Ðoạn sau một cổ tích phương nam
Những bước cà thọt của chàng
Ðài Loan làm bạn tôi thở dài.
Sao có người chồng tội nghiệp
như thế. Ở cái minihotel này

lâu lâu lại có một cô đỏng đảnh
diễn tuồng hành hạ chồng. Nàng
bỏ quên chiếc ví. Chàng liền
chạy lên lầu, cầm theo cây gậy.

Những người đàn ông Ðài Loan
lớn tuổi, không ít người mang tật,
tìm kiếm một mảnh dây dưa với
lục địa nhưng lại hơi dạt xuống

phía Nam, dừng chân ở thành phố
với cô vợ mới cưới từ dưới quê.
Vài cặp đã từ vòng xoáy đổi đời
của cầu thang khách sạn này, vốn

là nhà bạn tôi, diễn đâu đó cùng một
tuồng cải biên người đẹp bỏ quên
đồ trước khi đi ra cửa phởn phố.
Mười năm, những lá thư phương xa

bay về tràn ngập mặt báo kể
đoạn sau của câu chuyện cô Tấm
rời bỏ miền quê. Không có
cung điện nhưng đầy vua chúa.

Mở mắt trên cỏ

Những xoay vần
bỏ ăn
bỏ ngủ

những rớt xuống
của một đời
làm đủ
những đuổi bắt ráo riết
đàn áp hung hăng
cắn đau
đạp mạnh;
tôi đã thấy

trong ảo giác
huy hoàng
của nắng chiều
lung linh
bất tận

trăm ngàn côn trùng
cuồng nhiệt truy hoan

Golden Gate

Buồm ai
dong trên vịnh
chiều nay
sóng êm gió nhỏ.

Sương âm u, đại dương
vẫn thâm trầm
khí khái
hẹn ngày về
một cơn mưa
tràn trề.

Cây cầu vĩ đại vươn mình qua núi — thanh kiếm
ngàn người đúc,
vạn người mài,
rèn,
lau
rửa.
Và cả hậu thế
trầm trồ
kính ngưỡng

bởi trong đời
có những giá trị
không chối cãi được.

Buổi đọc chiều
Mặt trời, tên định tinh già
đến tìm tôi. Hắn nhìn
qua kính cửa sổ thấy
đứa con trai sáu tuổi của tôi
đang ngồi tựa đầu giường
đọc sách và cười thật tươi.
Lập tức hắn khen ngợi
hàm răng đẹp của đứa bé
bằng những tia loé ngời bất ngờ
và không ngó ngàng gì nữa đến tôi
còn mải nhìn ra ngoài, phía
ánh vàng vọt cuối chiều rọi trên
những bờ tường hàng xóm
một buổi trưa chói chang
đâu đó trong những con hẻm
của ký ức xa xôi, nơi
hơi nóng hầm hập vọng lại
không biết còn bao lâu nữa
mới nguội đi, trước khi
tôi buông rèm cửa sổ xuống
khi đêm về.

Thủ thuật đan lát

1.

Thời của tờ bạc


Những ai thánh hóa hơi nhiều
thì in hình ở tiền tiêu ngoài đời.
Những ai thần tượng lên ngôi,
hãy ban hình thánh rộng nơi người nghèo.
Những ai cơ nghiệp đuổi đeo,
đội ơn thánh độ, được leo thêm tầng.
Những ai bút rỗng đời truân,
rút hình thánh, bỗng sách ông tên bà.
Những ai bụng dạ thật thà
ngắm hình thánh lắm, động tà tâm luôn.
Những ai thật biết bán buôn,
thần buôn thánh bán cuộc thương đổi trào.
Những ai ở nước ngoài vào
kẹp thông hành, thánh nước nào, cho coi.
Ở đời, tờ bạc nhỏ nhoi
cũng mang hình ảnh để soi mặt người.


Thời của tờ bạc trên thị trường tự do


Những ai thị trường thánh hóa thị trường hơi nhiều thị trường
thì in thị trường hình ở thị trường tiền tiêu thị trường ngoài đời tự do.
Những ai thị trường thần tượng thị trường lên ngôi thị trường
hãy ban thị trường hình thánh thị trường rộng nơi thị trường người nghèo tự do.
Những ai thị trường cơ nghiệp thị trường đuổi đeo thị trường
đội ơn thị trường thánh độ thị trường được leo thị trường thêm tầng tự do.
Những ai thị trường bút rỗng thị trường đời truân thị trường
rút hình thánh thị trường bỗng thị trường sách ông thị trường tên bà tự do.
Những ai thị trường bụng dạ thị trường thật thà thị trường
ngắm thị trường hình thánh lắm thị trường động thị trường tà tâm luôn tự do.
Những ai thị trường thật biết thị trường bán buôn thị trường
thần buôn thị trường thánh bán thị trường cuộc thương thị trường đổi trào tự do.
Những ai thị trường ở nước ngoài thị trường vào thị trường
kẹp thị trường thông hành thị trường thánh nước nào thị trường choਠcoi tự do.
Ở đời thị trường tờ bạc thị trường nhỏ nhoi thị trường
cũng mang thị trường hình ảnh thị trường để soi thị trường mặt người tự do.


2.

Cái chết của một nghệ sĩ


Chết rồi chàng dế, dang dở bản
tình hận, say sưa quên cụp cánh.
Và lũ kiến đã đưa chàng đi.
Ðôi cánh, chiếc vỏ ức ngạo mạn
để lại cho — sống đời, sung mãn —
truyền thống đêm đêm bản tình si.


Cái chết của một nghệ sĩ trong cuộc đi tìm


Chết rồi đi tìm chàng dế đi tìm dang dở đi tìm bản
tình hận đi tìm say sưa đi tìm quên đi tìm cụp cánh.
Và đi tìm lũ kiến đi tìm đã đưa đi tìm chàng đi.
Ðôi cánh đi tìm chiếc vỏ đi tìm ức đi tìm ngạo mạn
để lại đi tìm cho đi tìm sống đời đi tìm sung mãn
truyền thống đi tìm đêm đêm đi tìm bản đi tìm tình si.


3.

Nạn buôn người trong thế giới muôn* màu


màu trắng màu vàng màu đỏ màu nâu màu đen màu xanh lá cây
màu xanh da trời màu tím màu lam màu huyết dụ màu cứt ngựa
màu ngọc bích màu chàm màu máu màu hồng màu lục màu xám
màu biếc màu xanh lơ màu đỏ thắm màu chì màu đục màu cỏ màu lá
màu trời màu mây màu cờ màu da màu mắt màu môi màu tóc màu đá
màu truyền thống màu thôn – dã màu báo động màu vương giả màu ngà
màu đèn màu xe màu – cần – sơn màu đất màu răng màu mạ
màu xương màu đất – mua người: – nung màu đất sét màu rượu
màu gạo màu hoa – đẹp 500 ngàn – cúc màu hoa thược dược màu tối
màu lá bàng màu – xấu 300 ngàn – lá phong màu núi màu hy vọng
màu nhợt nhạt màu – còn nhỏ cũng – thiếu dưỡng khí màu tai tái màu tạp
màu hỗn mang màu – mua luôn – thiền màu hư vô màu hiện sinh
màu nước màu tụ màu loang – màu đậm màu đẫm màu say màu thẫm
màu hoảng loạn màu hoang vu màu ngầu đục màu đặc sệt màu xám xịt
màu lễnh loãng màu lan man màu choáng lộn màu giấy màu dầu màu lửa
màu không khí màu nước biển màu nước xốt màu địa chủ màu cách mạng
màu sồng màu mè màu sống sượng màu gian truân màu quên lãng màu tuyết
màu mỡ màu đồng màu mơ màu phôi pha màu thời gian màu tía màu mực

–––––
*muôn = 99


4.

Những giá trị nhân văn kẹt giữa đã nghèo thêm nghèo


đã nghèo nhân thêm nghèo nghĩa đã nghèo lễ thêm
nghèo trí đã nghèo tín thêm nghèo chân đã nghèo
thiện thêm nghèo mỹ đã nghèo công thêm nghèo bình
đã nghèo bác thêm nghèo ái đã nghèo liêm thêm
nghèo chính đã nghèo hiền thêm nghèo đức đã nghèo
ân thêm nghèo huệ đã nghèo khiêm thêm nghèo nhường
đã nghèo cần thêm nghèo mẫn đã nghèo trung thêm
nghèo hậu đã nghèo trầm thêm nghèo tĩnh đã nghèo
an thêm nghèo lạc đã nghèo từ thêm nghèo bi
đã nghèo hỉ thêm nghèo xả đã nghèo dũng thêm
nghèo liệt đã nghèo cương thêm nghèo trực đã nghèo
thuần thêm nghèo phác đã nghèo kiên thêm nghèo định
đã nghèo xảo thêm nghèo thuật đã nghèo thủ thêm
nghèo thường đã nghèo tâm thêm nghèo tình đã nghèo
tư thêm nghèo tưởng đã nghèo lý thêm nghèo thuyết


5.

Những thay đổi giữa hôm trước và hôm sau

(vài cọng tưa)

hôm trước tình hôm sau tính
hôm trước xịn hôm sau xỉn
hôm trước nhắn hôm sau nhằn
hôm trước tiên hôm sau tiễn
hôm trước đưa hôm sau đứa
hôm trước lần hôm sau lẩn
hôm trước lửa hôm sau lữa
hôm trước đầy hôm sau đậy
hôm trước chờ hôm sau chớ
hôm trước rơn hôm sau quơn
hôm trước thiên hôm sau lạc (đường)
hôm trước thiên hôm sau nằm (đường)
hôm trước quá hôm sau cá (độ)


6.

Những cái bị cắt để làm giàu


giấc ngủ giấc ngủ giấc ngủ giấc-làm giàu
thì giờ thì giờ thì giờ thì-làm giàu
giải trí giải trí giải trí giải-làm giàu
tình thân tình thân tình thân tình-làm giàu
tự ái tự ái tự ái tự-làm giàu
tiền tiêu vặt tiền tiêu vặt tiền-làm giàu
tính lương thiện tính lương thiện tính-làm giàu
chủ nghĩa dân tộc chủ nghĩa dân-làm giàu
tất yếu của lịch sử tất yếu-làm giàu

Chú bé bắt được hai con đười ươi

Chú bé bắt được hai con đười ươi
đem về Hà Nội
Nội cho bốn đàn bà
đem về Ăng-gô-la
La cho bảy phi đạn
đem về Nhật Bản
Bản cho vệ tinh
đem về Hán Thành
Thành cho năm tàu cá
đem về Cu-ba
Ba cho ba em nhỏ
đem về Công-gô
Gô cho trực thăng
đem về Áp-ga-nítx-tăng
Tăng cho 72 trinh nữ
đem về Ba Tư
Tư cho chính khách
đem về Ðan Mạch
Mạch cho phi cơ
đem về Giơ-ne-vơ
Vơ cho tàu ngầm
đem về Lục-xâm-bảo
Bảo cho 13 kiều dân
đem về Oa-sinh-tân
Tân không chịu nhận.
Chú bé chẳng thèm than thân trách phận.
Chú trả 13 kiều dân lại cho Lục-xâm-bảo
trả tàu ngầm lại cho Giơ-ne-vơ
trả phi cơ lại cho Ðan Mạch
trả chính khách lại cho Ba Tư
trả 72 trinh nữ lại cho Áp-ga-nítx-tăng
trả trực thăng lại cho Công-gô
trả ba em nhỏ lại cho Cu-ba
trả năm tàu cá lại cho Hán Thành
trả vệ tinh lại cho Nhật Bản
trả bảy phi đạn lại cho Ăng-gô-la
trả bốn đàn bà lại cho Hà Nội.
Hà Nội ơi, trả hai con đười ươi lại cho tui!

7/2006

Một chuyến phà
Mỹ Thuận, 1979

Trên mui xe đò này ông là chúa tể của
đàn gà nhốt trong lồng và những con heo con.
Ông tìm xem lưới nào hở, cửa nào chưa khoá
làm cho con heo của ông lao xuống sông.

Bên dưới họ cười nói. Những thằng cha con mẹ
xấu miệng, lấy chuyện ông mất một con heo ra
giỡn cợt. Heo ông bơi trên sông không cách nào
vớt lại, và phà đang ở giữa dòng nước sâu.

Ðồ ngu, lũ chúng bay sao chẳng chịu ở yên
trong lồng. Chiếc xe đò chạy bằng than này
trên mui là nơi thoáng nhất. Các con có thấy
bọn người ở dưới đang thò đầu ra thở không?

Cũng trên chuyến xe đò này, chuyến phà này,
con sông này, cũng trên tuyến đường trôi dạt
này, có bốn mẹ con đi từ thành phố. Nhìn
mặt nước, một đứa nhỏ hỏi: Mẹ ơi, con heo

có chìm không? Người mẹ đáp: Khi nào nó trôi
qua làng, người ta sẽ vớt nó lên. Rồi người mẹ
trìu mến nhìn con, mặt mệt mỏi vẫn đầy
cương quyết, còn hơn lần trước dẫn con ra đi.

2/2006

Vũ điệu đói say sóng
Nhà Bè, 1979

Cửa đóng cửa mở những thân thuyền bánh mì
Tôi trôi và bơi và trôi và bơi bằng răng
Một người đàn bà làm ra bao nhiêu giỏ xách?
Giỏ thăm nuôi chồng giỏ cho con vượt biên

Cửa đóng cửa mở những hòn đảo nâu giòn
Tôi say trên đất dưới trời êm và thơm
Tuy chưa đủ lớn tôi thản nhiên đưa nộp
Phần gia tài này của mẹ như buông gánh nặng

Ðất nhuyễn và xốp và đất thật vàng óng
Trong túi đêm thẳm tối một bụng đói thật thà
Tôi chịu làm sao nổi những ánh nhìn thương hại
Những đôi mắt thấy cái tôi không thể thấy

Hy vọng tôi mỏng manh lều bều như bột
Lời hứa một ai đó tốt bụng nhưng mau quên
Cửa đóng cửa mở nào bóng áo ai đi chợ
Tiền tôi trong tủ nào bà trưởng đồn khoá kín

Những tờ bạc phất phới những lá cờ cứu tinh
Những hòn đảo nâu thơm bao hy vọng cứu cánh
Mây trắng xốp trong quảng đại bột mì
Và mùi mốc quẩn quanh chiếc quần cụt thơ thới

Làm việc với sự thật

1. Báo cáo lên tới thủ tướng


Tuần trước, khi báo cáo thủ tướng,
cơ quan điều tra khẳng định đến nay
chưa phát hiện đối tượng cá độ
bóng đá nào có chức vụ lớn hơn
ông tổng giám đốc. Tuy nhiên chỉ là
kết quả điều tra đến thời điểm này.
Trong khi đó, phạm vi của vụ án đang
mở rất rộng với sự liên quan ở nhiều
góc độ của nhiều người với địa vị
xã hội khác nhau. Ðặc biệt cơ quan
điều tra vừa phát hiện tham gia cá độ
còn có cả một số ca sĩ nổi tiếng.

Ðiều này đặt ông thủ tướng vào một
tâm trạng bâng khuâng rất đặc biệt.
Một đằng ông yên tâm rất mực
chính phủ ông phục vụ chỉ thối nát
ở những cấp dưới. Nhưng ông không
khỏi bần thần hồi lâu với một
câu hỏi: Những ca sĩ nổi tiếng khi
cá độ bóng đá họ đặt đồng tiền
của họ ở ai, những trung phong
chân dài chuyên chọc thủng lưới
hay những hậu vệ râu quặp dữ tợn
nhưng rất trung thành với sân nhà?

–––––
Nguồn: Thanh Niên Online
http://www.thanhnien.com.vn/Phapluat/2006/2/28/140238.tno


2. Làm việc với sự thật


Ðúng 8h00 sáng, ông thứ trưởng đã
có mặt theo lệnh triệu tập tại trụ sở
cơ quan điều tra bộ công an.
Ông mặc bộ com-lê sẫm xuống xe
Toyota đen vẻ mặt đăm chiêu như
không để ý đến các nhà báo đang
săn tin quanh đấy: những lùm cây
lề đường, gầm bàn ghế ở quán ăn
đều được nhìn vào; những đống rác
được đào bới; người đi bộ được
hỏi thăm; người đi xe được đón lại
phỏng vấn. Bởi trong vấn đề tội phạm
phải làm rõ các chức năng, nhiệm vụ,
cả những quy định đã được giao cho
ông thứ trưởng. Cũng cần làm rõ
quan hệ gắn bó giữa ông thứ trưởng
và ông tổng giám đốc. Ðiều này
làm rõ những chuyện bất minh trong
các nguồn tài sản và bất động sản
họ đang sở hữu, sử dụng, hoặc
không sở hữu hay sử dụng mà
đứng tên người khác. Cơ quan điều tra
biết được, biết hết; không có gì
qua mắt được cơ quan này, nhất là
khi phó thủ trưởng cơ quan và các
điều tra viên cùng trực tiếp điều tra
đặc biệt cho vụ này. Chắc chắn
ông thứ trưởng phải giải thích rõ
những tiêu cực mà báo chí đã
gọi là tiêu cực từ bấy lâu nay,
nhất là khi con rể của ông, một
giám đốc công ty cổ phần đã
được triệu tập tới để làm rõ
nguồn gốc trang trại 7ha từ đâu
mà ra. Ông phải giải trình về
một số bất động sản lớn mà
gia đình ông đang sở hữu hoặc
đứng tên người khác mà cơ quan
điều tra biết rõ là không phải của
người đứng tên mặc dầu trên giấy
tờ thì họ đứng tên, bởi giấy tờ
cũng không qua mắt được cơ quan
điều tra biết rõ biết hết. Tóm lại
thời gian làm việc ngắn dài sẽ
tuỳ thuộc vào thái độ hợp tác của
ông thứ trưởng trong quá trình
thẩm vấn. Ðể giải thích điều rất
hiển nhiên này, có khi khó hiểu
đối với người không hiểu hệ thống:
khi bạn khai báo không thành thật,
cơ quan điều tra sẽ biết ngay và
buộc bạn khai báo lại, và thủ tục
cũng như những biện pháp thúc ép
sẽ tuỳ thái độ hợp tác mà thay đổi,
nhưng thời gian làm việc sẽ rất
lâu, nếu nhìn từ bên ngoài, còn ở
bên trong sẽ thấy thời gian không
còn thật nữa, ngay cả con người ta,
các người điều tra và đương sự,
cũng không còn có vẻ gì là thật,
nếu bạn không hợp tác thành khẩn.

–––––
Nguồn: Thanh Niên Online
http://www.thanhnien.com.vn/Phapluat/2006/3/22/142851.tno


3. Bức tường lưới sắt và chuyến đi dài ngày


Suốt 2 tiếng khám xét tại nhà ông,
hàng trăm lượt người ở khu phố gần đó
đứng tràn cả ra đường để xem. Chỉ vào
ngôi nhà 4 tầng rộng đến hơn 200m2,
một người bình phẩm: “Ông này chơi
sang lắm, toàn vật dụng đắt tiền. Ông ấy
mới chuyển đến đây chứ 2-3 năm trước,
nhà này còn cho người khác thuê.
Nghe nói ông này nhiều nhà lắm. Bây giờ
chúng tôi mới hiểu vì sao mà ông ấy
giàu thế.” Không biết có phải đã chuẩn bị
từ trước hay không mà khi các điều tra viên
đến khám xét thì người nhà đang dùng
lưới sắt quây kín tường rào. Chính vì
bức tường lưới thép quá dày này
nhiều phóng viên không thể chụp ảnh
khi cán bộ điều tra thi hành nhiệm vụ.

Sau khi khám xét, các điều tra viên
đưa ông ra xe. Trái với vẻ đạo mạo
hằng ngày, ông co rúm người trong vòng
tay của các điều tra viên. Hai tay ông
giơ lên cầm chiếc túi lớn nhằm che mặt
trước ống kính máy ảnh, máy quay phim
đang chĩa vào. Trong túi có cả chăn màn,
quần áo, kem đánh răng và các vật dụng
cần thiết khác, những món đồ cho thấy
một sự chuẩn bị khác trong ý thức về
một chuyến đi chắc phải dài ngày.

Bí lối

Ngày này nhà văn loay hoay tìm cách
đo tỉ lệ tiêu cực của những hư cấu

và nhà điêu khắc không làm sao
mở mắt cho một pho tượng

họ đành gọi là ngày buồn
của nghệ thuật

4/2006

Einstein

Tàu vào lịch sử, thời gian, đi không đều,
ông vỡ lẽ như vậy sau bao nhiêu thất bại,
có lần suýt chết trong phòng thí nghiệm,
vào cái thời người ta đi tìm một chứng minh
cho chất bao trùm—phải chăng nó là chất khí?
Dù nó bao trùm mọi trí tưởng tượng khá lâu,
ông từ bỏ nó vì coi bộ nó không
cần thiết—phải chăng đây là thái độ khoa học?
Mười năm trời ông hằng mơ bay lướt đi
ở ngoài cõi bị bao trùm—tất nhiên rồi,
nhìn sang bên ông còn thấy Galilei đang
cười và lăn những trái đạn đại pháo xuống
mấy con dốc. Nhưng cái chính là ông đã
bắt mình suốt mười năm cực khổ soi mặt
hàng ngày với một tấm gương—ngay trong tâm trí.
Ðể rồi vỡ lẽ tính tương đối của không thời gian
trong cái vũ trụ này với sự rung động lan toả
tràn ngập của ánh sáng mà vận tốc của nó
Maxwell đã cùng với mấy nhà đo đạc nói đi
nói lại trong cả trăm năm là bất biến. Vậy
đóng góp của ông là dám nghĩ có gì sai
với thời gian. Từ đó, chuyến tàu vào lịch sử
(môn vật lý) đã đến được bao nhiêu ga mới.

Superman

Bao nhiêu năng lượng
của mọi hình thái dưỡng chất
thâu nạp qua Guồng Máy

trên đường bay ưu tiên
bao nhiêu quyền lực phủ trùm
để gầm trời thôi đe doạ
trên dưới trong ngoài

bao nhiêu khích lệ gò rèn
chiêu đãi vỗ về bảo vệ
bởi những định chế thành
hay bất thành văn

2,5 triệu Superman cố gắng
đẩy đất nước bay lên
cho ngang tầm thời đại

Một thời thâu lợi


Có người nói nó sống
nhờ hứa hẹn hình ảnh đẹp
rọi sáng được cả bao cảnh đời

nhưng thực ra nó thâu lợi
nhờ số lớn bản in
lem nhem người ta không muốn nhận.

Tránh số phận sụp đổ, nó quyết đổi mới
bằng cách
sa thải hai mươi lăm ngàn người—

Ồ, xin lỗi, tôi đang nói tới hãng
chế tạo giấy rửa hình
Kodak, tin nghe thấy

trên radio hôm nào.
Óc thời điện hoá cứ ham chụp:
chụp mà quên xoá mơ tưởng hão.

Một cẩm nang về cách chơi môn cờ văn hoá ở Việt Nam
Ðầu tiên khẳng định chiến lược: đánh
đánh ai? đánh kẻ chạy đi (bắn sau lưng)
hay đánh kẻ chạy lại (bắn bể bụng)

Bị đánh mạnh ta phải dựa vào thế lực
của đảng của những thành tựu to lớn đầy thuyết phục
và đừng quên chửi các luận điệu hải ngoại lạc lõng

Ðịch sẽ tìm chỗ dựa vậy bước kế tiếp
ta phải moi ra gốc gác của nó và nhắc nhở
những hy sinh và đau khổ của ta thời chiến tranh

Ngửi thấy thuốc súng hãy gào to: hoà bình
có nhiều phần trăm những người chơi gôn
những hãng xây cất sẽ bày tỏ tình đoàn kết với ta

Khi khói thuốc nổ đang bốc ta phải tranh thủ
đào bới gia phả kẻ thù moi ra những cốt hôi
thực dân phản bội bán nước theo đuôi đế quốc

Khói mù rồi sẽ tan hãy đợi thời cơ
hễ thấy mặt báo phơi ra cái gì nặng mùi
ta phải kêu la đòi đóng lại và đóng tức khắc

Ðịch sẽ vùi lấp quá khứ rất nhanh phải tìm
ở hải ngoại vài nhân chứng bị chà đạp tinh thần
và những chữ đứng tim như mùa thu tháng tám

Khi chữ tây bị kết án đừng nản chí hãy dịch
ra chữ Việt trần trụi nhiều phần trăm chỉ là
một nhà thơ lãng mạn khóc mủi vô hại

Ðịch sẽ kêu gọi tình thương nhân loại bằng
lá cỏ vậy ta hãy cảnh giác người chung quanh
về những đợt sóng đâu đây vàng vọt lăn tăn

Thấy đối phương trở về môi trường văn hoá
hãy nêu ra sự lạc hậu của những vũ khí
thuộc loại chuyên dùng hiện gây ô nhiễm

Nếu địch viện dẫn pháp luật và đời sống học thuật
ta vẫn còn những đồng chí chiến hữu của ta
mà sự hy sinh đã nằm ngoài mọi đánh giá

Xong thư nhớ đề gửi tất cả các cơ quan văn hoá
uỷ ban TW công an mặt trận các nhà đầu tư
thành uỷ đồng gửi các cơ quan thông tin đại chúng

Cuối cùng phải nói: không

Hay nói: trân trọng

3/2006

Lôgích bí mật học

Một bí mật của ông trời được tiết lộ
khi tia sét đánh xuống một người đang thả
con diều của trí tưởng tượng bay bổng.
Kết quả: tiếng động kinh hồn làm thức tỉnh,
tiếp đó một phát minh hữu dụng ra đời.

Một bí mật của nhà cầm quyền bị khui ra
khi một nhân viên chính phủ bị bỏ tù,
và báo chí sục vào phanh phui. Kết quả:
tiếng chửi thề tục tĩu trong không gian,
tiếp đó lời chê bai lộn mửa mọi nơi.

Vậy, ta suy ra nhà cầm quyền khác với
ông trời, dù cả hai còn nhiều bí mật chưa
bật mí, và dù nạn giáo điều làm hỏng
thói quen suy nghĩ.

11/2005

Vào lúc chợ mở

Bày hàng!

Tiếng kêu lời hiệu triệu lệnh ban ra
từ miệng những đại ca văn hóa cầm roi

Bày hàng!

Chỉ được bán hàng sạch và trơn
nhưng không thể bóng nhẫy khêu gợi

Bày hàng!

Lời quảng cáo khuyến mãi trọng đại
của viên thuốc có công thức hóa học TpHCM

Bày hàng!

Chuyên trị chứng kinh nghiệm bị kết tinh
từ những khát vọng tuyệt vọng ảo vọng hy vọng

Bày hàng!

Các nhân viên có chữ ký tắt hãy hãm độ rung
của các cơ năng thơ thời đổi mới xã hội chuyển mình

Bày hàng!

Toàn thể đại hội văn hóa đã đồng tình
giữ sáng tạo nghệ thuật ở trình độ trung học phổ thông

Bày hàng!

3/2006


–––––––––---
Từ cái gọi là “bài học không bao giờ cũ đối với những người trực tiếp làm công tác biên tập, thẩm định và phát hành sau này” (báo Công An Nhân Dân)

Viết ra lửa


Ông viết trên một tờ
hay có khi hai ba tờ giấy một lúc
những lời như lửa
nhằm nung nấu những con tim nguội lạnh lâu năm
để chúng tụ tập quanh ông
từng đàn
quanh quẩn mãi không đi
chúng chờ
chúng chờ ông
đốt bất cứ gì

Bóng mình


Sau mấy mươi năm ông vỡ lẽ
không còn kẻ thù
chỉ còn cái bóng của mình
bây giờ ông kêu gọi
vẫn trước sân cờ oai nghiêm rực nắng
từng người hãy vượt qua cái bóng chính mình

Ðể có đối thoại


Những từ to đẹp
dành cho các đức tính lãnh đạo ưu tú
đã đóng lại quá dày
bị nghẹt tai hết cả
người ta chờ một khuôn mặt thân thiện
tới với cử chỉ dễ hiểu
những việc làm cụ thể
và hai bên khuôn mặt ấy đôi tai
kích cỡ vừa vặn
sẵn sàng nghe cật vấn
bằng những lời thô tục
trước tiên của những người điếc không sợ súng

Giữ nhà sạch sẽ

Gửi bác Lưu

Anh khổ là phải, sống bên những
hình nhân được cho ăn toàn ẩn
dụ. Dĩ nhiên nếu anh muốn tìm
bắt được hết ẩn dụ trong mọi

ngõ ngách, anh phải thả bọn hình
nhân ra để chúng bắt ẩn dụ,
đừng để ý làm gì chuyện hình
nhân cũng là loài ẩn dụ dù

chỉ lo đi bắt ẩn dụ ở
ngõ ngách trong nhà ngoài vườn. Chính
vì thế anh không thể thấy sung
sướng trong cảnh thái bình ước lệ.

Thế nên, khi nào mở tủ lạnh
lấy chai nước sắp sửa uống, lũ
hình nhân có nhắc anh tu từ
từ thì anh đừng có tu từ.

Cho trăn và cá sấu

nhân một tin AP ngày 5/10/2005

Dưới ánh ngày sắp tàn trên
mặt đầm cạn đầy sậy cụt,

nửa xác bò sát bó xác khác
trong bọc vảy cứng vân vi còn

liền lạc. Trên nền trời nhàn tịch
loi ngoi vài cụm mây trắng bạc.

Không gian yên tĩnh sao bỗng
trỗi lên cảnh ngầu đục tranh sống:

tiếng gào trong nước, tiếng thở
ùng ục trong bụng. Sự sống

dồn nén cành hông vỡ bung–
một cuộc lột xác không vì

sự lớn lên của thân xác được
làm mới. Trong lòng nước khẳn

mùi rong, trên nền đất ngập ngụa
mùn bã muôn vạn hình thù của

thiên nhiên, giờ đây loang rộng nỗi
hoang mang môi trường con lạ diệt

con quen cùng niềm hồi hộp
phim trường đầy oái oăm kịch tính

đầy bỉ ổi dây dưa sỉ nhục
qua lại giữa những chủng loại.

1/2006

Ông thầy phong thủy

Ông đến Quận Cam trên Mercedes.
Kính râm. La bàn. Một cây gậy đen thui.
Này anh, đây gia bảo nhà tôi,
từ ông cố nội truyền xuống,
cây thước Lỗ Ban.

Từ nhà lầu bên kia đường
ngấm ngầm các đòn dông
dẫn xung lực độc:
phải trấn.
Bốn cửa sổ phản chiếu trời mây
buổi sáng và nắng buổi chiều,
những xung lực đẹp.

Lẽ ra thước Tầu đo cửa Mỹ nhằm
một kích tấc xấu xí, mọi người sẽ phải bất an.
Ông nói, không sao, xã hội vẫn thăng bằng,
vì vận xui qua cửa ai cũng như ai.
Nhưng giữa người mình với nhau, tôi dặn
anh đệm vài phân. Ði cửa hẹp
mà hên đáo để.

Gương bát quái như con mắt trợn trừng.
Trước khi trấn con đường
như sông mùa lũ.
Sau khi trấn căn nhà
nhìn cơn lũ bằng một con mắt.

12/2005

Tật ưa cá độ


Thấy người độ bạc triệu công quỹ
trong vài trận bóng đá
tôi cũng muốn độ chính mình
trong mấy bài thơ

người ta không cho độ
tôi bỏ thêm
thời gian bên vợ con
những năm tháng bình an

người ta vẫn không cho độ
tôi bỏ thêm
thời gian xa vợ con
những năm tháng bị giam

người ta chấp nhận
và tôi có thể sẽ bị giam
bất kể thắng hay thua

Vậy thì lý giải thế nào

Chúng tôi chỉ nêu ra một hiện tượng có thật,
đang là vấn đề được quan tâm
của bạn đọc yêu văn chương:

nhưng rất tiếc cho đến nay tập thơ này vẫn trôi nổi ở
các nhà xuất bản trong Nam ngoài Bắc khá lâu

điều bình thường trong đời sống văn học

gấp đôi sự phi thường
có cô học hành không tới đâu,
nhưng đã trải qua nhiều nghề
hai cô đã tốt nghiệp đại học
đã qua phổ thông

đề cao thân thể và phơi trần dục tính trong thơ
ưu thế thuộc về các cây bút nữ
hiện tượng sex
hiện tượng vẫn “hot”

nhưng cái khó của thơ chính là chỗ
một bài thơ khi đưa ra có nhiều người đọc
bắt chước hay khai thác đề tài thân xác
sự dễ dãi, dung tục làm nghèo nàn thơ ca

vậy thì lý giải thế nào
tràn ngập dưới ngòi bút
vật vã trăn trở
không viết vì nhu cầu của mình

biểu đạt đúng tinh thần
vung lên trời đầy đe dọa
giải tỏa sex bằng ngôn ngữ


–––––--------
100% chất liệu từ ngữ lấy từ trang báo Thanh Niên (gồm bài viết trích từ báo Phụ Nữ và ý kiến của nhà thơ Lê Minh Quốc)

Bè rớt

Ðứng trong băng giá đang tan,
những tảng đá cuối đông được chứng kiến
sự suy sụp toàn phần của ý chí kháng cự
trên một chiếc bè, đang trôi băng băng
đến bờ vực trên thác nước.

Sau khi khả năng chèo chống bị hủy
vì những hơi thở đã trở nên hụt hẫng, gấp rút,
trong tâm thức kia, ý niệm chết chóc dấy loạn, đẩy
bật ý niệm sống, sợ hãi và sắp sửa buông xuôi, rơi
xuống đám bọt, đang sôi sục lên, rồi vỡ
tan vào các lọn nước vẫy vùng, giãy giụa.

Ðáp lại tiếng gió gấp gáp hú gọi,
dàn hợp ca ở thác nước đổi sang điệu
kêu gào thảm khốc.
Và các tán cây, mảng lá nghiêng ngửa, vừa bật lên
tiếng khóc sùi sụt, đã
nhanh chóng thụt lùi lại như những kỷ niệm xanh.

Chiếc bè vùn vụt vượt qua quãng rừng lầy lội đầy
cội rễ hoang sơ, đụng
vỡ nát những mảnh vụn cành mục,
chướng ngại vương vãi, bay tung toé trong tiếng
chim thảng thốt.
Cuộc phiêu lưu thôi thế là hết –

từ đỉnh cao rơi xuống vực.
Nhưng giữa cuộc ngụp lặn, cật lực chống chỏi
trong đáy trũng nước sâu lạnh lẽo mà
mênh mang tiềm năng nâng sự sống,
ý niệm tồn tại không khỏi ngoi lên đau nhói.

2005

Gửi Mr Doi Ly
Này bạn, bạn vừa được báo Công An nói tới!
“Tờ báo của đại chúng” – giới của chúng đại khái khá đông và có súng.
Mr Doi Ly – người dơi, người đợi, người đời, người đói!

Ðừng tưởng bạn là Paris Hilton, lấy tai nạn
phim sinh hoạt tình dục bị đưa lên mạng
làm quảng cáo cho tên tuổi ra khắp thế giới.

Phim loại ấy chỉ đưa một người đàn bà xứ bạn
vào trường phục hồi nhân phẩm mà thôi.
Ở xứ khác, người đàn bà mới có thể nắm đằng cán
những sự cố của số mệnh.
Vả chăng bạn cũng chẳng phải đàn bà, cho nên
đừng mơ tưởng hão.

Ngay cả trường phục hồi nhân phẩm
họ cũng không đưa bạn vào!
Bởi cái mà bạn, một người làm thơ, nắm được chính
là phần rất sâu của nhân tính.
Ðừng nói một trường đầy nhà thơ, chỉ một lớp cũng đủ phục hồi
nhân phẩm cho cả xã hội.
Do đó, ai phục hồi ai tưởng không cần phải nói.

Mr Doi Ly – người dội, người đòi, người đổi, người dời!
Thôi thì bạn cũng đã được báo Công An nói tới!
“Tờ báo của đại chúng” – giới của chúng đại khái khá đông và có súng.

12/2005

Hòn bi

phản chiếu nắng ở mặt cong ngoài,
chút ánh sáng giữ lại để lung linh
lên tường tối ám ảnh
mơ hồ riêng;

tìm thấy ngọn lửa bên trong
khi lăn vào con mương râm nơi vật thể
thủy tinh lặng lẽ làm một
với dung môi mát lạnh đang cuồn cuộn
từng luồng.

một trò chơi đem lại niềm vui
trên đất, nó đòi hỏi mắt
lăn lộn nơi mặt đường lồi lõm,
tay tích lũy kỹ năng qua thời gian,
và sự căng thẳng thường trực
trên vài khớp ngón.

2005

Tiệm cho thuê sách của gia đình


Khi người ta đem xe ba gác đến dẹp,
bố tôi mở cửa mời mấy người hàng xóm
vào xem và lấy tùy thích.
Những quyển sách chính tay ông chọn
mua về, đóng bìa cho thêm chắc chắn,
đóng dấu của tiệm vào vài chỗ, và
đánh số mục trước khi xếp lên kệ.

Hồi bố tôi đi cải tạo, một số sách muốn trở về.
Vài người hàng xóm tốt bụng đem trả.
Nhưng mẹ tôi từ chối: có những quyển
họ mua lại ngoài chợ trời nhờ nhận ra
cái bìa, những quyển kia, họ đã lấy—
từ hôm ấy—và đọc thoải mái.

Lẩn vào trong bài thơ, nên không
dễ thấy như một cái bìa sách.
Lại thường xa cách hơn một người hàng xóm.
Nhưng tôi, cũng muốn người đọc
giữ luôn một cái gì.