Đối với vòng tròn thân cận của Tác giả, sự xuất hiện của tác phẩm kỳ lạ về Y phục này chắc hẳn không gây ngạc nhiên ít hơn là mấy so với phần còn lại của thế giới. Ít ra đối với chúng ta, hiếm có điều gì bất ngờ hơn thế. Giáo sư Teufelsdrockh, vào thời kỳ chúng ta quen biết ông, dường như có một cuộc sống khá tĩnh lặng và khép kín; quả thực là một con người tận tụy với những Triết lý bậc cao; thế nhưng, nếu ông có xuất bản sách đi chăng nữa, thì khả năng cao ông sẽ cho ra mắt một lời bác bỏ Hegel và Bardili — mà thật kỳ lạ thay, ông gộp cả hai vào chung một chiếu — hơn là hạ mình bước xuống cái Diễn đàn ồn ào đầy phẫn nộ như những gì ông đã làm ở đây, với một Lập luận chỉ có thể chuốc lấy sự phẫn nộ và gây chia rẽ. Không những thế, theo như chúng ta có thể nhớ, Triết lý về Y phục chưa từng được nhắc đến giữa chúng ta. Nếu qua chủ nghĩa siêu việt cao cả, tĩnh lặng và đầy chiêm nghiệm của Người bạn chúng ta, chúng ta có nhận thấy bất kỳ khuynh hướng thực tế nào đi chăng nữa, thì cùng lắm đó cũng chỉ là khuynh hướng Chính trị, hướng tới một chủ nghĩa Cấp tiến mang tính viễn kiến và hiện tại hoàn toàn hãy còn mang tính phỏng đoán; cũng như quả thực thỉnh thoảng người ta vẫn nghi ngờ về một số thư từ mà ông trao đổi với ngài Oken ở Jena, dẫu cho những đóng góp đặc biệt của ông cho tờ Isis thì chỉ có thể phỏng đoán mà thôi. Nhưng dẫu sao đi nữa, chẳng có điều gì mang tính Đạo đức, và lại càng không có gì mang tính Giáo điều-Tôn giáo, lại được mong chờ từ con người ông.

Chúng ta nhớ rất rõ những lời cuối cùng ông thốt lên khi chúng ta còn nghe được; mà quả thực, cùng với đêm mà chúng ta nghe được những lời ấy, chúng sẽ mãi mãi được khắc ghi. Nâng cao chiếc cốc lớn đựng thức uống Gukguk, [*] và hạ chiếc tẩu thuốc xuống trong giây lát, ông đứng hẳn lên giữa Quán cà phê đông đúc (đó là quán Zur Grunen Gans, quán lớn nhất ở Weissnichtwo, nơi hội tụ của mọi bậc tài hoa và hầu như toàn bộ trí thức chốn ấy vào mỗi buổi tối); và tại nơi đó, với giọng nói trầm ấm làm rung động tâm hồn, cùng ánh mắt thực sự của một thiên thần — dẫu rằng không rõ là thiên thần trắng hay thiên thần đen — ông đã nâng ly chúc mừng điều này: Die Sache der Armen in Gottes und Teufels Namen (Chính nghĩa của người nghèo, nhân danh Thiên Chúa và Quỷ sứ)! Một tiếng hô vang dội phá vỡ sự tĩnh lặng nặng nề; rồi tiếng dòng nước róc rách từ vô số chiếc cốc được cạn sạch, lại tiếp nối bằng những tiếng hoan hô vang dội khắp nơi, đáp lại ông bằng sự tán dương nồng nhiệt. Đó là khúc kết của đêm hôm ấy: mọi người lại nâng tẩu thuốc lên; trong niềm phấn khích tột độ, giữa những làn khói thuốc mịt mờ; đầy đắc thắng, chìm đắm trong làn khói mờ ảo cả trong lẫn ngoài, hội đồng giải tán, ai nấy trở về chiếc gối suy tư của mình. Bleibt doch ein echter Spass- und Galgen-vogel, nhiều người cất tiếng nói; ý muốn nói rằng, có lẽ một ngày nào đó, ông ta sẽ bị treo cổ vì những tư tưởng dân chủ của mình. Wo steckt doch der Schalk?, họ nói thêm khi ngoảnh nhìn xung quanh: nhưng Teufelsdrockh đã lui về bằng những con hẻm nhỏ vắng người, và Người biên soạn những trang sách này không còn thấy ông nữa.

* Gukguk rất tiếc chỉ là một loại bia học đường.

Số phận đã định đoạt để chúng ta được sống cùng vị Triết gia này trong những khung cảnh như thế, và đưa ra những đánh giá như thế về mục đích cũng như năng lực của ông. Thế nhưng, hỡi Teufelsdrockh dũng cảm, ai có thể đoán biết được những gì ẩn giấu trong con người ông? Dưới mái tóc dày dọi, dài và xơ xác ấy, rủ xuống như mái hiên che phủ lấy gương mặt nghiêm nghị nhất mà chúng ta từng thấy trên cõi đời này, lại là nơi trú ngụ của một bộ óc vô cùng bận rộn. Cả trong đôi mắt ông, ẩn sâu dưới đôi lông mày rậm rạp, với ánh nhìn thật tĩnh lặng và mơ màng, há chẳng phải chúng ta đã từng nhận thấy những tia lửa thoáng qua mang vẻ siêu phàm hoặc có lẽ là ma quái đó sao, và từng nửa cho rằng sự tĩnh lặng của chúng chẳng qua chỉ là sự nghỉ ngơi của một chuyển động vô tận, là giấc ngủ của một con quay đang quay tròn hay sao? Vóc dáng nhỏ bé của ông, ở đó — khi khoác lên mình bộ y phục rộng thùng thình, xơ xác và chải chuốt cẩu thả — ngồi giữa bề bộn rác rưởi và đồ đạc ngổn ngang suốt cả ngày trời để "suy ngẫm và hút thuốc," lại chứa đựng một trái tim vĩ đại. Những bí mật về Cuộc đời con người đã được bày tỏ cho ông; ông nhìn thấu vào bí ẩn của Vũ trụ sâu sắc hơn bất kỳ ai khác; ông đã ấp ủ sẵn trong tay Tập sách đáng chú ý về Y phục của mình. Hơn thế nữa, há chẳng phải trong Chủ nghĩa siêu việt rõ ràng có nền tảng lý luận vững chắc của ông; và còn hơn thế nữa, trong Chủ nghĩa Sansculotte hiền hòa, tĩnh lặng, bám rễ sâu xa, kết hợp với một bản chất nội tâm mang cốt cách vương giả thực sự, là những mầm mống hữu hình của một sự chiêm nghiệm như thế hay sao? Nhưng những con người vĩ đại thường hay bị lãng quên, hoặc tệ hơn thế, bị hiểu lầm. Ngay từ khi chúng ta chưa hề mảy may nghĩ tới, thì những sợi dọc trong Tập sách đáng chú ý của ông đã nằm trên khung cửi; và trong thầm lặng, những chiếc thoi vô hình đang dồn những sợi ngang vào.

Làm thế nào mà viên Hofrath Heuschrecke có thể cung cấp các tư liệu tiểu sử trong trường hợp này, có lẽ là một câu hỏi tò mò; tuy nhiên, câu trả lời lại may mắn không phải là mối bận tâm của chúng ta, mà là của ông ta. Đối với chúng ta, sau nhiều lần thử nghiệm, dường như ở Weissnichtwo, từ kho lưu trữ hay ký ức của những tầng lớp am hiểu nhất, không thể thu thập được bất kỳ Cuểu sử nào về Teufelsdrockh; thậm chí ngay cả một cuốn tiểu sử sai lệch cũng không có. Ông vốn là một kẻ xa lạ ở chốn đó, bị cuốn đến đây bởi cái gọi là dòng chảy của hoàn cảnh; về nguồn gốc, nơi sinh, tương lai hay sự nghiệp của ông, sự tò mò thực ra đã từng dò hỏi, nhưng rồi cũng đành thỏa mãn với những câu trả lời mơ hồ nhất. Về phần mình, ông là một con người vô cùng tĩnh lặng và hoàn toàn đứng ngoài cuộc, đến nỗi việc gặng hỏi ông dù chỉ là từ xa về những chi tiết đó cũng là một việc đòi hỏi sự tế nhị vượt mức bình thường: hơn thế nữa, theo cái cách đầy ranh mãnh của mình, ông luôn có sẵn những câu nói độc đáo, mang chútâm mưu châm biếm, để làm lạc hướng những sự xâm nhập như vậy và ngăn cản bạn có những ý định tương tự. Những bậc tao nhân mặc khách bàn tán về ông trong bí mật như thể ông là một dạng Melchizedek nào đó, không cha không mẹ dưới bất kỳ hình thức nào; đôi khi, liên quan đến kiến thức lịch sử và thống kê bao la của ông, cùng cách biểu đạt sinh động như thể ông là nhân chứng tận mắt chứng kiến những sự kiện và khung cảnh xa xôi, họ gọi ông là Ewige Jude, Người Do Thái vĩnh cửu, hay theo cách chúng ta gọi là Người Do Thái lang thang.

Quả thực, đối với phần lớn mọi người, ông đã trở thành một Vật thể hơn là một Con người; một Vật thể mà chắc chắn họ đã quen nhìn thấy và lấy làm thỏa mãn; nhưng chẳng buồn tìm cách lý giải nguyên nhân cũng như việc chế tạo ra nó chẳng khác nào tờ báo Allgemeine Zeitung hằng ngày của họ, hay những thói quen sinh hoạt gia đình của Mặt Trời. Cả hai đều ở đó và được chào đón; thế giới tận hưởng những điều tốt đẹp có ở chúng và không mãi bận tâm đến vấn đề đó nữa. Con người Teufelsdrockh cứ thế qua lại trong vòng tròn nhỏ của mình, như một trong những nguyên mẫu và kẻ kỳ dị vốn xuất hiện thường xuyên hơn ở các trường đại học Đức so với bất kỳ nơi nào khác; mà mặc dù bạn trông thấy họ còn sống, và cảm thấy khá chắc chắn rằng họ phải có một Lịch sử nào đó, nhưng dường như chẳng có Lịch sử nào có thể khám phá được; hoặc nếu có thì chỉ giống như cách con người ta nói về những tảng đá trên núi và những tàn tích thời tiền sử: Rằng chúng được tạo ra bởi những thế lực vô danh, đang trong trạng thái suy tàn dần dần, và hiện tại đang phản chiếu ánh sáng và chống lại áp lực; nghĩa là, chúng là những vật thể hữu hình và có thể chạm vào được trong thế giới huyễn ảnh này, nơi có quá nhiều điều bí ẩn khác.

Có một điều đáng chú ý là dù mang tước hiệu và văn bằng Professor der Allerley-Wissenschaft, hay như cách chúng ta gọi trong tiếng Anh là "Giáo sư về Vạn vật", ông chưa từng giảng dạy bất kỳ Khóa học nào; có lẽ chưa từng bị xúi giục bởi bất kỳ sự thúc đẩy hay yêu cầu công khai nào từ công chúng. Nhìn bề ngoài, Chính phủ khai sáng ở Weissnichtwo, khi thành lập Trường Đại học Mới của họ, tưởng rằng họ đã làm đủ mọi việc, nếu "trong những thời đại như thời đại chúng ta," như lời của chương trình bán chính thức đã diễn đạt, "khi vạn vật đang, nhanh chóng hoặc chậm rãi, tự tan biến thành Hỗn mang, một ghế giáo sư kiểu này đã được thiết lập; nhờ đó, khi hoàn cảnh đòi hỏi, nhiệm vụ làm cho một thứ gì đó hình thành trở lại từ sự Hỗn mang đó có thể được tạo điều kiện thuận lợi, dù chỉ là đôi chút." Rằng các Bài giảng thực tế nên được tổ chức, và các Lớp học công khai cho "Khoa học về Vạn vật", họ chắc chắn coi là còn quá sớm; chính vì lý do đó mà họ chỉ thành lập Chức giáo sư chứ hoàn toàn không cấp kinh phí; để rồi Teufelsdrockh, "được bảo chứng bởi những Cái tên cao nhất," đã được thăng chức danh đó nhờ một cái tên đơn thuần.

Trong số các tầng lớp khai sáng hơn, sự ngưỡng mộ đối với chức giáo sư mới này là vô cùng lớn: cách mà một Chính phủ khai sáng đã thấu hiểu Nhu cầu của Thời đại (Zeitbedurfniss); cách mà cuối cùng, thay vì Sự phủ nhận và Hủy diệt, chúng ta sẽ có một khoa học về Sự khẳng định và Tái thiết; và nước Đức cùng Weissnichtwo đang đứng ở nơi họ nên đứng, ở tuyến đầu của thế giới. Sự kinh ngạc trước vị giáo sư mới cũng lớn lao không kém, khi ông tình cờ rơi xuống trường đại học mới chớm nở một cách rất đúng lúc; có khả năng giảng dạy khi hoàn cảnh gọi tên; lại sẵn sàng giữ im lặng trong những khoảng thời gian vô định, nếu một Chính phủ khai sáng cho rằng hoàn cảnh chưa gọi tên. Nhưng sự ngưỡng mộ và kinh ngạc ấy, vì không có hành động nào để duy trì sự sống của nó, nên chỉ có thể kéo dài vỏn vẹn chín ngày; và từ lâu trước chuyến viếng thăm của chúng ta tới khung cảnh đó, nó đã phai nhạt hoàn toàn. Những bộ óc ranh mãnh hơn cho rằng đó chỉ là một nỗ lực tuyệt vọng nhằm níu kéo sự nổi tiếng của một vị Bộ trưởng, người mà những rắc rối gia đình, âm mưu cung đình, tuổi già và bệnh cổ chướng chẳng bao lâu sau đó đã cuối cùng đẩy ngài ra khỏi ghế thủ tướng.

Còn về phần Teufelsdrockh, ngoại trừ những lần xuất hiện hằng đêm tại Grune Gans, Weissnichtwo ít khi nhìn thấy ông, ít khi cảm nhận được sự hiện diện của ông. Tại đây, trên chiếc cốc Gukguk của mình, ông ngồi đọc các Tạp chí; đôi khi đăm chiêu nhìn vào những làn khói từ tẩu thuốc mà không có công việc nào khác có thể nhìn thấy được: qua những cách hành xử ôn hòa của mình, ông luôn là một hiện tượng dễ chịu ở nơi đó; đặc biệt hơn là khi ông mở lời để nói chuyện; vào những dịp như vậy, toàn bộ Quán cà phê sẽ chìm vào sự tĩnh lặng tuyệt đối, như thể chắc chắn sẽ được nghe điều gì đó đáng chú ý. Hơn thế nữa, có lẽ là để nghe cả một chuỗi và dòng chảy của những phát ngôn đáng nhớ nhất; những điều mà một khi đã được cởi bỏ, ông sẽ say sưa chìm đắm trong nhiều giờ liền với những thính giả phù hợp; và càng đáng nhớ hơn, khi chúng phát ra từ một cái đầu dường như chẳng hề hứng thú hơn với chúng, chẳng hề nhận thức rõ hơn về chúng, so với cái đầu bằng đá được điêu khắc của một đài phun nước công cộng nào đó, thứ đang phun nước qua ống miệng bằng đồng của mình cho những người xứng đáng lẫn không xứng đáng; chẳng bận tâm xem nước đó dùng để nấu ăn hay dập tắt hỏa hoạn; quả thực, vẫn duy trì một vẻ mặt tận tụy nghiêm túc như thế, bất kể nước có đang chảy hay không.

Đối với Người biên soạn những trang này, cũng như đối với một chàng trai trẻ người Anh đầy nhiệt huyết, dẫu cho có không xứng đáng đi chăng nữa, Teufelsdrockh có lẽ đã bộc lộ bản thân nhiều hơn so với hầu hết mọi người. Chỉ tiếc là lúc đó chúng ta không thể đoán trước được một nửa tầm quan trọng của ông và soi xét ông bằng một tầm nhìn đầy đủ! Chúng ta đã tận hưởng một đặc quyền mà không ba người nào ở Weissnichtwo có thể khoe khoang được, đó là một mức độ tiếp cận nhất định đối với nơi ở riêng của vị Giáo sư. Đó là tầng áp mái của ngôi nhà cao nhất trên phố Wahngasse; và thực sự có thể được gọi là đỉnh cao của Weissnichtwo, vì nó nhô thẳng lên trên những mái nhà liền kề, bản thân những mái nhà đó cũng đã mọc lên từ một vùng đất cao. Hơn thế nữa, qua các ô cửa sổ, nó hướng về cả bốn phương Orte hay theo cách gọi của người Scotland, và chúng ta cũng nên gọi, là Airts: phòng khách tự nó bao quát ba phương; một phương nữa xuất hiện ở căn phòng Schlafgemach (phòng ngủ) ở đầu bên kia; chưa kể đến nhà bếp, nơi cung cấp thêm hai ô cửa sổ, giống như các bản sao, không cho thấy điều gì mới mẻ. Thế nên thực chất đó chính là đài quan sát hay tháp canh của Teufelsdrockh; từ nơi đó, khi ngồi thoải mái, ông có thể nhìn thấy toàn bộ sự tuần hoàn của sự sống trong Thành phố lớn đó; những con phố và ngõ hẻm của nó, với mọi hoạt động và sự xô bồ (Thun und Treiben), hầu như đều có thể nhìn thấy từ đó.

"Ta nhìn xuống tất cả cái ổ ong vò vẽ hay tổ ong đó," chúng ta từng nghe ông nói, "và chứng kiến việc đắp sáp, làm mật, nấu thuốc độc, và sự chết ngạt do lưu huỳnh của chúng. Từ quảng trường Cung điện, nơi âm nhạc tấu lên trong lúc Đức Ông hài lòng thưởng thức bữa ăn của mình, cho đến con hẻm nhỏ nghèo nàn, nơi người quá phụ già đang ngồi bên thềm cửa đan len kiếm sống qua ngày để cảm nhận cái nắng chiều, ta nhìn thấy tất cả; bởi vì, ngoại trừ con gà trống gió trên nhà thờ Schlosskirche, chẳng có sinh vật hai chân nào đứng ở độ cao như thế. Những người đưa thư đến với những chiếc dây đai và đôi bốt cao cổ, mang theo Niềm vui và Nỗi buồn được đựng đầy trong những chiếc túi da: kìa, chất đầy hàng hóa trên nóc, với bốn con ngựa phi nước đại, vị Nam tước miền quê cùng gia quyến lăn bánh tiến vào; ở đây, trên chiếc chân gỗ, người Thương binh tập tễnh bước đi một cách đau đớn, chìa tay xin bố thí: hàng ngàn cỗ xe ngựa, xe chở hàng, đổ xô vào mang theo Lương thực, mang theo sự mộc mạc của tuổi trẻ, cùng những Sản phẩm Thô khác, vô tri hoặc có linh hồn, rồi lại lục đục lăn bánh đi ra mang theo những sản phẩm đã qua chế biến. Dòng lũ đang sống đó, tuôn chảy qua những con phố này, đủ mọi thành phần và lứa tuổi, ngươi có biết nó từ đâu đến, và đang đi về đâu chăng? Aus der Ewigkeit, zu der Ewigkeit hin: Từ Cõi vĩnh hằng, hướng về Cõi vĩnh hằng! Đây là những Ảo ảnh: chứ còn là gì nữa? Há chúng không phải là những Linh hồn được thể hiện thành hình: trong những Thân xác, vốn đã mang lấy hình hài rồi sẽ đánh mất nó, tan biến vào hư không? Nền đường vững chắc của chúng là một Bức tranh của Giác quan; chúng bước đi trên lòng ngực của Hư vô, Thời gian trống rỗng ở phía sau và ở phía trước chúng. Hay ngươi tưởng rằng, cái bình phong che gió đỏ và vàng đằng kia với đôi ủng có cựa ở gót và chiếc lông vũ trên đỉnh đầu chỉ là của Ngày hôm nay, không có Ngày hôm qua hay Ngày mai; và rằng tổ tiên của nó không hề sống động khi Hengst và Horsa tràn vào hòn đảo của ngươi hay sao? Bạn ta, ở đây ngươi đang nhìn thấy một mắt xích sống động trong Mạng lưới Lịch sử ấy, thứ đan cài tất cả sự Tồn tại: hãy canh chừng cho kỹ, nếu không nó sẽ trôi qua trước mắt ngươi, và không bao giờ còn thấy lại được nữa."

"Ach, mein Lieber!" ông đã từng nói một lần vào lúc nửa đêm, khi chúng ta trở về từ Quán cà phê trong một cuộc trò chuyện khá nghiêm túc, "thật là một sự vĩ đại đích thực khi được sống ở chốn này. Những rìa ánh sáng đèn đường này, đang vật lộn vươn lên qua làn khói và muôn vàn hơi nước bốc lên, vài sải tay vào trong vương quốc cổ xưa của Nêm tối, thì chòm sao Bootes nghĩ gì về chúng, khi hắn dẫn dắt những Con chó săn của mình vượt qua Thiên đỉnh bằng dây cương làm bằng lửa của các vì sao? Tiếng vo ve chết lặng ấy của Nửa đêm, khi Hoạt động buôn bán đã nằm xuống nghỉ ngơi; và bánh xe chiến mã của Sự kiêu ngạo, vẫn đang lăn lội đâu đây qua những con phố xa xôi, đang chở nó đến những Đại sảnh có mái che, và được thắp sáng đến mức độ phù hợp dành cho nó; và chỉ có Tội ác và Sự khốn cùng, đi lang thang hoặc rên rỉ như những loài chim đêm, là đang ở bên ngoài: tiếng vo ve đó, ta nói cho ngươi biết, giống như tiếng ngáy khò khè, đầy bất an của một Cuộc đời đang bệnh tật, đang vọng lên Thiên đường! Ôi, dưới tấm khăn trải giường gớm ghiếc bao gồm hơi nước, sự thối rữa, và những thứ khí không thể tưởng tượng nổi ấy, một Thùng lên men đang sôi sục và ẩn giấu biết bao điều! Những kẻ vui sướng và những kẻ đau khổ đều ở đó; con người đang chết dần ở đó, con người đang được sinh ra; con người đang cầu nguyện — ở bên kia bức tường gạch, con người đang nguyền rủa; và xung quanh tất cả bọn họ là Đêm tối rộng lớn, trống rỗng. Tên Đại quý tộc kiêu ngạo vẫn nán lại trong những phòng khách ngập tràn hương thơm, hay nghỉ ngơi bên trong những chiếc rèm lụa gấm damask; Sự khốn cùng co ro trong những chiếc giường tồi tàn, hay run rẩy vì đói khát trong chiếc ổ rơm của mình: trong những căn hầm tối tăm, trò chơi Rouge-et-Noir lờ đờ phát ra tiếng nói của định mệnh với những Kẻ phản diện tiều tụy đói khát; trong khi các Ủy viên Hội đồng Nhà nước đang ngồi âm mưu, và chơi ván cờ lớn của họ, mà những con tốt chính là Con người. Người tình thì thầm với người tình rằng cỗ xe đã sẵn sàng; và nàng, đầy hy vọng và sợ hãi, lướt xuống để trốn chạy cùng chàng qua biên giới; Kẻ trộm, thậm chí còn lặng lẽ hơn, bắt đầu dùng những chiếc ổ khóa vạn năng và xà beng, hoặc mai phục cho đến khi những người gác đêm ngáy khò khè trong bốt của họ. Những dinh thự vui tươi, với các phòng ăn tối và phòng khiêu vũ, ngập tràn ánh sáng, âm nhạc và những trái tim đang tràn đầy kiêu hãnh; nhưng, trong các Phòng Biệt giam Chờ tử hình, nhịp đập của sự sống run rẩy và yếu ớt, và những đôi mắt vằn máu đang nhìn qua bóng tối — thứ đang bao quanh và ở bên trong — để tìm kiếm ánh sáng của một buổi sáng cuối cùng đầy khắc nghiệt. Sáu người sẽ bị treo cổ vào ngày mai: chẳng có tiếng búa đập nào phát ra từ pháp trường Rabenstein sao?—giá treo cổ của họ có lẽ lúc này đang được dựng lên rồi đấy. Hơn năm trăm ngàn con vật hai chân không có lông nằm xung quanh chúng ta, ở tư thế nằm ngang; đầu chúng đều đội mũ ngủ, và chứa đầy những giấc mơ dại dột nhất. Sự náo loạn cất tiếng kêu la, lảo đảo và vênh váo trong những hang ổ ô nhục đông đúc của nó; và người Mẹ, với mái tóc xõa tung, đang quỳ gối bên đứa con thơ đang sắp chết với đôi môi nứt nẻ mà giờ đây chỉ có nước mắt của nàng mới làm ẩm ướt được.—Tất cả những thứ này chất đống và cuộn tròn lại với nhau, chẳng có gì ngoài một ít công việc mộc và xây dựng ngăn cách giữa chúng;—bị nhồi nhét vào trong, giống như cá muối trong thùng của chúng;—hoặc đang ngụp lặn, ta phải nói thế nào nhỉ, giống như một chiếc bình đựng rắn độc được thuần hóa của Ai Cập, mỗi con đang giãy giụa để ngoi cái đầu của mình lên trên những con khác: một công việc như thế đang diễn ra dưới cái chăn bằng khói đó!—Nhưng ta, hỡi Werther của ta, ngồi ở phía trên tất cả những điều đó; ta cô độc với các vì sao."

Chúng ta nhìn vào khuôn mặt ông để xem liệu, khi thốt ra những Tư tưởng ban đêm phi thường như thế, có chút cảm xúc nào có thể được tìm thấy ở đó hay không; nhưng với ánh sáng mà chúng ta có, vốn thực sự chỉ là một ngọn nến mỡ bò duy nhất và ở khá xa cửa sổ, không có gì ngoài sự điềm tĩnh và kiên định cũ kỹ đó là có thể nhìn thấy được.

Đó là những mùa nói chuyện của Giáo sư: phần lớn thời gian ông chỉ nói bằng những từ đơn âm tiết, hoặc ngồi hoàn toàn im lặng và hút thuốc; trong khi vị khách có quyền tự do hoặc là nói bất cứ điều gì mình thích, nhận lại câu trả lời là một tiếng gừ gừ thỉnh thoảng; hoặc là nhìn xung quanh một lát rồi tự bỏ đi. Đó là một căn phòng kỳ lạ; đầy ắp sách vở và những tờ giấy rách nát, và những mảnh vụn hỗn tạp của mọi chất liệu có thể tưởng tượng được, "được hòa quyện trong một yếu tố chung là bụi bẩn." Sách nằm trên bàn và dưới bàn; ở đây một tờ bản thảo đang bay phấp phới, ở kia là một chiếc khăn tay bị rách, hoặc chiếc mũ ngủ bị vứt bừa bãi; những lọ mực xen kẽ với những mẩu bánh mì, những bình cà phê, hộp đựng thuốc lá, Văn học Định kỳ và Bốt Blucher. Lão Lieschen (Lisekin, 'Liza), người làm giường và châm lò sưởi cho ông, là người giặt giũ và vắt quần áo, nấu ăn, người sai vặt, và là nhà cung cấp mọi thứ nói chung, và mặt khác là một sinh vật rất ngăn nắp, không có quyền lực tối cao trong pháo đài cuối cùng này của Teufelsdrockh; chỉ có một lần trong tháng, mụ mới cố gắng chen chân vào đó bằng chổi và khăn lau bụi, và (Teufelsdrockh vội vã cất giữ các bản thảo của mình) thực hiện một cuộc dọn dẹp một phần, một cuộc giải thoát nhà tù cho thứ rác rưởi nào không mang tính Văn học. Đó là những trận động đất Erdbeben của mụ, thứ mà Teufelsdrockh sợ hãi hơn cả bệnh dịch hứa; tuy nhiên, mụ đã buộc ông phải nhượng bộ đến mức độ đó. Ông sẽ rất vui mừng được ngồi đây triết lý mãi mãi, hoặc cho đến khi đống rác rưởi, do tích tụ lại, đuổi ông ra khỏi nhà: nhưng Lieschen là cánh tay phải của ông, là chiếc thìa và là nhu yếu phẩm của sự sống, và sẽ không chịu bị cãi lại một cách phũ phàng. Chúng ta vẫn có thể nhớ người phụ nữ lớn tuổi đó; im lặng đến mức một số người nghĩ bà câm; bạn cũng thường sẽ cho rằng bà điếc; vì Teufelsdrockh, và chỉ một mình Teufelsdrockh, bà mới phục vụ hoặc để tâm đến; và với ông, bà dường như giao tiếp chủ yếu bằng các dấu hiệu; nếu không muốn nói là bằng một thứ bói toán bí mật nào đó mà bà đã đoán trước mọi nhu cầu của ông và cung cấp chúng. Mụ già tận tụy! mụ cọ rửa, phân loại và quét dọn trong nhà bếp của mình với mức độ gây tiếng động nhỏ nhất có thể; thế nhưng mọi thứ ở đó đều chặt chẽ và đâu ra đấy; cà phê nóng hổi và đen nhánh luôn đến đúng thời điểm; và bản thân Lieschen không nói nên lời đang nhìn ra bạn, từ dưới chiếc mũ trùm đầu màu trắng sạch sẽ với các dải ruy băng của nó, qua khuôn mặt nhăn nheo và khô héo sạch sẽ của mình, với một cái nhìn đầy thông minh giúp ích, suýt chút nữa là lòng nhân từ.

Rất ít người lạ, như đã gợi ý ở trên, được phép vào đây: người duy nhất chúng ta từng thấy ở đó, ngoại trừ chính chúng ta, là Hofrath Heuschrecke, người đã được biết đến, qua tên gọi và sự kỳ vọng, đối với độc giả của những trang này. Đối với chúng ta, vào thời kỳ đó, ngài Heuschrecke dường như là một trong những cá nhân có cái miệng trũng xuống, cổ sếu, được chải chuốt sạch sẽ, hòa bình, có lẽ đủ nổi bật trong xã hội bởi thực tế này, rằng, trong thời tiết khô ráo hay ẩm ướt, "họ không bao giờ xuất hiện mà không có ô của mình." Nếu chúng ta không biết thế giới được cai trị bằng "ít khôn ngoan" đến thế nào; và ở Đức cũng như những nơi khác, chín mươi chín Công bộc phần lớn chỉ có thể là những kẻ bê tráp câm lặng cho người thứ một trăm, có lẽ chỉ là những tấm bình phong và những kẻ ngốc nghếch sẵn sàng hoặc không sẵn sàng — thì có lẽ thật kỳ lạ làm sao khi ngài Heuschrecke được phong làm Rath, hay Ủy viên Hội đồng, và Cố vấn, thậm chí ở Weissnichtwo. Ngài Hofrath đặc biệt này có thể đưa ra lời khuyên gì cho bất kỳ người đàn ông nào, hay bất kỳ người phụ nữ nào; trong dáng đi lỏng lẻo, ngoằn ngoèo; trong khuôn mặt gầy gò của ngài, khi nó giật giật qua lại, trong sự dao động nhỏ nhặt không ngừng — bạn lại tìm thấy sự hỗn loạn bủa vây nhiều hơn; nhiều nhất là sự Rụt rè và Sự lạnh lẽo về thể xác? Một số người thực sự còn nói thêm rằng, ngài là "Chính Tinh thần của Tình yêu được hiện thân": đôi mắt xanh đầy chân thành, tràn ngập sự buồn bã và tử tế; cái túi luôn rộng mở, v.v.; tất cả những điều đó, bây giờ chúng ta hy vọng, vì nhiều lý do, không phải là hoàn toàn không có cơ sở. Tuy nhiên, phác thảo của người bạn Teufelsdrockh, người thực sự đã cầm chiếc bút khắc như rất ít người trong những trường hợp này, có lẽ là tốt nhất: Er hat Gemuth und Geist, hat wenigstens gehabt, doch ohne Organ, ohne Schicksals-Gunst; ist gegenwartig aber halb-zerruttet, halb-erstarrt, "Ông ấy có trái tim và tài năng, ít nhất là đã có như vậy, nhưng không có phương thức biểu đạt phù hợp, hay sự ưu ái của Vận mệnh; và do đó hiện tại đã nửa điên, nửa đông cứng lại."—Đọc giả có thể tự hỏi Hofrath sẽ nghĩ gì khi nhìn thấy điều này; chúng ta, được bảo vệ trong thành trì của Lòng trung thành Lịch sử, chẳng mảy may bận tâm.

Điểm chính, chắc chắn đối với tất cả chúng ta, là tình yêu của ông dành cho Teufelsdrockh, thực ra đó cũng là tính năng quyết định nhất của bản thân Heuschrecke. Chúng ta có thể khẳng định rằng ông ta bám lấy Giáo sư với sự say mê của một Boswell đối với Johnson của ông ta. Và có lẽ với sự đền đáp tương tự; vì Teufelsdrockh đối xử với người ngưỡng mộ gầy gò của mình với sự tôn trọng bề ngoài ít ỏi, như một người bạn bán lý trí hoặc hoàn toàn phi lý trí, và tốt nhất là yêu mến ông ta vì lòng biết ơn và theo thói quen. Mặt khác, thật kỳ lạ khi quan sát sự tử tế đầy kính trọng, và một thứ bảo vệ mang tính phụ tử, mà Hofrath của chúng ta, là người lớn tuổi hơn, giàu có hơn và như ông ta ngây thơ tưởng tượng là có ảnh hưởng thực tế hơn nhiều trong hai người, đã nhìn và chăm sóc Nhà hiền triết nhỏ bé của mình, người mà ông ta dường như coi là một nhà tiên tri sống. Chỉ cần Teufelsdrockh mở miệng, Heuschrecke cũng mở rộng khuôn mặt của mình thành một lối đi tự do, bên cạnh việc ông ta là tất cả mắt và tất cả tai để không có gì bị bỏ lỡ: và sau đó, ở mỗi khoảng lặng trong bài diễn văn, ông ta lại phát ra tiếng cười ho khò khè đầy tự mãn của mình (vì cơ chế của tiếng cười phải mất một thời gian mới chuyển động được, và có vẻ như rệu rã và lỏng lẻo), hoặc là tiếng Bravo ngân vang qua mũi của mình! Das glaub' ich; trong cả hai trường hợp, như một cách thể hiện sự đồng tình nhiệt thành nhất. Nói tóm lại, nếu Teufelsdrockh là Dalai-Lama, mà ngoại trừ có lẽ là sự tự cô lập của ông, và sự thờ ơ tựa thần thánh, không có triệu chứng nào khác, thì Heuschrecke có thể đóng vai trò là Talapoin trưởng của ông, đối với người mà không có viên thuốc bột nào ông có thể nhào nặn và xuất bản lại không mang tính dược liệu và linh thiêng.

Trong một môi trường xã hội, gia đình, thể chất như vậy, Teufelsdrockh, vào thời điểm chúng ta quen biết, và rất có thể là ông vẫn vậy, đã sống và chiêm nghiệm. Tại đây, đậu trên tháp canh Wahngasse cao của mình, và thường xuyên, trong sự cô đơn, thức khuya hơn cả chòm sao Đại Hùng, chính là nơi Kẻ điều tra bất khuất đã chiến đấu trong tất cả các trận chiến của mình chống lại sự Đần độn và Bóng tối; rất có thể tại đây, ông đã viết ra Tập sách đáng kinh ngạc này về Y phục. Các chi tiết bổ sung: về độ tuổi của ông, thuộc loại trung niên mà bạn chỉ có thể đoán được; về chiếc áo khoác rộng thùng thình của ông; màu sắc chiếc quần của ông, kiểu dáng chiếc mũ chóp rộng vành, v.v., chúng ta có thể báo cáo, nhưng không làm thế. Người khôn ngoan nhất thực sự là, trong những thời đại này, là Người vĩ đại nhất; để cho sự tò mò được khai sáng để mặc cho các Vua chúa và những người tương tự tự đứng trên nền tảng của họ, quay sang Lớp Triết gia nhiều hơn và nhiều hơn nữa: tuy nhiên, độc giả nào mong đợi rằng, với tất cả việc viết lách và báo cáo của chúng ta, Teufelsdrockh có thể được đưa đến gần gũi với ông ta, cho đến khi các Tài liệu đến? Cuộc đời, Vận mệnh và Sự hiện diện thể chất của ông cho đến nay vẫn còn ẩn giấu đối với chúng ta, hoặc chỉ là vấn đề phỏng đoán mờ nhạt. Nhưng mặt khác, há Linh hồn của ông không nằm trong Tập sách đáng chú ý này, thực sự hơn nhiều so với Linh hồn của Pedro Garcia trong Chiếc túi tiền vàng được chôn giấu hay sao? Về linh hồn của Diogenes Teufelsdrockh, cụ thể là các quan điểm của ông về "Nguồn gốc và Ảnh hưởng của Y phục", chúng ta vui vẻ quay trở lại vào lúc này.