神童詩
作者：汪洙

Thần đồng thi
tác giả：Uông Chu

天子重英豪，文章教爾曹；
thiên tử trọng anh hào, văn chương giáo nhĩ tào;
萬般皆下品，惟有讀書高。
vạn ban giai hạ phẩm, duy hữu độc thư cao.
少小須勤學，文章可立身；
thiểu tiểu tu cần học, văn chương khả lập thân;
滿朝朱紫貴，盡是讀書人。
mãn triều chu tử quý, tận thị độc thư nhân.
學問勤中得，螢窗萬卷書；
học vấn cần trung đắc, huỳnh song vạn quyển thư;
三冬今足用，誰笑腹空虛。
tam đông kim túc dụng, thùy tiếu phúc không hư.
自小多才學，平生志氣高；
tự tiểu đa tài học, bình sanh chí khí cao;
別人懷寶劍，我有筆如刀。
biệt nhân hoài bảo kiếm, ngã hữu bút như đao.
朝為田舍郎，暮登天子堂；
triêu vi điền xá lang, mộ đăng thiên tử đường;
將相本無種，男兒當自强。
tướng tưởng bổn vô chủng, nam nhi đương tự cường.
學乃身之寶，儒為席上珍；
học nãi thân chi bảo, nho vi tịch thượng trân;
君看為宰相，必用讀書人。
quân khán vi tể tướng, tất dụng độc thư nhân.
莫道儒冠誤，詩書不負人；
mạc đạo nho quan ngộ, thi thư bất phụ nhân;
達而相天下，窮亦善其身。
đạt nhi tương thiên hạ, cùng diệc thiện kì thân.
遺子滿籯金，何如教一經；
di tử mãn doanh kim, hà như giáo nhất kinh;
姓名書錦軸，朱紫佐朝廷。
tính danh thư cẩm trục, chu tử tá triêu đình.
古有千文義，須知後學通；
cổ hữu thiên văn nghĩa, tu tri hậu học thông;
聖賢俱間出，以此發蒙童。
thánh hiền câu gian xuất, dĩ thử phát mông đồng.
神童衫子短．袖大惹春風；
thần đồng sam tử đoản, tụ đại nhạ xuân phong;
未去朝天子，先來謁相公。
vị khứ triêu thiên tử, tiên lai yết tương công.
年紀雖然小，文章日漸多；
niên kỉ tuy nhiên tiểu, văn chương nhật tiệm đa;
待看十五六，一舉便登科。
đãi khán thập ngũ lục, nhất cử tiện đăng khoa.
大比因時舉，鄉書以類升；
đại bỉ nhân thì cử, hương thư dĩ loại thăng;
名題仙桂籍，天府快先登。
danh đề tiên quế tịch, thiên phủ khoái tiên đăng.
喜中青錢選，才高壓俊英；
hỉ trung thanh tiễn tuyển, tài cao áp tuấn anh;
螢窗新脱跡，雁塔淡書名。
huỳnh song tân thoát tích, nhạn tháp đạm thư danh.
年少初登第，皇都得意回；
niên thiểu sơ đăng đệ, hoàng đô đắc ý hồi;
禹門三汲浪，平地一聲雷。
vũ môn tam cấp lãng, bình địa nhất thanh lôi.
一舉登科目，雙親未老時；
nhất cử đăng khoa mục, song thân vị lão thì;
錦衣歸故里，端的是男兒。
cẩm y quy cố lí, đoan đích thị nam nhi.
玉殿傳金榜，君恩賜狀頭；
ngọc điện truyện kim bảng, quân ân tứ trạng đầu;
英雄三百輩，隨我步瀛洲。
anh hùng tam bách bối, tùy ngã bộ doanh châu.
慷慨丈夫志，生當忠孝全；
khảng khái trượng phu chí, sanh đương trung hiếu toàn;
為官須作相，及第必爭先。
vi quan tu tác tương, cập đệ tất tranh tiên.
宮殿岧嶢聳，街衢競物華；
cung điện thiều nghiêu tủng, nhai cù cạnh vật hoa;
風雲今際會，千古帝王家。
phong vân kim tế hội, thiên cổ đế vương gia.
日月光天德，山河壯帝居；
nhật nguyệt quang thiên đức, san hà tráng đế cư;
太平無以報，願上萬年書。
thái bình vô dĩ báo, nguyện thượng vạn niên thư.
久旱逢甘雨，他鄉遇故知；
cửu hạn phùng cam vũ, tha hương ngộ cố tri;
洞房花燭夜，金榜掛名時。
đỗng phòng hoa chúc dạ, kim bảng quải danh thì.
土脈陽和動，韶華滿眼新；
thổ mạch dương hòa động, thiều hoa mãn nhãn tân;
一枝梅破臘，萬象漸回春。
nhất chi mai phá lạp, vạn tượng tiệm hồi xuân.
柳色侵衣緑，桃花映酒紅；
liễu sắc xâm y lục, đào hoa ánh tửu hồng;
長安遊冶子，日日醉春風。
trường an du dã tử, nhật nhật túy xuân phong.
淑景餘三月，鶯花已半稀；
thục cảnh dư tam nguyệt, oanh hoa dĩ bán hi;
浴沂誰氏子，三歎詠而歸。
dục nghi thùy thị tử, tam thán vịnh nhi quy.
數點雨餘雨，一番寒食寒；
sổ điểm vũ dư vũ, nhất phiên hàn thực hàn;
杜鵑花發處，血淚染成丹。
đỗ quyên hoa phát xử, huyết lệ nhiễm thành đan.
春到清明好，晴天錦繡紋；
xuân đáo thanh minh hảo, tình thiên cẩm tú văn;
年年當此節，底事雨紛紛。
niên niên đương thử tiết, để sự vũ phân phân.
風閣黄昏夜，開軒納晚涼；
phong các hoàng hôn dạ, khai hiên nạp vãn lương;
月華在戶白，何處芰荷香？
nguyệt hoa tại hộ bạch, hà xử kị hà hương?
一雨初收霽，金風特送涼；
nhất vũ sơ thu tễ, kim phong đặc tống lương;
書窗應自爽，燈火夜偏長。
thư song ứng tự sảng, đăng hỏa dạ thiên trường.
庭下陳瓜果，雲端望綵車；
đình hạ trần qua quả, vân đoan vọng thải xa;
爭如祁隆子，只晒腹中書。
tranh như kì long tử, chỉ sái phúc trung thư.
九日龍山飲，黄花笑逐臣；
cửu nhật long san ẩm, hoàng hoa tiếu trục thần;
醉看風落帽，舞愛月留人。
túy khán phong lạc mạo, vũ ái nguyệt lưu nhân.
昨日登高罷，今朝再舉觴；
tạc nhật đăng cao bãi, kim triêu tái cử thương;
菊花何太苦，遭此兩重陽。
cúc hoa hà thái khổ, tao thử lưỡng trọng dương.
北帝方行令，天晴愛日和；
bắc đế phương hành lệnh, thiên tình ái nhật hòa;
農工新築土，天慶納嘉禾。
nông công tân trúc thổ, thiên khánh nạp gia hòa.
簾外三竿日，新添一線長；
liêm ngoại tam can nhật, tân thiêm nhất tuyến trường;
登臺觀氣象，雲物喜呈祥。
đăng thai quan khí tượng, vân vật hỉ trình tường.
冬天更籌盡，春隨斗柄回；
đông thiên canh trù tận, xuân tùy đẩu bính hồi;
寒暄一夜隔，客鬢兩年催。
hàn huyên nhất dạ cách, khách tấn lưỡng niên thôi.
解落三秋葉，能開二月花；
giải lạc tam thu diệp, năng khai nhị nguyệt hoa;
過江千尺浪，入竹萬竿斜。
quá giang thiên xích lãng, nhập trúc vạn can tà.
人在艶陽中，桃花映面紅；
nhân tại diễm dương trung, đào hoa ánh diện hồng;
年年二三月，底事笑春風。
niên niên nhị tam nguyệt, để sự tiếu xuân phong.
院落沉沉曉，花開白雪香；
viện lạc trầm trầm hiểu, hoa khai bạch tuyết hương;
一枝輕帶雨，淚濕貴妃粧。
nhất chi khinh đái vũ, lệ thấp quý phi trang.
枝綴霜葩白，無言笑曉風；
chi chuế sương ba bạch, vô ngôn tiếu hiểu phong;
清芳誰是侶，色間小桃紅。
thanh phương thùy thị lữ, sắc gian tiểu đào hồng.
傾國姿容別，多開富貴家；
khuynh quốc tư dung biệt, đa khai phú quý gia;
臨軒一賞後，輕薄萬千花。
lâm hiên nhất thưởng hậu, khinh bạc vạn thiên hoa.
牆角一枝梅，凌寨獨自開；
tường giác nhất chi mai, lăng trại độc tự khai;
遙知不是雪，微有暗香來。
diêu tri bất thị tuyết, vi hữu ám hương lai.
柯幹如金石，心堅耐歲寒；
kha cán như kim thạch, tâm kiên nại tuế hàn;
平生誰結友，宜共竹松看。
bình sanh thùy kết hữu, nghi cộng trúc tùng khán.
居可無君子，交情耐歲寒；
cư khả vô quân tử, giao tình nại tuế hàn;
春風頻動處，日日報平安。
xuân phong tần động xử, nhật nhật báo bình an.
春水滿泗澤，夏雲多奇峰；
xuân thủy mãn tứ trạch, hạ vân đa kì phong;
秋月揚明輝，冬嶺秀孤松。
thu nguyệt dương minh huy, đông lĩnh tú cô tùng.
詩酒琴棋客，風花雪月天；
thi tửu cầm kì khách, phong hoa tuyết nguyệt thiên;
有名閒富貴，無事散神仙。
hữu danh gian phú quý, vô sự tán thần tiên.
道院迎仙客，書堂隱相儒；
đạo viện nghênh tiên khách, thư đường ẩn tương nho;
庭栽棲鳳竹，池養化龍魚。
đình tài tê phượng trúc, trì dưỡng hóa long ngư.
春遊芳草地，夏賞綠荷池；
xuân du phương thảo địa, hạ thưởng lục hà trì;
秋飲黃花酒，冬吟白雪詩。
thu ẩm hoàng hoa tửu, đông ngâm bạch tuyết thi.