Tiến sĩ Đức Gerhard Will:
“Việt Nam cải cách nhanh hơn Trung Quốc”
Thực phẩm Việt đã tìm được “gu” của người Đức. Ảnh chụp tại một cửa hàng thực phẩm trong Trung tâm thương mại Đồng Xuân ở Berlin - Ảnh: Thanh LiêmTT - Chuyên gia kỳ cựu nghiên cứu về VN, tiến sĩ Gerhard Will (Đức), dành riêng cho Tuổi Trẻ một cuộc trò chuyện tại Berlin nhân sự kiện Tổng thống CHLB Đức Horst Koehler thăm VN ngày 21-5.
* Thưa ông, nghiên cứu về VN đã lâu năm, những tiến triển hoặc động thái nào gần đây ở VN khiến ông quan tâm nhất?
- TS Gerhard Will: Điều thú vị nhất đối với tôi là khái niệm “xã hội dân sự” gần đây đang được thảo luận rất nhiều ở VN. Đối với những ai từng biết về VN từ khi bắt đầu mở cửa, những thay đổi gần đây đã có thể khiến người ta ngạc nhiên nhiều. Với tôi, một người từng lang thang trên đường phố Hà Nội vào cuối năm 1975, nên có thể hình dung những thay đổi mà tôi từng chứng kiến ở VN là dữ dội ra sao.
Có người cho rằng những vấn đề như dân chủ cấp cơ sở hoặc xã hội dân sự chỉ nên đặt ra khi đa số người dân VN đã trở nên khá giả hoặc có trình độ dân trí cao hơn. Thực tế cho thấy các biểu hiện yêu cầu dân chủ hóa không phải chỉ xuất phát từ các tầng lớp có học thức hoặc giàu có. Khi nông dân phản đối việc đền bù đất đai không thỏa đáng, công nhân bãi công, người dân đấu tranh chống tham nhũng, đó chính là họ mong muốn các quyền lợi của họ được đại diện tốt hơn, họ muốn miếng cơm manh áo của họ được bảo vệ tốt hơn.
Một tiến triển mới nữa cũng khiến tôi quan tâm là tư duy của nhà chức trách đã thay đổi rất nhiều. Những gì tôi cảm nhận được là VN sẽ kiên trì đi theo con đường XHCN, tuy nhiên với những đường lối mềm dẻo hơn nhiều. Nhà nước VN giờ đây đang muốn tập trung năng lượng, tài chính vào những nhiệm vụ trọng yếu của Nhà nước và mở rộng phạm vi hoạt động cho khu vực tư nhân, các tổ chức phi chính phủ. VN đang hướng tới một nhà nước mạnh hơn, hiệu quả hơn kèm theo một tiến trình “từ dưới lên”.
* Theo ông, VN có cơ hội như thế nào để cạnh tranh và bứt phá nhằm trở thành một quốc gia thịnh vượng và thật sự có tiếng nói trong khu vực?
Tiến sĩ Gerhard Will là học giả duy nhất am hiểu Đông Nam Á của Học viện Quốc tế và an ninh của CHLB Đức (SWP). Ông từng có mặt ở miền Nam VN năm 1971 với tư cách phóng viên. Sáu tháng sau sự kiện 30-4-1975, ông được cấp visa vào thăm nước VN thống nhất khi đang học tập tại Trung Quốc. Từ đó đến nay, ông trở lại VN nhiều lần để thực hiện các nghiên cứu của mình.
- Về thương mại, tôi thấy rõ ràng VN đang cạnh tranh khá tốt với Trung Quốc. Trung Quốc mạnh về xuất khẩu đại trà, trong khi VN làm tốt những mặt hàng cần sự tinh xảo, tay nghề khéo léo như thiết kế thời trang hoặc hàng nội thất cầu kỳ. Người VN hiểu “gu” của người châu Âu hơn.
Trong ASEAN, Malaysia có tình hình chính trị tương đối ổn định cũng như ở VN. Nhưng xét về cơ cấu hàng xuất khẩu và cả tương quan dân số thì họ không phải là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Về Thái Lan, nền kinh tế giờ đây không tốt như trước kia. Khoảng 60% dân số Thái Lan là nông dân nhưng chỉ sản xuất được 10% GDP, kèm theo rất nhiều vấn đề xã hội của Thái Lan không được giải quyết, tạo ra sự mất cân đối trầm trọng giữa các vùng miền. Theo tôi, kinh tế VN phát triển cân bằng hơn Thái Lan nhiều. Tình hình chính trị tại Indonesia,
Philippines đều bất ổn, phức tạp. Vì vậy, tôi cho rằng VN không phải e ngại bất cứ đối thủ cạnh tranh nào. Bên cạnh đó, nước Mỹ, một cường quốc kinh tế, cũng đang tỏ ra rất quan tâm tới VN.
* Thưa ông, ở VN hiện đang thảo luận khá sôi nổi là liệu VN có nên mô phỏng những cải cách mà Trung Quốc đã và đang thực hiện. Ông nghĩ sao?
- Tôi lại cho rằng VN cải cách nhanh hơn Trung Quốc. Nhiều người ví kinh tế Trung Quốc như một chiếc tàu lớn trên đại dương, còn VN như một chiếc nút chai nên mỗi bước chuyển của con tàu lớn đều khiến chiếc nút chai bồng bềnh.
Nhưng nhìn kỹ thì không hẳn vậy. Sự phát triển của Thượng Hải chỉ là một phần trong câu chuyện. VN, với dân số chưa bằng 1/10 của Trung Quốc, có điều kiện để chuyển đổi hoàn toàn sang nền kinh tế thị trường nhanh hơn. VN cũng không gặp quá nhiều khó khăn trong vấn đề năng lượng như Trung Quốc.
* Theo ông, CHLB Đức đang quan tâm đến VN ở những khía cạnh nào?
- VN đã chọn Đức là đối tác để hình thành một cơ chế đối thoại về “các qui tắc của luật pháp” nhằm thảo luận một cách rộng rãi mọi khía cạnh pháp lý, ví dụ như việc hình thành xã hội dân sự, nhà nước pháp quyền... VN đang phải đương đầu với việc các bộ luật, qui định không được thực thi hiệu quả. Tôi cho rằng các cuộc đối thoại giữa Đức và VN về chủ đề này sẽ rất thiết thực và mang lại lợi ích cho cả hai bên trong việc hiểu nhau hơn.
Ở Đức, VN thường được nhắc tới nhiều như là nước duy nhất tại Đông Nam Á có nhiều người có thể nói tiếng Đức thành thạo và một cộng đồng người Việt ở Đức đông đảo nhờ quan hệ thân thiết giữa VN và CHDC Đức cũ. Thế nhưng, khi nói tới hợp tác kinh tế thì không thể dựa vào các mối quan hệ chính trị truyền thống, nó cần sự nghiêm túc và hiệu quả như khi VN làm ăn với bất cứ đối tác nào. Tôi nghe một vài doanh nhân Đức phàn nàn rằng họ không gặp may mắn với một số đối tác VN như họ đã kỳ vọng. Tuy nhiên, nhìn chung hai nước có những nền tảng quan hệ rất tốt để tăng cường quan hệ, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo.
* Xin cảm ơn ông.
CẨM HÀ thực hiện
http://www.tuoitre.com.vn/tianyon/Index.aspx?ArticleID=202002&ChannelID=331
“Việt Nam cải cách nhanh hơn Trung Quốc”
Thực phẩm Việt đã tìm được “gu” của người Đức. Ảnh chụp tại một cửa hàng thực phẩm trong Trung tâm thương mại Đồng Xuân ở Berlin - Ảnh: Thanh LiêmTT - Chuyên gia kỳ cựu nghiên cứu về VN, tiến sĩ Gerhard Will (Đức), dành riêng cho Tuổi Trẻ một cuộc trò chuyện tại Berlin nhân sự kiện Tổng thống CHLB Đức Horst Koehler thăm VN ngày 21-5.
* Thưa ông, nghiên cứu về VN đã lâu năm, những tiến triển hoặc động thái nào gần đây ở VN khiến ông quan tâm nhất?
- TS Gerhard Will: Điều thú vị nhất đối với tôi là khái niệm “xã hội dân sự” gần đây đang được thảo luận rất nhiều ở VN. Đối với những ai từng biết về VN từ khi bắt đầu mở cửa, những thay đổi gần đây đã có thể khiến người ta ngạc nhiên nhiều. Với tôi, một người từng lang thang trên đường phố Hà Nội vào cuối năm 1975, nên có thể hình dung những thay đổi mà tôi từng chứng kiến ở VN là dữ dội ra sao.
Có người cho rằng những vấn đề như dân chủ cấp cơ sở hoặc xã hội dân sự chỉ nên đặt ra khi đa số người dân VN đã trở nên khá giả hoặc có trình độ dân trí cao hơn. Thực tế cho thấy các biểu hiện yêu cầu dân chủ hóa không phải chỉ xuất phát từ các tầng lớp có học thức hoặc giàu có. Khi nông dân phản đối việc đền bù đất đai không thỏa đáng, công nhân bãi công, người dân đấu tranh chống tham nhũng, đó chính là họ mong muốn các quyền lợi của họ được đại diện tốt hơn, họ muốn miếng cơm manh áo của họ được bảo vệ tốt hơn.
Một tiến triển mới nữa cũng khiến tôi quan tâm là tư duy của nhà chức trách đã thay đổi rất nhiều. Những gì tôi cảm nhận được là VN sẽ kiên trì đi theo con đường XHCN, tuy nhiên với những đường lối mềm dẻo hơn nhiều. Nhà nước VN giờ đây đang muốn tập trung năng lượng, tài chính vào những nhiệm vụ trọng yếu của Nhà nước và mở rộng phạm vi hoạt động cho khu vực tư nhân, các tổ chức phi chính phủ. VN đang hướng tới một nhà nước mạnh hơn, hiệu quả hơn kèm theo một tiến trình “từ dưới lên”.
* Theo ông, VN có cơ hội như thế nào để cạnh tranh và bứt phá nhằm trở thành một quốc gia thịnh vượng và thật sự có tiếng nói trong khu vực?
Tiến sĩ Gerhard Will là học giả duy nhất am hiểu Đông Nam Á của Học viện Quốc tế và an ninh của CHLB Đức (SWP). Ông từng có mặt ở miền Nam VN năm 1971 với tư cách phóng viên. Sáu tháng sau sự kiện 30-4-1975, ông được cấp visa vào thăm nước VN thống nhất khi đang học tập tại Trung Quốc. Từ đó đến nay, ông trở lại VN nhiều lần để thực hiện các nghiên cứu của mình.
- Về thương mại, tôi thấy rõ ràng VN đang cạnh tranh khá tốt với Trung Quốc. Trung Quốc mạnh về xuất khẩu đại trà, trong khi VN làm tốt những mặt hàng cần sự tinh xảo, tay nghề khéo léo như thiết kế thời trang hoặc hàng nội thất cầu kỳ. Người VN hiểu “gu” của người châu Âu hơn.
Trong ASEAN, Malaysia có tình hình chính trị tương đối ổn định cũng như ở VN. Nhưng xét về cơ cấu hàng xuất khẩu và cả tương quan dân số thì họ không phải là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Về Thái Lan, nền kinh tế giờ đây không tốt như trước kia. Khoảng 60% dân số Thái Lan là nông dân nhưng chỉ sản xuất được 10% GDP, kèm theo rất nhiều vấn đề xã hội của Thái Lan không được giải quyết, tạo ra sự mất cân đối trầm trọng giữa các vùng miền. Theo tôi, kinh tế VN phát triển cân bằng hơn Thái Lan nhiều. Tình hình chính trị tại Indonesia,
Philippines đều bất ổn, phức tạp. Vì vậy, tôi cho rằng VN không phải e ngại bất cứ đối thủ cạnh tranh nào. Bên cạnh đó, nước Mỹ, một cường quốc kinh tế, cũng đang tỏ ra rất quan tâm tới VN.
* Thưa ông, ở VN hiện đang thảo luận khá sôi nổi là liệu VN có nên mô phỏng những cải cách mà Trung Quốc đã và đang thực hiện. Ông nghĩ sao?
- Tôi lại cho rằng VN cải cách nhanh hơn Trung Quốc. Nhiều người ví kinh tế Trung Quốc như một chiếc tàu lớn trên đại dương, còn VN như một chiếc nút chai nên mỗi bước chuyển của con tàu lớn đều khiến chiếc nút chai bồng bềnh.
Nhưng nhìn kỹ thì không hẳn vậy. Sự phát triển của Thượng Hải chỉ là một phần trong câu chuyện. VN, với dân số chưa bằng 1/10 của Trung Quốc, có điều kiện để chuyển đổi hoàn toàn sang nền kinh tế thị trường nhanh hơn. VN cũng không gặp quá nhiều khó khăn trong vấn đề năng lượng như Trung Quốc.
* Theo ông, CHLB Đức đang quan tâm đến VN ở những khía cạnh nào?
- VN đã chọn Đức là đối tác để hình thành một cơ chế đối thoại về “các qui tắc của luật pháp” nhằm thảo luận một cách rộng rãi mọi khía cạnh pháp lý, ví dụ như việc hình thành xã hội dân sự, nhà nước pháp quyền... VN đang phải đương đầu với việc các bộ luật, qui định không được thực thi hiệu quả. Tôi cho rằng các cuộc đối thoại giữa Đức và VN về chủ đề này sẽ rất thiết thực và mang lại lợi ích cho cả hai bên trong việc hiểu nhau hơn.
Ở Đức, VN thường được nhắc tới nhiều như là nước duy nhất tại Đông Nam Á có nhiều người có thể nói tiếng Đức thành thạo và một cộng đồng người Việt ở Đức đông đảo nhờ quan hệ thân thiết giữa VN và CHDC Đức cũ. Thế nhưng, khi nói tới hợp tác kinh tế thì không thể dựa vào các mối quan hệ chính trị truyền thống, nó cần sự nghiêm túc và hiệu quả như khi VN làm ăn với bất cứ đối tác nào. Tôi nghe một vài doanh nhân Đức phàn nàn rằng họ không gặp may mắn với một số đối tác VN như họ đã kỳ vọng. Tuy nhiên, nhìn chung hai nước có những nền tảng quan hệ rất tốt để tăng cường quan hệ, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo.
* Xin cảm ơn ông.
CẨM HÀ thực hiện
http://www.tuoitre.com.vn/tianyon/Index.aspx?ArticleID=202002&ChannelID=331