cho ngươi nhô lên đầy kiều diễm, uốn lượn nhấp nhô; thảm cỏ xanh mướt, điểm xuyết những mỏm đá gồ ghề màu nâu sẫm, hoặc lác đác vài cái cây đơn độc vươn tán rộng cùng bóng mát của nó. Đối với người lãng khách vô tình, ngươi cũng tựa như Đền thờ Ammon giữa Vùng đất hoang Libu; nơi mà cho cả niềm vui lẫn nỗi buồn, tấm bia Định mệnh của hắn đã được khắc sẵn. Hắn hoàn toàn có quyền dừng chân và ngắm nhìn; trong cái nhìn ấy chứa đựng cả những lời tiên tri và điềm báo không tên."

Nhưng giờ đây, hãy phỏng đoán rằng vị tập sự tư pháp đầy linh cảm ấy đã nộp bản Báo cáo Thi hành Công vụ; được mời một ly rượu vang vùng Rhine; và do đó, thay vì lủi thủi trở về căn nhà thành thị đầy bụi bặm trong tâm trạng chán chường và khát khô cổ họng, hắn được dẫn vào Ngôi nhà trong Vườn, nơi có nhóm các quý bà và quý ông ưu tú nhất đang tề tựu: nếu không bận rộn với Trà đàm Thẩm mỹ, thì cũng đang chìm trong những câu chuyện trò buổi tối đầy tâm tình, và có lẽ cả Cà phê Âm nhạc, vì chúng ta nghe nói đến "những tiếng đàn hạc và giọng ca trong trẻo làm cho sự tĩnh lặng bừng tỉnh sự sống." Dường như Ngôi nhà trong Vườn chẳng hề thua kém về mặt vị thế so với Dinh thự cao quý kia. "Được bao bọc giữa tán lá xanh tươi, những khóm hồng, cùng hương sắc của muôn loài hoa, nhóm người hào hiệp ấy đang ngồi đó; phía trước, từ những cánh cửa mở rộng thênh thang, tầm nhìn khoáng đạt hướng ra những luống hoa bụi cây, qua những lùm cây và thảm cỏ xanh mướt nhung lụa, trải dài, uốn lượn xa tít tắp tới tận những đỉnh núi mờ sương: thật rạng rỡ, thật dịu êm, và đi đâu cũng nghe tiếng chim ca cùng muôn loài sinh vật hạnh phúc: tất cả cứ như thể con người đã đánh cắp được một chốn ẩn nấp tránh khỏi cái NẮNG GẮT ngay trong bầu ngực của chính Mùa Hè. Làm sao mà kẻ lãng du lại bước tới đó với một trái tim đầy dự cảm (ahndungsvoll), sánh bước bên người chủ nhà vui tính của mình? Phải chăng hắn cảm thấy rằng trước những ảnh hưởng dịu dàng này, cỗ lòng chai đá của hắn nên khép lại; rằng ở nơi đây, một lần nữa, Định mệnh lại có ý định thử thách hắn; chế nhạo hắn, và xem liệu hắn có chút khiếu hài hước nào không?"

"Khoảnh khắc tiếp theo, hắn thấy mình được giới thiệu với nhóm người; và đặc biệt được xướng tên trước mặt — Blumine! Nổi bật giữa tất cả các quý bà và thiếu nữ, Blumine hiện lên trong nét khiêm nhường, tựa như một vì sao giữa những ánh đèn trần gian. Nàng thiếu nữ cao quý nhất! Người mà hắn cúi đầu bái lạy, bằng cả thể xác lẫn tâm hồn; thế mà lại chẳng dám ngắm nhìn, bởi sự hiện diện của nàng phủ lấp tâm trí hắn bằng niềm bối rối vừa đau đớn vừa ngọt ngào khôn tả."

"Cái tên Blumine vốn chẳng xa lạ gì với hắn; khắp nơi người ta đều nghe danh giai nhân này vì tài năng, duyên dáng và cả những nét đổng đảnh của nàng: từ tất cả những lời đồn đại mang màu sắc mơ hồ ấy, từ những lời qu trách cũng như những lời ca tụng, người bạn của chúng ta đã vẽ nên trong tâm tưởng một Nữ hoàng Trái Tim đầy uy quyền, một thiên thần trần thế ấm áp đang độ nở rộ, mê hoặc hơn rất nhiều so với những nàng thiên thần thuần túy trắng muốt trên thiên đàng của các ngươi, trong huyết quản thanh bình của những người đó lưu chuyển quá ít ngọn lửa diêm sinh. Bản thân hắn cũng từng nhìn thấy nàng chốn đông người; dáng người thanh thoát mà đài các ấy; những lọn tóc đen che khuất gương mặt nơi nụ cười và ánh nắng đùa giỡn trên những tầng sâu thẳm của sự chiêm nghiệm; nhưng tất cả những điều đó hắn chỉ nhìn thấy như một ảo ảnh ma quái, đối với hắn là thứ không thể vươn tới, hầu như phi thực tế. Thế giới của nàng quá xa vời so với hắn; làm sao nàng có thể nghĩ đến hắn; Ơi Chúa ơi! làm sao họ có thể dù chỉ một lần gặp gỡ nhau? Và giờ đây Nữ thần Hoa Hồng ấy lại đang ngồi cùng một vòng tròn với hắn; ánh mắt nàng đã mỉm cười với hắn; nếu hắn cất lời, nàng sẽ lắng nghe! Hơn thế nữa, ai mà biết được, khi Mặt trời thiên đàng còn rọi chiếu xuống những thung lũng sâu thẳm nhất, liệu chính Blumine có từng để mắt tới một kẻ vô danh tiểu tốt như hắn từ trước; có lẽ, ngay từ những kẻ chê bai hắn, cũng như hắn từng nghe từ những kẻ chê bai nàng, lại thu nhận thêm sự ngạc nhiên, thu nhận thêm thiện cảm dành cho hắn? Phải chăng sự thu hút và xao xuyến ấy là từ hai phía, cực này run rẩy hướng về cực kia khi đã được đặt ở khoảng cách gần nhau? Hay nói đúng hơn là trái tim đang dâng trào trước Nữ hoàng Trái Tim; tựa như Đại dương dâng trào khi đến gần Mặt Trăng của nó! Với kẻ lãng du, sự việc chính xác là như vậy: tựa như lực hấp dẫn hướng về thiên đàng, đột ngột như thể chạm phải đũa thần của một vị Sứ thần, toàn bộ tâm hồn hắn bừng tỉnh từ tận cõi sâu thẳm nhất; và tất cả những gì đau đớn, những gì hạnh phúc ở đó, những hình ảnh mờ ảo, những cảm xúc mơ hồ về cả Quá khứ lẫn Tương lai đang cuộn trào trong những dòng xoáy bất định bên trong lồng ngực."

"Nhiều lần, trong những khung cảnh ít xao xuyến hơn thế rất nhiều, người bạn trầm lặng của chúng ta đã co rúm người lại một cách đầy khiên cưỡng; và che đậy những nỗi run rẩy, hồi hộp dưới bất kỳ hình thức nào, trong một lớp vỏ bọc an toàn của Sự im lặng, và có lẽ cả vẻ Bất động ngoài mặt. Làm sao mà ở đây, khi đang run rẩy đến tận cùng tâm can, hắn lại không ngất đi, mà ngược lại vươn lên sự mạnh mẽ, sự không sợ hãi và minh mẫn? Chính Linh hồn dẫn đường (Damon) đã truyền cảm hứng cho hắn; hắn phải bước ra và đối mặt với Định mệnh của mình. Hãy thể hiện bản thân ngươi lúc này, nó thì thầm, nếu không sẽ phải ẩn mình vĩnh viễn. Đôi khi chính vào lúc nỗi lo âu của bạn trở nên siêu việt, tâm hồn mới thực sự cảm thấy bản thân đủ sức vượt qua nó; rằng nó vươn lên trên nỗi sợ trong một chiến thắng rực lửa; và được đôi cánh chiến thắng mới tìm thấy nâng đỡ, nó chuyển động thật điềm tĩnh, chính vì thế mà vô cùng thanh thản, vô cùng bất khả kháng. Kẻ lãng du sẽ luôn nhớ mãi với một sự thỏa mãn và ngạc nhiên nhất định rằng, trong trường hợp này, hắn không hề ngồi im lặng mà đã khéo léo chen chân vào dòng chảy của cuộc trò chuyện; để rồi từ đó về sau, nói theo một vẻ kiêu ngạo bề ngoài chứ không phải thực chất, hắn có thể tự hào rằng mình tiếp tục là kẻ dẫn dắt câu chuyện. Chắc chắn rằng, trong những giờ phút ấy, một nguồn cảm hứng kỳ lạ đã được ban truyền cho hắn, thứ cảm hứng vẫn còn khả dĩ xuất hiện trong kỷ nguyên muộn màng của chúng ta. Kẻ khép mình tự bộc lộ bản thân trong những tư tưởng cao cả, trong những lời lẽ tự do, rực rỡ; tâm hồn hắn tựa như một biển ánh sáng, ngôi nhà độc quyền của Chân lý và Trí tuệ; nơi mà Trí tưởng tượng cũng nhào nặn ra hết hình hài này đến hình hài khác, rực rỡ với muôn màu sắc lăng kính."

"Hóa ra, trong cuộc gặp gỡ vốn dĩ vô cùng hạnh phúc ấy, có sự hiện diện của một kẻ 'Phistine' (kẻ phàm tục); người mà ngay lúc đó, giữa sự mệt mỏi chung của mọi người, đang tuôn trào sự phàm tục (Philistriositaten) một cách áp đảo; mà chẳng mảy may hay biết vị anh hùng nào đang bước vào để hạ gục hắn! Chúng ta xin bỏ qua chuỗi những lời phát biểu mang phong cách Socrates, hay đúng hơn là Diogenes, dẫu chẳng lấy gì làm tồi theo cách riêng của chúng, nhờ đó con quái vật 'được thuyết phục cho đến khi phải im lặng,' dường như ngay sau đó đã cáo lui trong đêm. 'Sự thất thủ của tên cướp cạn biện luận ấy,' anh hùng của chúng ta viết, 'được hầu hết mọi người cảm nhận rõ ràng như một ân huệ: nhưng tất cả những tràng pháo tay nào sánh được với nụ cười hoan hỉ, chực chờ biến thành tiếng cười bất cứ lúc nào, mà chính Blumine đã dùng để thưởng cho kẻ chiến thắng? Hắn đánh bạo bắt chuyện với nàng — nàng đáp lại với sự chăm chú; thậm chí điều gì sẽ xảy ra nếu có một chút run rẩy trong giọng nói bạc ấy; điều gì sẽ xảy ra nếu ánh chiều đỏ rực đang che giấu một nét thẹn thùng thoáng qua!'"

"Cuộc trò chuyện vươn tới một âm hưởng cao quý hơn, một tư tưởng hay khơi gợi nên một tư tưởng khác: đó là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi khi tâm hồn mở rộng với sự tự do hoàn toàn, và con người cảm thấy bản thân được kéo lại gần hơn với đồng loại. Trong sự buông lơi duyên dáng, vui tươi, câu chuyện thân tình đùa giỡn xung quanh vòng tròn ấy; bởi vì gánh nặng đã được trút bỏ khỏi mọi trái tim; những rào vốn là luật lệ của đời sống xã giao, đã tan chảy tựa làn sương mù; và những đòi hỏi nhỏ nhoi của Ta và Em, không còn bị chia cắt bởi những hàng rào cứng nhắc, giờ đây hòa quyện nhẹ nhàng vào nhau; và Cuộc sống trải ra thật hài hòa, muôn hồng ngàn tía, tựa như một vùng quê hoàng gia xinh đẹp, mà vị vua và chủ nhân duy nhất của nó chính là Tình yêu. Thứ âm thanh du dương ấy bắt nguồn từ những trái tim nhân hậu, trong một không gian và thời gian bao bọc bởi sự tử tế. Thế nhưng khi ánh sáng trở nên mờ ảo hơn trên những đỉnh núi, và những bóng râm kéo dài hơn trên thung lũng, một chút âm hưởng u sầu yếu ớt nào đó có lẽ đã phảng phất qua cõi lòng; và, trong những tiếng thì thầm có phần rõ rệt, nhắc nhở mọi người rằng ngày tươi sáng này đang dần đi đến hồi kết, thì Ngày Tồn tại của con người cũng tương tự như vậy, sẽ lụi tàn vào bụi trần và bóng tối; rồi cùng với mọi nhọc nhằn đau đớn, cùng những âm thanh vui buồn, chìm nghỉm vào Cõi vĩnh hằng tĩnh lặng."

"Đối với Người bạn của chúng ta, những giờ phút ấy tựa như chớp mắt; hắn cảm thấy thật thiêng liêng và hạnh phúc: những lời từ đôi môi ngọt ngào nhất ấy thấm đẫm qua hắn tựa như sương sớm trên thảm cỏ khô khốc; mọi cảm xúc tốt đẹp trong tâm hồn hắn như đang thì thầm rằng, Thật tốt biết bao khi chúng ta được có mặt ở nơi này. Khi chia tay, bàn tay của Blumine nằm trong tay hắn: giữa buổi hoàng hôn êm ả, dưới bầu trời đầy sao nhân hậu, hắn nói đôi điều về cuộc gặp gỡ lần tới, và điều đó không vấp phải sự phản đối nào; hắn siết nhẹ những ngón tay nhỏ nhắn mềm mại ấy, và có vẻ như chúng không hề bị rụt lại một cách vội vã hay giận hờn."

Teufelsdrockh tội nghiệp thay! Hiển nhiên như ban ngày là ngươi đã trúng tiếng sét ái tình: Nữ hoàng Trái Tim muốn thấy một "giam thiên tài" cũng phải thở dài vì nàng; và tại đó, bằng thuật ma thuật nghệ thuật, trong giờ phút siêu nhiên ấy, nàng đã trói buộc và bỏ bùa ngươi. "Tình yêu không hoàn toàn là một cơn Cuồng loạn," hắn viết ở một nơi khác; nhưng nó có nhiều điểm chung với tình trạng đó. Ta gọi nó đúng hơn là sự nhận thức về Sự vô hạn trong Sự hữu hạn, về Ý tưởng được Hiện thực hóa; sự nhận thức này mặt khác có thể đúng hoặc sai, có thể thuộc về thiên thần hoặc ma quỷ, là Sự cảm hứng hay Sự điên loạn. Nhưng trong trường hợp trước, cũng như trong Cơn điên thông thường, chính Trí tưởng tượng đã bồi đắp thêm cho thị giác; trên lãnh thổ quá đỗi nhỏ bé của Hiện tại, nó đặt chiếc đòn bẩy Archimedes của mình để tùy ý lay chuyển Tinh thần vô hạn. Trí tưởng tượng ta có thể gọi là cánh cổng Thiên đàng và cánh cổng Địa ngục thực sự của con người: đời sống cảm tính của hắn chỉ là một sân khấu nhỏ tạm bợ (Zeitbuhne), nơi những luồng ảnh hưởng cuồn cuộn từ cả hai vùng đất xa xôi mà gần gũi ấy gặp gỡ nhau một cách hiển hiện và diễn tấu bi kịch lẫn melodrama. Cảm giác có thể tự nuôi sống bản thân một cách tươm tất, ở hầu hết các quốc gia, với chừng mười tám xu một ngày; nhưng đối với Trí tưởng tượng thì các hành tinh và hệ mặt trời cũng chẳng thể đủ. Hãy làm chứng bằngPyrrhus kẻ chinh phục thế giới, nhưng chẳng uống loại rượu vang đỏ nào ngon hơn thứ hắn từng uống trước đó!" Hỡi ôi! Hãy cũng làm chứng bằng Diogenes của các ngươi, khoác ngọn lửa trên mình, leo lên Thiên đàng cao thẳm, và tiệm cận đến Sự điên loạn, để đổi lấy giải thưởng là một "nàng Brunette cao thượng," cứ như thể Trái Đất này chỉ chứa duy nhất một người chứ không phải vài người như thế!"

Hắn kể rằng, ở Thị trấn, họ lại gặp nhau: "ngày qua ngày, tựa như mặt trời của lòng hắn, nàng Blumine kiều diễm rọi chiếu xuống hắn. À! Mới cách đây ít lâu, hắn vẫn chìm trong bóng tối khôn cùng: nào có giai nhân (Holde) nào thèm yêu hắn? Hoài nghi vạn vật, chàng trai nghèo khổ chưa từng học cách tin vào chính mình. Khép mình trong nỗi rụt rè kiêu hãnh, bên trong những pháo đài của riêng mình; cô lập khỏi mọi người, dẫu cho vẫn bị quấy rầy bởi đủ thứ bóng ma ban đêm, hắn nhìn thấy chính mình, với nỗi phẫn uất đắng cay, buộc phải từ bỏ những hy vọng đẹp đẽ nhất của sự tồn tại. Và giờ đây, ồ giờ đây! 'Nàng đang nhìn ngươi,' hắn thầm kêu lên: 'nàng người xinh đẹp nhất, cao quý nhất; chẳng phải đôi mắt đen của nàng đang nói với ngươi rằng ngươi không bị khinh miệt đó sao? Sứ giả của Thiên đàng! Nguyện xin mọi hồng ân của Thiên đàng thuộc về nàng!' Cứ thế những giai điệu dịu dàng tuôn chảy qua lồng ngực hắn; những âm hưởng của lòng biết ơn vô hạn; những lời thì thầm ngọt ngào nhất rằng hắn cũng là một con người, rằng đối với hắn những niềm vui khôn tả cũng đã được dọn sẵn."

Trong lời ăn tiếng nói tự do, nghiêm túc hay vui tươi, giữa những ánh mắt lúng liếng, tiếng cười, những giọt nước mắt, và thường là với thứ ngôn ngữ huyền bí không lời của Âm nhạc: đó chính là bầu không khí họ đang sống lúc bấy giờ; trong một ánh Bình minh rực rỡ, đa sắc màu như thế, và bởi sứ giả Ánh sáng phương Đông kiều diễm nhất này, Người bạn của chúng ta đã được vỗ về, và Khải Huyền mới của Tự nhiên đã được mở ra cho hắn. Nàng Blumine kiều diễm nhất! Và, hệt như một Vì sao, đầy Lửa và Sự dịu mềm ẩm ướt, một tia Sáng hóa thân bằng xương bằng thịt! Liệu có dù chỉ một lỗi lầm, một sự 'đỏng đảnh' nào mà hắn có thể châm chước bỏ qua không? Chẳng phải nàng thực sự là một Vì sao Mai đối với hắn hay sao, chẳng phải sự hiện diện của nàng mang theo những luồng gió từ Thiên đàng đó sao? Tựa như tiếng Hạc Aeolus trong hơi thở của bình minh, tựa như Tượng đài Memnon bị đánh thức bởi ngón tay hồng rực của Nàng Bình minh, âm nhạc siêu phàm bao quanh hắn và đưa hắn chìm vào Giấc ngủ bình yên chưa từng có. Nỗi Hoài nghi nhợt nhạt trốn chạy vào cõi xa xăm; Cuộc sống bừng nở với hạnh phúc và niềm hy vọng. Quá khứ, khi ấy hóa ra chỉ là một giấc mơ hãi hùng; hóa ra hắn từng ở trong Vườn Địa Đàng, mà chẳng thể nhận ra điều đó! Nhưng kìa giờ đây! Những bức tường đen ngòm trong ngục tù của hắn tan chảy; kẻ bị giam cầm nay đã sống, đã được tự do. Nếu hắn yêu Kẻ làm tan biến bùa mê của mình ư? Ach Gott! Toàn bộ tâm hồn và cuộc đời hắn là của nàng, nhưng chưa bao giờ hắn gọi đó là Tình yêu: sự tồn tại khi ấy hoàn toàn là Cảm xúc, chưa được định hình thành Tư duy."

Tuy nhiên, nó buộc phải được định hình thành Tư duy, thậm chí thành Hành động; bởi vì dù là Kẻ giải trừ bùa mê hay Nữ phù thủy giải trừ bùa mê, những "Đứa con của Thời gian" đơn thuần, cũng không thể mãi chỉ dựa vào Cảm xúc. Vị Giáo sư cho đến tận ngày nay vẫn không hiểu "làm thế nào mà trong lồng ngực dịu dàng, nhiệt thành ấy, Người đẹp lại tìm thấy quyết tâm, ngay cả theo lệnh của Sự cần thiết, để cắt đứt những mối lương duyên hạnh phúc đến thế." Hắn thậm chí tỏ ra ngạc nhiên trước "mụ cô họ Duenna," bất kể mụ là ai, "người mà trong triết lý cằn cỗi đói kém của mụ, tôn giáo của những trái tim trẻ tuổi ngay từ đầu đã ít nhiều không được tán thành." Chúng ta, dẫu ở một khoảng cách xa xôi như thế, vẫn có thể giải thích điều đó mà chẳng cần đến thuật chiêu hồn. Hãy để vị Triết gia trả lời câu hỏi duy nhất này: Vào thời kỳ đó, một phu nhân Teufelsdrockh trông sẽ ra sao trong xã hội thượng lưu? Liệu mụ ta có thể đánh nổi một cỗ xe ngựa viền đồng, hay chí ít là một cỗ xe lò xo sắt đơn sơ không? Hỡi "tên tập sự tư pháp đã hoàn thành nhiệm vụ" ngốc nghếch kia, trước mặt ngươi chẳng có viễn cảnh tài phú nào, liệu có thứ "tôn giáo của những trái tim trẻ tuổi" nào từng được biết đến có thể giữ cho cái lò sưởi nhân gian được ấm áp hay không? Xì! Blumine thần thánh của ngươi, khi nàng "chịu gả cho một kẻ giàu có hơn," đã thể hiện sự khôn ngoan hơn, dẫu chỉ là "một người phụ nữ có tài," so với ngươi, kẻ giả danh làm đàn ông.

Độc giả của chúng ta đã chứng kiến nguồn gốc của cơn sốt Tình yêu này, và nó lớn mạnh, dâng trào với vẻ lộng lẫy vương giả nhường nào. Đừng ai bắt chúng ta phải hé lộ những hào quang trong thời kỳ đỉnh cao của nó; huống chi là những nỗi kinh hoàng của sự tan rã diễn ra gần như tức thời ngay sau đó. Làm thế nào từ những khối vô cơ, giờ đây còn điên cuồng hơn trước, nằm ngổn ngang trong những chiếc Túi này mà có thể sắp xếp lại dù chỉ những mảnh vỡ của một bức chân dung sinh động? Hơn nữa, làm thế thế để làm gì? Chúng ta ngắm nhìn với một niềm vui sống động chiếc khinh khí cầu bằng lụa rực rỡ cất cánh từ mặt đất, và vút bay lên cao, xé toạc tầng sâu chất lỏng, cho đến khi nó thu nhỏ lại thành một vì sao lấp lánh; nhưng còn gì để ngắm nhìn lâu hơn nữa, khi mà một lần nữa, nhờ độ đàn hồi tự nhiên hoặc tai nạn lửa bén, nó đã phát nổ? Một kẻ điều hướng không khí bất hạnh, lao đầu giữa những chiếc dù rách tơi tả, bao cát, và đống đổ nát hỗn độn, rơi thẳng xuống miệng vực của Ác quỷ! Chỉ cần biết rằng Teufelsdrockh đã vươn lên những vùng cao nhất của Tầng Trời nhờ một quỹ đạo parabol tự nhiên, và trở về từ đó theo một đường thẳng đứng chớp nhoáng. Còn lại, hãy để bất kỳ độc giả đa cảm nào, kẻ từng bất hạnh trải qua điều tương tự, tự vẽ nên bức tranh ấy cho chính mình: chỉ cần nhớ rằng nếu hắn, vì người tình có lẽ chẳng đáng kể là bao của mình, mà phải trải qua những đớn đau và cuồng loạn như thế, thì tâm can của Teufelsdrockh — với một trái tim lửa, và vì một Blumine vô song — sẽ khủng khiếp đến nhường nào! Chúng ta chỉ lướt qua cảnh tượng cuối cùng:—

Một buổi sáng, hắn thấy Ngôi sao Mai của mình đã mờ mịt và ngả màu đỏ xám; người đẹp im lặng, vắng bóng, nàng dường như vừa mới khóc xong. Hỡi ôi, nàng không còn là một Vì sao Mai nữa, mà là một Điềm gở đầy giông bão trên bầu trời, báo hiệu rằng Ngày Tận Thế đã rạng rỡ bén chân! Nàng cất giọng run rẩy nói rằng, Họ sẽ không bao giờ gặp lại nhau nữa." Chàng phi công không quân bị sét đánh ngang tai ấy đã không tỏ ra yếu đuối trong giờ phút kinh hoàng này; nhưng nào có ích gì? Chúng ta xin bỏ qua những lời trách móc, nài nỉ, phẫn uất đầy đam mê, bởi vì tất cả đều vô ích, và thậm chí một lời giải thích cũng không được ban ơn cho hắn; và chúng ta hãy mau chóng bước đến thảm kịch cuối cùng. "'Vĩnh biệt nhé, thưa Bà!' hắn nói, không giấu vẻ nghiêm nghị, bởi niềm kiêu hãnh bị tổn thương đã vực dậy giúp hắn. Nàng đặt tay vào tay hắn, nàng nhìn thẳng vào mặt hắn, nước mắt trào ra mi; trong một cơn táo bạo cuồng dã, hắn ôm chầm lấy nàng vào lồng ngực; môi họ chạm vào nhau, hai tâm hồn họ, hệt như hai giọt sương mai, hòa quyện làm một — lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng!" Cứ thế, Teufelsdrockh đã trở thành bất tử nhờ một nụ hôn. Và rồi? Ồ, rồi thì — "những bức màn dày đặc của Màn Đêm rào rạt phủ trùm lên tâm hồn hắn, khi Tiếng Sấm Tận Thế vang lên vô tận; và xuyên qua những đổ nát tựa như một Vũ trụ bị xé tan tành, hắn đang rơi, rơi mãi, xuống Vực sâu thẳm."