MỘT CHÚT MẶT TRỜI TRONG LY NƯỚC LẠNH
Hay “Kể Lại Một Chuyện Tình”
Truyện ngắn – Kết nối từ những câu chuyện có thật trong ký ức




1.
Mùa hè ở Pearsall
Giữa mùa hè năm 1975, sau vài tháng sống và làm việc vất vưởng ở San Antonio, ba anh em Tuấn được một chủ nông trại tốt bụng nhận vào làm tại Pearsall, Texas. Nhưng cái nắng như thiêu đốt giữa cánh đồng bạt ngàn khiến hai chú em không kham nổi, lâm bệnh. Tuấn đành quyết định rời nông trại, trả lại những phương tiện và chỗ ăn ở mà người chủ đã cấp cho họ.
Anh em Tuấn tìm thuê một căn cottage nhỏ phía sau khu vườn nhà ông bà Tricks. Căn nhà chỉ có một phòng ngủ, một phòng khách, một nhà bếp nhỏ và phòng tắm. Nhưng đối với ba anh em đang bơ vơ nơi đất khách, tiền bạc lại eo hẹp, đó đã là một mái nhà.
Họ tìm được việc làm tại một hãng bán xe hơi. Tuấn lái xe giao nhận giữa các đại lý, còn hai chú em rửa xe và phụ giúp những công việc lặt vặt. Đồng lương chẳng bao nhiêu, nhưng có việc làm đã là may mắn. Mỗi ngày tám giờ lao động, trở về nhà khi trời chiều dịu xuống, ba anh em lại loay hoay nấu ăn, Tuấn giúp hai chú em học thêm tiếng Anh, tìm mọi cách để lấp đầy những buổi tối dài dằng dặc và cô quạnh.
Điều khiến họ khổ tâm nhất không phải là công việc nặng nhọc hay đồng lương ít ỏi. Đó là không biết tin tức gia đình. Cha mẹ đang ở đâu? Các anh chị em còn lại ra sao? Người thân còn sống hay đã thất lạc? Còn biết bao nhiêu câu hỏi không có lời giải đáp. Họ sống giữa một đất nước rộng lớn, con người độ lượng, đời sống tiện nghi, nhưng nhiều khi vẫn cảm thấy lạc lõng hơn những người đi lạc giữa rừng sâu.
Một buổi chiều đi làm về, Tuấn ngồi trước hiên nhà ôm cây đàn guitar của một người bạn Mễ cho mượn. Nhìn những cụm cúc vàng mới trồng rung rinh trong gió, Tuấn nhớ nhà, nhớ cha mẹ đến nao lòng. Anh cất tiếng hát bài Lòng Mẹ của nhạc sĩ Y Vân. Hát được vài câu, giọng anh nghẹn lại. Hai chú em đứng bên cạnh cũng lặng đi. Ba anh em vừa hát vừa sụt sùi nước mắt, như thể tiếng hát có thể vượt qua đại dương, trở về với người mẹ già đang mòn mỏi trông tin con.
Đúng lúc ấy, một cô gái tóc vàng xuất hiện ở cửa sau nhà ông bà Tricks, vừa băng qua sân cỏ vừa vỗ tay nói:
– You guys cứ tiếp tục hát đi há! Tôi thích nghe lắm. Bản nhạc có ý nghĩa gì mà sao nghe buồn quá!
Ba anh em ngạc nhiên quay nhìn cô. Cô bé chẳng đợi ai trả lời, đã tự nhiên bước tới, tìm chỗ ngồi đối diện họ, miệng nói liên hồi bằng tiếng Anh. Cô nói đã được ông bà nội cho biết ba anh em là người Việt Nam, mới đến Mỹ, đang làm việc tại hãng xe hơi gần đó, rồi chỉ vào Tuấn:
– You tên Twan, là anh lớn của hai người kia phải không?
– Cô nói đúng hết rồi – Tuấn đáp.
Cô tự giới thiệu tên mình là Deana Tricks. Ông bà chủ nhà chính là ông bà nội của cô. Gia đình cô từ Houston về thăm ông bà vài ba ngày trước khi cô trở lại trường học.
Trông cô khá lanh lợi, hoạt bát và có vẻ tự tin. Sự tự nhiên ấy khiến Tuấn vừa thích thú vừa bối rối. Anh nghĩ cô nàng chắc đang học đại học. Cô hỏi ba anh em có thích câu cá, tắm suối và cưỡi ngựa không. Khi nghe Tuấn thú nhận chưa bao giờ cưỡi ngựa, cô bật cười:
– Vậy thì cuối tuần này phải đi thử! Ở đây buồn lắm, chẳng có gì vui hơn mấy chuyện đó đâu.
Cô nói như thể đã quen nhau từ lâu, như thể việc một cô gái Mỹ làm quen với ba anh em tị nạn Việt Nam là chuyện hết sức bình thường. Tuấn chưa kịp nghĩ ra câu trả lời thì cô đã hẹn gặp lại ngày hôm sau.
Sau khi niềm nở bắt tay ra về, Deana cố tình cầm tay anh hơi lâu, mắt nhìn thẳng vào mắt chàng khiến chàng có chút bối rối. Khi nàng vừa khuất, hai chú em nhìn nhau rồi nhìn anh, cười ranh mãnh:
– Chết anh Tư rồi! Hình như nghe có tiếng sét đâu đây!
Tuấn giơ tay dọa đánh, miệng cười mà lòng bỗng thấy vui vui. Nhưng khi chú em nhắc đến người con gái chàng đã để lại ở Sài Gòn, nụ cười chợt tắt.
Tuấn vẫn nhớ nàng. Nhớ những buổi hẹn hò, những bước chân bên nhau, những ngày tưởng rằng tương lai đã được sắp đặt. Tuấn chưa biết bây giờ nàng đang ở đâu, sống ra sao, có còn bình an hay không.
Giữa nỗi nhớ quê nhà và bóng hình người yêu cũ, sự xuất hiện của Deana giống như một cánh cửa nhỏ bất ngờ mở ra trong căn phòng tối. Tuấn chưa biết cánh cửa ấy sẽ dẫn mình đến đâu. Anh chỉ biết rằng, từ lúc đó, trong lòng đã có những đợt sóng ngầm, những xúc cảm bất chợt.
2.
Một Chút Mặt Trời Trong Ly Nước Lạnh
Chiều thứ Bảy ấy, sau chuyến đi giao nhận xe ở San Antonio trở về, Tuấn đang lái xe trên con đường quen thuộc thì bỗng giật mình bởi một người cưỡi ngựa chạy theo, đưa tay gõ vào mui xe. Thì ra Deana đang ra dấu cho chàng ngừng lại.
Nàng gò ngựa đứng bên cạnh xe với nụ cười tươi rói, ra hiệu cho chàng đậu xe sát vào lề. Rồi nàng đưa tay kéo chàng lên ngựa, bảo ôm lưng nàng cho chắc, trước khi giục ngựa phi nước đại ra cánh đồng. Ánh nắng chiều đã dịu dần, rải màu vàng trên đầu cây ngọn cỏ.
Chạy được một lúc, nàng cho ngựa dừng lại rồi đề nghị chàng thay phiên. Tuấn chưa kịp nói gì, Deana đã nhảy xuống, bảo anh ngồi lên trước rồi leo lên phía sau, choàng hai tay cùng cầm cương với Tuấn, hướng dẫn cách điều khiển con vật rồi giục ngựa chạy. Nhiều lúc cả hai cùng cười vang giữa đồng không mông quạnh, để mặc con ngựa phóng qua những con đường đất, tung bụi mù phía sau.
Tuấn từng học cưỡi ngựa ở Mỹ trong những ngày du học năm xưa, trước khi trở về nước. Nhưng suốt sáu năm qua, anh đã quen với những chiếc phi cơ quân sự hơn là những con ngựa trên đồng cỏ. Bây giờ, ngồi chung với cô gái tóc vàng trên lưng ngựa trong ánh chiều vàng, giữa cánh đồng mênh mông không một bóng người, chàng đâm ra lóng ngóng nhưng trong lòng lại vô cùng thích thú.
Bỗng nàng bảo Tuấn dừng ngựa lại rồi hỏi:
– Twan, anh có thích đi với tôi như thế này không?
– Thích chứ. Tôi muốn được đi hoài như vầy.
Câu trả lời bật ra nhẹ nhàng, gần như không một chút suy nghĩ. Rồi Deana lại hỏi chàng có muốn hôn cô không. Tuấn thật sự lúng túng, chưa kịp trả lời thì nàng đã dùng hai tay xoay đầu anh lại, rướn người lên đặt môi mình lên môi chàng.
Nụ hôn đến bất ngờ khiến Tuấn chới với. Rồi cả hai nhảy xuống ngựa, ôm nhau bên con đường vắng, say sưa trong những nụ hôn của tuổi trẻ. Đến khi trời sẫm tối và nhớ ra đã gần đến giờ phải trả ngựa, cả hai mới vội vã phóng ngựa trở về.
Deana đưa Tuấn về chỗ chiếc xe đang đậu rồi mang ngựa đi trả. Cô hẹn gặp lại anh vào sáng hôm sau.
Trên đường lái xe về nhà, Tuấn vẫn còn bâng khuâng. Anh đưa tay chạm nhẹ lên môi, như thể những nụ hôn vừa rồi vẫn còn lưu lại đâu đó. Nhưng niềm vui chưa kịp lắng xuống thì một hình ảnh khác đã hiện lên trong tâm trí.
Ngọc Anh.
Người con gái anh đã để lại ở Sài Gòn, với những buổi hẹn hò, những bước chân bên nhau và những dự tính tương lai tưởng chừng đã được sắp đặt. Tuấn không biết nàng đang ở đâu, sống ra sao, có còn bình an hay không. Anh chỉ biết mình vẫn nhớ nàng, và nỗi nhớ ấy chưa bao giờ thật sự biến mất.
Tuấn tự trách mình. Chẳng lẽ chỉ vì xa cách mà lòng người có thể đổi thay nhanh đến vậy? Anh vừa thấy mình có lỗi với Ngọc Anh, vừa không thể phủ nhận rằng sự xuất hiện của Deana đã đem đến một niềm vui mới mẻ trong những ngày tháng buồn bã nơi đất khách.
Tối hôm ấy, Tuấn cố cư xử như mọi ngày. Chàng về nhà, tưới mấy luống hoa rồi lấy đàn guitar ra ngồi trước hiên. Anh biết gia đình ông bà Tricks ở ngay bên cạnh phía trước, nên thỉnh thoảng vẫn kín đáo nhìn về phía cửa bếp, lòng thấp thỏm không biết Deana có kể chuyện buổi chiều cho ai nghe hay không.
Một lát sau, Deana xuất hiện.
Cô ngồi xuống chiếc ghế sofa cũ trước hiên, bên cạnh Tuấn, vui vẻ hỏi về những bài hát tiếng Việt mà cô đã nghe hôm trước. Tuấn giải thích sơ lược ý nghĩa bài Mộng Dưới Hoa, rồi đàn và hát lại những câu thơ tình của Đinh Hùng qua nhạc Phạm Đình Chương.
Khi Tuấn hát đến đoạn nói về những lời ước hẹn và giấc mộng trăng sao, Deana chăm chú lắng nghe. Anh nhìn cô, buột miệng nói:
– Nếu ông Đinh Hùng và ông Phạm Đình Chương có mặt ở đây, chắc hai ông sẽ bảo Deana đẹp như buổi chiều mùa thu ở Pearsall.
Deana cười rạng rỡ. Hai chú em của Tuấn ngồi bên cạnh cũng nhìn nhau, cố nén những nụ cười tinh quái.
Đêm ấy, ba anh em lại hát những ca khúc quê nhà. Những lời ca về hòa bình, về những năm tháng khổ đau và nỗi mong chờ ngày trở lại khiến Tuấn nghẹn lòng. Anh đang ở một đất nước rộng lớn, giữa những con người tử tế, nhưng quê hương và gia đình vẫn xa vời vợi.
Deana nghe xong, vừa ngạc nhiên vừa thương cảm:
– Trời ơi, you guys lại hát nhạc homesick nữa rồi!
Câu nói hồn nhiên của cô khiến cả ba anh em bật cười. Khi chú em cầm đàn định hát tiếp, Deana nói chờ chút để đi phòng vệ sinh. Tuấn đứng dậy chỉ lối cho nàng, nhân tiện vào bếp mở tủ lạnh lấy thêm beer. Vừa tới cửa bếp, khuất tầm nhìn của hai chú em, nàng ôm Tuấn. Không ai nói với ai một lời, chỉ có một nụ hôn thật đắm đuối.
Khi nàng quay trở lại, cô vui vẻ ngồi nghe như không có chuyện gì xảy ra. Ngồi thêm được một lúc nữa, mẹ Deana gọi cô về. Trước khi đứng dậy, cô choàng tay ôm Tuấn, bắt tay hai chú em, chúc mọi người ngủ ngon rồi hẹn gặp lại ngày mai.
Khi Deana vừa khuất sau cánh cửa, hai chú em lập tức quay sang anh:
– Anh Tư ơi, coi bộ cô nhỏ mết anh rồi đó!
Tuấn cố chối, nhưng chính anh cũng không biết phải giải thích thế nào về những gì vừa xảy ra. Anh trằn trọc mãi trong đêm. Một bên là Ngọc Anh, người con gái vẫn còn ở lại trong ký ức; một bên là Deana, cô gái tóc vàng vừa bước vào cuộc đời chàng bằng tất cả sự tự nhiên và táo bạo của tuổi trẻ.
Sáng hôm sau, Deana nhắc lại lời hẹn đi câu cá, tắm suối và cưỡi ngựa. Tuấn hơi ngần ngại. Chuyện cưỡi ngựa hôm trước đã đủ khiến anh bối rối; anh không biết phải đối diện với gia đình cô như thế nào nếu những thân mật ấy bị nhận ra. Nhưng cuối cùng, nhìn ánh mắt khó cưỡng của cô, anh đồng ý sẽ đến chỗ hẹn sau.
Chỗ hẹn là một bãi cỏ xanh gần bên con suối vắng, có cây cối chung quanh thật yên tĩnh. Khi anh em Tuấn tới nơi, mọi người ân cần chào đón họ như những người thân trong gia đình. Có ông bà nội John và Betty, ba mẹ Stephen và Susan, cùng Deana.
Chuyện trò được một lúc thì ông nội và ba Deana đi câu; bà Susan và bà Betty ngồi tắm nắng với đủ loại thức ăn thức uống. Bà Susan bắt chuyện với ba anh em. Hai chú em có vốn liếng Anh ngữ hạn chế nên Tuấn lãnh phần tiếp chuyện.
Trong câu chuyện, bà Susan biết Tuấn nguyên là một phi công. Bà đùa:
– Hèn gì ngôn ngữ của you không khác gì mấy chàng phi công
Mỹ, miệng lưỡi ngon ngọt lại cùng kiểu nịnh đầm!
Tuấn bẽn lẽn quay mặt ngó lơ.
Và cũng trong câu chuyện ấy, chàng mới biết Deana chỉ vừa học xong lớp 11. Tuấn sững sờ. Lớp 11, mười bảy tuổi, tuổi vị thành niên!
Được một lúc thì ba anh em muốn ra chỗ câu cá. Deana tình nguyện dẫn đường. Trên con đường gập ghềnh ven suối dẫn đến chỗ câu của cha con ông Tricks, Deana vẫn ríu rít nói cười. Bỗng nhiên cô làm bộ trượt chân, kéo Tuấn theo. Hai người cùng rơi xuống dòng nước mát. Trong khoảnh khắc chìm dưới mặt nước, Deana ôm lấy chàng và hôn anh đắm đuối.
Tuấn vừa bất ngờ vừa bối rối. Anh biết gia đình cô đang ở gần đó, nhưng trong giây phút ấy, anh lại để mình trôi theo sự cuốn hút của cô gái trẻ. Khi hai người ngoi lên, Deana vẫn cười như chẳng có chuyện gì xảy ra. Hai chú em thấy hết cớ sự, tế nhị bỏ đi thẳng.
Deana cứ ôm ghì Tuấn trong nước:
– Hôn em đi, ngày mai em về lại Houston rồi!
Chợt lời nói của bà Susan vang lên trong đầu, “Nó vừa xong lớp 11…” Tuấn hoảng hốt, gỡ tay nàng ra, nhảy lên bờ với lý do sợ người nhà bắt gặp. Deana tiu nghỉu, xụ mặt dẩu môi. Tuấn bước nhanh về phía những người đang câu.
Suốt buổi dã ngoại, Tuấn cố giữ vẻ bình thường, nhưng lòng chàng không còn bình thường chút nào. Anh biết mình đang bước vào một vùng tình cảm mà chính chàng cũng chưa hiểu rõ. Deana chỉ là một cô gái trẻ đang sống trong thế giới của gia đình, trường học và những ngày nghỉ hè; còn chàng mang trong mình mặc cảm của một người tị nạn vừa mất quê hương, chưa biết tương lai sẽ đi về đâu, và nhất là ý thức được tuổi đời còn quá trẻ của nàng.
Sau khi trở về nhà từ buổi dã ngoại, Tuấn âm thầm đưa hai chú em đi thăm một người bạn trong vùng như một cách tránh né. Chàng không dám chờ nói lời tạm biệt với Deana trước khi nàng rời đi. Có lẽ chàng lo lắng thái quá, hoặc ngại ngùng phải đối diện với một cuộc chia tay mà mình không biết nên nói điều gì. Cũng có thể chàng muốn tự nhắc mình rằng không nên đi xa hơn với một cô gái còn ở tuổi vị thành niên, và tất cả chỉ là một thoáng rung động trong những ngày đầu lưu lạc.
Tuấn không biết Deana có chờ chàng hay không. Anh chỉ biết mình đã để cô ra đi mà không có một lời từ biệt.
Những ngày ở Pearsall lại tiếp tục. Ba anh em vẫn đi làm, trở về căn cottage nhỏ, nấu ăn và tìm cách liên lạc với gia đình. Cuộc sống không vì một cô gái tóc vàng vừa rời đi mà ngừng lại. Nhưng từ đó, mỗi khi nhớ về những ngày sống ở Pearsall, Tuấn vẫn nhớ nàng như một kỷ niệm rất riêng. Một niềm vui đã bất ngờ rơi xuống đời chàng giữa những ngày buồn bã. Một chút dịu dàng giữa những tháng năm bơ vơ.
Deana! Cô như tia nắng mặt trời vô tình đậu trong ly nước lạnh đời tôi!
3.
Đi Tìm Quá Khứ
Ba mươi sáu năm trôi qua.
Cuộc đời đã đưa Tuấn đi qua biết bao đổi thay. Từ những ngày đầu chật vật nơi đất khách, anh dần ổn định cuộc sống, có gia đình, công việc và những trách nhiệm riêng. Những ký ức về Pearsall đôi khi trở về trong một buổi chiều vắng, một bài hát cũ hay một thoáng nhớ quê nhà, rồi lại lặng lẽ chìm xuống giữa bao nhiêu bận rộn thường ngày.
Tuấn không nghĩ rằng mình sẽ còn có dịp gặp lại Deana. Anh cũng không chủ tâm tìm kiếm nàng. Chuyện xưa đã qua, người cũ có lẽ đã có cuộc đời riêng, còn anh cũng không còn là một chàng trai trẻ năm nào. Cho đến một ngày, trong lúc chờ chuyến bay từ Phoenix về Houston, Tuấn gặp một cô gái tóc vàng khiến anh sững sờ.
Hôm ấy, máy bay dừng tại phi trường Phoenix để đổi chuyến. Trong lúc chờ đợi, Tuấn ngồi bên cửa kính, nhìn những phi cơ lên xuống ngoài đường băng. Khung cảnh ấy khiến chàng nhớ lại những tháng ngày bận rộn bay hành quân, rồi bất giác nghĩ đến Tân Sơn Nhất, đến những năm tháng đã xa.
Đang mải mê với chiếc laptop, anh nghe một giọng nói nhẹ nhàng:
– Xin lỗi, tôi có thể ngồi đây được không?
Tuấn giật mình ngẩng lên. Tim anh bỗng rung động, ký ức xa xưa chợt ùa về. Trước mặt anh là một cô gái tóc vàng buông ngang lưng, dáng người mảnh mai, đôi mắt đen tròn và giọng nói có nét quen thuộc đến ngỡ ngàng. Anh sững sờ nhìn cô, như thể thời gian bỗng quay ngược về mùa hè năm ấy ở Pearsall – buổi chiều cưỡi ngựa trên đồng cỏ, những nụ hôn vụng dại bên bờ suối và lời từ biệt chưa bao giờ nói.
Cô gái lên tiếng hỏi lại một lần nữa, rằng cô có thể ngồi vào chiếc ghế trống bên cạnh anh không. Tuấn giật mình, vội nhường ghế và xin lỗi vì đã nhìn cô quá lâu. Cô mỉm cười, thắc mắc:
– Có phải ông thấy tôi giống một người quen nào cũ?
Anh thành thật kể rằng cô giống hệt một cô gái anh từng gặp hơn ba mươi sáu năm trước, từ vóc dáng đến giọng nói và cách chuyện trò. Cô bật cười, đùa rằng khi ấy cô còn chưa biết mình ở đâu, cha mẹ là ai. Nhưng cô cũng khá ngạc nhiên khi biết người đối diện dường như vẫn ôm ấp một kỷ niệm ngọt ngào nào đó trong một dĩ vãng xa tít mù khơi.
Cuộc trò chuyện vừa chớm mở thì loa phóng thanh thông báo hành khách lên máy bay. Cô gái đứng bật dậy đi trước, sau khi mỉm cười nói lời từ giã, để Tuấn đứng lại với bao điều chưa kịp hỏi. Chàng vẫn không tin đó chỉ là sự giống nhau tình cờ. Trong lòng chàng, một câu hỏi cứ ray rứt, “Không biết cô gái tóc vàng ấy có quan hệ gì với Deana năm xưa?”
Suốt chuyến bay về Houston, Tuấn cứ nhấp nhổm tìm cách gặp lại cô, nhưng vì cô đang ngồi trên khoang first class nên ngại ngần, đành chờ đến lúc xuống máy bay.
Khi mọi người vội vã rời khỏi máy bay, chàng vẫn còn bị kẹt mãi tận phía sau, nhìn bóng dáng cô bé mất hút giữa dòng người. Chàng hấp tấp ra ngoài, dự định tìm cô để hỏi cho ra lẽ, nhưng bóng dáng cô nhỏ đã biền biệt đâu rồi. Thất vọng, chàng đành gọi xe để ra về. Dù vậy, hình ảnh cô gái tóc vàng cứ chập chờn đan xen với bóng dáng Deana trong ký ức. Một kỷ niệm tưởng nhỏ nhoi giữa bao thăng trầm cuộc đời, vậy mà vẫn không chịu ngủ yên.
Một buổi sáng, trong căn nhà vắng lặng khi vợ con đã đi làm, đi học, tiếng gió lay chuông ngoài hiên lại đưa Tuấn trở về với cô bé tóc vàng. “Tại sao cô gái ấy lại giống Deana đến thế?” Rồi những ngày ở Pearsall lại ùa về. Chàng chợt nghĩ, “Tại sao mình không trở lại chốn cũ một lần?” Ông bà nội của Deana hẳn đã cao tuổi từ lâu, có lẽ không còn nữa. Nhưng biết đâu, chuyến trở về ấy sẽ giúp chàng tìm được câu trả lời cho điều đã khiến lòng mình băn khoăn suốt bao ngày.
Mấy tháng sau, chàng sắp xếp một chuyến trở về Pearsall cùng gia đình, nhất là mẹ chàng. Bà cụ vẫn mong được đi thăm nơi các con của cụ sống lúc vừa tới đất Mỹ. Và Tuấn cũng mong tìm lại ngôi nhà cũ, thăm mộ ông bà Tricks. Anh vẫn nhớ lòng tử tế của ông bà đối với ba anh em từ những ngày đầu. Căn cottage phía sau vườn nhà ông bà từng là mái nhà của họ sau khi rời bỏ nông trại.
Nhưng Pearsall đã đổi khác. Những người quen cũ không còn ở đó. Cảnh vật vẫn mang dáng dấp một thị trấn nhỏ, nhưng với Tuấn, nhiều nơi đã trở nên khá xa lạ.
Anh gặp ông Tom, người đang sống trong căn nhà cũ, và được ông đưa đến thăm mộ ông bà John và Betty Tricks. Đứng trước những nấm mộ, Tuấn lặng lẽ khấn nguyện, cảm ơn những người đã giúp đỡ anh em mình trong buổi đầu gian khó. Chàng cũng tiếc rằng mình đã không có dịp trở lại thăm ông bà trước khi họ qua đời.
Trước khi Tuấn ra về, ông Tom chợt nhớ rằng mình có thể vẫn còn giữ địa chỉ cũ của gia đình ông bà Stephen, con trai và con dâu của ông bà Tricks. Ông vào nhà tìm kiếm, rồi trở ra với một phong bì đã ngả màu theo năm tháng, bên trong là địa chỉ ở Houston.
Một hy vọng nhỏ bỗng mở ra. Tuấn không biết Deana còn ở đó hay không, cũng không biết nàng có còn nhớ người thanh niên Việt từng thuê căn cottage của ông bà nội mình hay không. Thực lòng chàng chỉ muốn biết người con gái tóc vàng ngày xưa hiện giờ sống ra sao.
Trở về nhà, Tuấn tìm kiếm thông tin, cân nhắc việc đến tận nơi, nhưng lại sợ quá đường đột; rồi cuối cùng quyết định viết thư. Anh đã viết đi viết lại nhiều lần. Có lúc thấy chuyện mình làm thật buồn cười. Đã từng tuổi này mà vẫn hồi hộp như một chàng trai mới lớn, chỉ vì muốn liên lạc với một người quen từ ba mươi sáu năm trước.
Cuối cùng, anh gửi đi một lá thư ngắn, hỏi thăm Deana, nhắc lại ba anh em người Việt tị nạn từng sống trong căn cottage của ông bà nội cô ở Pearsall, và kể rằng gia đình anh vừa trở lại thăm mộ ông bà.
Trong phần tái bút, Tuấn kể về cô gái tóc vàng trên chuyến bay từ Phoenix về Houston. Anh nói cô rất giống Deana ngày xưa, từ vóc dáng đến tiếng cười và cách nói chuyện. Chính sự giống nhau ấy đã khiến chàng muốn trở lại Pearsall. Anh không biết cô gái kia có liên quan gì đến Deana hay không, chỉ mong cô đừng phiền lòng vì câu hỏi hơi đường đột của mình.
Lá thư được gửi đi như cánh nhạn bay vào một khoảng trời mênh mông, không biết có người đón nhận hay không. Những ngày sau đó, Tuấn vẫn bận rộn với công việc và gia đình, nhưng thỉnh thoảng lại nghĩ đến lá thư. Có lúc anh tự nhủ Deana có thể đã quên chuyện cũ; có lúc lại tò mò không biết cô có còn sống ở Houston, có còn nhớ những ngày hè ở Pearsall hay không.
Một lần đi ngang khu nhà nơi anh nghĩ Deana đang sống ở đó, Tuấn đánh bạo dừng xe, bấm chuông. Không ai trả lời. Chàng vừa cảm thấy nhẹ nhõm mà cũng vừa thất vọng, bật cười với chính mình rồi lặng lẽ bước đi, tự trách, “Đến tuổi này rồi mà tâm tình vẫn giống ngày niên thiếu, vẫn những đợi mong và ngại ngùng chẳng biết nói cùng ai.”
Tuấn tưởng câu chuyện đến đó đã khép lại. Nhưng dĩ vãng đôi khi có cách riêng để trở về.
Một buổi chiều đi dạy về muộn, Tuấn thấy trong thùng thư một tấm thiệp gửi từ Đại học Colorado Springs. Trên phong bì là cái tên khiến anh đứng sững lại:
Prof. Deana Florence.
Anh mang thiệp vào nhà, mở ra đọc ngay. Đó là thiệp cảm ơn, bên trong có những dòng chữ Deana viết tay. Cô xin lỗi vì đã trả lời chậm, rồi kể rằng con gái cô tên Linda, chính là cô gái tóc vàng Tuấn đã gặp trên chuyến bay từ Phoenix về Houston.
Deana viết rằng cô vô cùng ngạc nhiên khi biết Tuấn vẫn còn nhớ đến mình sau ba mươi sáu năm. Cô đã hỏi Linda về người đàn ông trên chuyến bay, và những chi tiết cô con gái kể lại khiến cô nhận ra đúng là chàng thanh niên tên Twan năm nào. Cô cảm ơn anh đã trở lại Pearsall thăm mộ ông bà nội. Cô cũng cho biết gia đình hiện sống và làm việc tại Colorado Springs; mẹ cô đã dọn về ở cùng, còn cha cô đã qua đời từ năm trước.
Tuấn đọc đi đọc lại lá thư. Cô gái tóc vàng trên chuyến bay chính là con gái của Deana, một khuôn đúc quá tuyệt hảo, một sợi dây nối bất ngờ giữa hai thời điểm cách nhau hơn ba thập niên.
Tối hôm ấy, vợ Tuấn thấy chàng ngồi đọc thư khá lâu nên hỏi thư của ai mà đọc lâu vậy. Chàng chỉ nói đó là thư cảm ơn của gia đình ông bà Tricks sau chuyến viếng mộ ở Pearsall. Vợ anh mỉm cười trêu rằng chắc là thư của cô gái tóc vàng ngày xưa. Tuấn cười xòa, không biết phải giải thích thế nào. Chàng rất quý sự tinh tế của vợ, người chưa bao giờ tự tiện mở thư mang tên anh, ngay cả trong những năm tháng hai người phải sống xa nhau vì công việc.
Sau bữa tối, chàng trở lại bàn làm việc, đọc thêm lần nữa những dòng chữ của Deana. Nàng không còn là cô gái mười bảy tuổi ở Pearsall. Nàng đã trở thành một giáo sư đại học, một người đàn bà có gia đình, có những mất mát và những đổi thay của riêng mình. Thế nhưng, giữa hai người vẫn còn một kỷ niệm nhỏ đủ để một lá thư sau ba mươi sáu năm được viết ra, gửi đi và hồi đáp.
Chàng không biết Deana còn nhớ những nụ hôn năm ấy với cảm xúc gì. Có thể đó chỉ là một kỷ niệm mùa hè của tuổi trẻ đối với nàng. Có thể nàng cũng từng tự hỏi vì sao người thanh niên Việt ấy lại biến mất mà không một lời từ biệt. Tuấn không tìm cách đoán nữa. Anh chỉ thấy lòng mình nhẹ nhõm khi biết Deana vẫn bình an, đã có một cuộc đời riêng, có cô con gái giống như đúc đi trên chuyến bay định mệnh từ Phoenix về Houston.
Một trang sách tưởng đã khép lại bỗng được mở ra, không phải để viết tiếp một mối tình, mà để trả lại cho ký ức một cái tên và một lời thăm hỏi đến muộn.
4.
Bỏ Qua Một Cơ Hội…
Sau khi nhận được thư của Deana, Tuấn nghĩ rằng mối liên lạc giữa hai người có lẽ sẽ dừng lại ở đó. Một lá thư thăm hỏi, vài dòng kể về cuộc sống hiện tại, cùng lời cảm ơn vì anh đã trở lại Pearsall viếng mộ ông bà nội cô… như thế cũng đã đủ để những thắc mắc kéo dài bao năm có được câu trả lời. Nhưng Tuấn không ngờ mình sẽ còn có được một cơ hội khác.
Một ngày nọ, trong hộp thư xuất hiện một phong bì mang tên Deana Florence. Lần này, không phải thư thăm hỏi thông thường. Deana mời anh đến Colorado Springs dự lễ tốt nghiệp đại học của Linda.
Tuấn đọc đi đọc lại lời mời, rồi ngồi yên thật lâu. Sau hơn ba mươi sáu năm, cuối cùng anh cũng có cơ hội gặp lại người con gái tóc vàng của mùa hè năm ấy. Deana giờ đã là một người phụ nữ trưởng thành, có gia đình, có công việc và một cuộc đời riêng. Còn anh cũng đã đi qua biết bao thăng trầm, không còn là chàng thanh niên Việt Nam bơ vơ trong căn cottage nhỏ phía sau vườn nhà ông bà Tricks.
Một cuộc gặp gỡ giữa hai người bạn cũ, xét cho cùng, có gì là bất thường? Họ có thể hỏi thăm nhau, nhắc lại những chuyện ngày xưa, cùng cười về một mùa hè xa lắc. Có thể Deana cũng muốn biết người thanh niên năm ấy đã sống ra sao, đã đi qua những gì để có được cuộc đời hôm nay. Thế nhưng, càng nghĩ, Tuấn càng thấy lòng mình rối bời.
Anh hình dung người phụ nữ mà mình sắp gặp sẽ có khuôn mặt của tuổi tác, những dấu vết của thời gian và những trải nghiệm mà anh không thể biết hết. Anh cũng hiểu mình không còn là chàng trai ngày nào. Điều khiến anh bối rối không phải là Deana có còn trẻ đẹp như trong ký ức hay không, mà là anh không biết mình sẽ cảm thấy thế nào khi đứng trước cô, một con người thật của hiện tại, chứ không còn là cô gái tóc vàng vẫn sống nguyên vẹn trong trí nhớ anh.
Có lẽ anh sợ một cuộc gặp gỡ bình thường sẽ làm xáo trộn một kỷ niệm đã được thời gian gìn giữ. Cũng có lẽ anh sợ chính mình, sợ những cảm xúc tưởng đã lắng xuống bỗng trỗi dậy, khiến anh không biết phải cư xử ra sao. Hay nói đơn giản hơn, anh không đủ can đảm đối diện với quá khứ khi quá khứ bất ngờ mở cửa bước vào hiện tại.
Tuấn để lá thư sang một bên, rồi lại lấy ra đọc. Ngày qua ngày, anh vẫn chưa trả lời. Gần ba tháng trôi qua trong sự do dự ấy. Đến cuối cùng, anh quyết định từ chối lời mời.
Đó không phải là một quyết định dễ dàng. Một phần trong anh muốn lên đường đến Colorado Springs, muốn nhìn thấy Deana bằng xương bằng thịt sau ngần ấy năm, muốn biết cô còn nhớ những ngày ở Pearsall như thế nào. Nhưng phần khác lại muốn giữ nguyên hình ảnh cô gái tóc vàng của mùa hè năm 1975: hồn nhiên, vui tươi, táo bạo, bất ngờ xuất hiện giữa những ngày tháng buồn bã của một người vừa mất quê hương.
Tuấn viết thư hồi âm, nói rằng vì một vấn đề bất khả kháng nên không thể đến dự lễ tốt nghiệp. Khi đặt lá thư vào phong bì, anh biết mình vừa bỏ qua một cơ hội có thể sẽ không bao giờ trở lại. Nhưng vào lúc ấy, anh không tìm được một lựa chọn nào khiến lòng mình hoàn toàn yên ổn.
Deana hồi âm rằng cô thất vọng, nhưng thông cảm với quyết định của chàng. Trong thư, cô nhắc lại chuyện ngày xưa ở Pearsall. Cô đã chờ Tuấn đến nói lời từ biệt trước khi rời đi, nhưng chờ mãi vẫn không thấy anh. Cô viết một câu nửa trách móc, nửa đùa vui, rằng cửa đóng then cài!
Tuấn đọc đến đó, lòng chợt se lại. Anh không ngờ Deana vẫn nhớ chuyện ấy. Suốt bao năm, anh từng nghĩ sự im lặng của mình chỉ là một khoảnh khắc ngượng ngùng của tuổi trẻ, rồi sẽ trôi qua như bao chuyện nhỏ nhặt khác. Nhưng hóa ra, trong ký ức của cô, anh cũng đã từng là người khiến cô chờ đợi.
Ngày ấy, Tuấn đã không nói lời từ biệt. Ba mươi sáu năm sau, khi cơ hội gặp lại mở ra, anh lại một lần nữa đứng ngoài cuộc. Hai lần, cách nhau đã nửa đời người, anh đều chọn im lặng trước một điều mà trong lòng mình chưa thật sự khép lại.
Anh không biết Deana có thật sự thông cảm lý do chàng viết hay không. Có lẽ nàng cũng chẳng cần một lời giải thích dài dòng. Lá thư của nàng vẫn giữ được vẻ thân tình, như thể giữa hai người chưa từng có gì ngoài một kỷ niệm đẹp và một lời tạm biệt bị bỏ quên.
Tuấn cất thư vào ngăn bàn. Cuộc sống vẫn tiếp tục như thường lệ. Công việc vẫn bận rộn, gia đình vẫn cần anh, những ngày tháng vẫn nối nhau trôi qua. Không có điều gì đổ vỡ, cũng chẳng có biến cố nào xảy ra sau quyết định ấy. Chỉ thỉnh thoảng, khi nhớ đến lời mời của Deana, chàng lại tự hỏi, “Nếu ngày ấy mình đến Colorado Springs, câu chuyện sẽ kết thúc ra sao?”
Có thể họ sẽ gặp nhau vui vẻ như hai người bạn cũ, cùng cười khi nhắc lại những chuyện ngây ngô của tuổi trẻ. Có thể cuộc gặp gỡ sẽ giúp họ hiểu rằng thời gian đã đưa mỗi người đến một bến bờ khác. Cũng có thể, sau buổi gặp ấy, họ sẽ chia tay và tiếp tục cuộc sống riêng, không có gì thay đổi ngoài việc một kỷ niệm xa xưa được nhìn lại bằng đôi mắt của hiện tại.
Nhưng không ai biết được. Tuấn cũng không thể trả lời câu hỏi mình đã chọn đúng hay sai. Chàng chỉ biết cơ hội ấy đã qua, và có những con đường trong đời, một khi đã không bước vào, ta sẽ chẳng bao giờ biết được chúng dẫn dắt ta đi đến đâu.
5.
Một Bất Ngờ Giữa Mùa Bão
Mùa thu năm 2017, lá vàng đã rụng đầy sân cỏ ở thời điểm giao mùa. Tuấn đang thu dọn những tàn dư của cơn bão Harvey để lại. Nghĩ đến lúc phải quét dọn cả chục bao rác đầy lá cây, anh đã thấy rêm mình.
Tiếng phong linh rời rạc gõ nhịp chứng tỏ gió không đủ mạnh để thổi khô những giọt mồ hôi đang làm anh thêm mệt nhoài. Tuấn ngồi dưới chiếc dù ở sân sau, bên ly cà phê, mở thêm quạt và phì phà vài hơi thuốc cho thư giãn. Anh cầm điện thoại, định lướt qua một số tin tức thời tiết và email.
Năm ấy, thiên tai xảy ra liên tiếp khắp nơi. Hết Harvey, đến Irma, Jose rồi Maria; cơn bão nào cũng gây biết bao thiệt hại về nhân mạng và tài sản. Mexico lại vừa trải qua trận động đất mạnh, nhà cửa, trường học và công xưởng đổ sập, thương vong lên đến hàng trăm người.
Giữa những tin tức nặng nề ấy, Tuấn bất ngờ nhìn thấy một email có tên người gửi:
Deana Florence.
Anh ngồi thẳng dậy, mở thư.
Colorado Springs, ngày… tháng… năm 2017
Tuấn thân mến,
Đừng ngạc nhiên! Thấy truyền hình chiếu đi chiếu lại nhiều lần cảnh bão Harvey đổ bộ Houston với sức tàn phá khốc liệt; thấy vùng T. ở cũng có rất nhiều nhà bị chìm sâu trong nước, tôi đã cố gắng gọi điện thoại nhiều lần nhưng không được. Tôi chỉ còn biết cầu nguyện với Chúa, mong Ngài cứu giúp gia đình anh và những người thân yêu vượt qua được những hiểm nguy của cơn bão.
Rồi vì bù đầu với công việc, đến nay tôi mới có cơ hội viết email này để hỏi thăm T., với tất cả hy vọng rằng gia đình anh và những người thân yêu không bị thiệt hại gì. Tối qua Deana nằm mơ thấy anh vẫn cười, nên nghĩ rằng mọi việc chắc không có gì đáng lo.
Deana biết anh có nhiều câu hỏi trong đầu lắm phải không? Được, tôi sẽ viết ra những gì cần thiết thôi nha. Đã gần năm năm qua không liên lạc, hy vọng là anh không quên mất Deana.
Trước hết phải nói là Deana vẫn mạnh khỏe. Dù tuổi đời ngày một già hơn, nhưng nếu luận về xuân sắc thì Deana nhất định không nhường bất cứ ai trong độ tuổi của mình đâu nha. Mỗi lần đi đâu với con gái, người ta vẫn nói hai mẹ con giống hai chị em. Chắc anh đang mỉm cười há?
Tôi vẫn còn làm việc toàn thời gian ở trường, nhưng hầu hết là việc văn phòng, chỉ dạy một ít giờ thôi. Con gái tôi, Linda, đang có việc làm tốt, đã dọn ra ở riêng vài năm rồi, từ lúc có bạn trai. Bạn trai nó rất tốt, đang làm việc cho Google. Linda đã lớn khôn rồi, tôi không còn phải lo cho nó bất cứ việc gì. Khi nào muốn về thăm thì nó gọi điện thoại báo trước vậy thôi. Bây giờ rất khó kéo nó theo mỗi lần đi du lịch như hồi còn ở chung. Có hỏi bao giờ lập gia đình, nó nói chưa đến lúc…
Mẹ tôi qua đời năm trước vì bệnh suy tim. Bà ra đi nhẹ nhàng và được chôn cất ở Nam Houston, gần bên mộ ông bà ngoại, theo đúng ý nguyện. Sau tang lễ, nếu không sợ cô đơn, có lẽ tôi đã nghỉ hưu luôn, full retirement, vì tính theo tuổi đời và năm làm việc thì cũng đã quá dư thừa. Nhưng nghĩ đến cảnh loanh quanh một thân một bóng khi mình vẫn còn đầy sức sống thì buồn lắm. Dù vậy, tôi đã lên kế hoạch về hưu vào sinh nhật năm thứ sáu mươi. Cũng không còn bao lâu nữa.
Đừng hỏi sao tôi không đi thêm bước nữa để có người hôm sớm khi về già. Tôi vẫn có nhiều bạn, nhưng không tìm được người hợp ý để nghĩ tới chuyện lâu dài. Đi chơi với nhau một thời gian, nếu không hợp thì ngưng. Hơn nữa, ở hoàn cảnh của tôi không thể có bạn trai bừa bãi. Anh hiểu mà!
Xin lỗi đã không thông báo việc mẹ Deana qua đời, dù có nghĩ tới. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, sợ làm bận lòng nhau; hơn nữa, người đi cũng đã đi rồi… nên thôi.
Anh không cần hồi âm cho tôi, nhưng nếu có, tôi sẽ rất vui đọc nó.
Deana
Tuấn đọc xong, ngồi yên một lúc. Anh không ngờ Deana lại viết cho mình sau gần năm năm im lặng. Càng không ngờ giữa lúc Houston vừa trải qua một trận bão lớn, cô lại lo lắng, tìm cách gọi điện và cầu nguyện cho gia đình anh.
Không biết sao Tuấn rất thích cách nói chuyện của nàng. Cách viết thư như thể có thể đọc được lòng người, vừa thân tình vừa dí dỏm, đôi khi lại tinh nghịch như cô gái năm nào. Có lẽ vì vậy mà hình bóng ấy thỉnh thoảng vẫn xuất hiện trong những suy tư bất ngờ của chàng sau bao nhiêu năm dài.
Tuấn ngồi nán lại, đọc đi đọc lại email vài lần nữa trước khi đứng dậy tiếp tục công việc dở dang.
Những kỷ niệm xưa lại ào ạt trở về. Ôi, cái thời vụng dại và bất an; cái thời mà hiện tại đớn đau, tương lai mịt mờ, dĩ vãng xót xa. Mới chỉ một bước chân đã lìa xa quê hương dấu yêu, nghìn trùng cách biệt, với nỗi đau đớn cùng cực khi không biết sự sống chết của cha mẹ, anh em ra sao.
Chỉ mới vài tháng mà một phi công của Không Lực VNCH đã biến thành gã làm rẫy, hái dưa hấu cho một nông trại bạt ngàn ở vùng xa xôi hẻo lánh bên tận trời Tây, với đồng lương dành cho những người lao động cùng khổ và dân nhập cư mới đến.
Hoàn cảnh ấy đã biến Tuấn thành một gã khù khờ trước một cô nương xinh đẹp, nóng bỏng ở lứa tuổi sắp xong Trung học, cháu của người chủ nhà tốt bụng, từ Houston lên tận khu nông trại Pearsall thăm ông bà nội trước khi trở lại trường.
Tuấn không thể không nhớ tới buổi phi ngựa lãng mạn với nàng trong một chiều cuối hạ; không thể không nhớ tới những nụ hôn ngọt ngào bên dòng suối trong veo, mát rượi; không thể không nhớ đôi mắt tinh anh, khuôn mặt thanh tú, nụ cười rạng rỡ trên môi với mái tóc vàng buông xõa bờ vai thon con gái.
Bốn mươi hai năm đã đi qua như một giấc mộng dài!
Kể từ khi liên lạc lại, Tuấn vẫn có lúc ước mong hoàn cảnh đẩy đưa cách nào đó để chàng có thể gặp lại nàng. Đã có vài cơ hội, nhưng chàng đều bỏ lỡ vì cứ ngần ngừ, cứ lo sợ vu vơ.
Tuấn đâm ra thích nghiền ngẫm, ngân nga bản nhạc tình Một Lần Nào Cho Tôi Gặp Lại Em của nhạc sĩ Vũ Thành An, dù chàng không mấy ưa cách sống của vị nhạc sĩ này. Nhưng phải công nhận ca khúc ấy có những lời ca tha thiết, như thể nhạc sĩ đã viết giùm tâm sự của chàng, dù không hoàn toàn đúng hết.
Tuấn chỉ mong có một lần được gặp lại nàng, nhìn thấy nàng vui vẻ, nghe lại giọng nói dịu dàng, liến thoắng của một thời trên lưng ngựa. Thế thôi. Chàng không biết sau bốn mươi hai năm, chút tình cảm nhẹ nhàng, thơ ngây ấy còn lại bao nhiêu để có thể nghĩ đến một cuộc gặp gỡ thật sự.
Sau bữa ăn tối, Tuấn ngồi vào máy tính, định viết email trả lời nhưng không hiểu sao trong lòng cứ lưỡng lự.
Sự quan tâm của nàng dành cho Tuấn và những người thân yêu trong lúc hoạn nạn quả thật đáng trân trọng. Hồi âm cho nàng chỉ là chuyện đương nhiên, một phép lịch sự tối thiểu giữa người với người. Vậy mà sao khó quá!
Có lẽ Tuấn sợ chính tấm lòng của mình hơn là bất cứ điều gì khác.
Rõ ràng Deana đang sống một mình, con gái đã trưởng thành và có cuộc sống riêng. Rõ ràng nàng vẫn nhớ nghĩ đến Tuấn, vẫn quan tâm đến gia đình anh. Dù chỉ là tình cảm bạn bè, dù cách thể hiện tình cảm của người Mỹ có phần cởi mở hơn người Á Đông, nhưng sau ngần ấy năm xa cách, sự quan tâm ấy vẫn khiến chàng không khỏi bâng khuâng.
Tuấn chợt nghĩ đến cuộc sống hiện tại của mình. Anh đang có một gia đình hạnh phúc, có người vợ đã cùng mình đi qua bao năm tháng, cùng chia sẻ những vui buồn và khó khăn của cuộc đời. Anh không thể xem nhẹ điều đó. Cũng không thể vì một kỷ niệm xa xưa mà để lòng mình đi quá xa khỏi những gì đang có.
Nhưng rồi một ý nghĩ khác lại len vào, “Phải chăng ngọn lửa của một mối tình ngắn ngủi ngày xưa vẫn còn âm ỉ đâu đó?” Hay chỉ vì hoàn cảnh gặp gỡ quá đặc biệt, vì tuổi trẻ, vì những ngày đầu tha hương đầy bất trắc, mà ký ức ấy được ghi khắc sâu đậm đến thế?
Tuấn tự hỏi có phải mình đang quá chủ quan hay không. Một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi trong một hoàn cảnh đặc biệt có thể để lại dấu ấn lâu dài. Khi thỉnh thoảng được khơi dậy bởi một lá thư, một bài hát hay một biến cố bất ngờ, nó lại sống dậy với tất cả những cảm xúc ngày nào. Nhưng điều đó không có nghĩa là hai người vẫn còn cùng mang một tình cảm như nhau. Tuấn hiểu rằng mình không thể biết chắc điều gì đang diễn ra trong lòng Deana.
Càng nghĩ, chàng càng bâng khuâng; càng bâng khuâng càng ái ngại.
Cuối cùng, Tuấn quyết định phải hồi âm. Anh nháp tới nháp lui nhiều lần rồi tự nhủ rằng chỉ nên xem việc trả lời là điều phải làm, nên làm. Không cần phải nghĩ ngợi xa hơn.
Kingwood, ngày… tháng… năm 2017
Deana thân mến,
Quả thật rất ngạc nhiên khi nhận được thư thăm hỏi của Deana. Vâng, đã gần năm năm kể từ email lần cuối. Tưởng như mới đây thôi, không ngờ con bé đã ra trường gần năm năm rồi!
Cám ơn em rất nhiều. Gia đình tôi và những gia đình người thân đều may mắn không hề hấn gì cả. Chỉ có phía Nam và phía Tây Houston bị nặng nề. Thậm chí đến nay vẫn còn nhiều gia đình phải ở khách sạn vì nhà còn ngập nước hoặc bị thiệt hại quá nặng, đang chờ sửa chữa.
Dù biết tin rất trễ nhưng cũng xin chia buồn với Deana về sự mất mát to lớn của một đời người. Nguyện cầu linh hồn bà cụ đời đời an vui trong tay Chúa toàn năng. Nguyện Thiên Chúa luôn ban phúc lành và sức khỏe cho Deana và cháu Linda.
Mừng cho con bé có tương lai tốt đẹp. Thời nay, dường như hoàn cảnh gia đình nào có con cũng vậy; chúng nó như đàn chim non, chờ đủ lông đủ cánh là bay xa. Vợ chồng tôi cũng sống lẻ loi trong căn nhà thênh thang, im vắng cả sáng trưa chiều tối, trong khi chúng nó phải thuê nhà hoặc mua nhà cách xa không bao nhiêu. Cũng may, chúng ta có thể tự lo được mọi thứ, chuẩn bị sẵn sàng cho tương lai gần.
Sang năm đã đến lúc nghỉ hưu rồi! Ôi, thời gian qua mau quá. Chỉ mới như ngày nào một cô bé vô tư như chim sáo, chưa xong cả Trung học, mà bây giờ đã là một giáo sư đại học dày dạn, sắp nghỉ hưu. Nhưng người ta thường nói tuổi nghỉ hưu là tuổi sung sướng nhất của đời người, nhất là những người không thiếu hụt về tài chính như chúng ta.
Mình sẽ không cần phải sớm hôm lo toan công việc, không cần phải lo lắng chăm sóc con cái; không còn giật mình với đồng hồ báo thức; muốn ăn, muốn ngủ bất cứ lúc nào trong ngày. Mình có toàn quyền quyết định chuyện gì nên làm, người nào cần gặp… mà không cần xin phép một ai.
Chúc Deana luôn vui khỏe. Cứ xem nhau như bạn, đừng e ngại gì. Viết cho tôi bất cứ khi nào muốn viết. Bốn mươi hai năm đã qua, dù chưa gặp lại nhưng vẫn giữ được sự liên lạc tốt đẹp với nhau là điều rất đáng quý. Khi nào về thăm mộ bà cụ ở Houston, nhớ cho biết. Chúng ta có thể gặp nhau uống cà phê hoặc dùng một bữa cơm thân tình.
Tuấn
Viết xong thư hồi âm, Tuấn đọc lại vài lần trước khi gửi đi. Anh cảm thấy hài lòng và tâm hồn nhẹ nhõm hơn.
Có lẽ chàng đã quan trọng hóa vấn đề. Cũng có thể, tất cả chỉ là một nốt trầm rất nhẹ rớt trong bản giao hưởng, hay như một thoáng mưa bay giữa nắng cháy mùa hè.
Đời sống con người đôi khi cũng cần có những bất ngờ thú vị như thế, để vượt qua những gian nan, khốn khó mà cuộc đời luôn sẵn sàng mang đến.
6.
Khúc Cuối Một Cuộc Tình – Không Hẹn Ngày Trở Lại
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ mùa hè ở vùng nông trại Pearsall.
Deana giờ đã nghỉ hưu, trở thành bà ngoại, sống cuộc đời của một người phụ nữ đã đi qua tuổi trẻ với biết bao đổi thay. Tuấn cũng đã bước sang chặng cuối của một hành trình dài. Những ngày đầu bơ vơ trên đất Mỹ đã lùi xa, nhường chỗ cho gia đình, công việc và những ký ức được thời gian sắp xếp lại.
Thỉnh thoảng, Tuấn vẫn nhớ Deana. Không phải ngày nào anh cũng nghĩ đến cô, cũng không phải lúc nào ký ức ấy cũng làm lòng anh xao động. Đôi khi, chỉ một bài hát cũ, một buổi chiều vắng hay một thoáng nhớ về những năm đầu tha hương cũng đủ khiến hình ảnh cô gái tóc vàng trở về.
Anh nhớ căn cottage nhỏ phía sau khu vườn nhà ông bà Tricks. Nhớ những buổi chiều ngồi đàn hát cùng hai chú em, khi nỗi nhớ quê nhà khiến giọng hát nghẹn lại. Và nhớ Deana, cô gái xuất hiện thật tự nhiên, như thể giữa cuộc đời đầy bất trắc của anh, vẫn còn có những điều vui vẻ có thể đến mà không cần báo trước.
Tuấn cũng nhớ Ngọc Anh, người con gái đã ở lại phía sau trong một Sài Gòn mà anh không biết mình còn có dịp trở về hay không. Nỗi rung động với Deana là thật, mà sự ray rứt với Ngọc Anh cũng thật. Có điều này không nhất thiết phải xóa bỏ điều kia. Chàng trai năm ấy đã mang trong lòng cả tình yêu chưa biết ngày đoàn tụ lẫn niềm vui bất ngờ của một mối duyên ngắn ngủi. Anh không thể biết tương lai sẽ ra sao, càng không thể biết những gì mình đang trải qua rồi sẽ trở thành ký ức như thế nào.
Có lẽ vì vậy mà Deana không đơn thuần là một cô gái đi qua đời Tuấn. Cô gắn liền với một thời điểm rất đặc biệt – những ngày đầu lưu vong, khi quê hương đã xa, gia đình còn bặt tin và tương lai vẫn mù mịt. Cô không thể làm vơi đi những mất mát ấy, cũng không thể thay đổi số phận của anh. Nhưng trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, cô đã mang đến tiếng cười, sự thân tình và một niềm vui mà Tuấn không ngờ mình vẫn còn có thể đón nhận.
Về sau, khi Linda xuất hiện trên chuyến bay từ Phoenix về Houston, rồi những lá thư nối lại mối liên lạc với Deana, Tuấn mới nhận ra rằng có những ký ức tưởng đã ngủ yên nhưng chưa bao giờ thật sự biến mất. Chúng chỉ nằm lặng lẽ ở một góc sâu trong lòng, chờ một dấu hiệu nhỏ để nổi lên, sống lại.
Rồi đến năm 2017, giữa lúc Houston vừa trải qua cơn bão Harvey, Deana lại bất ngờ viết thư hỏi thăm. Một lần nữa, quá khứ bước vào hiện tại, không phải bằng một cuộc gặp gỡ mà bằng những dòng chữ thân tình. Cô lo lắng cho gia đình anh, kể về cuộc sống của mình, về Linda đã trưởng thành, về mẹ cô vừa qua đời, về những dự định nghỉ hưu và cả chuyện vẫn chưa tìm được một người bạn đời thích hợp.
Tuấn đọc thư và nhận ra thời gian không chỉ làm thay đổi tuổi tác, diện mạo hay hoàn cảnh của con người. Nó còn đưa mỗi người đi qua những cô đơn, mất mát và những lựa chọn riêng mà người khác không thể biết hết.
Có lẽ Deana vẫn là người phụ nữ cởi mở, hồn nhiên và dí dỏm như chàng từng biết. Nhưng nàng cũng đã có một cuộc đời riêng, với những điều vui buồn mà Tuấn chỉ có thể hình dung qua vài dòng thư. Anh không biết nàng viết cho mình với tâm trạng nào, cũng không dám tự cho rằng những rung động ngày xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng nàng.
Sự trở về của ký ức không nhất thiết đòi hỏi ta phải làm lại điều gì. Đôi khi, nó chỉ nhắc ta rằng mình đã từng trẻ, từng rung động, từng lúng túng trước một người khác; từng có những điều muốn nói, muốn làm mà không đủ can đảm thực hiện. Và cũng có những điều, dù đã qua rất lâu, vẫn còn nguyên sức lôi cuốn mỗi khi ta nhớ lại.
Tuấn từng nghĩ rằng không gặp lại sẽ giúp anh giữ nguyên hình ảnh Deana của tuổi mười bảy. Có thể điều ấy đúng một phần. Trong ký ức anh, cô vẫn là cô gái tóc vàng vui tươi, với nụ cười hồn nhiên, buổi cưỡi ngựa trên đồng cỏ và những nụ hôn vội vã bên dòng suối. Thời gian không thể làm cô già đi trong vùng ký ức ấy.
Nhưng anh cũng hiểu rằng cuộc đời không chỉ có những kỷ niệm đẹp. Có những người ta từng gặp, từng quý mến, rồi sau nhiều năm vẫn có thể hỏi thăm nhau như những người bạn. Điều đó không nhất thiết phải dẫn đến một mối quan hệ khác, cũng không cần phải bị xem là một điều nguy hiểm.
Tuấn đã có gia đình, có người vợ cùng anh đi qua những năm tháng dài. Anh trân trọng hạnh phúc ấy. Vì vậy, khi Deana bất ngờ viết thư, anh đã phải tự nhắc mình về giới hạn cần có giữa một kỷ niệm đẹp và cuộc sống hiện tại. Anh không muốn một thoáng xao động làm ảnh hưởng đến những điều mình đã dày công gìn giữ.
Có thể Tuấn đã suy nghĩ quá nhiều. Có thể anh đã tự tạo ra những nỗi lo không cần thiết. Nhưng mỗi người đều có những ranh giới riêng, những điều họ muốn giữ gìn, dù đôi khi chính họ cũng không giải thích được hết vì sao.
Anh đã trả lời Deana, cảm ơn sự quan tâm của nàng, chia sẻ những điều bình thường trong cuộc sống và ngỏ ý rằng hai người cứ xem nhau như bạn. Một lời hồi âm đơn giản, nhưng với Tuấn, đó là cách để anh vừa trân trọng tình cảm của người xưa, vừa giữ được sự bình yên trong hiện tại.
Tuấn cũng không còn chắc rằng tránh né cuộc gặp gỡ năm nào là cách duy nhất để gìn giữ kỷ niệm. Biết đâu, nếu đến Colorado Springs, anh đã có một buổi chiều vui vẻ bên Deana và gia đình cô. Biết đâu, cuộc gặp ấy chẳng làm mất đi điều gì, mà còn giúp một câu chuyện dang dở có thêm một đoạn kết nhẹ nhàng. Hoặc cũng có thể mọi chuyện sẽ diễn ra bình thường đến mức anh nhận ra mình đã suy nghĩ quá nhiều.
Tất cả chỉ là những giả thiết. Cuộc đời không cho ai cơ hội quay lại để thử một lựa chọn khác.
Tuấn không muốn tự trách mình mãi. Anh cũng không muốn tự cho rằng mình đã chọn đúng. Có những quyết định trong đời được đưa ra không phải vì ta hiểu rõ mọi điều, mà vì ở thời điểm ấy, ta chỉ có thể làm điều mình cho là hợp lý nhất. Sau này nhìn lại, ta có thể tiếc nuối, có thể tự hỏi, nhưng không thể sống lại ngày tháng cũ để tìm được một câu trả lời đúng đắn nhất.
Và có những mối tình, nếu có thể gọi đó là tình yêu, không cần một đoạn kết rõ ràng để tồn tại trong ký ức. Chúng không nhất thiết phải đi đến hôn nhân, không nhất thiết phải có một lời hẹn ước, cũng chẳng cần một cuộc tái ngộ để chứng minh rằng chúng từng có ý nghĩa. Đôi khi, chúng chỉ đi qua đời ta, để lại một dấu vết âm thầm mà năm tháng không thể xóa hết.
Tuấn không biết Deana còn nhớ bao nhiêu chuyện của lần gặp gỡ năm ấy. Có thể đối với cô, đó chỉ là một kỳ nghỉ vui vẻ ở nhà ông bà nội, với một chàng trai Việt Nam xa lạ mà cô đã có cảm tình. Có thể cô đã quên nhiều chi tiết, như chính anh cũng không chắc còn nhớ hết mọi chuyện. Nhưng ít nhất, những lá thư sau hơn ba mươi sáu năm cho anh biết rằng anh không hoàn toàn là một bóng hình vô danh trong ký ức của nàng.
Vậy là đủ.
Không đủ để nối lại một mối tình, cũng không đủ để xóa đi những tiếc nuối. Nhưng đủ để Tuấn biết rằng mùa hè ở Pearsall đã từng có ý nghĩa với cả hai, dù mỗi người có thể mang theo một cách nhớ khác nhau.
Tuấn không biết có ngày nào mình sẽ gặp lại Deana hay không. Anh cũng không còn cố tìm câu trả lời cho điều ấy. Cuộc đời mỗi người vẫn đi về phía trước, với những người thân yêu, những niềm vui, hy vọng và mất mát riêng. Những con đường đã tách ra từ lâu cứ tiếp tục dẫn mỗi người về một phía; còn chuyện xảy ra ở cuối hạ đầu thu năm ấy vẫn nằm lại ở một nơi mà cả hai đều không thể trở về nguyên vẹn.
Có lẽ, cuối cùng, điều đáng quý không phải là một cuộc tình có được nối lại hay không, mà là giữa những năm tháng bơ vơ, đã từng có một người mang đến cho ta chút ấm áp. Dù ngắn ngủi, chút ấm áp ấy vẫn là một phần của đời mình.
Deana! Cô như tia nắng mặt trời vô tình đậu trong ly nước lạnh đời tôi!
Tia nắng ấy không ở lại lâu. Ly nước rồi cũng cạn. Nhưng có những buổi chiều, khi ký ức trở về, Tuấn vẫn nhận ra ánh sáng ngày nào – mong manh, dịu dàng, và không thể tìm lại nguyên vẹn lần thứ hai.
Một chút mặt trời trong ly nước lạnh. Một chút tuổi trẻ giữa những ngày tha hương. Và một chuyện tình không hẹn ngày trở lại.
Kingwood, cuối tháng 10/2026
A LITTLE SUNSHINE IN A GLASS OF COLD WATER
*Or, “Retelling a Love Story”*
1.
A Summer in Pearsall
In the summer of 1975, after spending several months struggling to make ends meet in San Antonio, the three Tuấn brothers were fortunate enough to find work at a farm in Pearsall, Texas, thanks to the kindness of a generous ranch owner. But the scorching heat across the vast fields proved too much for the two younger brothers, who soon fell ill. Tuấn had no choice but to leave the farm and return the equipment and accommodations their employer had provided.
The brothers found a small cottage for rent behind the garden of Mr. and Mrs. Tricks. It had only one bedroom, a living room, a small kitchen, and a bathroom. But for three brothers stranded in a foreign land with very little money, it was already a home.
They found jobs at a car dealership. Tuấn drove cars between dealerships, while his two younger brothers washed cars and helped with various odd jobs. The pay was modest, but having work at all was a blessing. After eight hours of labor each day, they returned home as the afternoon heat began to ease. The three brothers would then prepare their meals, with Tuấn helping the younger two improve their English, doing whatever they could to fill the long, lonely evenings.
What troubled them most was not the hard work or the meager wages. It was their inability to hear from their family. Where were their parents? What had happened to their brothers and sisters? Were their loved ones still alive, or had they been scattered and lost? There were so many unanswered questions. They were living in a vast country, among generous people, surrounded by modern conveniences, yet at times they felt more lost than travelers wandering through a wilderness.
One afternoon, after returning from work, Tuấn sat on the front porch holding a guitar borrowed from a Mexican friend. Looking at the clusters of newly planted yellow chrysanthemums swaying in the breeze, he was overcome by memories of home and his parents. He began singing *Lòng Mẹ* (*A Mother’s Heart*), a song by composer Y Vân. After only a few lines, his voice caught in his throat. His two younger brothers stood beside him, silent. The three of them sang through their tears, as though their voices might somehow cross the ocean and reach their aging mother, who was waiting anxiously for news of her sons.
Just then, a blonde young woman appeared at the back door of the Tricks’ house. Crossing the lawn, she clapped her hands and called out:
“You guys, please continue singing! I love listening to you. What is that song about? Why does it sound so sad?”
The three brothers turned toward her in surprise. Without waiting for an answer, the young woman casually walked over and found a seat facing them, talking animatedly in English. She said her grandparents had told her that the three brothers were Vietnamese, had recently arrived in America, and were working at the nearby car dealership. Then she pointed at Tuấn.
“Your name is Twan, the oldest brother, right?”
“You’ve got everything right,” Tuấn replied.
She introduced herself as Deana Tricks. The owners of the house were her grandparents. Her family had come from Houston to visit them for a few days before she returned to school.
She seemed lively, quick-witted, and confident. Her natural manner amused Tuấn but also made him a little uneasy. He assumed she must be attending college. She asked whether the brothers enjoyed fishing, swimming in creeks, and horseback riding. When Tuấn admitted that he had never ridden a horse, she burst out laughing.
“Then you have to try it this weekend! It’s so boring around here. There’s nothing more fun to do than those things.”
She spoke as though they had known one another for a long time, as though an American girl making friends with three Vietnamese refugees were the most ordinary thing in the world. Before Tuấn could think of an answer, she had already arranged to see them again the following day.
After warmly shaking hands and preparing to leave, Deana deliberately held his hand a little longer than necessary, looking straight into his eyes and making him somewhat uncomfortable. As soon as she disappeared from view, his two younger brothers exchanged glances, then turned toward him with mischievous smiles.
“Looks like you’re in trouble, Fourth Brother! I think I just heard thunderbolts striking somewhere around here!”
Tuấn raised his hand as if to strike them. He was smiling, but a pleasant feeling had quietly begun to stir within him. Then one of his brothers mentioned the young woman he had left behind in Saigon, and his smile faded.
Tuấn still remembered her. He remembered their dates, their walks together, and those days when they had believed their future was already laid out before them. He did not know where she was now, how she was living, or whether she was still safe.
Between his longing for home and the image of the woman he had left behind, Deana’s appearance seemed like a small door suddenly opening in a dark room. Tuấn had no idea where that door might lead. He only knew that, from that moment on, something had begun to stir within him—unbidden waves of emotion he had not expected.
2.
A Little Sunshine in a Glass of Cold Water
That Saturday afternoon, after returning from a car delivery trip to San Antonio, Tuấn was driving along a familiar road when he was startled by someone riding a horse alongside his car and tapping on the hood. It was Deana, motioning for him to stop.
She reined in her horse beside the car, smiling brightly, and signaled for him to pull over. Then she reached out and pulled him up onto the horse, telling him to hold on to her waist before urging the animal into a gallop across the open fields. The afternoon sunlight had softened, spreading a golden glow over the treetops and grass.
After riding for a while, she brought the horse to a halt and suggested that they switch places. Before Tuấn could say anything, Deana jumped down, told him to sit in front, then climbed up behind him. She wrapped her arms around him, placed her hands over his on the reins, showed him how to guide the horse, and urged it forward again. At times, the two of them laughed aloud in the middle of the empty countryside, letting the horse race along the dirt paths and send clouds of dust swirling behind them.
Tuấn had learned to ride horses in America during his student days, years earlier, before returning to Vietnam. But for the past six years, he had grown more accustomed to military aircraft than to horses roaming the open fields. Now, sitting with the blonde girl on horseback beneath the golden afternoon light, surrounded by vast fields without another soul in sight, he felt awkward in his movements, yet thoroughly delighted.
Suddenly, Deana asked him to stop the horse.
“Twan, do you like being out here with me like this?”
“Of course. I’d like to keep riding like this forever.”
The answer came easily, almost without thought. Then Deana asked whether he wanted to kiss her. Tuấn was genuinely flustered and had not yet managed to reply when she took his head in both hands, turned his face toward hers, leaned forward, and pressed her lips against his.
The unexpected kiss left Tuấn momentarily bewildered. Then they both dismounted and embraced beside the deserted road, surrendering to the kisses of youth. It was not until the sky began to darken and they remembered that the horse had to be returned soon that they hurriedly rode back.
Deana brought Tuấn to where his car was parked, then took the horse back to the stable. She promised to see him again the following morning.
As he drove home, Tuấn remained lost in thought. He gently touched his lips, as though the kisses were still lingering there. But before the happiness had time to settle, another image appeared in his mind.
Ngọc Anh.
The girl he had left behind in Saigon, with whom he had shared dates, walks, and plans for a future they had once believed was certain. Tuấn did not know where she was now, how she was living, or whether she was safe. He only knew that he still missed her, and that longing had never truly disappeared.
He reproached himself. Could distance alone make a person’s heart change so quickly? He felt guilty toward Ngọc Anh, yet he could not deny that Deana’s arrival had brought a new and unexpected happiness into his sorrowful days in a foreign land.
That evening, Tuấn tried to behave as he always did. He returned home, watered the flower beds, then took his guitar and sat on the porch. Knowing that the Tricks family lived just ahead, next door, he occasionally glanced discreetly toward their kitchen door, wondering whether Deana might have told anyone about their afternoon together.
A little later, Deana appeared.
She sat down beside Tuấn on the old sofa on the porch and cheerfully asked about the Vietnamese songs she had heard the day before. Tuấn briefly explained the meaning of *Mộng Dưới Hoa* (*Dream Beneath the Flowers*), then played and sang again the romantic verses of Đinh Hùng, set to music by Phạm Đình Chương.
When Tuấn reached the passage about promises and dreams beneath the stars and moon, Deana listened attentively. Looking at her, he found himself saying:
“If Mr. Đinh Hùng and Mr. Phạm Đình Chương were here, I’m sure they would say that Deana is as beautiful as an autumn afternoon in Pearsall.”
Deana broke into a radiant smile. Tuấn’s two younger brothers, sitting nearby, exchanged glances and struggled to suppress their mischievous grins.
That night, the three brothers sang songs from their homeland again. The lyrics about peace, years of suffering, and the longing to return home brought a lump to Tuấn’s throat. He was in a vast country, surrounded by kind people, yet his homeland and family remained unbearably far away.
After listening, Deana exclaimed with a mixture of surprise and sympathy:
“Oh my God, you guys are singing homesick songs again!”
Her innocent remark made all three brothers burst out laughing. When one of the younger brothers picked up the guitar to sing another song, Deana asked them to wait while she went to the restroom. Tuấn stood up to show her the way and, on his way, stepped into the kitchen to get some more beer from the refrigerator. Just as they reached the kitchen doorway, out of sight of the two younger brothers, she threw her arms around him. Neither said a word. There was only one deeply passionate kiss.
When she returned, she cheerfully resumed her seat and listened as though nothing had happened. They sat together a little longer until Deana’s mother called her home. Before leaving, she put her arms around Tuấn, shook hands with his two brothers, wished everyone good night, and promised to see them again the next day.
As soon as Deana disappeared behind the door, the two younger brothers turned to him.
“Fourth Brother, I think that girl is really falling for you!”
Tuấn tried to deny it, but even he did not know how to explain what had just happened. He tossed and turned for much of the night. On one side was Ngọc Anh, the woman who remained in his memories; on the other was Deana, the blonde girl who had just entered his life with all the spontaneity and daring of youth.
The next morning, Deana reminded him of their plan to go fishing, swim in the creek, and ride horses. Tuấn hesitated a little. The horseback ride the day before had already left him feeling awkward. He did not know how he would face her family if their intimacy became apparent. But in the end, seeing the irresistible look in her eyes, he agreed to meet her later.
The meeting place was a green meadow beside a quiet creek, surrounded by trees and peaceful countryside. When the Tuấn brothers arrived, everyone welcomed them warmly, as though they were members of the family. There were her paternal grandparents, John and Betty; her parents, Stephen and Susan; and Deana.
After a while, her grandfather and father went fishing, while Susan and Betty sat in the sun with an assortment of food and drinks. Susan struck up a conversation with the three brothers. Since the younger two had only a limited command of English, Tuấn took responsibility for keeping the conversation going.
During their conversation, Susan learned that Tuấn had once been a pilot. She teased him:
“No wonder your talks doesn’t sound like that of an ordinary person. You talk just like those pilots—smooth-tongued and full of sweet talk!”
Tuấn bashfully turned his face away.
It was also during that conversation that he learned Deana had just finished the eleventh grade. Tuấn was stunned. Eleventh grade—seventeen years old, still a minor!
A little later, the three brothers wanted to go over to where the others were fishing. Deana volunteered to lead the way. Along the uneven path beside the creek, toward the fishing spot where her father and grandfather were, Deana continued chattering and laughing. Suddenly, she pretended to lose her footing and pulled Tuấn down with her. They both tumbled into the cool water. In the instant they sank beneath the surface, Deana wrapped her arms around him and kissed him passionately.
Tuấn was both surprised and flustered. He knew her family was nearby, yet in that moment he allowed himself to be swept along by the young girl’s attraction. When they surfaced, Deana was still laughing as though nothing had happened. His two younger brothers had seen everything and tactfully walked straight ahead.
Deana continued holding him tightly in the water.
“Kiss me! I’m going back to Houston tomorrow!”
Suddenly Susan’s words echoed in his mind: “She just finished the eleventh grade…” Tuấn panicked, gently freed himself from her embrace, and climbed onto the bank, saying that he was afraid her family might catch them. Deana looked disappointed, pouting her lips. Tuấn hurried toward the others who were fishing.
Throughout the outing, Tuấn tried to maintain a normal appearance, but nothing inside him felt normal anymore. He knew he was entering an emotional territory he did not fully understand. Deana was simply a young girl living in the world of family, school, and summer vacations. He, on the other hand, carried the burden of being a refugee who had just lost his homeland, with no idea where the future might lead—and, above all, an awareness that she was still far too young.
After returning home from the outing, Tuấn quietly took his two younger brothers to visit a friend in the area, partly as a way of avoiding Deana. He did not dare wait to say goodbye before she left. Perhaps he was worrying too much, or perhaps he was embarrassed to face a farewell when he did not know what to say. It was also possible that he wanted to remind himself not to go any further with a girl who was still a minor, and that everything had been no more than a fleeting attraction during the early days of his exile.
Tuấn did not know whether Deana had waited for him. He only knew that he had let her leave without a word of farewell.
Life in Pearsall continued as before. The three brothers went to work, returned to their little cottage, cooked their meals, and searched for ways to contact their family. Life did not stop simply because a blonde girl had gone away. But from then on, whenever Tuấn remembered his days in Pearsall, he remembered her as a very special memory. A happiness that had unexpectedly fallen into his life during a period of sorrow. A little tenderness in the midst of years of uncertainty and loneliness.
*Deana! You were like a ray of sunshine that had accidentally settled in a glass of cold water in my life!*
3.
Searching for the Past
Thirty-six years went by.
Life had carried Tuấn through countless changes. From those difficult early days in a foreign land, he gradually built a stable life, with a family, a career, and responsibilities of his own. Memories of Pearsall would occasionally return on a quiet afternoon, through an old song or a moment of homesickness, only to sink quietly back beneath the many demands of everyday life.
Tuấn never thought he would have another chance to meet Deana. Nor had he deliberately searched for her. The past was over. The woman he once knew had probably built a life of her own, and he was no longer the young man he had been. Then, one day, while waiting for a flight from Phoenix to Houston, he encountered a blonde young woman who left him stunned.
That day, the plane had stopped at Phoenix Airport for a connecting flight. While waiting, Tuấn sat beside a window, watching aircraft take off and land on the runway. The sight brought back memories of his busy days flying military missions, and then, almost involuntarily, his thoughts turned to Tân Sơn Nhất and the years long gone.
While absorbed in his laptop, he heard a gentle voice.
“Excuse me, may I sit here?”
Tuấn looked up in surprise. His heart suddenly stirred, and memories of the distant past came rushing back. Standing before him was a young blonde woman with hair falling to her waist, a slender figure, round dark eyes, and a voice so familiar that it was almost astonishing. He stared at her, as though time had suddenly turned backward to that summer in Pearsall—the afternoon horseback ride across the fields, the awkward kisses beside the creek, and the farewell that had never been spoken.
The young woman asked once again whether she could take the empty seat beside him. Tuấn came to his senses, quickly offered her the seat, and apologized for having stared at her for so long. She smiled and asked curiously:
“Do you think I look like someone you used to know?”
He honestly told her that she looked exactly like a girl he had met more than thirty-six years earlier, from her figure to her voice and manner of speaking. She burst out laughing, joking that she had not even known where she was or who her parents were back then. Yet she was also rather surprised to learn that the man sitting across from her seemed to be carrying a sweet memory from a distant, almost forgotten past.
Their conversation had barely begun when the public-address system announced the boarding of their flight. The young woman stood up and walked ahead, smiling and saying goodbye, leaving Tuấn with so many questions he had not had time to ask. He still could not believe it was merely a coincidence of appearance. One question kept troubling him: “I wonder what connection that blonde girl has to Deana from all those years ago?”
Throughout the flight to Houston, Tuấn kept looking for a way to meet her again. But since she was seated in first class, he felt awkward approaching her and decided to wait until they landed.
As the passengers hurried off the plane, Tuấn remained stuck far behind, watching her disappear into the crowd. He rushed outside, intending to find her and ask what he wanted to know, but the young woman was nowhere to be seen. Disappointed, he finally called for a ride home. Even so, the image of the blonde girl continued to mingle with Deana’s image in his memory. A seemingly insignificant recollection amid life’s many upheavals, yet one that refused to rest.
One morning, while the house was quiet after his wife and children had left for work and school, the sound of the wind chimes on the porch brought Tuấn back to the blonde girl. “Why did she look so much like Deana?” Then the days in Pearsall came flooding back. Suddenly he thought, “Why don’t I return to that old place once again?” Deana’s grandparents must have been quite old by then; perhaps they were no longer alive. But perhaps the trip would help him find an answer to the question that had been troubling him for so many days.
A few months later, he arranged a trip back to Pearsall with his family, especially his mother. The elderly woman had long wished to visit the place where her children had lived when they first arrived in America. Tuấn also hoped to find the old house and visit the graves of Mr. and Mrs. Tricks. He still remembered their kindness toward the three brothers during those difficult early days. The cottage behind their garden had once been their home after they left the farm.
But Pearsall had changed. The people they once knew were no longer there. The town still retained the appearance of a small American community, but many places had become unfamiliar to Tuấn.
He met Mr. Tom, who was living in the old house, and Tom took him to visit the graves of John and Betty Tricks. Standing before their graves, Tuấn silently offered a prayer of gratitude to the people who had helped him and his brothers during their first difficult days. He also regretted that he had never returned to visit them before they passed away.
Before Tuấn left, Mr. Tom suddenly remembered that he might still have the old address of Stephen’s family—Stephen being the son of Mr. and Mrs. Tricks, and Susan his wife. He went inside to look for it, then returned with an envelope yellowed by time. Inside was an address in Houston.
A small hope suddenly opened before Tuấn. He did not know whether Deana still lived there, or whether she remembered the young Vietnamese man who had once rented her grandparents’ cottage in Pearsall. In truth, he simply wanted to know how the blonde girl from those days was living now.
After returning home, Tuấn searched for information and considered visiting the address in person, but he was afraid it might be too abrupt. In the end, he decided to write a letter. He wrote and rewrote it several times. At moments, the whole thing seemed rather ridiculous to him. At his age, he was still as nervous as a young man, simply because he wanted to get in touch with someone he had known thirty-six years earlier.
Finally, he sent a brief letter asking after Deana, reminding her of the three Vietnamese refugees who had once lived in her grandparents’ cottage in Pearsall, and telling her that his family had recently returned to visit her grandparents’ graves.
In the postscript, Tuấn mentioned the blonde girl he had encountered on the flight from Phoenix to Houston. He wrote that she looked very much like Deana in the old days, from her figure to her laughter and manner of speaking. It was this resemblance that had prompted him to return to Pearsall. He did not know whether the young woman was related to Deana, and hoped she would not be offended by his rather unexpected question.
The letter was sent off like a swallow flying into an immense sky, with no certainty that anyone would receive it. In the days that followed, Tuấn remained busy with work and family, but every now and then he thought about the letter. Sometimes he told himself that Deana might have forgotten the past. At other times, he wondered whether she still lived in Houston and whether she remembered those summer days in Pearsall.
One day, while passing through the neighborhood where he thought Deana might be living, Tuấn summoned the courage to stop and ring the doorbell. No one answered. He felt both relieved and disappointed, laughed at himself, then quietly walked away, reproaching himself: “At my age, my heart still behaves like a young man’s—still waiting, still shy, with no one to share these feelings with.”
Tuấn thought the story had ended there. But the past sometimes has its own way of returning.
One afternoon, after coming home late from teaching, Tuấn found a card in the mailbox from the University of Colorado Springs. On the envelope was a name that made him stop in his tracks:
*Prof. Deana Florence.*
He carried the card inside and opened it immediately. It was a thank-you card, with several lines handwritten by Deana. She apologized for the delayed reply, then explained that her daughter was named Linda—and that Linda was the blonde young woman Tuấn had met on the flight from Phoenix to Houston.
Deana wrote that she was extremely surprised to learn that Tuấn still remembered her after thirty-six years. She had asked Linda about the man on the plane, and the details her daughter recounted had made her realize that he was indeed the young man named Twan from years ago. She thanked him for returning to Pearsall to visit her grandparents’ graves. She also mentioned that the family was now living and working in Colorado Springs; her mother had moved in with her, while her father had passed away the previous year.
Tuấn read the letter over and over. The blonde girl on the flight was Deana’s daughter—a remarkably exact likeness, an unexpected thread connecting two moments more than three decades apart.
That evening, Tuấn’s wife noticed him sitting and reading the letter for quite a while. She asked who had written to him and why he was taking so long to read it. He simply said it was a thank-you note from the Tricks family following their visit to the graves in Pearsall. His wife smiled and teased him, suggesting that it must be a letter from the blonde girl of long ago. Tuấn laughed, not knowing how to explain. He deeply appreciated his wife’s thoughtfulness. Even during the years when they had to live apart because of work, she had never opened a letter addressed to him without permission.
After dinner, he returned to his desk and read Deana’s words once more. She was no longer the seventeen-year-old girl in Pearsall. She had become a university professor, a woman with a family, her own losses, and the changes life had brought. Yet between them remained a small memory, meaningful enough for a letter to be written, sent, and answered after thirty-six years.
Tuấn did not know what feelings Deana now associated with those kisses from long ago. Perhaps, for her, they were simply a summer memory of youth. Perhaps she had also wondered why the Vietnamese young man had disappeared without saying goodbye. Tuấn no longer tried to guess. He was simply relieved to know that Deana was well, that she had built a life of her own, and that she had a daughter who looked so much like her—the young woman who had appeared on that fateful flight from Phoenix to Houston.
A page he had thought long closed had suddenly opened again, not to begin another love story, but to restore a name to his memory and deliver a long-overdue greeting.
4.
A Missed Opportunity…
After receiving Deana’s letter, Tuấn thought that their correspondence would probably end there. A note of greeting, a few lines about their present lives, and her thanks for his return to Pearsall to visit her grandparents’ graves—that should have been enough to answer the questions that had lingered for so many years. But he did not expect another opportunity to come his way.
One day, an envelope bearing the name Deana Florence appeared in his mailbox. This time, it was not an ordinary letter of greeting. Deana was inviting him to Colorado Springs to attend Linda’s university graduation.
Tuấn read the invitation again and again, then sat quietly for a long time. After more than thirty-six years, he finally had a chance to see the blonde girl from that summer again. Deana was now a grown woman, with a family, a career, and a life of her own. He, too, had passed through countless changes and was no longer the young Vietnamese man who had once lived in the little cottage behind the Tricks’ garden.
After all, what could be unusual about two old friends meeting again? They could ask about each other’s lives, recall the old days, and laugh together over the innocent adventures of a distant summer. Perhaps Deana also wanted to know how the young man she had once known had lived, and what he had gone through to reach the life he had today. Yet the more Tuấn thought about it, the more unsettled he became.
He imagined the woman he was about to meet, with a face bearing the marks of age, the passage of time, and experiences he could never fully know. He also understood that he was no longer the young man he had once been. What troubled him was not whether Deana was still as young and beautiful as she had been in his memory, but that he did not know how he would feel standing before her—a real person in the present, rather than the blonde girl who had remained untouched in his recollections.
Perhaps he was afraid that an ordinary meeting might disturb a memory that time had carefully preserved. Perhaps he was afraid of himself, of feelings he thought had settled long ago suddenly rising again and leaving him unsure of how to behave. Or, to put it simply, he did not have the courage to face the past when the past unexpectedly opened its door and stepped into the present.
Tuấn put the letter aside, then picked it up and read it again. Day after day, he still did not reply. Nearly three months passed in this hesitation. At last, he decided to decline the invitation.
It was not an easy decision. Part of him wanted to travel to Colorado Springs, to see Deana in person after all those years, and to find out whether she still remembered their days in Pearsall. But another part wanted to preserve the image of the blonde girl from the summer of 1975: innocent, cheerful, daring, and unexpectedly appearing in the sorrowful days of a man who had just lost his homeland.
Tuấn wrote back, explaining that an unavoidable circumstance prevented him from attending the graduation ceremony. As he placed the letter in its envelope, he knew he had just passed up an opportunity that might never come again. But at that moment, he could not find any other choice that would leave his heart entirely at peace.
Deana replied that she was disappointed, but understood his decision. In her letter, she recalled what had happened in Pearsall long ago. She had waited for Tuấn to come and say goodbye before she left, but waited in vain. She wrote a sentence that was half reproach, half playful teasing: the door was closed and bolted!
Tuấn felt a sudden pang as he read those words. He had never imagined that Deana still remembered that moment. For all those years, he had thought his silence was merely an awkward incident of youth, something that would pass like so many other insignificant moments. But it turned out that, in her memory, he too had once been someone she waited for.
Back then, Tuấn had not said goodbye. Thirty-six years later, when the opportunity to meet again presented itself, he once again remained on the sidelines. Twice, separated by half a lifetime, he had chosen silence in the face of something he had never truly put behind him.
He did not know whether Deana genuinely understood the reason he had given. Perhaps she did not need a lengthy explanation. Her letter remained warm and friendly, as though nothing had ever existed between them beyond a beautiful memory and a forgotten farewell.
Tuấn put the letter away in his desk drawer. Life went on as usual. Work remained busy, his family still needed him, and the days continued to pass one after another. Nothing fell apart, and no particular event followed his decision. Only occasionally, when he thought of Deana’s invitation, he would ask himself, “If I had gone to Colorado Springs, how would the story have ended?”
Perhaps they would have enjoyed a pleasant reunion as old friends, laughing together as they recalled the innocent foolishness of youth. Perhaps the meeting would have helped them understand that time had carried each of them to a different shore. Or perhaps, after that afternoon, they would simply have said goodbye and returned to their separate lives, with nothing changed except that an old memory had been revisited through the eyes of the present.
But no one could know. Tuấn himself could not answer whether he had made the right or wrong choice. He only knew that the opportunity had passed, and that there are roads in life we will never know where they might have led if we had chosen to walk them.
5.
An Unexpected Surprise in the Midst of the Storm
In the autumn of 2017, yellow leaves had fallen across the lawn as the seasons changed. Tuấn was cleaning up the remnants left by Hurricane Harvey. Just thinking about having to sweep up a dozen bags of fallen leaves made him shudder.
The intermittent tapping of the wind chimes suggested that the breeze was not strong enough to dry the beads of sweat that made him feel even more exhausted. Tuấn sat beneath the patio umbrella in the backyard, beside a cup of coffee. He turned on another fan and took a few puffs of his cigarette to relax. Picking up his phone, he intended to browse some weather reports and emails.
That year, natural disasters had struck one place after another. After Harvey came Irma, Jose, and then Maria. Each storm caused enormous losses of life and property. Mexico had also just suffered a powerful earthquake, with houses, schools, and factories collapsing and the death toll reaching into the hundreds.
Amid those grim reports, Tuấn unexpectedly noticed an email and the name of its sender:
*Deana Florence.*
He sat up straight and opened the message.
*Colorado Springs, … 2017*
*Dear Tuấn,*
*Don’t be surprised! I’ve been watching television, where they keep showing scenes of Hurricane Harvey striking Houston with devastating force. I saw that many homes in the T. area were deeply submerged in water. I tried calling you several times, but couldn’t get through. All I could do was pray to God, asking Him to protect your family and your loved ones and help them get through the dangers of the storm.*
*Then, caught up in work, I didn’t have a chance to write this email until now. I wanted to ask how you were, hoping with all my heart that your family and loved ones had escaped without any damage. Last night Deana dreamed that you were still smiling, so she thought things must be all right and there was probably nothing to worry about.*
*Deana knows you must have a lot of questions in your mind, doesn’t she? All right, I’ll tell you only what you need to know. It’s been almost five years since we last communicated. I hope you haven’t forgotten Deana.*
*First of all, I must tell you that Deana is still in good health. Even though I’m getting older by the day, when it comes to looks, Deana certainly won’t give anyone my age a chance to outshine her! Whenever I go somewhere with my daughter, people still say we look like sisters. I bet you’re smiling now, aren’t you?*
*I’m still working full-time at the university, although most of my work is administrative, and I teach only a few hours. My daughter, Linda, has a good job and has been living on her own for several years, ever since she got a boyfriend. Her boyfriend is a very nice young man and works for Google. Linda has grown up now, and I no longer have to worry about taking care of her. Whenever she wants to come home for a visit, she simply calls ahead. It’s much harder to get her to travel with me these days, as she used to when she lived at home. When I ask her when she’s going to get married, she says it’s not time yet…*
*My mother passed away last year from congestive heart failure. She went peacefully and was buried in South Houston, near my grandparents’ graves, according to her wishes. After the funeral, if I weren’t afraid of being lonely, I might have retired right away—full retirement—because, considering my age and years of service, I have more than fulfilled the requirements. But the thought of wandering around all by myself while I’m still full of energy makes me sad. Even so, I’ve made plans to retire on my sixtieth birthday. It won’t be much longer.*
*Don’t ask why I haven’t taken another step toward finding someone to share my later years with. I still have many friends, but I haven’t found anyone suitable for a lasting relationship. We spend some time together, and if things don’t work out, we stop seeing each other. Besides, given my circumstances, I can’t just have boyfriends indiscriminately. You understand!*
*I’m sorry I didn’t let you know that Deana’s mother had passed away, although I did think about it. But after considering it, I was afraid it might cause us unnecessary sadness. Besides, the person who has gone is already gone… so I let it be.*
*You don’t have to write back, but if you do, I’ll be very happy to read your reply.*
*Deana*
After finishing the email, Tuấn sat quietly for a while. He had never expected Deana to write to him after nearly five years of silence. Even less had he expected her to worry about him and his family, to try calling, and to pray for them while Houston was recovering from a major hurricane.
For some reason, Tuấn particularly liked the way she expressed herself. Her letters seemed to understand what was in a person’s heart. They were warm and familiar, often playful, sometimes mischievous, just like the girl he had known years ago. Perhaps that was why her image still appeared now and then in his unexpected reflections, even after so many years.
Tuấn lingered a little longer, reading the email several more times before getting up to continue the work he had left unfinished.
Old memories came rushing back. Oh, those days of innocence and uncertainty; days when the present was painful, the future obscure, and the past filled with sorrow. It had taken only one step to leave the beloved homeland behind, to be separated by thousands of miles, carrying the unbearable anguish of not knowing whether one’s parents and siblings were alive or dead.
In just a few months, a pilot in the Republic of Vietnam Air Force had become a farmhand, picking watermelons on a vast farm in a remote corner of the American West, earning the wages of the most disadvantaged laborers and newly arrived immigrants.
Those circumstances had turned Tuấn into a rather awkward young man in the presence of a beautiful, spirited girl nearing the end of high school. She was the granddaughter of the kind homeowner, visiting her grandparents all the way from Houston at their Pearsall farm before returning to school.
Tuấn could not help remembering that romantic horseback ride with her on a late-summer afternoon; the sweet kisses beside the clear, refreshingly cool creek; her bright, lively eyes, delicate face, radiant smile, and golden hair falling loosely over her slender shoulders.
Forty-two years had passed like a long dream!
Ever since they had re-established contact, Tuấn had sometimes wished that circumstances might somehow bring them together again. There had been a few opportunities, but he had missed them all, hesitating and worrying over vague fears.
Tuấn had developed a fondness for quietly reflecting on and humming the love song *Một Lần Nào Cho Tôi Gặp Lại Em* (*Let Me See You Once Again*) by composer Vũ Thành An, even though he did not particularly approve of the composer’s way of life. Still, he had to admit that the song’s lyrics were deeply moving, as though the composer had written them to express his own feelings, even if they did not entirely describe his situation.
Tuấn only wished he could meet her once again, see her smiling, and hear that gentle, lively voice he remembered from their days on horseback. That was all. He did not know how much of that tender, innocent affection from forty-two years earlier remained, or whether there was enough left to make a real meeting possible.
After dinner, Tuấn sat down at his computer, intending to write a reply. But, for some reason, he found himself hesitating.
Her concern for him and his loved ones during their time of danger was truly precious. Replying to her was simply the natural thing to do, a basic courtesy between one person and another. And yet, why did it seem so difficult?
Perhaps Tuấn was more afraid of his own feelings than of anything else.
It was clear that Deana was living alone, and that her daughter was grown and had a life of her own. It was also clear that she still remembered him and cared about his family. Even if her feelings were only those of friendship, and even if Americans tended to express affection more openly than Asians, such concern after so many years apart could not help but stir something within him.
Tuấn suddenly thought about his present life. He had a happy family and a wife who had journeyed with him through so many years, sharing the joys, sorrows, and hardships of life. He could not take that for granted. Nor could he allow an old memory to carry his heart too far away from what he had now.
But then another thought crept into his mind: “Could it be that the flame of that brief romance long ago is still smoldering somewhere within us?” Or was it simply that the circumstances of their meeting had been so unusual, that they had been so young, and that those uncertain early days in exile had made the memory so deeply etched in his mind?
Tuấn wondered whether he was being too presumptuous. A brief encounter under unusual circumstances could leave a lasting impression. When occasionally stirred by a letter, a song, or an unexpected event, it could come alive again with all the feelings of that time. But that did not mean the two people still shared the same feelings. Tuấn understood that he could not know for certain what was happening in Deana’s heart.
The more he thought, the more unsettled he became; and the more unsettled he felt, the more hesitant he grew.
Finally, Tuấn decided that he had to reply. He drafted and redrafted the message several times, then reminded himself that answering her was simply the right thing to do, something he ought to do. There was no need to read anything more into it.
*Kingwood, … 2017*
*Dear Deana,*
*I was truly surprised to receive your email asking about me. Yes, it has been almost five years since our last email. It seems like only yesterday, and yet that little girl has already been out of school for nearly five years!*
*Thank you so much. My family and all our relatives were fortunate enough to come through the storm unharmed. The southern and western parts of Houston were hit especially hard. Even now, many families are still staying in hotels because their homes remain flooded or were so badly damaged that they are waiting for repairs.*
*Although I learned of it very late, please accept my condolences, Deana, on such a profound loss in one’s life. May your mother’s soul rest forever in peace in the hands of Almighty God. May God always bless you and Linda with good health.*
*I’m happy to hear that Linda has such a promising future. These days, it seems to be the same in almost every family with children: they are like young birds, waiting until their feathers are fully grown before flying away. My wife and I also live rather quietly in our spacious house, which is empty and silent throughout the morning, afternoon, and evening, while our children have to rent or buy homes not very far away. Fortunately, we can take care of ourselves and are well prepared for the near future.*
*Next year, it’s time for you to retire! My goodness, how quickly time flies. It seems like only yesterday that a carefree little girl, as lively as a sparrow and not even finished with high school, has now become an experienced university professor, soon to retire. But people often say that retirement is the happiest time of life, especially for those of us who are not financially troubled.*
*We won’t have to worry about work from morning till night, or about looking after the children. No more being startled awake by an alarm clock. We can eat or sleep whenever we want during the day. We have complete freedom to decide what we should do and whom we want to see, without having to ask anyone’s permission.*
*I wish you good health and happiness, Deana. Let’s simply regard each other as friends; please don’t feel awkward about anything. Write to me whenever you feel like it. Forty-two years have passed, and although we haven’t met again, being able to maintain such a pleasant connection is something truly precious. Whenever you come to Houston to visit your mother’s grave, please let me know. We can meet for coffee or share a friendly meal.*
*Tuấn*
After finishing his reply, Tuấn read it over several times before sending it. He felt satisfied, and his mind was more at ease.
Perhaps he had made too much of the matter. Perhaps it was all just a very soft, low note falling into a symphony, or a brief shower passing through the scorching summer sun.
Sometimes life needs pleasant surprises like this, to help us get through the hardships and difficulties it is always ready to bring.
6.
The Last Chapter of a Love Story — With No Promise of Return
More than half a century has passed since that summer on the farmland in Pearsall.
Deana has now retired and become a grandmother, living the life of a woman who has passed through youth and all its many changes. Tuấn, too, has reached the final stretch of a long journey. Those early days of uncertainty in America have receded into the past, giving way to family, work, and memories that time has gradually rearranged.
From time to time, Tuấn still remembers Deana. He does not think of her every day, nor does the memory always stir his heart. Sometimes, an old song, a quiet afternoon, or a fleeting recollection of those early years in exile is enough to bring the blonde girl back to mind.
He remembers the little cottage behind the garden of Mr. and Mrs. Tricks. He remembers those afternoons sitting with his two younger brothers, playing and singing, when homesickness would catch in their throats. And he remembers Deana, the girl who appeared so naturally, as though, amid the uncertainty of his life, there were still pleasant things that could arrive without warning.
Tuấn also remembers Ngọc Anh, the woman who had remained behind in a Saigon he did not know whether he would ever see again. His feelings for Deana were real, and so was his remorse over Ngọc Anh. One does not necessarily have to erase the other. The young man of those days carried within him both a love with no known day of reunion and the unexpected happiness of a brief romance. He could not know what the future would bring, much less how the experiences of that time would eventually become memories.
Perhaps that is why Deana was more than simply a girl who had passed through Tuấn’s life. She was connected to a very special moment—those early days of exile, when his homeland was far away, his family remained unheard from, and the future was still shrouded in uncertainty. She could not ease those losses, nor could she change his fate. But for a brief period, she brought laughter, warmth, and a happiness Tuấn had never expected to experience again.
Later, when Linda appeared on the flight from Phoenix to Houston, and the letters renewed his connection with Deana, Tuấn began to realize that some memories, though seemingly asleep, never truly disappear. They simply remain quietly in a deep corner of the heart, waiting for the slightest sign to rise and come alive again.
Then, in 2017, while Houston was still recovering from Hurricane Harvey, Deana unexpectedly wrote to ask about him. Once again, the past entered the present, not through a meeting, but through a few warm and familiar lines. She worried about his family, told him about her life, about Linda having grown up, about her mother’s recent death, her retirement plans, and even her inability to find a suitable life partner.
As Tuấn read her letter, he realized that time does more than change a person’s age, appearance, or circumstances. It also carries each of us through loneliness, loss, and personal choices that others may never fully know.
Perhaps Deana was still the open-hearted, spontaneous, and witty woman he had once known. But she had also lived a life of her own, with joys and sorrows that Tuấn could only imagine through a few lines in a letter. He did not know what state of mind had prompted her to write, nor did he dare assume that the feelings of long ago remained unchanged in her heart.
The return of a memory does not necessarily require us to do anything about it. Sometimes it simply reminds us that we were once young, that we once felt deeply, that we were once awkward in the presence of someone else; that there were things we wanted to say and do but did not have the courage to carry out. And there are things that, however long ago they happened, still retain their power to move us whenever we remember them.
Tuấn once thought that not meeting Deana again would help him preserve the image of her at seventeen. Perhaps that was partly true. In his memory, she remained the cheerful blonde girl with her innocent smile, the horseback ride across the fields, and those hurried kisses beside the creek. Time could not make her grow old in that corner of his memory.
But he also understood that life was not made up only of beautiful memories. There are people we once met and cared for, and after many years we may still ask after them as friends. That does not necessarily have to lead to another kind of relationship, nor does it need to be regarded as something dangerous.
Tuấn had a family and a wife who had shared the long years of his life. He treasured that happiness. Therefore, when Deana unexpectedly wrote to him, he had to remind himself of the boundaries that should exist between a beautiful memory and the life he was living. He did not want a fleeting stirring of the heart to affect what he had worked so hard to preserve.
Perhaps Tuấn had thought too much about it. Perhaps he had created worries that were unnecessary. But everyone has personal boundaries, things they wish to protect, even when they cannot fully explain why.
He had replied to Deana, thanking her for her concern, sharing a few ordinary details of his life, and suggesting that they simply regard each other as friends. It was a simple reply, but for Tuấn, it was a way of appreciating the affection of someone from the past while preserving the peace of his present life.
Tuấn was no longer certain that avoiding the reunion years earlier had been the only way to preserve the memory. Perhaps, had he gone to Colorado Springs, he might have enjoyed a pleasant afternoon with Deana and her family. Perhaps the meeting would not have taken anything away, but might even have given an unfinished story a gentler ending. Or perhaps everything would have turned out so ordinarily that he would have realized he had worried far too much.
All of these were only possibilities. Life does not give anyone the chance to go back and try a different choice.
Tuấn did not want to keep blaming himself. Nor did he want to convince himself that he had made the right decision. Some decisions in life are made not because we understand everything clearly, but because, at that particular moment, we can only do what seems most reasonable. Looking back later, we may regret it or wonder what might have happened, but we cannot relive those days to discover the one absolutely correct answer.
And some romances, if they can be called love, do not need a clearly defined ending in order to remain in our memories. They do not necessarily have to lead to marriage, nor do they require promises or a reunion to prove that they once mattered. Sometimes they simply pass through our lives, leaving behind a quiet trace that the years cannot entirely erase.
Tuấn did not know how much of that encounter Deana still remembered. Perhaps, for her, it had been no more than a pleasant vacation at her grandparents’ home, with a strange young Vietnamese man toward whom she had felt an attraction. Perhaps she had forgotten many details, just as he himself could not be certain that he remembered everything. But at least the letters exchanged more than thirty-six years later told him that he had not been an entirely nameless figure in her memory.
That was enough.
Not enough to rekindle a romance, nor enough to erase the regrets. But enough for Tuấn to know that the summer in Pearsall had meant something to both of them, even if each might have carried away a different version of the memory.
Tuấn did not know whether he would ever meet Deana again. He no longer tried to find an answer to that question. Each of their lives continued forward, with loved ones, joys, hopes, and losses of their own. The roads that had diverged so long ago continued to lead them in separate directions, while what had happened in the late summer and early autumn of that year remained in a place to which neither could ever return unchanged.
Perhaps, in the end, what matters is not whether a romance can be rekindled, but that, during those years of uncertainty and loneliness, someone once brought a little warmth into our lives. However brief it may have been, that warmth remains a part of who we are.
*Deana! You were like a ray of sunshine that had accidentally settled in a glass of cold water in my life!*
That ray of sunshine did not stay long. The glass of water eventually ran dry. But on certain afternoons, when memories return, Tuấn can still recognize the light of those days—fragile, gentle, and impossible to find again in quite the same way.
A little sunshine in a glass of cold water. A little youth amid the days of exile. And a love story with no promise of return.
*Kingwood, late October 2026*