NHÃ ĐÀM NÓI CHUYỆN TÌNH YÊU

Khi xưa con người sống trong một nền nếp gia giáo nho phong chuyện trai gái tìm nhau tự tình là rất khó khăn. Nhưng khi gặp được nhau rồi thì việc tỏ tình lại xa xôi, ý nhị nhưng vẫn đầy đủ thông tin và cũng rất tình
"...Gặp đây Mận mới hỏi Đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?..."
(Ca dao)
Người đặt vấn đề sao mà tế nhị, một lời ngỏ không "tán" nhưng lại rất "tỉnh", Nghe rất xa xôi nhưng lại rất gần song cũng tạo ra một không khí dễ chịu khiến người được hỏi vui vẻ mà rằng:
"...Mận hỏi thì Đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào..."
Đến đây ta thấy người hỏi khôn ngoan mà người đáp cũng muôn phần khéo. Chuyện tình đôi bạn trẻ này coi như đã đến phần kết có hậu.
Lang thang trong nhân gian ta lại bắt gặp một lời tỏ tình không kém phần lãng mạn mà rất nhân văn như thể vừa khen, vừa yêu say đắm:
"...Qua đình ghé nón trông đình
Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu..."
(Ca dao)
Đã là tình yêu không thể đo đếm thế mà anh chàng này vẫn có thể đếm đo bằng một cách ví von mà không chỉ người con gái đang tuổi xuân thì phải đã đón nhận lời tỏ tình với niềm vui khôn tả, mà cho đến nay người đời vẫn thấy hay thấy đẹp trong cách thể hiện tình cảm của trang nam tử.
Và rồi khi đã quen hay đã yêu thì người con trai lại tỏ lời cảm tác trước dáng vóc dung nhan của người bạn gái:
"...Trúc xinh trúc mọc bên đình
Em xinh em đứng một mình cũng xinh..."
(Ca dao)
Đôi khi chúng ta không biết đây là lời thốt ra trước vẻ đẹp mỹ miều của cô thôn nữ hay một lời tán tỉnh. Dù sao thì cũng vẫn ý nhị và dễ thương.
Có một câu hát rằng:
"Sự đời trăm ngàn lối
Yêu nhau vì lời nói
Mến nhau qua nụ cười..."
Càng nghe càng thấy hay và đúng khi chúng ta liên tưởng lại cách tỏ tình của bậc Công thần Nguyến Trãi khi ông gặp Thị Lộ đi bán chiếu gon bên Hồ tây rằng:
" Nàng ở nơi nào bán chiếu gon
Hỏi thăm chiếu ấy hết hay còn
Xuân xanh chừng độ bao nhiêu tuổi
Đã có chồng chưa, có mấy con?.."
Chỉ mới thoáng gặp Thị Lộ dừng chân nghỉ bên hồ mà đã buông lời "tán tỉnh" nhưng lời tán rất văn chương tao nhã mà không thô lõ tục tằn khiến cho Thị Lộ không có lý gì để dận dữ hay buồn bực. Hơn nữa Thị Lộ lại là bậc tuyệt sắc giai nhân cũng không kém phần thi hoạ đã ứng khẩu mà đáp:
"Em ở Tây hồ bán chiếu gon
Cớ sao ông hỏi hết hay còn
Xuân xanh chừng độ trăng tròn lẻ
Chồng còn chưa có, có chi con"
Một lời đáp nhưng cũng là lối chơi chữ của những người có học cùng với gia giáo lễ nghi
của Thị Lộ càng làm cho Nguyễn Trãi nặng lòng yêu mến và kết quả mối tình thơ mộng đó rất đẹp nhưng đáng tiếc là sau đó do chế độ phong kiến có sự tranh giành quyền lực nơi vương triều mà Nguyễn Trãi và Thị Lộ đã không được cùng nhau chung sống hạnh phúc đến trọn đời. Thật là đau xót và luống tiếc.
...

Đến đây xin được đi tắt đến những lời tỏ tình mang tính thời đại, hay lớp trẻ còn gọi là tỏ tình thời @:
"Tình yêu như bát bún riêu
Bao nhiêu sợi bún bấy nhiêu sợi tình"
Lại thêm một cách so sánh, ví von nhưng xem ra có điều nhỏ nhoi và thực dụng
Một lời tỏ tình khác:
"Anh yêu em yêu tha yêu thiết
Anh yêu em như miếng tiết miếng dồi"
Ôi nghe sao mà tha thiết, không hiểu người bạn gái nào đó khi được bạn trai tỏ tình như vậy thì bạn đó có ý nghĩ gì và sẽ trả lời sao?
Đến nay có thể có hàng ngàn lẻ cách tỏ tình mà lời tỏ tình nào cúng thấy đáng để chúng ta phải suy ngẫm.
Chuyện tình yêu là muôn thủa, cũng như những lời tỏ tình còn dài. Xin được đàm dần kẻo đọc nhiều e lại dễ chán.
Hẹn gặp lại.

Dịch Vọng, 10.07.06
ĐOÀN VĂN NGHIÊU