“Cây gậy và củ cà rốt” - Bổn cũ soạn lại
(ĐCSVN) - Việc Mỹ ráo riết triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu đã dấy lên sự lo ngại không những đối với Nga mà còn làm cho cộng đồng thế giới bất an về mầm mống của một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Ngày 23-5, sau khi đến Viên trong chuyến thăm Áo, tại cuộc họp báo được tổ chức với sự có mặt của Tổng thống Áo H. Phiser, Tổng thống Nga V. Putin một lần nữa tuyên bố: “Nga vẫn không thay đổi lập trường của mình đối với hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, triển khai tại Đông Âu”. Ông cho biết: “ Những cuộc gặp gỡ, tham khảo ý kiến lẫn nhau giữa Nga và Mỹ trong thời gian gần đây chưa đem lại sự đồng thuận với kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa này của Mỹ”. Tổng thống Nga cho rằng: “Đó là một việc làm hoàn toàn không có lợi và không xuất phát từ tình hình thực tế ở Châu Âu cũng như trên toàn thế giới.”
Ông Putin đã đặt ra hàng loạt câu hỏi: “Điều gì đang đe doạ Châu Âu để dẫn tới việc tiếp tục đổ vào đây nhiều loại vũ khí hiện đại? Xuất phát từ mối đe doạ nào mà nhiều căn cứ quân sự của Mỹ được triển khai ở Bulgaria, ở Rumani, ở Séc, ở Ba Lan”. Và ông đưa ra câu trả lời : “Điều đó không có gì khác, ngoài việc đẩy tới một cuộc chạy đua vũ trang mới”.
Rõ ràng, là vành đai tên lửa do Mỹ và các đồng minh mới ở Đông Âu thiết lập đang tiến gần đến biên giới Nga đã làm cho sự nghi ngại không những của Nga mà còn của nhiều quốc gia khác vào mục tiêu chống khủng bố của Mỹ tăng lên.
Trong nhiều năm qua, Mỹ đã cố gắng tìm kiếm địa điểm ở châu Âu để mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công – như họ nói – “từ Iran và CHDCND Triều Tiên”. Cái đích mà Mỹ nhắm tới là các nước ở Đông Âu, vốn là đồng minh của Nga trong thời gian chiến tranh lạnh. Hiện nay, hệ thống phòng thủ tên lữa của Mỹ đang được bố trí chủ yếu ở Alaska và California và chỉ phát huy hiệu quả khi ngăn chặn tên lửa được bắn đi từ lãnh thổ Bắc Triều Tiên.
Tuy nhiên, Nga không nghĩ như vậy vì “trong tương lai gần, Iran không thể chế tạo được tên lửa với tầm bắn trên 3000km.” Vậy thì “làm sao Iran có thể là mối đe doạ nghiêm trọng đối với Mỹ được.” Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nga – Ông Iouri Balousevski - chỉ ra thẳng ra rằng: “Nga và Trung quốc mới thực sự là mục tiêu của “là chắn tên lửa” của Mỹ”. Bộ trưởng Bộ ngoại giao Nga I.Lavrov đưa ra dự đoán “các cơ sở tên lửa đánh chặn có thể được chuyển đổi mục đích sử dụng, chẳng hạn như chứa các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.”.
Lo ngại của Nga về sự bành trướng của lực lượng quân sự Mỹ ở Trung và Đông Âu được tướng về hưu Roman Popkovich, nguyên Chủ tịch Uỷ ban Quốc phòng của Hạ viện Nga diễn đạt: “Có thể họ (Mỹ) không nói với chúng ta về các kế hoạch chiến lược thực sự của họ, một thứ gì đó có thể bắn hạ tên lửa của chúng ta khi mới rời bệ phóng”
Tại các nước Châu Âu, những nghi ngại về mục đích và hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa cũng tăng lên cùng chiều với sự phản đối chính sách đối ngoại của Mỹ sau cuộc chiến ở Iraq và thái độ thiên vị của Mỹ đối với Ixraen trong giải quyết xung đột ở Trung Đông. Ba Lan - một đồng minh quan trọng của Mỹ ở Đông Âu – cũng không giấu được lo ngại khi cho rằng, kế hoạch của Mỹ sẽ khiêu khích Nga nâng cấp và tái tổ chức các căn cứ quân sự và hệ thống tên lửa. Theo các cuộc thăm dò mới được tiến hành tại Ba Lan thì 54% số người được hỏi phản đối kế hoạch xây dựng căn cứ tên lửa của Mỹ và cho rằng việc làm đó sẽ làm xấu đi quan hệ Nga. Sự bất an của dư luận Châu Âu càng được khẳng định khi tướng Nikolai Solovstov, chỉ huy các lực lượng tên lửa của Nga tuyên bố: “ Nga có thể sẽ nối lại việc chế tạo các tên lửa tầm trung và tầm ngắn để nhắm vào Ba Lan và Séc nếu hai nước này nhất trí cho đặt tên lửa của Mỹ trên lãnh thổ nước họ.”
Ở Séc, sự phản đối của dư luận cũng ngày càng tăng, song chính phủ nước này tuyên bố rằng sẽ đàm phán chính thức với Mỹ về hợp đồng đặt tên lửa trên đất nước họ. Lãnh đạo các nước châu Âu khác, trong đó có Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeie, đã cảnh báo rằng hệ thống có thể chia rẽ NATO và buộc Nga quay trở lại với các đường lối Chiến tranh lạnh trước đây.
Để xoa dịu sự phản ứng của Nga và làm yên lòng các đồng minh mới ở Đông Âu, Mỹ đã thực hiện nhiều động thái ngoại giao. Các “thuyết khách” của chính quyền Mỹ thay nhau đến Châu Âu để tìm kiếm sự ủng hộ và để đưa ra những thông điệp vừa mềm dẻo vừa cứng rắn.
Ngoại trưởng Mỹ C. Raise trong chuyến thăm Nga 2 ngày vao trung tuần tháng 5 với mục tiêu quan trọng là thuyết phục Matxcơva chấp nhận kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở châu Âu. Ngay sau cuộc gặp với Tổng thông Nga Putin, bà C.Raise tuyên bố: “Mỹ sẽ không cho phép Nga ngăn cản nước này triển khai hệ thống lá chắn tên lửa ở châu Âu” và khẳng định quan điểm của mình về kế hoạch tên lửa: “Mỹ cần phải tiến lên phía trước, dùng công nghệ để tự bảo vệ mình, và chúng tôi sẽ thực hiện điều đó”.
Eric Edelman - Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ, sau chuyến đi thị sát tình hình tại Châu Âu đã phát biểu: “ Chúng tôi nghĩ sẽ có lợi khi hợp tác với Nga. Chúng tôi nghĩ mối đe dọa mà họ đối mặt cũng là mối đe dọa chúng tôi đối mặt. Tôi không nghĩ chúng tôi tán thành việc Nga có thể chỉ đạo những việc mà chúng tôi tiến hành tay đôi với các nước khác’. Edelman thừa nhận rằng chính quyền Bush chưa giải thích rõ về dự án này với người dân châu Âu. Tuy nhiên, ông quả quyết rằng các nỗ lực công khai nhằm thuyết phục những người hoài nghi đang phát huy tác dụng. ’’Khi các bạn hiểu sự thật, ngày càng khó để những người khác lập luận rằng dự án này gây mất ổn định hoặc nguy hiểm. Tôi nghĩ mọi người bắt đầu hiểu rằng sẽ hữu ích khi có khả năng phòng chống mối đe dọa này’’.
Tuy nhiên, đối với Đông Âu, chỉ riêng thuyết phục vẫn chưa đủ, Mỹ hiểu rất rõ các nước này đang cần gì. Lấy Ba Lan làm ví dụ, gắn với việc triển khai hệ thống phòng thủ trên lãnh thổ Ba Lan, giới chức nước này hy vọng sẽ có nhiều cơ hội tạo thêm việc làm và thu hút đầu tư. Ngoài ra, chính phủ Ba Lan còn muốn phía Mỹ dỡ bỏ các rào cản trong việc cấp visa cho các công dân Ba Lan, tăng viện trợ giúp hiện đại hóa quân đội, cùng các cam kết đảm bảo về an ninh như tăng cường lực lượng phòng không Ba Lan bằng tên lửa Patriot của Mỹ và tiến đến một thỏa thuận hợp tác song phương. Các điều kiện này đến nay vẫn bị Washington từ chối, nhưng với việc chấp thuận kế hoạch của Mỹ, tình hình có thể khác.
Dư luận cho rằng, nếu Mỹ thành công trong kế hoạch này thì vừa kiềm chế được ảnh hưởng của Nga tại khu vực đồng thời thực hiện được mục đích răn đe và phủ đầu các đối thủ của mình, trước mắt là Iran và CHDCND Triều Tiên. Sâu xa hơn, các nhà chiến lược của Mỹ tính toán, nếu chiến tranh xảy ra thì Mỹ vẫn thành công trong việc đưa chiến tranh ra xa nước Mỹ.
Sau sự sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu, sự tan rã của Liên bang Xô viết, người ta đã lớn tiếng tuyên bố “chiến tranh lạnh đã kết thúc”, nhưng sau những gì đang diễn ra ở Châu Âu, nhiều người lại tự hỏi: Phải chăng “Cây gậy và củ cà rốt” lại bắt đầu diễn lại vai trò lịch sử của mình?
http://www.cpv.org.vn/tiengviet/nhungvandetoancau/
Ngày 24/5/2007. Cập nhật lúc 17h 21'
(ĐCSVN) - Việc Mỹ ráo riết triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu đã dấy lên sự lo ngại không những đối với Nga mà còn làm cho cộng đồng thế giới bất an về mầm mống của một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Ngày 23-5, sau khi đến Viên trong chuyến thăm Áo, tại cuộc họp báo được tổ chức với sự có mặt của Tổng thống Áo H. Phiser, Tổng thống Nga V. Putin một lần nữa tuyên bố: “Nga vẫn không thay đổi lập trường của mình đối với hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, triển khai tại Đông Âu”. Ông cho biết: “ Những cuộc gặp gỡ, tham khảo ý kiến lẫn nhau giữa Nga và Mỹ trong thời gian gần đây chưa đem lại sự đồng thuận với kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa này của Mỹ”. Tổng thống Nga cho rằng: “Đó là một việc làm hoàn toàn không có lợi và không xuất phát từ tình hình thực tế ở Châu Âu cũng như trên toàn thế giới.”
Ông Putin đã đặt ra hàng loạt câu hỏi: “Điều gì đang đe doạ Châu Âu để dẫn tới việc tiếp tục đổ vào đây nhiều loại vũ khí hiện đại? Xuất phát từ mối đe doạ nào mà nhiều căn cứ quân sự của Mỹ được triển khai ở Bulgaria, ở Rumani, ở Séc, ở Ba Lan”. Và ông đưa ra câu trả lời : “Điều đó không có gì khác, ngoài việc đẩy tới một cuộc chạy đua vũ trang mới”.
Rõ ràng, là vành đai tên lửa do Mỹ và các đồng minh mới ở Đông Âu thiết lập đang tiến gần đến biên giới Nga đã làm cho sự nghi ngại không những của Nga mà còn của nhiều quốc gia khác vào mục tiêu chống khủng bố của Mỹ tăng lên.
Trong nhiều năm qua, Mỹ đã cố gắng tìm kiếm địa điểm ở châu Âu để mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công – như họ nói – “từ Iran và CHDCND Triều Tiên”. Cái đích mà Mỹ nhắm tới là các nước ở Đông Âu, vốn là đồng minh của Nga trong thời gian chiến tranh lạnh. Hiện nay, hệ thống phòng thủ tên lữa của Mỹ đang được bố trí chủ yếu ở Alaska và California và chỉ phát huy hiệu quả khi ngăn chặn tên lửa được bắn đi từ lãnh thổ Bắc Triều Tiên.
Tuy nhiên, Nga không nghĩ như vậy vì “trong tương lai gần, Iran không thể chế tạo được tên lửa với tầm bắn trên 3000km.” Vậy thì “làm sao Iran có thể là mối đe doạ nghiêm trọng đối với Mỹ được.” Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nga – Ông Iouri Balousevski - chỉ ra thẳng ra rằng: “Nga và Trung quốc mới thực sự là mục tiêu của “là chắn tên lửa” của Mỹ”. Bộ trưởng Bộ ngoại giao Nga I.Lavrov đưa ra dự đoán “các cơ sở tên lửa đánh chặn có thể được chuyển đổi mục đích sử dụng, chẳng hạn như chứa các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.”.
Lo ngại của Nga về sự bành trướng của lực lượng quân sự Mỹ ở Trung và Đông Âu được tướng về hưu Roman Popkovich, nguyên Chủ tịch Uỷ ban Quốc phòng của Hạ viện Nga diễn đạt: “Có thể họ (Mỹ) không nói với chúng ta về các kế hoạch chiến lược thực sự của họ, một thứ gì đó có thể bắn hạ tên lửa của chúng ta khi mới rời bệ phóng”
Tại các nước Châu Âu, những nghi ngại về mục đích và hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa cũng tăng lên cùng chiều với sự phản đối chính sách đối ngoại của Mỹ sau cuộc chiến ở Iraq và thái độ thiên vị của Mỹ đối với Ixraen trong giải quyết xung đột ở Trung Đông. Ba Lan - một đồng minh quan trọng của Mỹ ở Đông Âu – cũng không giấu được lo ngại khi cho rằng, kế hoạch của Mỹ sẽ khiêu khích Nga nâng cấp và tái tổ chức các căn cứ quân sự và hệ thống tên lửa. Theo các cuộc thăm dò mới được tiến hành tại Ba Lan thì 54% số người được hỏi phản đối kế hoạch xây dựng căn cứ tên lửa của Mỹ và cho rằng việc làm đó sẽ làm xấu đi quan hệ Nga. Sự bất an của dư luận Châu Âu càng được khẳng định khi tướng Nikolai Solovstov, chỉ huy các lực lượng tên lửa của Nga tuyên bố: “ Nga có thể sẽ nối lại việc chế tạo các tên lửa tầm trung và tầm ngắn để nhắm vào Ba Lan và Séc nếu hai nước này nhất trí cho đặt tên lửa của Mỹ trên lãnh thổ nước họ.”
Ở Séc, sự phản đối của dư luận cũng ngày càng tăng, song chính phủ nước này tuyên bố rằng sẽ đàm phán chính thức với Mỹ về hợp đồng đặt tên lửa trên đất nước họ. Lãnh đạo các nước châu Âu khác, trong đó có Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeie, đã cảnh báo rằng hệ thống có thể chia rẽ NATO và buộc Nga quay trở lại với các đường lối Chiến tranh lạnh trước đây.
Để xoa dịu sự phản ứng của Nga và làm yên lòng các đồng minh mới ở Đông Âu, Mỹ đã thực hiện nhiều động thái ngoại giao. Các “thuyết khách” của chính quyền Mỹ thay nhau đến Châu Âu để tìm kiếm sự ủng hộ và để đưa ra những thông điệp vừa mềm dẻo vừa cứng rắn.
Ngoại trưởng Mỹ C. Raise trong chuyến thăm Nga 2 ngày vao trung tuần tháng 5 với mục tiêu quan trọng là thuyết phục Matxcơva chấp nhận kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở châu Âu. Ngay sau cuộc gặp với Tổng thông Nga Putin, bà C.Raise tuyên bố: “Mỹ sẽ không cho phép Nga ngăn cản nước này triển khai hệ thống lá chắn tên lửa ở châu Âu” và khẳng định quan điểm của mình về kế hoạch tên lửa: “Mỹ cần phải tiến lên phía trước, dùng công nghệ để tự bảo vệ mình, và chúng tôi sẽ thực hiện điều đó”.
Eric Edelman - Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ, sau chuyến đi thị sát tình hình tại Châu Âu đã phát biểu: “ Chúng tôi nghĩ sẽ có lợi khi hợp tác với Nga. Chúng tôi nghĩ mối đe dọa mà họ đối mặt cũng là mối đe dọa chúng tôi đối mặt. Tôi không nghĩ chúng tôi tán thành việc Nga có thể chỉ đạo những việc mà chúng tôi tiến hành tay đôi với các nước khác’. Edelman thừa nhận rằng chính quyền Bush chưa giải thích rõ về dự án này với người dân châu Âu. Tuy nhiên, ông quả quyết rằng các nỗ lực công khai nhằm thuyết phục những người hoài nghi đang phát huy tác dụng. ’’Khi các bạn hiểu sự thật, ngày càng khó để những người khác lập luận rằng dự án này gây mất ổn định hoặc nguy hiểm. Tôi nghĩ mọi người bắt đầu hiểu rằng sẽ hữu ích khi có khả năng phòng chống mối đe dọa này’’.
Tuy nhiên, đối với Đông Âu, chỉ riêng thuyết phục vẫn chưa đủ, Mỹ hiểu rất rõ các nước này đang cần gì. Lấy Ba Lan làm ví dụ, gắn với việc triển khai hệ thống phòng thủ trên lãnh thổ Ba Lan, giới chức nước này hy vọng sẽ có nhiều cơ hội tạo thêm việc làm và thu hút đầu tư. Ngoài ra, chính phủ Ba Lan còn muốn phía Mỹ dỡ bỏ các rào cản trong việc cấp visa cho các công dân Ba Lan, tăng viện trợ giúp hiện đại hóa quân đội, cùng các cam kết đảm bảo về an ninh như tăng cường lực lượng phòng không Ba Lan bằng tên lửa Patriot của Mỹ và tiến đến một thỏa thuận hợp tác song phương. Các điều kiện này đến nay vẫn bị Washington từ chối, nhưng với việc chấp thuận kế hoạch của Mỹ, tình hình có thể khác.
Dư luận cho rằng, nếu Mỹ thành công trong kế hoạch này thì vừa kiềm chế được ảnh hưởng của Nga tại khu vực đồng thời thực hiện được mục đích răn đe và phủ đầu các đối thủ của mình, trước mắt là Iran và CHDCND Triều Tiên. Sâu xa hơn, các nhà chiến lược của Mỹ tính toán, nếu chiến tranh xảy ra thì Mỹ vẫn thành công trong việc đưa chiến tranh ra xa nước Mỹ.
Sau sự sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu, sự tan rã của Liên bang Xô viết, người ta đã lớn tiếng tuyên bố “chiến tranh lạnh đã kết thúc”, nhưng sau những gì đang diễn ra ở Châu Âu, nhiều người lại tự hỏi: Phải chăng “Cây gậy và củ cà rốt” lại bắt đầu diễn lại vai trò lịch sử của mình?
http://www.cpv.org.vn/tiengviet/nhungvandetoancau/
Tấn Vũ
Ngày tháng ra đi mãi mãi không bao giờ quay trở lại